Giữa không gian biển xanh, cát trắng của Cù Lao Chàm, không chỉ có cảnh đẹp làm say lòng du khách mà còn có một món đặc sản từng rất dân dã, nay trở thành "hàng hiếm" giá đắt đỏ cua đá.
Loài cua này sống chủ yếu trong các khe đá, hang núi ven đảo. Khác với cua biển thông thường, cua đá có màu nâu tím đặc trưng, phần bụng ngả vàng và dáng di chuyển rất nhanh, linh hoạt. Chúng thường ăn lá cây, côn trùng và một số loại thảo mộc tự nhiên, nên thịt cua mang hương vị rất riêng, khó nhầm lẫn.
Điều khiến cua đá trở nên đặc biệt chính là phần gạch. Dù là cua đực hay cua cái, con nào cũng có gạch khá nhiều, màu sẫm và thoang thoảng mùi hương giống thảo dược. Thịt cua lại ngọt thanh, ít tanh, tạo cảm giác lạ miệng cho người thưởng thức. Nhiều người sành ăn còn cho rằng cua sống càng cao, thịt càng dai và vị càng đậm đà.
Khác với vẻ ngoài tưởng chừng đơn giản, cua đá lại sở hữu phần gạch khá nhiều và béo, đặc biệt là cua cái gần như con nào cũng có gạch. Hai càng cua lớn, dày thịt, ẩn trong lớp vỏ cứng, vừa là "vũ khí tự vệ" vừa là điểm khiến việc khai thác trở nên khó khăn hơn.
Thời điểm bắt cua đá thường là ban đêm, khi chúng rời hang đi kiếm ăn. Ban ngày, loài cua này rất cảnh giác, chỉ cần một tiếng động nhỏ cũng đủ để chúng lẩn sâu vào khe đá, gần như không thể tìm thấy. Khi gặp ánh sáng đèn pin, cua thường đứng khựng lại trong chốc lát, tạo cơ hội cho người bắt nhanh tay tóm gọn. Tuy nhiên, việc này không hề đơn giản bởi chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể bị càng cua kẹp rất đau.
Việc săn bắt cua đá cũng không hề đơn giản. Chúng chỉ xuất hiện nhiều vào ban đêm khi rời hang đi kiếm ăn. Người dân phải dùng đèn pin để soi, khi gặp ánh sáng, cua thường "đứng yên" trong chốc lát rồi nhanh chóng bị bắt. Tuy nhiên, chúng có càng rất khỏe, nên việc khai thác đòi hỏi sự cẩn thận cao.
Đặc biệt, cua đá Cù Lao Chàm chỉ được phép khai thác trong khoảng từ tháng 4 đến tháng 7 hằng năm. Ngoài thời gian này, việc đánh bắt bị nghiêm cấm để bảo vệ mùa sinh sản. Những con đạt chuẩn phải có kích thước mai trên 7cm và không mang trứng mới được phép đưa ra thị trường, phần còn lại sẽ được thả về tự nhiên.
Chính sự khan hiếm và quy định khai thác chặt chẽ khiến cua đá ngày càng trở nên giá trị. Có thời điểm, giá bán lên tới 1,5-2 triệu đồng/kg nhưng vẫn không dễ mua.
Ngày nay, cua đá không chỉ là một món ăn mà còn trở thành biểu tượng ẩm thực đặc trưng của đảo, góp phần làm nên sức hút rất riêng cho Cù Lao Chàm điểm đến vừa hoang sơ vừa giàu trải nghiệm ẩm thực.
Cua đá hấp sả là cách chế biến đơn giản nhưng giữ trọn vị ngọt tự nhiên của cua. Cua được hấp cách thủy khoảng 30 phút, khi chín vỏ chuyển sang màu đỏ hồng bắt mắt, căng bóng hấp dẫn.
Món ăn thường dùng kèm rau húng, rau răm và chấm muối tiêu chanh, tạo nên sự hòa quyện giữa vị ngọt thanh của thịt cua và hương thơm của rau cùng vị đậm đà của nước chấm.
Cua đá rang muối cũng rất được ưa chuộng. Cua sau khi làm sạch được rang cùng muối và gia vị, đảo đều để thấm sâu vào từng thớ thịt và phần càng chắc khỏe.
Khi hoàn thành, lớp muối bám nhẹ bên ngoài nhưng bên trong vẫn giữ được độ ngọt tự nhiên, mang đến hương vị đậm đà, khó cưỡng.
Tin Gốc: Người Đưa Tin
