Bộ Nội vụ vừa có công văn gửi Sở Nội vụ tỉnh Lâm Đồng hướng dẫn xử lý một số vướng mắc liên quan chính sách tinh giản biên chế và tiếp nhận công chức theo các nghị định mới của Chính phủ.
Một trong những nội dung đáng chú ý liên quan việc áp dụng chính sách tinh giản biên chế theo Nghị định 154/2025/NĐ-CP của Chính phủ, có hiệu lực từ ngày 15.6.2025.
Theo quy định tại nghị định này, cán bộ, công chức có một năm bị xếp loại không hoàn thành nhiệm vụ thuộc diện tinh giản biên chế.
Tuy nhiên, Bộ Nội vụ cho biết quy định mới tại khoản 1, điều 32 luật Cán bộ, công chức năm 2025 và khoản 3, điều 57 Nghị định 170/2025/NĐ-CP cùng có hiệu lực từ ngày 1.7.2025 lại xác định công chức bị xếp loại không hoàn thành nhiệm vụ thuộc diện giải quyết thôi việc và được hưởng chế độ, chính sách theo điều 58 của Nghị định 170 quy định về tuyển dụng, sử dụng và quản lý công chức.
Trên cơ sở quy định của luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2025, Bộ Nội vụ nêu rõ: “Trường hợp các văn bản quy phạm pháp luật có quy định khác nhau về cùng một vấn đề thì áp dụng văn bản có hiệu lực pháp lý cao hơn. Trường hợp các văn bản quy phạm pháp luật do cùng một cơ quan ban hành có quy định khác nhau về cùng một vấn đề thì áp dụng quy định của văn bản quy phạm pháp luật ban hành sau”.
Do đó, công chức bị xếp loại không hoàn thành nhiệm vụ sẽ áp dụng chính sách theo luật Cán bộ, công chức năm 2025 và Nghị định 170/2025/NĐ-CP, không thuộc diện áp dụng chính sách tinh giản biên chế theo Nghị định 154/2025/NĐ-CP.
Như vậy, từ ngày 1.7.2025, trường hợp công chức không hoàn thành nhiệm vụ sẽ được xử lý theo diện thôi việc thay vì đưa vào diện tinh giản biên chế như trước đây.
Ngoài nội dung liên quan tinh giản biên chế, Bộ Nội vụ cũng hướng dẫn một số trường hợp cụ thể về tiếp nhận công chức theo Nghị định 170/2025/NĐ-CP.
Đối với người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, Bộ Nội vụ cho biết trường hợp đã được giải quyết chế độ, chính sách theo Nghị định 154/2025/NĐ-CP thì không thuộc diện tiếp nhận vào làm công chức.
Nếu những người này có nhu cầu trở thành công chức, thì sở nội vụ được đề nghị hướng dẫn đăng ký tham gia thi tuyển theo quy định.
Đáng chú ý, khoản 6, điều 3 Nghị định 154/2025/NĐ-CP cũng quy định đối tượng đã tinh giản biên chế nếu được tuyển dụng trở lại vào các cơ quan, đơn vị hưởng lương ngân sách nhà nước hoặc bố trí làm người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố trong vòng 60 tháng kể từ ngày tinh giản thì phải hoàn trả khoản trợ cấp đã nhận trước đó.
Bộ Nội vụ cũng làm rõ điều kiện tiếp nhận vào làm công chức đối với lãnh đạo, quản lý doanh nghiệp nhà nước.
Theo đó, người đang giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý từ cấp phòng trở lên tại doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ hoặc doanh nghiệp do Nhà nước nắm trên 50% vốn điều lệ hoặc tổng số cổ phần có quyền biểu quyết, nếu đáp ứng đủ điều kiện theo quy định thì thuộc diện được xem xét tiếp nhận vào làm công chức.
Các điều kiện bao gồm có ít nhất 5 năm công tác trở lên theo đúng quy định pháp luật, có đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc và có chuyên môn, nghiệp vụ phù hợp với vị trí việc làm dự kiến tiếp nhận.
Việc Bộ Nội vụ ban hành hướng dẫn được cho là nhằm tháo gỡ các vướng mắc phát sinh khi nhiều quy định mới liên quan tinh giản biên chế, tuyển dụng và quản lý công chức đồng loạt có hiệu lực trong năm 2025.
Trao đổi với Thanh Niên ngày 3.5, ông Mai Văn Khiêm, Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, đã phân tích, lý giải nguyên nhân xảy ra mưa đá ở các tỉnh miền Bắc trong kỳ nghỉ lễ 30.4 - 1.5 năm nay.
Theo ghi nhận của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, từ ngày 1 - 2.5, khu vực Tây Bắc bộ liên tục xuất hiện mưa giông. Đặc biệt, trong chiều và tối 2.5, mưa giông mạnh không chỉ xuất hiện ở Tây Bắc bộ mà còn xảy ra tại Hà Nội, Phú Thọ, Thái Nguyên...
Ông Mai Văn Khiêm cho biết, nguyên nhân của những cơn mưa giông này được xác định là do một rãnh thấp trong đới gió tây hoạt động mạnh trên độ cao 5.000 m di chuyển từ vùng Thượng Lào sang.
Ngoài ra, trên mặt đất khu vực miền Bắc còn có thêm tác động của rìa phía nam của khối không khí lạnh đang di chuyển về phía nước ta. Quá trình di chuyển của khối không khí lạnh từ phía nam của Trung Quốc về phía nước ta tạo ra sự tranh chấp ở phần phía trước của khối không khí lạnh, cộng thêm tác động của vùng hội tụ gió trên mực 5.000 m khiến cho mây đối lưu phát triển mạnh và gây mưa giông mạnh, kèm theo mưa đá xảy ra ở một loạt tỉnh vùng núi phía bắc và Hà Nội.
Ông Mai Văn Khiêm cũng cho biết, dự báo thời tiết ngày 3.5, không khí lạnh sẽ ảnh hưởng đến nước ta cộng thêm vùng hội tụ gió mực 5.000 m di chuyển từ Thượng Lào sang vẫn còn duy trì tác động. Các tỉnh miền Bắc trong ngày và đêm 3.5 sẽ xuất hiện mưa rào và giông, kèm theo đó là nguy cơ rất cao về hiện tượng tố, lốc, mưa đá và gió giật mạnh.
Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, mưa đá, giông lốc thường xảy ra vào giai đoạn giao mùa (từ khoảng tháng 4 - tháng 5 và giai đoạn tháng 9 - tháng 10). Dự báo trong tháng 5 và thời gian tới, giông lốc, mưa đá còn có khả năng xuất hiện nhiều hơn ở nhiều khu vực trên cả nước.
Cho đến sáng nay 3.5, các địa phương xảy ra mưa đá ở Thái Nguyên, Phú Thọ vẫn đang tiếp tục thống kê thiệt hại do mưa đá.
Theo thống kê sơ bộ, mưa đá trong ngày 2.5 khiến 38 nhà dân ở xã Yên Sơn (Phú Thọ) bị tốc mái. Mưa đá, giông lốc làm gãy đổ gần 30 ha lúa và gần 13 ha hoa màu.
Còn tại tỉnh Thái Nguyên, mưa đá gây thiệt hại tại 7/48 xóm thuộc xã Phú Lạc, trong đó 4 xóm bị thiệt hại nặng; thống kê nhanh tại xã Phú Lạc đã 3 trường học bị tốc mái hoàn toàn, 20 cột điện bị gãy đổ và hơn 100 ngôi nhà bị tốc mái, hư hỏng nặng.
Theo Công an phường Tân Đông Hiệp (TP.HCM), khoảng 5 giờ sáng nay 7.5, ông Nguyễn Sĩ Thạc (người dân khu phố Tân Hiệp, phường Tân Đông Hiệp) trong lúc đi tập thể dục ở khu ruộng gần nhà thì nghe tiếng khóc của trẻ em.
Sau khi tìm kiếm, ông Thạc đã phát hiện một trẻ em mới sinh được để trong giỏ đan bằng tre, có mặc quần áo và trùm khăn kín người. Sau đó, ông Thạc cùng Trưởng khu phố Tân Hiệp mang đứa trẻ đến Trạm y tế phường Tân Đông Hiệp để được chăm sóc.
Qua kiểm tra sơ bộ của Trạm y tế phường Tân Đông Hiệp, trẻ em bị bỏ rơi có giới tính là nữ, mới sinh. Sau khi được chăm sóc y tế, sức khỏe của bé gái đã ổn định và hiện đang được chăm sóc tại trạm y tế.
Công an phường Tân Đông Hiệp thông báo ai là người nhà của trẻ em bị bỏ rơi kể trên và người dân phường Tân Đông Hiệp nếu có thông tin về trẻ thì nhanh chóng liên hệ Công an phường để giải quyết.
Các vỉa hè phải được thiết kế khu vực cho hạ tầng, không gian cho người đi bộ và thống nhất cơ quan quản lý. Đó là một điều cần có để phát triển giao thông công cộng.
Gần đây, việc một số đơn vị tự ý lắp đặt các công trình trên vỉa hè đã gióng lên hồi chuông về tình trạng xâm lấn không gian công cộng dưới danh nghĩa hạ tầng kỹ thuật. Câu chuyện không chỉ dừng lại ở vi phạm của một đơn vị, mà phản ánh một vấn đề lớn hơn: vỉa hè đang bị quản lý theo kiểu phân mảnh, thiếu một cơ chế điều phối thống nhất.
Trong thực tế, vỉa hè tại TP.HCM đang phải "gánh" quá nhiều chức năng: nơi đi bộ, chỗ đặt trụ điện, cáp viễn thông, cây xanh, biển báo, bãi giữ xe, thậm chí cả hoạt động kinh doanh nhỏ lẻ. Khi mỗi ngành, mỗi đơn vị tiếp cận vỉa hè theo nhu cầu riêng của mình, không gian này dần bị chia cắt thành những "mảnh nhỏ", thiếu tính liên tục.
Nếu không có một quy chuẩn cụ thể và cơ chế kiểm soát chặt chẽ ở cấp tuyến phố, vỉa hè sẽ tiếp tục bị "băm nhỏ" bởi các loại hạ tầng kỹ thuật, làm suy giảm chức năng cốt lõi là phục vụ người đi bộ.
Theo định hướng phát triển giao thông công cộng, người dân cần tiếp cận xe buýt thông qua hệ thống đi bộ - tức là vỉa hè. Ngoài miễn phí, người dân cần xe buýt chạy nhanh, đúng giờ, có thể dự đoán được hành trình thông qua ứng dụng. Nhưng để làm được điều đó, không chỉ phụ thuộc vào điều hành tuyến, mà còn phụ thuộc vào khả năng tiếp cận trạm dừng một cách thuận tiện và an toàn. Muốn đi xe buýt thuận tiện, an toàn thì trước hết người dân phải đi bộ thuận tiện và an toàn đến trạm xe buýt.
Nếu vỉa hè vẫn tiếp tục tình trạng bị lấn chiếm hoặc đặt chướng ngại vật, bề rộng không đảm bảo, cao độ không đồng đều, thiếu lối đi liên tục, đặc biệt với người già, trẻ em và người khuyết tật cũng là cản ngại với xe buýt.
Khi việc đi bộ trở nên khó khăn, thậm chí nguy hiểm, người dân sẽ lựa chọn phương tiện cá nhân, mục tiêu phát triển giao thông công cộng vướng khó từ bước đầu tiên.
Những phân tích trên cho thấy đô thị đang thiếu một chiến lược quản lý và tổ chức không gian vỉa hè một cách tổng thể, đồng bộ. Để khắc phục, chính quyền TP.HCM cần cách tiếp cận mới.
Trước hết, vỉa hè cần được xác định rõ là không gian công cộng ưu tiên cho người đi bộ, mọi hoạt động khác, kể cả hạ tầng kỹ thuật, đều phải phục vụ và không được cản trở chức năng này. Các công trình như trụ BTS, tủ điện, cáp viễn thông cần được quy hoạch vị trí cụ thể, thậm chí từng bước ngầm hóa, thay vì lắp đặt tùy tiện.
Bên cạnh đó, thay vì chỉ dừng ở quy chuẩn chung, cần triển khai thiết kế đô thị chi tiết cho từng tuyến phố, trong đó xác định rõ cấu trúc vỉa hè, phân vùng chức năng và tiêu chí khai thác sử dụng. Đồng thời cần có một đầu mối quản lý thống nhất vỉa hè, tránh tình trạng mỗi ngành sử dụng một phần không gian mà thiếu sự phối hợp.
Cuối cùng, phát triển giao thông công cộng phải đi kèm với đầu tư hạ tầng tiếp cận, đặc biệt là cải tạo vỉa hè xung quanh các trạm xe buýt, nhà ga metro theo hướng an toàn, liên tục và thân thiện với người đi bộ.
Một đô thị hiện đại không chỉ được đo bằng những tuyến metro hay xe buýt mới mà sự thuận lợi ở những bước chân đầu tiên của người dân khi rời khỏi nhà. Nếu vỉa hè còn bị lấn chiếm, chia cắt và thiếu an toàn, thì mọi nỗ lực khuyến khích giao thông công cộng sẽ khó đạt hiệu quả.
Câu chuyện trụ BTS chỉ là một lát cắt nhỏ, nhưng là lời nhắc lớn: quản lý đô thị không thể theo từng mảng rời rạc. Muốn thành phố vận hành hiệu quả, cần bắt đầu từ những không gian nhỏ nhất - như vỉa hè - nhưng phải bằng một tư duy lớn và đồng bộ.
