Trao đổi với Thanh Niên, ông Nguyễn Thanh Sơn, Phó giám đốc Trung tâm du lịch quốc tế BenThanh Tourist, cho biết tình trạng thiếu hụt hướng dẫn viên (HDV) cho nhiều loại ngoại ngữ đang là áp lực lớn của ngành du lịch trong bối cảnh khách quốc tế phục hồi mạnh. Hiện đơn vị đang phục vụ đa dạng thị trường khách quốc tế nên nhu cầu về đội ngũ HDV giỏi ngoại ngữ và có kỹ năng hướng dẫn luôn rất lớn, đặc biệt trong mùa cao điểm. Tuy nhiên, nguồn HDV các ngoại ngữ như tiếng Nga, Hàn, Ý, Đức, Tây Ban Nha hay Hebrew hiện vẫn thiếu hụt đáng kể. “HDV là cầu nối giúp du khách hòa mình vào đời sống địa phương và cảm nhận sâu hơn về điểm đến. Khi thiếu đội ngũ phù hợp về ngoại ngữ, trải nghiệm của du khách chắc chắn bị ảnh hưởng. Chính rào cản ngôn ngữ khiến việc truyền tải thông tin về lịch sử, văn hóa và phong tục địa phương thiếu chiều sâu, khiến hành trình dễ trở thành kiểu “cưỡi ngựa xem hoa”, ông Sơn nói.
Cụ thể hơn, theo ông Nguyễn Hà Trung, Phó tổng giám đốc Vietravel, nhóm tiếng Hàn đang thiếu đáng kể do lượng khách Hàn Quốc phục hồi và tăng trưởng nhanh thời gian qua. Trong khi đó, nguồn HDV tiếng Nga lại bị đứt gãy sau nhiều năm thị trường biến động nên lực lượng có kinh nghiệm hiện không còn nhiều. Không chỉ thiếu số lượng, thị trường còn thiếu đội ngũ HDV có chuyên môn tốt, kỹ năng xử lý đoàn quốc tế và khả năng truyền tải văn hóa điểm đến.
Bà Trần Thị Bảo Thu, Giám đốc tiếp thị – truyền thông Vietluxtour, cũng xác nhận tình trạng khan hiếm HDV ngoại ngữ không phải câu chuyện mới, nhưng đang trở nên căng thẳng hơn khi du lịch quốc tế phục hồi nhanh. Đơn vị này ghi nhận tình trạng “cung không đủ cầu” đối với nhóm nhân sự này, đặc biệt tại các điểm nóng du lịch biển như Khánh Hòa, Phú Quốc hay Đà Nẵng vào mùa cao điểm. Việc điều tiết nhân sự từ Hà Nội hay TP.HCM đến hỗ trợ chỉ là giải pháp tình thế và thực tế vẫn chưa thể lấp đầy khoảng trống nhân lực. Việc thiếu HDV cho nhiều ngoại ngữ đang tác động đa chiều đến hoạt động doanh nghiệp. Trong đó, ảnh hưởng lớn nhất là chất lượng dịch vụ và năng lực đón khách. Nếu thiếu đội ngũ chuẩn nghiệp vụ và ngoại ngữ, trải nghiệm du khách sẽ giảm đáng kể, nhất là trong việc truyền tải giá trị văn hóa, lịch sử và di sản VN. Ở góc độ vận hành, đây cũng là “nút thắt cổ chai” khiến nhiều doanh nghiệp buộc phải giới hạn số lượng đoàn hoặc từ chối nhận thêm khách để bảo đảm chất lượng dịch vụ.
Thiếu HDV tiếng Nga đang trở thành câu chuyện nóng bỏng tại Khánh Hòa khi du khách nước này phục hồi mạnh sau nhiều năm gián đoạn bởi dịch Covid-19 và biến động địa chính trị. Tuy nhiên, cùng với đà tăng trưởng này là bài toán nan giải về nhân sự HDV tiếng Nga. Trước thực trạng đó, nhiều doanh nghiệp lữ hành đã kiến nghị UBND tỉnh Khánh Hòa xem xét cơ chế linh hoạt cho phép người nước ngoài tham gia hỗ trợ ngôn ngữ trong hoạt động du lịch. Cụ thể, những người Nga có giấy phép lao động hoặc cư trú hợp pháp tại địa phương có thể tham gia với vai trò hỗ trợ giao tiếp, phiên dịch văn hóa, chăm sóc khách hàng thay vì thực hiện đầy đủ chức năng của một HDV quốc tế.
TS Chu Khánh Linh, Phó trưởng khoa, Điều hành Khoa Du lịch Trường ĐH Văn hóa TP.HCM, nhận định tình trạng thiếu HDV tiếng Nga và các ngoại ngữ khác phản ánh thực tế ngành du lịch VN đang tăng trưởng nhanh hơn tốc độ chuẩn bị nhân lực. Vấn đề của các thị trường như Nga, Hàn Quốc hay Trung Quốc không chỉ nằm ở ngoại ngữ mà còn là khả năng giao tiếp văn hóa, nắm bắt tâm lý khách và xử lý tình huống thực tế. Nhiều HDV quốc tế đã chuyển nghề sau Covid-19 nên nguồn cung hiện thiếu hụt nghiêm trọng. Tuy nhiên, nếu chấp nhận cơ chế cho người nước ngoài hỗ trợ tour thì đây cũng chỉ nên là giải pháp tình thế và phải được kiểm soát rất chặt chẽ về pháp lý. Nhiều quốc gia hiện áp dụng mô hình “phiên dịch viên văn hóa” hoặc “trợ lý du lịch”, trong đó HDV bản địa vẫn là người chịu trách nhiệm chính về chương trình tour và các vấn đề pháp lý, còn người bản ngữ hỗ trợ giao tiếp và chăm sóc khách.
Ở góc độ pháp lý, luật sư Huỳnh Quốc Nhân, Giám đốc Công ty luật TNHH Nhân, cho biết quy định hiện hành không cho phép người nước ngoài trực tiếp dẫn tour tại VN. Theo khoản 3 điều 58 luật Du lịch 2017, người hành nghề hướng dẫn du lịch bắt buộc phải có thẻ HDV. Trong khi đó, điều kiện cấp thẻ lại yêu cầu người được cấp phải có quốc tịch VN và thường trú tại VN. Người nước ngoài dù có giấy phép lao động hợp pháp cũng không được trực tiếp dẫn tour nếu không được cấp thẻ HDV. Nếu mở cơ chế cho HDV nước ngoài hoạt động mà không kiểm soát chặt sẽ dễ phát sinh cạnh tranh không công bằng với lao động trong nước, tái diễn tình trạng “tour khép kín”, HDV chui hoặc thất thu thuế. Nếu muốn triển khai hợp pháp thì về lâu dài cần sửa luật Du lịch 2017 theo hướng cho phép cơ chế ngoại lệ đối với ngoại ngữ hiếm. Tuy nhiên, đi kèm phải là hệ thống kiểm soát nghiêm ngặt như giới hạn phạm vi hành nghề, giới hạn thời gian hoạt động, yêu cầu có HDV VN đi cùng đoàn và cơ chế giám sát nội dung thuyết minh. Luật sư cũng đề xuất chỉ nên áp dụng thí điểm tại những nơi thực sự thiếu nhân lực đặc thù như Khánh Hòa với thị trường khách Nga.
TS – luật sư Châu Huy Quang, Giám đốc điều hành Rajah & Tann LCT Lawyers, cũng đồng tình: Nếu cho phép triển khai HDV người nước ngoài thì cần cơ chế cấp phép riêng, yêu cầu chứng chỉ về văn hóa, lịch sử và pháp luật VN, đồng thời giới hạn vai trò ở mức hỗ trợ ngôn ngữ thay vì trực tiếp điều hành tour.
TS Chu Khánh Linh đề xuất xây dựng các chương trình đào tạo “HDV ngoại ngữ hiếm cấp tốc” dành cho du học sinh, cử nhân ngôn ngữ hoặc người từng sinh sống ở nước ngoài. Thay vì đào tạo 4 năm như thông thường, chương trình có thể tập trung trong 3 – 6 tháng với các nội dung thực chiến như nghiệp vụ hướng dẫn, luật du lịch, kỹ năng thuyết minh và xử lý tình huống. Bên cạnh đó là mô hình liên kết “3 nhà” gồm nhà trường, doanh nghiệp và chính quyền địa phương. Theo đó, doanh nghiệp đặt hàng số lượng HDV cần thiết, trường học mở lớp đào tạo chuyên biệt, còn địa phương hỗ trợ học phí hoặc học bổng. Ngoài ra, nên cho phép sinh viên ngoại ngữ năm cuối tham gia tour thực tế dưới sự giám sát của HDV chính thức để tích lũy kinh nghiệm nghề.
Ngày 16/5, lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nghệ An xác nhận Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành quyết định về việc công nhận Khu du lịch quốc gia Kim Liên.
Theo quyết định, Khu du lịch quốc gia Kim Liên có tổng diện tích 10.500ha. Trong đó, trung tâm du lịch rộng 8.946ha, gồm toàn bộ xã Kim Liên, một phần xã Vạn An và khu vực thuộc 19 thôn, xóm lân cận.
Trung tâm dịch vụ của khu du lịch được quy hoạch tại phường Thành Vinh với diện tích 1.554ha. Hai khu vực được kết nối bằng tuyến quốc lộ 46A dài khoảng 10km.
Khu du lịch quốc gia Kim Liên có ranh giới phía Đông giáp phường Trường Vinh; phía Tây giáp xã Bích Hào; phía Nam giáp các xã Hưng Nguyên Nam, Thiên Nhẫn, Hưng Nguyên; phía Bắc giáp 2các xã, phường Nam Đàn, Đại Huệ, Vinh Hưng, Vinh Phú và Yên Trung.
Theo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, UBND tỉnh Nghệ An có trách nhiệm quản lý, vận hành khu du lịch theo hướng đồng bộ, chuyên nghiệp, bảo đảm phát triển bền vững và nâng cao sức cạnh tranh.
Dự kiến, quyết định công nhận Khu du lịch quốc gia Kim Liên sẽ được công bố vào tối 18/5, trong lễ khai mạc Lễ hội Làng Sen năm 2026.
Năm nay, Lễ hội Làng Sen được tổ chức với nhiều hoạt động mới nhân kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Ngoài các nghi lễ truyền thống như dâng hoa, dâng hương tại Khu di tích Kim Liên và Đền Chung Sơn, lễ rước ảnh Bác từ Nhà tưởng niệm ra sân vận động Làng Sen, chương trình khai mạc còn có màn bắn pháo hoa tầm cao kéo dài 15 phút.
Ban tổ chức cũng triển khai nhiều hoạt động trải nghiệm như tour đêm “Thắp sáng Làng Sen”, chương trình “Mô Tê show - Chuyện Làng Sen”, không gian “Chợ quê” kết hợp giới thiệu sản phẩm OCOP (mỗi xã một sản phẩm), làng nghề và ẩm thực địa phương.
Bên cạnh đó là các hoạt động diễu hành, đồng diễn áo dài Sen, trò chơi dân gian và chương trình văn hóa, thể thao gắn với tuổi thơ Chủ tịch Hồ Chí Minh.
“Mô Tê show - Chuyện Làng Sen” là một chương trình trải nghiệm và tour du lịch đêm đặc sắc, được ra mắt trong khuôn khổ Lễ hội Làng Sen. Đây là sự kết hợp giữa âm nhạc, ánh sáng và không gian kể chuyện văn hóa xứ Nghệ, mang đến cho du khách góc nhìn mới mẻ về quê hương Bác Hồ.
Ông Vũ Văn Khương - Tổng giám đốc Công ty cổ phần Tàu cao tốc Phú Quốc - cho biết hiện tại, lượng khách đặt vé tàu đi Phú Quốc trong dịp lễ 30-4 và 1-5 đã đạt gần như 100%, nhiều khung giờ đã kín chỗ, tăng cao so với cùng kỳ năm ngoái.
"Dịp lễ 30-4, công ty sẽ tăng cường thêm chuyến và bố trí thêm tàu cao tốc hoạt động trên cả hai tuyến Hà Tiên - Phú Quốc và Rạch Giá - Phú Quốc.
Chúng tôi còn chuẩn bị nhân sự, đảm bảo công tác phục vụ, an toàn và chất lượng dịch vụ tốt nhất cho hành khách trong suốt dịp cao điểm và vẫn giữ ổn định giá để phục vụ du khách", ông Khương nói.
Tại điểm chơi nổi tiếng Nam đảo An Thới và Bắc đảo Gành Dầu (đặc khu Phú Quốc) đã trang trí bắt mắt. Ở đây, du khách sẽ tận hưởng không khí lễ hội sôi động và "lạc vào" một bức tranh rực rỡ sắc đỏ quốc kỳ, với những âm nhạc hào hùng vang lên theo từng nhịp bước; trải nghiệm vẽ Quốc kỳ - nơi từng nét vẽ trở thành cách lưu giữ biểu tượng thiêng liêng.
Đại diện VinWonders Phú Quốc thông tin đơn vị đã triển khai chương trình đặc quyền khách hàng (từ 20-3 đến 25-5-2026) ưu đãi giá hấp dẫn cho khách du lịch có hộ khẩu thường trú ở Tây Ninh, Đồng Tháp, Vĩnh Long, Cần Thơ, An Giang, Cà Mau đến khám phá vườn thú bán hoang dã Safari Phú Quốc.
Ngoài ra du khách còn trải nghiệm Thủy Cung hình rùa và thưởng thức chuỗi show diễn - mini show hoành tráng mang đậm nét đẹp văn hóa Việt Nam.
Doanh nghiệp làm du lịch ở Phú Quốc dự kiến dịp lễ 30-4 này khách du lịch sẽ đến đảo ngọc 'bùng nổ'. Các khách sạn cao cấp 4-5 sao trên đảo này đã được khách du lịch đặt phòng đạt 95%.
"Đơn vị chuẩn bị kỹ lưỡng và trang trí phòng đẹp mắt. Ngoài ra chúng tôi còn chuẩn bị các trò chơi dân gian, những trải nghiệm ẩm thực đặc sắc và viết thư pháp để du khách đến nghỉ ngơi, vui chơi cảm nhận hết nét văn hóa Việt Nam trong dịp lễ", ông Oh Jung Hyun - Tổng quản lý vùng Best Western Premier Phú Quốc và Novotel Phú Quốc - thông tin.
UBND đặc khu Phú Quốc hiện không chỉ đẩy mạnh kiểm tra giá cả dịch vụ, lưu trú mà còn kêu gọi người dân, doanh nghiệp, nhà hàng, khách sạn ứng xử có văn hóa, bán bình ổn giá, không "chặt chém" để phục vụ du khách.
Ông Trần Minh Khoa - Chủ tịch UBND đặc khu Phú Quốc - cho hay Phú Quốc thời gian qua đẩy mạnh tuyên truyền và quảng bá điểm đến để kích cầu du khách trong và ngoài nước đến chơi dịp lễ 30-4. Ngoài ra địa phương đẩy mạnh chỉnh trang đô thị, vệ sinh môi trường, an ninh trật tự, đảm bảo an toàn cho du khách vui chơi trên đảo.
Ngày 7-4, Liên minh Du lịch y tế Việt Nam chính thức được ra mắt, hướng tới mục tiêu đưa Việt Nam trở thành điểm đến du lịch y tế trong khu vực.
Phát biểu tại sự kiện, ông Hà Anh Đức - Cục trưởng Cục Quản lý khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) - cho biết thế mạnh lớn của ngành y tế Việt Nam là trình độ chuyên môn. Hiện Việt Nam đã làm chủ nhiều kỹ thuật cao như ghép tim, ghép phổi, ghép gan… với năng lực không thua kém các nước phát triển.
Không chỉ vậy, hệ thống cơ sở vật chất cũng ngày càng được nâng cấp, nhiều bệnh viện đạt tiêu chuẩn chất lượng cao.
"Nếu du lịch có khách sạn 5 sao thì ngành y tế cũng đã hình thành các "bệnh viện 5 sao", với chất lượng dịch vụ và trình độ chuyên môn tiệm cận quốc tế", ông Đức nói.
Một lợi thế nữa của ngành y tế trong nước là chi phí. Giá dịch vụ y tế tại Việt Nam được đánh giá cạnh tranh. Đơn cử dịch vụ nha khoa có chất lượng tương đương nhưng chi phí chỉ bằng khoảng 1/5 so với nhiều nước.
Thêm nữa, thời gian chờ đợi điều trị cũng ngắn hơn đáng kể. Như thời gian chờ để phẫu thuật nội soi thay khớp, bệnh nhân có thể được mổ trong vòng một tuần, thay vì phải chờ hàng tháng, thậm chí cả năm như ở một số quốc gia.
Theo ông Đức, hiện người Việt mỗi năm chi hàng tỉ USD ra nước ngoài để khám, chữa bệnh tại các thị trường như Thái Lan, Nhật Bản…
Vì vậy, chủ trương phát triển dịch vụ du lịch y tế không chỉ nhằm thu hút khách quốc tế mà còn để "giữ chân" người bệnh trong nước.
Ông Nguyễn Trùng Khánh - Cục trưởng Cục Du lịch quốc gia Việt Nam (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) - cho biết du lịch y tế không chỉ dừng lại ở chăm sóc sức khỏe, khám chữa bệnh mà còn là trải nghiệm văn hóa, du lịch. Đây là nhu cầu thiết yếu, xu hướng tiêu dùng của người dân.
Trên thế giới, ngành du lịch y tế tạo nên hàng tỉ USD mỗi năm. Nên với nguồn tài nguyên thiên nhiên cùng với thế mạnh về kinh nghiệm và chuyên môn y tế, dịch vụ du lịch - y tế Việt Nam sẽ phát triển mạnh trong thời gian tới.
Về du lịch, Việt Nam là điểm đến an toàn, thân thiện. Đây là thế mạnh của chúng ta. Năm 2025, hơn 20 triệu lượt du khách quốc tế đến Việt Nam.
Ông Đúc cũng cho hay Bộ Y tế đang xây dựng đề án phát triển du lịch y tế, dự kiến trình Thủ tướng trong thời gian tới. Song song đó là kế hoạch chuẩn hóa hệ thống khám, chữa bệnh thông qua việc ban hành bộ tiêu chuẩn chất lượng nâng cao, giúp các cơ sở y tế từng bước tiệm cận chuẩn quốc tế.
"Định hướng phát triển dịch vụ này không chỉ dừng ở khám, chữa bệnh mà còn mở rộng sang chăm sóc sức khỏe, nghỉ dưỡng, dưỡng lão cho cả du khách nước ngoài nữa.
Tuy nhiên để hiện thực hóa mục tiêu này, cần sự phối hợp liên ngành từ y tế, du lịch, công an đến tài chính - ngân hàng. Cụ thể là từ chính sách visa, xuất - nhập cảnh đến dịch vụ lưu trú và thanh toán…", ông Đức nói.
Đại diện Liên minh Du lịch y tế Việt Nam cho biết mục tiêu đến năm 2030 Việt Nam sẽ thu hút thêm 1-2 triệu lượt khách du lịch y tế, tăng thời gian lưu trú lên 15-30 đêm và đạt doanh thu 3-5 tỉ USD mỗi năm.
Với vai trò thành viên sáng lập và đối tác tài chính, đại diện cho Ngân hàng SHB, bà Ngô Thu Hà - Tổng giám đốc - cho biết sẽ cung cấp các giải pháp thanh toán số, bảo lãnh viện phí và nền tảng tài chính tích hợp nhằm nâng cao trải nghiệm cho người bệnh và du khách.
