‘Nhà ở quê giữa vườn cây xanh nhưng phải gắn máy lạnh mới ngủ được’

"Hôm bữa vợ tôi được đồng nghiệp cho một trái sầu riêng từ quê mang lên, cả nhà thèm nhưng đành để dành cho con ăn.

Đi ngoài đường, tôi thấy người ta bán sầu riêng 40 nghìn đồng một kg thì vợ bảo do họ nhúng thuốc nên rẻ vậy. Hôm nay tôi đọc được bài này hóa ra ở quê hiện giá bán lẻ cũng chỉ khoảng 40 nghìn đồng một kg, không biết nên vui hay buồn cho nông dân, bán đắt quá không ai mua, mà rẻ quá thì nghĩ đồ xấu nên mới rẻ nên cũng không ai mua.

Thế mới thấy marketing, truyền thông rất quang trọng mà người nông dân đa số còn yếu việc này nên cứ cái vòng giải cứu cứ lặp đi lặp lại mãi".

Độc giả Minh Khue bình luận như trên, chỉ ra nút thắt của sầu riêng trong bài viết Nông dân miền Tây điêu đứng vì giá sầu riêng lao dốc. Theo đó, giá sầu riêng giảm sâu, thương lái bỏ cọc, chi phí sản xuất tăng khiến nhiều nhà vườn miền Tây thua lỗ, phải bán lẻ ven đường để gỡ vốn.

Cùng chung nỗi niềm, độc giả Ngô Lâm: "Tôi rất thích ăn sầu riêng, nhưng nghe nói họ hay dùng thuốc nên rất ngại ăn. Đặt biệt không bao giờ mua ở dọc đường. Phải vài siêu thị mới yên tâm hơn ở chất lượng".

Đồng quan điểm, độc giả mr. Trí phân tích: "Với mức sống của người dân bây giờ, mua trái sầu riêng để thưởng thức là bình thường, vậy nên điều người dân quan tâm là chất lượng phải sạch. Cho dù giá cao hơn nhiều hiện nay thì vẫn bán ra thị trường tốt và xuất khẩu tốt.

Người dân không cần rẻ mà sợ chứa chất có hại. Đó là lý do sầu riêng thành sầu chung, sầu muộn. Vì khi trái sầu riêng đạt chuẩn an toàn, ngon sạch thì có giá cao đến đâu cũng mua ăn. Nhưng tình cảnh thuốc, bệnh... thì có rẻ cũng đâu ai mua (nên ế, ứ đọng...).

Nhà tôi gần như nói không với sầu riêng rẻ, có ăn thì người thân cho hoặc mua hàng được kiểm soát chất lượng.

Vậy nên Việt Nam phải tính toán đến các phương án trồng sao cho chất lượng sầu riêng thơm ngon, an toàn và giảm thiểu tối đa thuốc hay chất độc (không gây hại)...thì mới cạnh tranh, xuất khẩu được.

Ngoài ra, đừng 'bỏ rơi' thị trường trong nước. Mấy năm trước, nhà tôi luôn mua sầu riêng ăn, nhưng gần hai năm nay, lâu lâu chỉ dám mua một trái hoặc có người thân cho mới dám ăn (họ cho mà nói đây là trái dành riêng để ăn)...Vậy vì đâu nên nỗi? Và tôi nghĩ nhiều gia đình khác cũng như gia đình tôi thôi".

Tiến sĩ Trần Hữu Hiệp cho rằng giá sầu riêng lao dốc, xuất khẩu gặp khó không chỉ do cung - cầu ngắn hạn mà còn phản ánh mô hình tăng trưởng thiếu bền vững, phụ thuộc lớn vào thị trường Trung Quốc, mở rộng diện tích quá nhanh và chậm chuẩn hóa chất lượng.

Theo ông, sản xuất hiện còn manh mún, nhiều vùng trồng chưa tuân thủ đồng bộ quy trình canh tác; việc sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật thiếu kiểm soát.

"Xuất khẩu đòi hỏi quản trị chuỗi, minh bạch dữ liệu và truy xuất nguồn gốc rõ ràng, trong khi hiện nay vẫn còn tình trạng mạnh ai nấy làm", TS Hiệp nói.

Ông cho rằng sầu riêng Việt Nam khó mở rộng sang các thị trường cao cấp như EU, Mỹ, Nhật Bản hay Hàn Quốc do tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe hơn nhiều. Hiện ngành hàng này chủ yếu cạnh tranh nhờ lợi thế mùa vụ và vị trí địa lý gần Trung Quốc, chưa tạo được ưu thế về thương hiệu và tiêu chuẩn quốc tế.

Theo TS Hiệp, muốn mở rộng thị trường, ngành sầu riêng cần chuẩn hóa chất lượng theo tiêu chuẩn quốc tế, đầu tư mạnh vào chế biến sâu và xây dựng thương hiệu quốc gia. "Đây không còn là câu chuyện riêng của ngành nông nghiệp mà là năng lực cạnh tranh quốc gia", ông nhấn mạnh.

Tin Gốc: Vnexpress

"Câu chuyện 'tăng hay giảm tuổi nghỉ hưu?' đang được nhắc đến nhiều trong thời gian qua. Nhưng theo tôi, đó chưa phải là gốc rễ của vấn đề hưu trí hiện nay. Điều quan trọng hơn cả là cách doanh nghiệp đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động như thế nào?

Tôi làm việc trong doanh nghiệp và chứng kiến một thực tế khá phổ biến: mức lương thực nhận (NET) của người lao động đã tăng lên đáng kể, nhưng tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội lại thấp hơn rất nhiều. Có nơi chỉ kê khai bằng một phần ba thu nhập thực tế. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi lâu dài của người lao động, đặc biệt là khi về hưu.

Vì vậy, với tôi, nghỉ hưu ở tuổi nào không phải là vấn đề lớn. Sớm hay muộn đều có thể chấp nhận được, miễn là doanh nghiệp đóng bảo hiểm đúng và đủ theo thu nhập thực tế. Khi đó, dù có nghỉ hưu sớm và bị giảm tỷ lệ phần trăm lương hưu, người lao động vẫn có thể đảm bảo cuộc sống.

Một ví dụ rất cụ thể: hiện nay có người lao động nhận lương 10 triệu đồng mỗi tháng, nhưng doanh nghiệp chỉ đóng bảo hiểm trên mức 5 triệu. Có những người đã 50 tuổi vẫn đóng ở mức này. Nếu họ nghỉ hưu trong vài năm tới, lương hưu sẽ rất thấp, khó đủ sống. Vì vậy, dù sức khỏe giảm sút, họ vẫn phải cố gắng đi làm.

>> 'Tuổi già dễ thở hơn khi lương hưu không phải gánh thuế'

Ngược lại, nếu doanh nghiệp đóng bảo hiểm đúng mức 10 triệu đồng, thì dù nghỉ hưu ngay, họ cũng có thể nhận khoảng 6,5-7,5 triệu đồng mỗi tháng. Khi đó, việc lựa chọn nghỉ sớm hay tiếp tục làm việc sẽ trở nên chủ động và nhẹ nhàng hơn rất nhiều.

Bản thân tôi có mức lương NET khoảng 30 triệu đồng mỗi tháng, nhưng công ty chỉ kê khai đóng bảo hiểm ở mức 12,5 triệu, phần còn lại được tính là tiền thưởng để không phải đóng bảo hiểm. Với cách tính như vậy, kể cả khi tôi làm việc đến 70 tuổi, lương hưu dự kiến cũng chỉ hơn 7 triệu đồng. Rõ ràng, điều này khiến tôi không muốn nghỉ hưu sớm, dù có thể đã đủ tuổi".

Đó là quan điểm của độc giả Macvanlong xung quanh đề xuất giảm tuổi hưu ngành sản xuất, tăng lương tối thiểu vùng, mới được Công đoàn cơ sở các doanh nghiệp tại Bắc Ninh kiến nghị. Đây không phải lần đầu xuất hiện đề xuất phân loại nhóm lao động để nghỉ hưu sớm. Trước đó, khi góp ý dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội sửa đổi năm 2024, Liên đoàn Lao động TP Hà Nội cũng kiến nghị áp dụng cơ chế này với công nhân trực tiếp sản xuất.

Thực tế, dù tuổi hưu đang tăng theo lộ trình lên 62 với nam vào năm 2028 và 60 với nữ vào năm 2035, doanh nghiệp tư nhân hầu như không bố trí việc làm cho lao động ở độ tuổi này, nhất là vị trí trực tiếp sản xuất do yêu cầu về sức khỏe và năng suất. Nhiều người buộc phải nghỉ việc sớm, dẫn đến thiệt thòi về thu nhập và quyền lợi bảo hiểm xã hội khi chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu.

Nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đảm bảo mức đóng BHXH cho người lao động, bạn đọc Macvanlong kết lại: "Từ những thực tế đó, tôi cho rằng điều cần làm không phải chỉ là bàn chuyện có nên giảm tuổi nghỉ hưu hay không, mà quan trọng hơn là kiểm soát chặt chẽ việc doanh nghiệp đóng bảo hiểm xã hội đúng và đủ theo thu nhập thực tế của người lao động.

Khi quyền lợi được đảm bảo, người lao động hoàn toàn có thể tự quyết định thời điểm nghỉ hưu của mình, chẳng hạn từ sau tuổi 50 trở đi. Lúc đó, câu chuyện nghỉ sớm hay muộn sẽ không còn là áp lực, mà trở thành một lựa chọn cá nhân dựa trên sức khỏe và nhu cầu cuộc sống của mỗi người".

Tin Gốc: Vnexpress

Tôi năm nay gần 50 tuổi. Đọc những tranh luận về chuyện đám cưới hiện đại hay truyền thống, chuyện có nên tổ chức gọn nhẹ chỉ với vài người thân thiết hay không, tôi thấy nhiều ý kiến rất thú vị. Nhưng từ trải nghiệm của bản thân, tôi nghĩ rằng trước khi bàn đến việc nên làm đám cưới thế nào, cần hiểu rõ bản chất của đám cưới trong văn hóa Việt Nam là gì?

Theo tôi, cưới xin từ trước đến nay vốn không đơn thuần là chuyện của riêng hai người yêu nhau. Nó là một thủ tục mang tính lễ nghĩa, gia đình và cộng đồng rất rõ rệt. Từ ngày xưa đã vậy. Ăn hỏi, xin dâu, ra mắt gia tiên, thưa gửi hai bên gia đình, thông báo họ hàng, làng xóm... tất cả đều là những phần gắn với lễ nghĩa và truyền thống. Vì thế, nếu đã quyết định tổ chức đám cưới theo cách quen thuộc của người Việt thì cũng cần xác định trước rằng sẽ có những phần không thể bỏ qua, để khỏi đặt ra những kỳ vọng không thực tế rồi lại thất vọng.

Một đám cưới ở nước ta gần như luôn có phần lễ, phần nghĩa và cả yếu tố tâm linh. Đó là chuyện thưa kính tổ tiên, ra mắt họ hàng, nhận dâu nhận rể giữa hai gia đình. Khi đã có những phần ấy thì rất khó tổ chức theo kiểu chỉ vài người thân thiết như nhiều đám cưới phương Tây.

Đã có họ hàng thì sẽ có xóm giềng. Đã có xóm giềng thì bạn bè, đồng nghiệp cũng biết và tham dự. Khi khách mời không còn giới hạn trong vài người thân nhất, việc tổ chức cũng phải tính đến sự tươm tất, chu đáo đối với khách khứa. Nếu gia đình có điều kiện kinh tế khá giả, quen biết nhiều người hoặc có vị trí xã hội nhất định thì việc tổ chức quá sơ sài đôi khi lại không phù hợp với bối cảnh các mối quan hệ của họ. Một chuyện kéo theo rất nhiều chuyện khác. Cái này thường dẫn dắt sang cái kia.

>> Đám cưới 400 khách khiến tôi giống nhân viên phục vụ hơn cô dâu

Tôi thấy nhiều người động viên các bạn trẻ mạnh dạn thay đổi, chỉ mời vài người thân quen là đủ. Ý tưởng đó nghe rất hợp lý nếu nhìn từ góc độ cá nhân của cô dâu chú rể. Nhưng nếu vậy thì phần lễ nghĩa sẽ được đặt ở đâu? Nếu vẫn muốn có cha mẹ, họ hàng tham gia đầy đủ thì khó tránh khỏi những nghi thức truyền thống nhất định. Không thể vừa muốn giữ nguyên vai trò của gia đình, dòng họ trong đám cưới, vừa mong mọi thứ diễn ra theo kiểu hoàn toàn tối giản như trên phim ảnh.

Theo tôi, nếu muốn có một đám cưới thật hiện đại, riêng tư và chỉ dành cho những người thân thiết nhất thì có lẽ cách khả thi nhất là tổ chức thêm một buổi tiệc riêng theo mong muốn của cô dâu, chú rể. Nhưng như vậy lại phát sinh thêm thời gian, công sức và chi phí.

Điều tôi nhận thấy là người trẻ thường đặt mình ở vị trí trung tâm của câu chuyện nên dễ cảm thấy không hài lòng khi mọi thứ không diễn ra đúng như mong muốn. Họ thường nghĩ đám cưới là ngày của mình nên mọi thứ phải được quyết định theo ý mình. Nhưng khi có tuổi hơn và trải nghiệm nhiều hơn, tôi nhận ra rằng bản thân mình cũng chỉ là một phần trong cuộc sống, và đám cưới cũng vậy.

Cô dâu, chú rể chắc chắn là nhân vật quan trọng nhất của ngày cưới, nhưng không phải là tất cả của đám cưới đó. Đám cưới còn là câu chuyện của cha mẹ, họ hàng, các mối quan hệ xã hội và những giá trị văn hóa được duy trì qua nhiều thế hệ.

Có một điều tôi thấy khá thú vị, đó là nhiều bạn trẻ khi nói về đám cưới của mình thường khẳng định chỉ muốn mời gia đình, họ hàng và bạn bè thân thiết. Họ cho rằng cách làm của cha mẹ là quá nặng nề về quan hệ xã hội, quá nhiều khách không quen biết. Nhưng nếu nhìn kỹ hơn, tôi thấy quan điểm của họ thực ra không khác cha mẹ mình là mấy.

Lý do rất đơn giản. Khi còn trẻ, số lượng các mối quan hệ liên quan đến công việc, làm ăn hay lợi ích xã hội chưa nhiều. Vì vậy, phần lớn khách mời của họ sẽ được gọi chung là "bạn bè thân thiết". Trong nhóm đó có bạn học cũ, bạn cùng hội nhóm, bạn đồng nghiệp, những người thường xuyên giao lưu. Nếu sau này phát sinh thêm các mối quan hệ mang lại lợi ích trong cuộc sống hay công việc, tôi tin rằng nhiều người cũng sẽ đưa họ vào danh sách khách mời.

Đến tuổi của cha mẹ, số bạn bè vui chơi thuần túy thường giảm dần. Thay vào đó là đồng nghiệp, đối tác, người quen trong công việc và các mối quan hệ xã hội khác. Thành phần khách mời có thay đổi, nhưng về bản chất vẫn là những người có ý nghĩa đối với cuộc sống của họ.

Nói cách khác, người trẻ và cha mẹ nhiều khi chỉ khác nhau ở cơ cấu các mối quan hệ chứ không khác nhau nhiều về bản chất. Không ít người trẻ không nhận ra mình đang đứng trên cùng một hệ quy chiếu với cha mẹ, nhưng lại cho rằng cha mẹ là người quá coi trọng hình thức hoặc quá đặt nặng quan hệ xã hội.

Với tôi, đám cưới không có công thức đúng tuyệt đối. Mỗi gia đình sẽ có cách lựa chọn khác nhau. Nhưng nếu đã hiểu rằng đám cưới Việt Nam từ lâu không chỉ là chuyện của hai người, mà còn là câu chuyện của gia đình và các mối quan hệ xung quanh, có lẽ chúng ta sẽ bớt thất vọng hơn khi thực tế không hoàn toàn giống những gì mình từng hình dung.

Tin Gốc: Vnexpress