Mối đe dọa an ninh mạng lớn nhất hiện nay không chỉ bắt đầu từ các cuộc tấn công kỹ thuật từ bên ngoài, mà xuất phát ngay từ tiến trình ứng dụng AI chưa kiểm soát trong nội bộ tổ chức. Dữ liệu được các chuyên gia, doanh nghiệp chia sẻ tại sự kiện Vietnam Security Summit 2026 mới đây ở Hà Nội cho thấy làn sóng chuyển dịch mạnh mẽ khi có tới 45% nhân viên dùng AI thường xuyên trên các thiết bị thuộc sở hữu của cơ quan và 67% tự ý truy cập các công cụ này bằng tài khoản cá nhân. Trong khi đó, có đến 63% doanh nghiệp hoàn toàn chưa ban hành chính sách quản trị AI.
Sự mâu thuẫn giữa nhu cầu sử dụng thực tế và hành lang quản lý lỏng lẻo đã tạo nên lỗ hổng lớn, thường được gọi là “Shadow AI”. Ông Nguyễn Xuân Việt, Giám đốc Khối Dịch vụ Công nghệ mới (FPT IS) cho biết AI đang biến dữ liệu thành “trung tâm quyền lực” của mọi hệ thống số. Khi dữ liệu được AI khai thác liên tục, việc nhân viên vô tình đưa các thông tin nhạy cảm của tổ chức hoặc khách hàng lên nền tảng AI công cộng sẽ xóa nhòa ranh giới giữa giá trị và rủi ro.
Hậu quả của sự mất kiểm soát này không còn là cảnh báo trên lý thuyết. Theo ông Việt, tội phạm mạng hiện nay đã bắt đầu lợi dụng chính AI để tự động hóa các cuộc tấn công, khai thác sâu các thông tin rò rỉ nhằm tổ chức các chiến dịch lừa đảo (phishing), phát tán mã độc với tốc độ vượt xa khả năng phản ứng của con người. Con số hơn 552.000 cuộc tấn công mạng tại Việt Nam với 52,3% tổ chức chịu thiệt hại trong năm qua là minh chứng cho thấy hệ thống phòng thủ truyền thống đang bị xuyên thủng từ chính các điểm mù nội bộ.
Khi lỗ hổng từ thói quen của người dùng kết hợp với các dòng ransomware có sự trợ giúp của AI, mục tiêu của tin tặc không dừng lại ở việc đánh cắp dữ liệu, chuyển thành khóa chặt toàn bộ hạ tầng thông tin để đòi tiền chuộc. Khảo sát từ Synology chỉ ra một thực tế diện rộng: hơn 55% doanh nghiệp tại khu vực Đông Nam Á từng trải qua sự cố liên quan đến mã độc tống tiền hoặc đối mặt với nỗ lực tấn công tương tự trong những năm gần đây.
Tuy nhiên, mối nguy lớn nhất không nằm ở việc bị tấn công, mà ở việc doanh nghiệp “bất lực” trong việc tự cứu mình. Ông Henry Nguyễn, Quản lý Kinh doanh Synology Việt Nam nhận định phần lớn doanh nghiệp cho rằng chỉ cần sao lưu dữ liệu định kỳ là đã hoàn thành nghĩa vụ an toàn. Trên thực tế, việc sao lưu đơn thuần không thể đảm bảo được tính liên tục cho hoạt động vận hành nếu tổ chức vướng phải các điểm mù về năng lực khôi phục.
Theo đại diện Synology, nhiều doanh nghiệp sở hữu các kho dữ liệu dự phòng nhưng chưa từng được kiểm tra thử nghiệm, lưu trữ tập trung thiếu cơ chế cách ly an toàn khỏi môi trường mạng (air-gapped), hoặc không có chính sách lưu trữ nhiều phiên bản. Khi ransomware tấn công và mã hóa toàn bộ hệ thống gốc, các bản sao lưu này cũng dễ dàng bị lây nhiễm hoặc không thể sử dụng. Việc mất quá nhiều thời gian tìm cách khôi phục hệ thống sẽ khiến hoạt động kinh doanh bị tê liệt, kéo theo tổn thất tài chính và làm xói mòn niềm tin của đối tác.
Một trong những giải pháp được khuyến nghị là ActiveProtect, nền tảng bảo vệ dữ liệu được thiết kế để doanh nghiệp xây dựng năng lực phục hồi an ninh mạng theo hướng tập trung, đơn giản và dễ triển khai hơn, củng cố khả năng sao lưu và khôi phục dữ liệu, tăng độ an toàn cho bản sao lưu với các cơ chế như sao lưu bất biến và cách ly mạng…
Synology cũng nhấn mạnh cách tiếp cận bảo vệ dữ liệu nhiều lớp. Theo đó, ngoài bản sao dữ liệu, doanh nghiệp bảo đảm các bản sao đó có thể phục hồi, được cách ly phù hợp và duy trì tính toàn vẹn khi sự cố xảy ra. Đây cũng là nền tảng để doanh nghiệp giảm thiểu gián đoạn, bảo vệ hoạt động kinh doanh và duy trì niềm tin của khách hàng trong môi trường rủi ro ngày càng khó lường.
Điểm nhấn của thị trường công nghệ tuần qua (ngày 18 - 24.5) xoay quanh vụ kiện lịch sử của tỉ phú Elon Musk với OpenAI, trong khi Meta gây sốc khi sa thải 8.000 nhân sự. Trong nước, các sản phẩm công nghệ mới cũng liên tục về nước, Amazon đang nghiên cứu để triển khai internet vệ tinh phục vụ người dùng Việt Nam.
Ngày 18.5, Tòa án liên bang ở Oakland, California (Mỹ) kết luận vụ kiện của tỉ phú Elon Musk nhắm vào OpenAI và CEO Sam Altman đã bị bác bỏ do "quá thời hạn khởi kiện". Tòa kết luận ông Musk đã biết các vấn đề từ năm 2021 nhưng đến năm 2024 mới nộp đơn kiện. Do đó OpenAI không phải chịu trách nhiệm trước cáo buộc của Musk về việc đi trật sứ mệnh phi lợi nhuận ban đầu.
Sam Altman dù giành chiến thắng trong phiên tòa nhưng danh tiếng của ông cũng bị ảnh hưởng nặng. Theo Reuters, nhiều nhân chứng trong phiên tòa mô tả Altman là người nói dối.
4 giờ ngày 20.5, những nhân viên đầu tiên của Meta tại Singapore nhận được email sa thải. Tại Anh, Mỹ và nhiều nơi khác, các email tương tự lần lượt được gửi đến khoảng 8.000 nhân sự.
Các thông tin Business Insider thu thập được cho biết, Mark Zuckerberg, CEO Meta, giải thích việc cắt giảm nhằm "bù đắp cho các khoản đầu tư khác" của công ty. Ông hứa sẽ không có thêm đợt cắt giảm nhân sự quy mô lớn trên phạm vi toàn công ty trong năm nay.
Ngày 22.5 hằng năm, cộng đồng tiền mã hóa kỷ niệm Ngày Pizza Bitcoin, đánh dấu việc BTC từ thử nghiệm trên internet thành một mạng lưới kinh tế thực sự. Đây là bằng chứng đầu tiên cho thấy một tài sản kỹ thuật số phi tập trung có thể tạo điều kiện thuận lợi cho thương mại trong thế giới thực.
16 năm trước, nhà phát triển phần mềm Laszlo Hanyecz đã đăng một bài viết trực tuyến rao bán 10.000 BTC, tương đương 41 USD vào thời điểm đó, để đổi lấy hai chiếc bánh pizza của Papa John's. Từ đó, ngày 22.5 hằng năm được chọn làm Ngày Pizza Bitcoin.
Trong hồ sơ gửi Ủy ban Chứng khoán Mỹ để chuẩn bị IPO (phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng), công ty hàng không vũ trụ SpaceX của tỉ phú Elon Musk tiết lộ kho Bitcoin họ nắm giữ nhiều hơn dự tính của các công ty phân tích blockchain rất nhiều.
Cụ thể, SpaceX cho biết họ đang có 18.712 BTC, trị giá 1,45 tỉ USD. Con số này nhiều hơn khoảng 10.000 BTC được đồn đoán trước đó. Công ty hàng không vũ trụ này tiết lộ họ đã mua Bitcoin với giá trung bình là 35.320 USD mỗi token. Với kho Bitcoin khổng lồ này, SpaceX sẽ là công ty đại chúng có lượng Bitcoin nắm giữ lớn thứ bảy trên thế giới.
Trong sự kiện giới thiệu dòng TV AI mới trong năm 2026, Samsung cho biết số liệu cuối năm 2025, đã có thêm một triệu người dùng OTT (dịch vụ truyền hình, nội dung qua internet) mới ở Việt Nam so với cùng kỳ năm 2024. Trung bình, mỗi ngày người Việt dùng dành tới 4 - 6 giờ cho ứng dụng OTT, dẫn đầu về lượng truy cập vào Samsung Smart TV tại Đông Nam Á và trong top 10 toàn cầu.
Từ năm 2024, tất cả thương hiệu bán TV chính hãng tại Việt Nam đã tích hợp nút bật nhanh nền tảng truyền hình số quốc gia VTV Go trên điều khiển từ xa. Nhà sản xuất cũng tăng cường tích hợp các tính năng AI, giúp người dùng tận hưởng nội dung tốt hơn. Trên thế hệ TV 2026, AI được tích hợp trên toàn bộ dòng sản phẩm từ UHD trở lên, thay vì chỉ tập trung các mẫu cao cấp như trước.
Sau khi Starlink có những bước đi quan trọng để chuẩn bị thương mại hóa internet vệ tinh tại Việt Nam, hôm 22.5, đại diện của Amazon đã gặp lãnh đạo Bộ Khoa học và Công nghệ để đề xuất nghiên cứu triển khai internet vệ tinh quỹ đạo thấp. Amazon cũng muốn Việt Nam trở thành trung tâm sản xuất một số thiết bị phục vụ xuất khẩu. Tại Việt Nam, Amazon đã thành lập doanh nghiệp mang tên Amazon Kuiper ở TP.HCM.
Với thế hệ trẻ tuổi hiện nay, khái niệm "đĩa mềm" có thể hoàn toàn xa lạ, nhưng Gen Z và những người lớn tuổi hơn, họ có thể từng sử dụng hoặc thậm chí sưu tầm chúng. Các trò chơi điện tử và phần mềm từ những năm 1990 và đầu 2000 được lưu trữ trên những chiếc đĩa mềm hình chữ nhật kích thước 3,5 inch, tương đối cứng cáp và bền bỉ. Vậy tại sao chúng lại được gọi là "đĩa mềm"?
Trước khi trở nên cứng cáp và bền bỉ, đĩa mềm đã có một lịch sử khá phong phú. Được IBM phát minh vào năm 1971, đĩa mềm có kích thước lớn và rất mềm giúp việc ghi và chia sẻ dữ liệu trở nên dễ dàng hơn.
Những chiếc đĩa mềm đầu tiên có kích thước 8 inch, chỉ có khả năng lưu trữ 80.000 byte. Tuy nhiên, chúng đã đóng vai trò quan trọng trong việc phổ biến máy tính cá nhân. Năm 1986, đĩa mềm 3,5 inch được giới thiệu với khả năng lưu trữ 1,44 MB. Đây là một bước tiến lớn giúp các công ty và cá nhân dễ dàng chia sẻ dữ liệu. Qua thời gian, đĩa mềm trở thành công cụ văn phòng tiêu chuẩn và phổ biến trong các hộ gia đình.
Đến cuối những năm 1980, ổ cứng ra đời cho phép người dùng lưu trữ dữ liệu trực tiếp trên máy tính, từ đó giảm sự phụ thuộc vào đĩa mềm. Không dừng lại, vào những năm 1990, sự xuất hiện của đĩa CD-ROM và internet đã khiến đĩa mềm trở nên kém hấp dẫn hơn.
Sự phát triển của công nghệ phát trực tuyến và tải xuống, nhu cầu về thiết bị lưu trữ này đã giảm sút. Ngày nay, đĩa mềm gần như đã biến mất khỏi đời sống hằng ngày, ngoại trừ một số máy tính cũ, thiết bị y tế và cả những nhà sưu tầm. Các trò chơi cổ điển trên đĩa mềm hiện có thể được tìm thấy trên các trang thương mại điện tử với giá lên đến 100 USD, chứng tỏ sức hấp dẫn của chúng vẫn còn tồn tại trong lòng những người yêu công nghệ.
Một số cơ quan chính phủ và máy bay vẫn sử dụng chúng, nhưng dung lượng lưu trữ của đĩa mềm hiện đại chỉ đạt tối đa 2,8 MB, không đủ cho các tệp tin và trò chơi hiện nay. Thậm chí, một bức ảnh chụp bằng iPhone hiện đại cũng khó có thể lưu trữ trên một đĩa mềm 3,5 inch.
Trong ngày đầu tiên Thông tư 08/2026 do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành về xác thực thuê bao chính thức có hiệu lực, thông tin từ các nhà mạng cho biết số lượng đông đảo người dân đến những điểm giao dịch để tiến hành xác thực SIM chính chủ.
Tuy nhiên việc xác thực thông tin thuê bao kéo dài tối đa 2 tháng (từ 15-4 đến 15-6). Sau thời điểm 15-6, theo lộ trình, các số thuê bao chưa tiến hành xác thực sẽ bị tạm dừng dịch vụ một chiều, sau đó hai chiều và có thể bị chấm dứt hợp đồng nếu không bổ sung thông tin.
Vì vậy, người dân có thể chủ động sắp xếp thực hiện xác thực giãn cách cho phù hợp để giảm áp lực cho hệ thống và đảm bảo trải nghiệm thuận tiện hơn.
Chia sẻ với Tuổi Trẻ Online, ông Phan Khải Hoàn (61 tuổi, ngụ tại Hà Nội) đã đến quầy giao dịch từ 7h sáng, mang theo căn cước để được nhà mạng hỗ trợ.
Ông Hoàn cho biết mong muốn được đến quầy giao dịch để được hỗ trợ một cách nhanh chóng và tránh những trường hợp lợi dụng quá trình này để tiến hành lừa đảo.
Theo ghi nhận, các nhà mạng đã chủ động thực hiện các kế hoạch hỗ trợ người dân trong việc chuẩn hóa thông tin.
Cụ thể, từ ngày 12-4, Tổng công ty Viễn thông Viettel (Viettel Telecom) đã đồng loạt ra quân trên toàn quốc, bố trí các điểm hỗ trợ lưu động tại khu dân cư xa cửa hàng, các địa bàn vùng sâu, vùng xa, qua đó đưa dịch vụ đến gần hơn với người dân, nhất là những nhóm khách hàng gặp khó khăn trong việc di chuyển hoặc thao tác công nghệ.
Công tác hỗ trợ xác thực thông tin thuê bao được triển khai tại hệ thống siêu thị, cửa hàng trực tiếp, chuỗi bán lẻ được ủy quyền trên toàn quốc...
Chủ thuê bao có thể sử dụng nền tảng số của các nhà mạng hoặc điểm giao dịch cố định để nhanh chóng tuân thủ quy định mới theo cách thuận tiện nhất, nhanh nhất và phù hợp nhất với từng điều kiện thực tế.
Với các trường hợp đăng ký mới thuê bao, thay đổi thông tin thuê bao, đổi thiết bị đầu cuối hoặc cần chuẩn hóa dữ liệu, nhà mạng VinaPhone cho biết có thể thực hiện xác thực sinh trắc học ngay trên ứng dụng của nhà mạng, hoặc đến các điểm giao dịch trên toàn quốc để được hỗ trợ trực tiếp bằng căn cước công dân gắn chip.
Ứng dụng VNeID sẽ gửi thông báo đến người dùng lần lượt theo từng đợt do số lượng thuê bao lớn, nên không phải ai cũng sẽ nhận được thông báo trong ngày đầu.
Trong đợt xác thực SIM này, Viettel Telecom cũng lưu ý người dân, không phải toàn bộ khách hàng đều phải thực hiện lại thao tác xác thực.
Nhóm được xác định là đã hoàn thành xác thực, không cần thực hiện lại, gồm: số điện thoại đã được khách hàng sử dụng để đăng ký tài khoản định danh điện tử VNeID mức 2.
Số điện thoại mà người dùng trước đó đã sử dụng các phương thức như quét chip CCCD/Căn cước hoặc chia sẻ dữ liệu từ ứng dụng VNeID mức 2.
Trước đó các nhà mạng đã chủ động gửi tin nhắn thông báo tới nhóm khách hàng này để xác nhận số thuê bao đã được xác thực theo quy định.
