Chỉ trong vài năm ngắn ngủi, làn sóng trí tuệ nhân tạo tạo sinh đã làm thay đổi mạnh mẽ thị trường lao động toàn cầu. Nếu trước đây AI chủ yếu gắn với các kỹ sư lập trình hoặc nhà khoa học dữ liệu, thì hiện nay hàng loạt công việc mới đã xuất hiện chỉ vì sự phát triển của công nghệ này.
Điều đáng chú ý là nhiều nghề gần như không tồn tại trước năm 2022 nhưng nay lại được săn đón với mức thu nhập rất cao.
Không chỉ các tập đoàn công nghệ lớn, nhiều doanh nghiệp ở lĩnh vực tài chính, giáo dục, truyền thông hay thương mại điện tử cũng đang ráo riết tuyển dụng nhân sự liên quan đến AI. Từ người “giao tiếp” với AI cho tới những chuyên gia chuyên tìm lỗi và kiểm tra độ an toàn của mô hình, thị trường lao động đang bước vào một giai đoạn chưa từng có.
Một trong những công việc nổi bật nhất thời gian qua là Prompt Engineer, hay còn được gọi là kỹ sư câu lệnh AI. Công việc của họ không đơn giản chỉ là đặt câu hỏi cho chatbot mà là xây dựng các hệ thống câu lệnh giúp AI đưa ra kết quả chính xác, tối ưu và phù hợp với nhu cầu doanh nghiệp.
Các Prompt Engineer hiện tham gia vào nhiều lĩnh vực như chăm sóc khách hàng, marketing, lập trình hay phân tích dữ liệu. Tại Mỹ, nhiều vị trí có mức lương dao động từ 130.000 đến hơn 300.000 USD mỗi năm, đặc biệt tại các công ty công nghệ lớn hoặc phòng nghiên cứu AI.
Điều thú vị là không ít người làm nghề này xuất thân từ lĩnh vực ngôn ngữ, giáo dục hoặc truyền thông thay vì khoa học máy tính. Điều đó cho thấy khả năng tư duy logic và hiểu cách con người giao tiếp đang trở thành lợi thế lớn trong thời đại AI.
Bên cạnh đó, AI Trainer và AI Data Annotator cũng là nhóm nghề phát triển nhanh chóng. Đây là những người trực tiếp “dạy” AI thông qua việc chấm điểm phản hồi, gắn nhãn dữ liệu, đánh giá độ chính xác hoặc phát hiện nội dung độc hại.
Ở cấp độ cơ bản, công việc này thường có mức thu nhập từ 10 – 25 USD mỗi giờ. Tuy nhiên với những người có chuyên môn cao về luật, tài chính, lập trình hay y khoa, mức thù lao có thể tăng lên hàng chục hoặc hàng trăm USD mỗi giờ. Nhiều công ty AI hiện tuyển cả giáo viên, luật sư và chuyên gia ngôn ngữ để giúp mô hình AI hiểu sâu hơn về từng lĩnh vực cụ thể.
Sự phát triển quá nhanh của AI cũng kéo theo hàng loạt lo ngại liên quan đến thông tin sai lệch, bảo mật và đạo đức công nghệ. Đây là lý do những nghề như AI Red Teamer hay AI Ethics Specialist xuất hiện và nhanh chóng trở thành nhóm nhân sự có giá trị cao.
AI Red Teamer được xem như những “hacker hợp pháp” chuyên tìm cách đánh lừa AI, khai thác lỗ hổng hoặc kiểm tra khả năng bị thao túng của mô hình. Công việc này giúp doanh nghiệp phát hiện nguy cơ trước khi hệ thống AI được đưa ra thị trường. Một số chuyên gia trong lĩnh vực này có thể nhận mức thù lao từ 60 – 150 USD mỗi giờ cho các dự án kiểm thử bảo mật AI.
Trong khi đó, AI Ethics Specialist lại đóng vai trò kiểm tra tính công bằng và an toàn của mô hình AI. Sau nhiều vụ tranh cãi liên quan đến thiên vị dữ liệu, deepfake hay nội dung sai lệch, các công ty công nghệ buộc phải xây dựng đội ngũ chuyên trách về đạo đức AI.
Đây là công việc kết hợp giữa công nghệ, luật pháp và khoa học xã hội. Tại nhiều quốc gia phát triển, mức thu nhập của vị trí này dao động từ 100.000 – 250.000 USD mỗi năm, đặc biệt cao trong lĩnh vực tài chính và y tế.
Không dừng ở các công việc kỹ thuật, AI còn tạo ra nhiều nghề liên quan đến sáng tạo nội dung và vận hành doanh nghiệp. Các vị trí như AI Content Reviewer, AI Workflow Designer hay AI Avatar Creator đang xuất hiện ngày càng nhiều.
AI Content Reviewer là những người kiểm tra nội dung do AI tạo ra như bài viết, hình ảnh, video hoặc email nhằm đảm bảo độ chính xác và phù hợp với thương hiệu. Trong khi đó, AI Workflow Designer lại đóng vai trò xây dựng hệ thống tự động hóa bằng cách kết hợp chatbot AI với dữ liệu doanh nghiệp và các nền tảng quản lý khách hàng.
Đáng chú ý, lĩnh vực nội dung số cũng chứng kiến sự xuất hiện của các nhà sáng tạo avatar AI và influencer ảo. Nhiều thương hiệu bắt đầu thử nghiệm người mẫu AI, MC AI hay nhân vật ảo hoạt động liên tục trên mạng xã hội và nền tảng livestream. Một số studio chuyên sản xuất nội dung AI hiện có thể tạo ra doanh thu hàng chục nghìn USD mỗi tháng từ các nhân vật ảo này.
Giới chuyên gia nhận định điều đáng chú ý nhất hiện nay không phải việc AI thay thế hoàn toàn con người, mà là việc công nghệ này đang tạo ra các nghề nghiệp lai giữa công nghệ, sáng tạo, kinh doanh và tâm lý học. Khi AI ngày càng thông minh hơn, nhu cầu về những người kiểm tra, điều chỉnh và hướng dẫn AI cũng tăng mạnh.
Chỉ trong vài năm, thị trường lao động đã xuất hiện những công việc mà trước đây gần như chưa từng tồn tại. Và với tốc độ phát triển hiện nay của trí tuệ nhân tạo, danh sách những nghề mới có thể sẽ còn tiếp tục dài thêm trong thời gian tới.
Trong báo cáo hoạt động được công bố cuối tháng 4, Meta cho biết số người dùng hoạt động hằng ngày của công ty đã giảm 20 triệu người trong quý đầu năm 2026. Con số này tính tổng người dùng trên các nền tảng Facebook, Instagram, WhatsApp và Messenger.
Meta cho rằng sự sụt giảm này là do "gián đoạn internet ở Iran và Nga hạn chế truy cập WhatsApp". Tuy nhiên, lý giải này không thực sự thuyết phục vì công ty tính tổng các ứng dụng, không xác định được nền tảng nào đang sụt giảm nhiều nhất.
Theo The Verge, nếu một mạng xã hội hàng đầu thế giới mất đi lượng lớn người dùng mỗi ngày, việc gộp chung các nền tảng khác để báo cáo như Meta là chiến thuật dễ hiểu.
Sự sụt giảm của Meta diễn ra trong bối cảnh các đối thủ như TikTok liên tục mở rộng tầm ảnh hưởng, YouTube cũng tìm nhiều cách để đổi mới, còn Facebook bị ví như "nền tảng của người già". Tính năng Reels của Facebook vẫn đang chật vật để tìm chỗ đứng trong lòng giới trẻ.
Trong lúc người dùng sụt giảm, Meta tiếp tục kế hoạch tăng chi tiêu vốn dự kiến cho năm 2026 lên 125 - 145 tỉ USD. Hãng lấy lý do giá linh kiện cao và trung tâm dữ liệu trong tương lai cần được mở rộng. Bà Susan Li, Giám đốc tài chính của Meta, cho biết trong quá khứ, công ty đã đánh giá thấp nhu cầu về điện toán, do đó họ cần thay đổi nguồn vốn chi tiêu.
Trước đó, Meta từng vung tiền để lôi kéo các nhà sáng tạo nội dung từ YouTube, TikTok. Hãng từng tuyên bố các nhà sáng tạo sở hữu trên 1 triệu người theo dõi trên TikTok hoặc YouTube sẽ nhận được khoản thù lao 3.000 USD (khoảng 79 triệu đồng) mỗi tháng nếu đăng tối thiểu 15 video ngắn (Reels) lên Facebook. Với những người có từ 100.000 người theo dõi, mức thưởng sẽ là 1.000 USD.
Dù số lượng người dùng sụt giảm, doanh thu của Meta vẫn đạt mức tăng trưởng nhanh nhất kể từ năm 2021. Từ 42,3 tỉ USD trong cùng kỳ năm ngoái, quý 1/2026, doanh thu của tập đoàn tăng lên 56,3 tỉ USD, tương đương mức tăng 33%.
Tuy nhiên, không phải bộ phận nào của Meta cũng sinh lời. Đơn vị Reality Labs chuyên sản xuất thiết bị đeo và thiết bị thực tế ảo đã báo cáo khoản lỗ hoạt động 4,03 tỉ USD trong ba tháng đầu năm. Từ đầu năm đến nay, bộ phận này từng hai lần sa thải nhân viên.
Cổ phiếu của Meta đã giảm hơn 7% sau báo cáo kinh doanh của quý 1/2026.
Không còn là một chatbot 'đãng trí' sau mỗi lần đóng cửa sổ, ChatGPT vừa được bổ sung tính năng Library (Thư viện) lưu trữ vĩnh viễn, giúp giữ lại toàn bộ tài liệu cho các phiên làm việc tương lai.
Trong một động thái đầy bất ngờ, OpenAI đã tung ra một bản cập nhật mang tính bước ngoặt cho ChatGPT. Từ trước đến nay, điểm yếu lớn nhất của các chatbot AI là mọi file người dùng tải lên hay bảng tính do AI tạo ra đều sẽ bị lãng quên ngay khi phiên trò chuyện kết thúc.
Để xóa bỏ giới hạn này, OpenAI đã chính thức tích hợp tính năng Library hoàn toàn mới. Giờ đây, mọi file PDF, báo cáo tài chính, slide thuyết trình hay bảng dữ liệu Excel được tải lên hoặc do hệ thống tự xuất ra sẽ được giữ lại vĩnh viễn trong một kho lưu trữ dài hạn. ChatGPT đang bắt đầu vận hành giống một hệ sinh thái lưu trữ đám mây thông minh như Google Drive hay Notion hơn là một công cụ trò chuyện đơn thuần.
Điểm khiến cộng đồng công nghệ phấn khích nhất chính là sự hào phóng của OpenAI. Không giống như các tính năng nâng cao thường bị khóa sau bức tường trả phí, tính năng lưu trữ này được áp dụng cho toàn bộ người dùng. Cụ thể, tài khoản miễn phí sẽ nhận được ngay 500 MB dung lượng lưu trữ - một con số lý tưởng cho các tệp tài liệu văn bản thông thường.
Đối với các phân khúc trả phí cao hơn, dung lượng sẽ tăng dần từ 4 GB cho gói Go, 20 GB cho gói Plus/Business và lên tới 100 GB đối với người dùng gói Pro. Người dùng có thể dễ dàng quản lý, xóa hoặc tái sử dụng các tệp tin này thông qua mục quản lý dung lượng (Storage) trong phần cài đặt của cả phiên bản web và ứng dụng di động.
Sự xuất hiện của thư viện tài liệu mở ra những kịch bản ứng dụng thực tế trong đời sống và công việc hằng ngày. Thay vì phải lục tìm các file hướng dẫn bảo hành, tờ khai thuế cũ hay các bản CV trong các thư mục lộn xộn trên ổ cứng, người dùng chỉ cần ra lệnh cho ChatGPT truy cập vào kho lưu trữ có sẵn để so sánh, đối chiếu dữ liệu hoặc tóm tắt thông tin chỉ trong vài giây.
Dù hiện tại ChatGPT vẫn chưa thể hoàn thiện các tính năng của một ứng dụng quản lý cá nhân như tạo to-do list hay đặt lịch hẹn giờ, nhưng việc bổ sung 'bộ nhớ' tài liệu dài hạn là bước đi nền móng đầu tiên. Bản cập nhật này khẳng định tham vọng của OpenAI trong việc biến ChatGPT thành một không gian làm việc AI toàn năng, nơi người dùng có thể xây dựng và vận hành kho lưu trữ tri thức cá nhân một cách có hệ thống.
Ngày Chuyển đổi xanh năm 2026 với chủ đề "Chuyển đổi xanh - Động lực cho mô hình tăng trưởng mới của Việt Nam" là sự kiện do Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp cùng báo Lao Động tổ chức, nhằm thúc đẩy tiến trình chuyển đổi xanh và triển khai hiệu quả Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.
Sự kiện là hoạt động tiếp nối thành công của chuỗi sự kiện Ngày Chuyển đổi xanh năm 2025, góp phần lan tỏa tinh thần hành động xanh, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tạo động lực cho tăng trưởng bền vững của đất nước.
Phát biểu tại sự kiện, ông Lê Công Thành - Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường - cho biết biến đổi khí hậu, suy giảm tài nguyên, ô nhiễm môi trường, áp lực giảm phát thải khí nhà kính và các tiêu chuẩn xanh ngày càng cao của thị trường quốc tế đang đặt ra những thách thức chưa từng có.
Nhưng đồng thời đây cũng là cơ hội để Việt Nam tái cấu trúc mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế.
"Chuyển đổi xanh không còn là một lựa chọn mang tính khuyến khích, mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc của phát triển, là điều kiện để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, là nền tảng để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Đây cũng chính là một trong những động lực mới để đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số, cải thiện và nâng cao toàn diện đời sống Nhân dân", ông Thành chia sẻ.
Theo ông Thành, để tăng tốc chuyển đổi xanh cần thực hiện ba nhiệm vụ trọng tâm: đưa chuyển đổi xanh trở thành một trong những động lực trung tâm của mô hình tăng trưởng mới, khơi thông nguồn lực cho chuyển đổi xanh, biến chuyển đổi xanh thành hành động của toàn xã hội.
Sự kiện Ngày Chuyển đổi xanh năm 2026 được tổ chức với kỳ vọng trở thành diễn đàn kết nối giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp, chuyên gia và cộng đồng trong hành trình xây dựng nền kinh tế xanh, phát triển bền vững và nâng cao nhận thức xã hội về bảo vệ môi trường.
Điểm nhấn là hoạt động trưng bày, trải nghiệm xe điện và chương trình "Thu xăng đổi điện".
Chương trình mang đến nhiều chính sách ưu đãi, hỗ trợ và tư vấn thiết thực nhằm khuyến khích người dân chuyển đổi từ phương tiện sử dụng động cơ đốt trong sang phương tiện điện.
Tại khu vực trải nghiệm, người dân tham dự sẽ có cơ hội trực tiếp tham quan, tìm hiểu và lái thử các dòng xe điện mới, tiếp cận công nghệ pin hiện đại cũng như hệ sinh thái hạ tầng trạm sạc đang được phát triển mạnh mẽ.
Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) Nguyễn Thị Lâm Giang nhận định sự kiện đặt ra một thông điệp rất rõ chuyển đổi xanh không còn là câu chuyện riêng của môi trường, mà đã trở thành yêu cầu trực tiếp đối với phát triển kinh tế, sản xuất, tiêu dùng và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Bà Giang đánh giá cao cách tổ chức sự kiện gắn với trưng bày, trải nghiệm xe điện và các hoạt động khuyến khích chuyển đổi sang phương tiện giao thông xanh.
