Đề và đáp án môn tiếng Anh thi lớp 10 tỉnh Hưng Yên năm 2026

Học sinh sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) hay dùng văn mẫu cho các bài làm văn là chuyện thường tình trong trường học hiện nay. Thực trạng dạy học văn hiện nay vẫn là một bức tranh nhiều gam màu đan xen, vừa có sự đổi mới tích cực nhưng vẫn còn không ít những điều đáng suy ngẫm.

Việc triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018 đã mở ra hướng tiếp cận mới: lấy học sinh làm trung tâm, đề cao năng lực đọc hiểu, cảm thụ và sáng tạo. Nhiều giờ học văn không còn bó hẹp trong khuôn khổ "thầy giảng – trò chép" mà trở thành không gian đối thoại, nơi học sinh được nói lên suy nghĩ của mình, được tranh luận, phản biện và kết nối văn học với đời sống. Không khó để bắt gặp những lớp học mà ở đó, một tác phẩm văn chương trở thành chiếc cầu nối để học sinh hiểu hơn về con người, về xã hội và chính bản thân mình.

Tuy nhiên, bên cạnh những tín hiệu đáng mừng ấy, thực tế dạy học văn vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế. Hầu hết giáo viên dạy văn luôn hiểu rằng điểm số trong các kỳ kiểm tra, kỳ thi là quan trọng nhất để đánh giá chất lượng môn học. Cái quỹ đạo ấy đã làm cho những tiết dạy học văn trong nhà trường mất đi cái ý nghĩa cảm thụ văn học để học sinh yêu những tác phẩm và xa hơn nữa là rung cảm và thưởng thức cái hay, cái đẹp của ngôn từ, hình ảnh và thông điệp của những trang văn.

Không ít nơi, dạy văn vẫn bị "công thức hóa" thành những dàn ý cứng nhắc, những bài văn mẫu. Học sinh học văn nhưng lại sợ văn, viết văn nhưng không dám viết khác. Những bài làm tròn trịa về bố cục nhưng thiếu vắng cảm xúc chân thật không phải là hiếm. Có thể nói, khi văn chương bị biến thành một môn học để "lấy điểm", thì cái hồn của nó cũng dần bị bào mòn. Thay vì rung động trước một câu thơ hay hay day dứt trước một số phận nhân vật, nhiều học sinh chỉ quan tâm "ý này có được điểm không", "viết thế này có đúng đáp án không".

Nguyên nhân của thực trạng ấy trước hết là sức nặng của thi cử – khi cách ra đề và chấm điểm vẫn còn thiên về chuẩn hóa sẽ tạo ra "lối mòn" trong dạy và học. Bên cạnh đó là quán tính của phương pháp giảng dạy cũ, khiến một bộ phận giáo viên chưa mạnh dạn đổi mới. Ngoài ra, trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh, thói quen đọc sâu, đọc chậm của học sinh cũng dần mai một, ảnh hưởng không nhỏ đến khả năng cảm thụ văn học.

Tạo không gian cho học sinh quyền được cảm, được nghĩ

Để môn văn thực sự trở về đúng giá trị của nó, cần có những thay đổi đồng bộ và bền vững.

Những giờ học văn nên được kết nối rộng mở hơn với thế giới bên ngoài thay vì gói gọn trong chương trình mà việc giới thiệu những tác phẩm hay của một tác giả, một giai đoạn để học sinh tìm đọc và có được cảm nhận của riêng mình đó chính là những sự liên hệ thực tế sinh động và hiệu quả.

Việc truyền cảm hứng đọc sách qua những tiết học văn có thể là một trong những phương thức để học sinh dần dần tiếp cận với cái hay cái đẹp của tác phẩm, hình thành được thói quen đọc sách ngay từ những năm tháng trên ghế nhà trường.

Việc kiểm tra, đánh giá cần cởi mở hơn, chấp nhận những cách hiểu đa dạng miễn là có lý lẽ thuyết phục. Giáo viên cần trở thành người khơi gợi, dẫn dắt hơn là áp đặt, giúp học sinh tìm thấy tiếng nói riêng của mình trong mỗi bài viết.

Quan trọng hơn cả, học sinh cần học cách đọc bằng trái tim, viết bằng suy nghĩ chân thật, thay vì phụ thuộc vào những khuôn mẫu có sẵn.

Khi việc dạy và học văn thoát khỏi những ràng buộc máy móc, trả lại cho học sinh quyền được cảm, được nghĩ và được sáng tạo, thì khi ấy, môn văn mới thực sự sống động và có ý nghĩa. Đó không chỉ là câu chuyện của một môn học, mà còn là câu chuyện của việc nuôi dưỡng những con người biết yêu cái đẹp, biết rung động và biết sống sâu sắc hơn giữa cuộc đời.

Tin Gốc: Thanh Niên

Ngay sau khi đề thi được công bố, câu hỏi liên quan đến "Steve Jobs Việt Nam" đã nhanh chóng thu hút sự quan tâm của giáo viên, học sinh và dư luận. Một bộ phận ý kiến cho rằng đề bài mang tính thời sự, gợi mở tinh thần đổi mới sáng tạo, phù hợp điều mà giáo dục hiện đại đang hướng tới. Tuy nhiên, có không ít băn khoăn xoay quanh tính công bằng trong nhận thức của thí sinh.

Lý do chính của tranh luận nằm ở việc đề bài sử dụng một hình mẫu cụ thể là Steve Jobs - một doanh nhân công nghệ nổi tiếng toàn cầu. Trong khi nhiều học sinh ở đô thị có thể dễ dàng tiếp cận thông tin về các nhân vật này thì với học sinh vùng sâu, vùng xa, miền núi, đây không phải là một cái tên quen thuộc. Sự khác biệt về điều kiện tiếp cận thông tin phần nào tạo ra cảm giác "lệch chuẩn" ngay từ điểm xuất phát.

Trong bối cảnh phòng thi, chỉ một chi tiết chưa rõ cũng có thể khiến thí sinh lúng túng, mất tự tin. Việc không biết Steve Jobs là ai có thể khiến một số em mất thời gian suy đoán, thậm chí hiểu chưa đúng yêu cầu của đề. Đây chính là nguyên nhân khiến nhiều giáo viên đặt vấn đề là đề thi quốc gia có nên sử dụng những "mã văn hóa" mang tính đặc thù mà không phải học sinh nào cũng có điều kiện tiếp cận?

Bên cạnh đó, một số ý kiến còn cho rằng việc lấy một cá nhân cụ thể làm hình mẫu có thể vô tình tạo ra cách hiểu rằng thành công chỉ gắn với những biểu tượng nổi bật trong lĩnh vực công nghệ, trong khi xã hội cần nhiều dạng tài năng khác nhau...

Đề thi môn văn kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 trong đó có câu hỏi gây tranh luận về "Steve Jobs Việt Nam"

ảnh: Tuệ Nguyễn

Dù vậy, nếu phân tích kỹ cấu trúc đề thi, có thể thấy câu hỏi không nhằm kiểm tra kiến thức về một cá nhân cụ thể. Phần lời dẫn (Nước Mĩ có Steve Jobs, Mark Zuckerberg, Elon Musk... với những phát minh công nghệ góp phần làm thay đổi thế giới) đã đặt vấn đề trong một ngữ cảnh rõ ràng, đồng thời gợi mở những khái niệm mang tính khái quát như sáng tạo, đổi mới, dám nghĩ khác. Đặc biệt, văn bản ở phần đọc hiểu đóng vai trò định hướng tư duy, cung cấp "chất liệu" để học sinh triển khai bài viết.

Nhờ đó, ngay cả khi không biết rõ Steve Jobs là ai, thí sinh vẫn có thể tiếp cận vấn đề theo hướng chung là làm thế nào để nuôi dưỡng những con người có tư duy sáng tạo, có khả năng tạo ra giá trị mới cho xã hội. Nói cách khác, đề thi hướng đến đánh giá năng lực đọc - hiểu - liên hệ và lập luận, thay vì kiểm tra mức độ hiểu biết về một nhân vật cụ thể.

Từ góc nhìn này, câu hỏi vẫn đảm bảo yêu cầu của một đề nghị luận xã hội có tính gợi mở, có tính gợi dẫn và khuyến khích học sinh bày tỏ quan điểm cá nhân. Việc sử dụng hình tượng "Steve Jobs" có thể xem như một cách cụ thể hóa vấn đề, giúp đề bài gần gũi hơn với thực tiễn hội nhập.

Tin Gốc: Thanh Niên

Buổi họp báo cung cấp thông tin liên quan đến Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tại tỉnh Tuyên Quang diễn ra vào lúc 15 giờ 30, tại Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Tuyên Quang.

Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Tuyên Quang Trần Mạnh Lợi và Phó chủ tịch thường trực UBND tỉnh Tuyên Quang Nguyễn Mạnh Tuấn chủ trì họp báo.

Tham dự họp báo có đại diện lãnh đạo Văn phòng Tỉnh ủy; các cơ quan chuyên trách tham mưu, giúp việc Tỉnh ủy, Văn phòng UBND tỉnh; Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Sở Giáo dục và Đào tạo; Công an tỉnh; đại diện các ban, ngành, đoàn thể tỉnh Tuyên Quang...

Cuộc họp báo dự kiến sẽ kéo dài hơn 60 phút. Ông Hoàng Minh Cảnh, Phó giám đốc Sở GD-ĐT Tuyên Quang, thông tin về công tác tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 trên địa bàn tỉnh. Ông Cảnh cho biết, kỳ thi tốt nghiệp THPT của tỉnh Tuyên Quang có hơn 17.000 thí sinh học lớp 12 ở 92 trường học với 62 điểm thi. Hơn 3.600 cán bộ được huy động để tham gia các khâu.

Sau khi nhận được phản ánh về điểm 10 toán bất thường ở Trường THPT chuyên Tuyên Quang, Sở GD-ĐT đã giao tất cả điểm thi rà soát các khâu và tất cả môn thi.

Đồng thời, Sở GD-ĐT chỉ đạo phân tích kết quả thi, đối chiếu học bạ, tập trung vào các thí sinh đạt điểm cao (từ 9 trở lên) hoặc có chênh lệch lớn với học bạ.

Kết quả kiểm tra điểm thi trung bình ở các môn thi đều thấp hơn điểm học bạ, song phù hợp năng lực học tập của học sinh, trừ trường hợp về điểm môn toán.

Tại Trường THPT chuyên Tuyên Quang, môn ngữ văn có 11/326 học sinh đạt từ 9 điểm, mức chênh lệch là 0,1 điểm so với học bạ. Môn ngoại ngữ có 207 thí sinh đạt từ 9 điểm trở lên, với 1 điểm 10. Mức chênh lệch trung bình là 0,31 so với học bạ. Kết quả trên là phù hợp, không phát hiện dấu hiệu bất thường.

Riêng môn toán, 147 thí sinh đạt điểm 10 ở 13/15 phòng thi là “bất thường”. Cơ quan chức năng xác định là bất thường trong công tác coi thi và đang xử lý.

Sở GD-ĐT phối hợp Bộ GD-ĐT, cơ quan công an chức năng rà soát trình cấp thẩm quyền phương án xử lý, đảm bảo quyền lợi ích hợp pháp của thí sinh.

Về giải pháp, Sở GD-ĐT đã phối hợp gặp mặt cha mẹ học sinh và học sinh trường chuyên Tuyên Quang, thí sinh tự do. Trên cơ sở đảm bảo quyền lợi hợp pháp, Sở GD-ĐT báo cáo trình UBND tỉnh bố trí thi lại môn toán tại Trường THPT chuyên Tuyên Quang.

Liên quan vụ việc, như đã đưa, trước đó, ngày 7.7, Văn phòng Chính phủ đã có văn bản thông báo kết luận của Phó thủ tướng Lê Tiến Châu tại cuộc họp về công tác tổ chức Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tại tỉnh Tuyên Quang.

Phó thủ tướng yêu cầu UBND tỉnh Tuyên Quang chịu trách nhiệm về việc mất an toàn của kỳ thi theo quy định, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 trên địa bàn tỉnh, ảnh hưởng đến hình ảnh, uy tín của ngành Giáo dục.

Đồng thời, yêu cầu Bộ Công an, Bộ GD-ĐT và UBND tỉnh Tuyên Quang chỉ đạo điều tra, làm rõ các vi phạm, xử lý nghiêm. Rà soát kết quả thi tốt nghiệp THPT trên cả nước.

Tin Gốc: Thanh Niên