“Khả năng phòng thủ tên lửa của chúng tôi phụ thuộc vào bạn bè và đối tác trên khắp thế giới. Còn về năng lực đánh chặn tên lửa đạn đạo, chúng tôi phụ thuộc hoàn toàn vào Mỹ”, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky viết trong bức thư được báo Kyiv Independent công bố hôm nay.
Ông Zelensky khẳng định hệ thống phòng không Patriot do Mỹ sản xuất vẫn là phương pháp hiệu quả nhất để đối phó mọi loại tên lửa đạn đạo Nga. “Ở trong tay Ukraine, tổ hợp Patriot đã chứng minh điều vô cùng quan trọng là phần lớn tên lửa Nga có thể bị đánh chặn”, bức thư có đoạn.
Tổng thống Zelensky kêu gọi người đồng cấp Trump và quốc hội Mỹ hỗ trợ để Ukraine nhận được tên lửa PAC-3 hiện đại nhất của Patriot và các hệ thống khác, gọi đây là “công cụ sống còn” để chống lại những cuộc tập kích từ Nga.
Tổng thống Zelensky sau đó xác nhận đã “chuẩn bị bức thư đặc biệt” dành cho Tổng thống Donald Trump và quốc hội Mỹ, thêm rằng văn bản được chuyển đến các cơ quan ở Washington hôm 26/5.
Ông cho rằng lãnh đạo một nước gửi thư cho cả Tổng thống và quốc hội Mỹ cùng lúc là điều hiếm gặp, nhấn mạnh tình hình hiện tại đòi hỏi “hành động nhanh chóng và hiệu quả”. “Điều quan trọng là Mỹ nghe thấy Ukraine. Tăng cường năng lực phòng vệ trước tên lửa đạn đạo sẽ giúp chúng ta sớm có thể phát huy hiệu quả nỗ lực ngoại giao”, Tổng thống Zelensky cho hay.
Dmytro Lytvyn, cố vấn truyền thông của Tổng thống Ukraine, trước đó cho biết “bức thư khẩn” của ông Zelensky đã đề cập tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng thiết bị phòng không tại Ukraine.
Bức thư cũng thể hiện mối lo ngại ngày càng tăng của Kiev về khó khăn trong tiếp nhận vũ khí thông qua chương trình Danh sách Yêu cầu Ưu tiên của Ukraine (PURL), trong đó các quốc gia thành viên NATO tài trợ tiền để nước này mua khí tài từ Mỹ.
“Tốc độ chuyển giao thông qua chương trình PURL hiện không còn theo kịp mối đe dọa thực tế mà chúng tôi phải đối mặt. Chúng tôi đề nghị sự giúp đỡ của quý vị để bảo vệ bầu trời Ukraine khỏi tên lửa Nga”, bức thư có đoạn viết.
Giới chức Mỹ chưa đưa ra bình luận.
Thông tin được công bố giữa lúc Nga đẩy mạnh các cuộc tập kích quy mô lớn nhằm vào Ukraine, đồng thời công khai đe dọa thực hiện đợt tấn công tầm xa nhằm vào thủ đô Kiev, với mục tiêu là “các trung tâm ra quyết định”.
Ukraine đang gặp thách thức trong nỗ lực đối phó những đòn không kích của Nga, do nguồn cung tên lửa Patriot và các hệ thống phòng không phương Tây rất hạn chế. “Phòng thủ trước tên lửa đạn đạo là điều rất khó khăn”, một nguồn tin am hiểu vấn đề nói với Kyiv Independent.
Đại tá Yuri Ignat, thư ký báo chí Bộ tư lệnh không quân Ukraine, hôm 25/5 thừa nhận nước này đang thiếu hụt nghiêm trọng “tên lửa phòng không nói chung”. Hình ảnh được ông chia sẻ với truyền thông Ukraine cho thấy một bệ Patriot trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu chỉ với 2 quả đạn, trong khi 6 ống phóng còn lại đã trống rỗng.
“Nga biết rất rõ chúng ta còn bao nhiêu đạn, dù không thể rõ tình trạng ở từng tỉnh. Họ nắm rất rõ thông tin về số lượng vũ khí mà phương Tây cung cấp”, đại tá Ignat nói.
Gần đây, Washington và Tehran đã trao đổi các đề xuất hòa bình trong nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột do Mỹ và Israel phát động vào ngày 28.2. Hiện tại, các bên vẫn duy trì tình trạng ngừng bắn.
"Như chúng tôi đã thông báo hôm qua, những lo ngại của chúng tôi đã được truyền đạt đến phía Mỹ", người phát ngôn Bộ Ngoại giao Esmaeil Baqaei cho biết trong cuộc họp báo ngày 18.5, đồng thời nói thêm rằng các cuộc trao đổi "vẫn đang tiếp diễn thông qua nước trung gian hòa giải Pakistan", theo AFP.
Ông Baqaei bảo vệ các yêu cầu của Iran, bao gồm việc hoàn trả các tài sản của Iran bị đóng băng ở nước ngoài và dỡ bỏ các lệnh cấm vận lâu dài. "Những điểm được nêu ra là những yêu cầu đã được nhóm đàm phán Iran kiên quyết bảo vệ trong mọi vòng đàm phán", ông nói.
Người phát ngôn cũng nhấn mạnh điều kiện là Mỹ phải trả tiền bồi thường chiến sự, mô tả cuộc xung đột là "bất hợp pháp và vô căn cứ".
Về khả năng chiến sự tái bùng phát, ông Baqaei nói rằng Iran "đã hoàn toàn sẵn sàng cho mọi tình huống".
Hôm 17.5, hãng thông tấn Fars của Iran cho biết Washington đã đưa ra một danh sách 5 điểm, trong đó bao gồm yêu cầu Iran chỉ giữ lại một địa điểm hạt nhân đang hoạt động và chuyển giao kho dự trữ uranium được làm giàu cao cho Mỹ.
Theo Fars, Mỹ đã từ chối trả dù chỉ là 25% tài sản bị đóng băng của Iran cũng như bất kỳ khoản bồi thường nào cho thiệt hại xung đột.
Trong khi đó, hãng thông tấn Mehr chỉ trích Mỹ không đưa ra bất kỳ nhượng bộ cụ thể nào nhưng lại muốn đạt được những nhượng bộ mà họ đã không đạt được thông qua chiến sự. "Điều này sẽ dẫn đến bế tắc trong các cuộc đàm phán", Mehr nhận xét.
Tuần trước, Iran đã kêu gọi chấm dứt giao tranh trên mọi mặt trận, bao gồm cả chiến dịch của Israel ở Lebanon, cũng như chấm dứt lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đối với các cảng của Iran kể từ ngày 13.4. Tehran cũng kêu gọi dỡ bỏ tất cả các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với Iran và thả các tài sản bị đóng băng ở nước ngoài.
Trong một diễn biến liên quan, hãng thông tấn Tasnim ngày 18.5 dẫn lời một nguồn tin giấu tên thân cận với nhóm đàm phán của Iran cho biết người Mỹ đã đồng ý miễn trừ các lệnh trừng phạt dầu mỏ của Iran trong thời gian hai bên đàm phán. Hãng thông tấn cho rằng quyết định này trái ngược hoàn toàn với quan điểm trước đó của Mỹ.
Nguồn tin lưu ý rằng Iran nhấn mạnh yêu cầu dỡ bỏ toàn bộ lệnh cấm vận trong khi Mỹ chỉ sẵn sàng tạm hoãn các lệnh cấm vận do Bộ Tài chính Mỹ ban hành, trừ khi đạt thỏa thuận cuối cùng.
Theo các kênh truyền thông Telegram của Nga, máy bay không người lái của Ukraine được cho là đã tấn công một nhà máy lọc dầu và một nhà máy sản xuất hóa chất của Nga vào đêm 19/5, rạng sáng 20/5.
Kênh Telegram độc lập ASTRA của Nga đưa tin khói bốc lên nghi ngút từ một nhà máy lọc dầu gần thành phố Kstovo thuộc tỉnh Nizhny Novgorod sau cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine vào khu vực này.
Theo các kênh Telegram của Nga, quân đội Ukraine được cho là cũng tấn công nhà máy Nevinnomyssk Azot ở vùng Stavropol Krai phía nam của Nga vào ngày 20/5.
Nhà máy này là một trong những cơ sở sản xuất phân bón khoáng và hóa chất được sử dụng trong sản xuất thuốc nổ lớn nhất của Nga. Nhà máy sản xuất tới 1 triệu tấn amoniac và hơn 1 triệu tấn amoni nitrat mỗi năm, những nguyên liệu được sử dụng trong sản xuất thuốc nổ và đạn pháo.
Thị trưởng Nevinnomyssk, Mikhail Minenkov, cho biết hệ thống phòng không đang hoạt động trên thành phố trong lúc cuộc tấn công diễn ra. Theo các kênh Telegram của Nga, người dân địa phương cho biết đã chứng kiến các vụ nổ và đám cháy ở thành phố trong đêm.
Thống đốc vùng Stavropol, Vladimir Vladimirov, tuyên bố trên Telegram rằng hệ thống phòng không đã đẩy lùi một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhắm vào một "khu công nghiệp" không xác định ở Nevinnomyssk, mà không gây ra thiệt hại nào.
Mặc dù mục tiêu của cuộc tấn công mới nhất vào nhà máy lọc dầu của Nga chưa được công bố, nhưng cuộc tấn công này diễn ra chỉ 2 ngày sau khi lực lượng Ukraine tấn công nhà máy lọc dầu Lukoil-Nizhegorodnefteorgsintez ở Kstovo.
Sau cuộc tấn công, Bộ Tổng tham mưu Ukraine cho biết nhà máy lọc dầu này "là một trong những doanh nghiệp lọc dầu lớn nhất của Nga" với công suất xử lý khoảng 17 triệu tấn dầu mỗi năm. Theo quân đội Ukraine, cơ sở này sản xuất xăng, dầu diesel và nhiên liệu máy bay "được sử dụng để hỗ trợ nhu cầu của lực lượng quân sự Nga".
Nhà máy Nevinnomyssk Azot cũng nhiều lần bị nhắm mục tiêu trong suốt cuộc xung đột, gần đây nhất là trong một cuộc tấn công được ghi nhận vào ngày 16/5. Các cuộc tấn công trước đó vào nhà máy cũng được ghi nhận vào tháng 3 và tháng 1 năm nay, cũng như nhiều lần trong năm 2025. Cuộc tấn công mới nhất đánh dấu ít nhất lần thứ 7 Ukraine nhắm mục tiêu vào cơ sở này kể từ khi Nga bắt đầu chiến dịch quân sự.
Ukraine ngày càng triển khai nhiều máy bay không người lái tự sản xuất để tấn công các mục tiêu sâu bên trong lãnh thổ Nga, đặc biệt là các cơ sở liên quan đến lọc dầu, hậu cần và sản xuất quốc phòng.
Ngày 19/5, Kiev tiếp tục các cuộc tấn công nhằm vào các nhà máy lọc dầu của Nga, trong đó có một trạm bơm dầu ở tỉnh Yaroslavl.
Reuters đưa tin, nhà máy lọc dầu Moscow đã tạm thời ngừng hoạt động sau cuộc tấn công bằng máy bay không người lái quy mô lớn của Ukraine hôm 17/5.
Trước đó, Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) tuyên bố đã tiến hành chiến dịch phối hợp với Lực lượng vũ trang Ukraine vào ngày 17/5, nhắm mục tiêu vào cơ sở hạ tầng công nghiệp quân sự và nhiên liệu ở Moscow, bao gồm nhà máy lọc dầu Moscow.
Thị trưởng Moscow Sergey Sobyanin cho biết 12 người bị thương gần nhà máy lọc dầu Moscow ở quận Kapotnya, trong cuộc tấn công có quy mô lớn nhất của Ukraine vào thủ đô của Nga trong hơn một năm qua.
Nhà máy lọc dầu Moscow đã xử lý 11,6 triệu tấn dầu thô trong năm 2024.
Việc tạm ngừng sản xuất dầu đã trở nên phổ biến hơn tại các nhà máy lọc dầu của Nga trong những tháng gần đây do sự gia tăng các cuộc tấn công của Ukraine vào các cơ sở dầu khí mà Kiev cáo buộc hỗ trợ cho chiến dịch quân sự của Nga ở Ukraine.
Theo dữ liệu do Bloomberg tổng hợp, vào tháng 4, các cuộc tấn công của Ukraine vào cơ sở hạ tầng dầu khí của Nga đã đạt mức cao nhất trong 4 tháng, với ít nhất 21 cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu, đường ống dẫn dầu và các hạ tầng dầu khí trên biển.
Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya của quân đội Iran hôm nay tuyên bố eo biển Hormuz "quay về tình trạng như trước, nằm dưới sự quản lý và kiểm soát chặt chẽ" của lực lượng vũ trang nước này, đảo ngược quyết định mở cửa hoàn toàn với các tàu thương mại đưa ra ngày 17/4.
Quân đội Iran nói Washington đã phá vỡ cam kết bằng cách tiếp tục phong tỏa tàu thuyền đến và đi từ các cảng của Iran. Họ cảnh báo Tehran sẽ siết chặt hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz cho đến khi Mỹ chấm dứt chiến dịch phong tỏa.
"Tình trạng này sẽ được duy trì cho đến khi Mỹ khôi phục hoàn toàn quyền tự do hàng hải cho các tàu đến và đi từ Iran", tuyên bố có đoạn.
Trước khi Iran đưa quyết định mới, MarineTraffic cho hay 8 tàu chở dầu đã băng qua eo biển Hormuz hôm nay. Nhóm này gồm một tàu chở dầu thô cỡ lớn, một số tàu chở sản phẩm dầu mỏ và hóa chất, cùng các tàu chở khí hóa dầu (LPG).
Hàng trăm tàu đã bị mắc kẹt ở vùng Vịnh kể từ khi Iran siết kiểm soát eo biển Hormuz để đáp trả chiến dịch tấn công của Mỹ và Israel từ cuối tháng 2. Hoạt động vận tải qua eo biển đình trệ, khiến giá năng lượng toàn cầu tăng vọt.
Mỹ và Iran ngày 8/4 đã đạt thỏa thuận ngừng bắn hai tuần, theo đó, hai bên ngừng các đợt tấn công và Tehran cho phép tàu thuyền qua Hormuz. Tuy nhiên, do Israel tiếp tục tập kích nhóm Hezbollah ở Lebanon, Iran sau đó tuyên bố tiếp tục hạn chế tàu thuyền qua Hormuz.
Phái đoàn Mỹ và Iran đàm phán tại Pakistan vào ngày 11/4 nhưng không đạt được thỏa thuận. Ông Trump ra lệnh cho quân đội Mỹ ngăn chặn tàu đến và đi từ các cảng của Iran.
Israel và Lebanon ngày 17/4 chấp nhận lệnh ngừng bắn kéo dài 10 ngày, dẫn đến việc Ngoại trưởng Iran cùng ngày tuyên bố "mở hoàn toàn" eo biển Hormuz. Tổng thống Mỹ hoan nghênh động thái này, nhưng tuyên bố lệnh phong tỏa của Mỹ với các cảng Iran "vẫn duy trì" cho đến khi Tehran đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột với Washington.
Phái đoàn Mỹ và Iran được cho là sẽ đến Pakistan cuối tuần này và tiến hành đàm phán vào 20/4.
