Thông điệp trên được các chuyên gia đưa ra chiều 28/5 trong buổi công bố Báo cáo kinh tế thường niên Đồng bằng sông Cửu Long, diễn ra tại Cần Thơ.
Theo báo cáo, Kinh tế Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) vẫn tăng trưởng ổn định nhưng chưa tạo được bước nhảy về năng suất và quy mô doanh nghiệp. Năm 2025, GRDP toàn vùng tăng khoảng 7,24%, đóng góp 8,39% vào tăng trưởng chung cả nước và chiếm 12,2% GDP quốc gia. Đây là kết quả tích cực trong bối cảnh kinh tế vùng vẫn phụ thuộc vào nông nghiệp và công nghiệp chế biến nông – thủy sản. Tuy nhiên, mức tăng này thấp hơn các vùng công nghiệp hóa nhanh.
Từ năm 2023, Đồng bằng sông Cửu Long trở thành vùng có mật độ doanh nghiệp thấp nhất nước. Sau sáp nhập, khi không còn Long An, số doanh nghiệp đang hoạt động của vùng giảm khoảng 20%, còn xấp xỉ 65.000 đơn vị.
Tiến sĩ Hồ Sỹ Hùng – Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), cho biết Đồng bằng sông Cửu Long đang đối diện một nghịch lý sau khi điều chỉnh địa giới, vùng không còn Long An (sáp nhập với Tây Ninh và thuộc vùng Đông Nam Bộ), những hạn chế cố hữu về công nghiệp, FDI và năng lực doanh nghiệp càng bộc lộ rõ nét. Mô hình tăng trưởng cũ dựa vào tài nguyên, sản lượng thô, lao động giản đơn và hộ sản xuất nhỏ đã chạm trần giới hạn.
Tiến sĩ Vũ Thành Tự Anh (đồng chủ biên báo cáo, giảng viên cao cấp Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright) thông tin rằng năm 2000, ĐBSCL từng chiếm khoảng 22% tổng số doanh nghiệp cả nước, đến năm 2024 tỷ lệ này chỉ còn khoảng 7%.
“Điều này cho thấy khu vực doanh nghiệp ở miền Tây không chỉ ít mà còn thiếu động lực tái tạo, sự nâng cấp về quy mô cũng như đơn vị đầu chuỗi đủ năng lực dẫn dắt các chuỗi giá trị của vùng”, chuyên gia nói.
Đến nay, khu vực này vẫn giữ vai trò chiến lược trong an ninh lương thực và xuất khẩu nông sản của Việt Nam, đóng góp hơn 50% sản lượng lúa, khoảng 65% sản lượng nuôi trồng thủy sản, khoảng 70% sản lượng trái cây và trên 90% lượng gạo xuất khẩu của cả nước. Tuy nhiên, logistics vẫn là điểm nghẽn cố hữu, trực tiếp làm suy giảm năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp vùng.
Mỗi năm, nơi đây vận chuyển khoảng 18 triệu tấn hàng hóa xuất nhập khẩu, nhưng chi phí logistics chiếm tới 20–25% giá thành sản phẩm. 70% hàng hóa vẫn phải trung chuyển qua TP HCM và Đông Nam Bộ.
Năm 2025, mạng lưới cao tốc liên quan trực tiếp đến Đồng bằng sông Cửu Long bao gồm cả các tuyến đã đưa vào khai thác và đang triển khai, dài khoảng 550 km; thời gian di chuyển giữa TP HCM – Cần Thơ giảm từ hơn bốn giờ xuống hơn hai giờ.
Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng cao tốc chỉ tạo đột phá nếu đi kèm lớp hệ thống cơ sở hạ tầng phối hợp như đường thủy, kho lạnh, trung tâm phân loại, kiểm định, logistics số và mạng lưới doanh nghiệp đủ sức tổ chức chuỗi cung ứng để biến cải thiện hạ tầng thành giá trị kinh tế.
Kế đến, năng suất lao động là điểm nghẽn trực tiếp của mục tiêu phát triển doanh nghiệp vùng. Cụ thể, năng suất lao động của vùng này hiện ở nhóm thấp nhất cả nước, khoảng 133 triệu đồng/lao động mỗi năm, xấp xỉ vùng Trung du và Miền núi phía Bắc. Đáng chú ý, năng suất lao động công nghiệp của vùng chỉ bằng khoảng một nửa mức trung bình cả nước, còn khu vực dịch vụ chỉ đạt khoảng hai phần ba. Điều này cho thấy vùng chưa tạo được các ngành và doanh nghiệp có giá trị gia tăng cao để kéo mặt bằng năng suất đi lên.
Tỷ lệ lao động qua đào tạo của vùng chỉ đạt 16,3%, trong khi Đông Nam Bộ 23,9%. Tương tự, tỷ lệ đô thị hóa của vùng chỉ đạt khoảng 29%, thấp hơn mức trung bình cả nước 38%. Đây là ràng buộc lớn đối với các ngành chế biến sâu, logistics, dịch vụ kỹ thuật, chuyển đổi số và thu hút FDI chất lượng cao…
Báo cáo xác định ĐBSCL đã mất dần vị thế doanh nghiệp trong bản đồ kinh tế quốc gia. Mặc dù số lượng doanh nghiệp của vùng vẫn tăng nhưng trong giai đoạn 2015–2025 có tốc độ tăng thấp nhất nước. Chất lượng doanh nghiệp cũng đáng lo ngại. Phân loại theo quy mô vốn, đến năm 2024, doanh nghiệp siêu nhỏ ở đây vẫn chiếm tới 42%, mức cao nhất cả nước. Trong khi tỷ trọng doanh nghiệp lớn của vùng cũng thuộc nhóm thấp nhất nước…
Các chuyên gia khuyến nghị cấp địa phương cần chuyển từ cạnh tranh đơn lẻ sang hợp tác và liên kết trong một hệ sinh thái doanh nghiệp vùng. Trung ương cần kiến tạo thể chế vùng có thực quyền và gắn đầu tư công với kế hoạch khai thác kinh tế. Đồng thời hình thành cơ chế bảo lãnh tín dụng công cấp vùng, ưu tiên cho chế biến sâu, kho lạnh, logistics, thương mại điện tử nông thôn, công nghệ số, chuỗi liên kết bền vững….
Các nghiên cứu chỉ ra rằng đến năm 2030, đột phá của ĐBSCL sẽ không chỉ nằm ở những tuyến cao tốc, cảng biển hay khu công nghiệp mới, mà ở việc hình thành được một cộng đồng doanh nghiệp đủ sức biến tài nguyên bản địa thành giá trị gia tăng, biến thách thức khí hậu thành năng lực thích ứng và biến bản sắc vùng thành lợi thế cạnh tranh bền vững…
Báo cáo kinh tế thường niên Đồng bằng sông Cửu Long năm 2025 là ấn phẩm nghiên cứu chuyên sâu được Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cùng Trường Chính sách công và quản lý Fulbright thực hiện năm thứ năm liên tiếp, theo nhiệm vụ Thủ tướng giao tại Nghị quyết 57/2022 về hoàn thiện thể chế vùng kinh tế xã hội.
Ấn phẩm cung cấp cho Đảng, Nhà nước, chính quyền địa phương và cộng đồng doanh nghiệp một bức tranh thực chứng, khách quan và đủ chiều sâu về một vùng kinh tế đặc biệt quan trọng của quốc gia.
Theo văn bằng bảo hộ, UBND xã Tiên Phước, TP Đà Nẵng là tổ chức đại diện các xã được giao quản lý chỉ dẫn địa lý "Tiên Phước" cho sản phẩm hạt tiêu với khu vực địa lý được bảo hộ thuộc các xã Tiên Phước, Lãnh Ngọc, Thạnh Bình và Sơn Cẩm Hà trước đây thuộc huyện Tiên Phước, tỉnh Quảng Nam.
Từ lâu hạt tiêu Tiên Phước nổi tiếng với hương thơm đậm, vị cay nồng đặc trưng và chất lượng cao.
Theo hồ sơ mô tả chỉ dẫn địa lý, sản phẩm gồm ba dạng chính là tiêu xanh, tiêu đen và tiêu trắng.
Trong đó tiêu đen Tiên Phước có hàm lượng piperin 6,82 - 7,17% và hàm lượng tinh dầu bay hơi từ 2,47 - 2,67%, tiêu trắng có hàm lượng piperin đạt 7,32 - 7,44%, tạo nên vị cay nồng đặc trưng khó nhầm lẫn với các vùng tiêu khác.
Các nhà khoa học xác định chất lượng đặc thù của tiêu Tiên Phước là kết quả của sự kết hợp đặc biệt giữa điều kiện tự nhiên đặc hữu và tập quán canh tác truyền thống của người dân địa phương. Tiêu được trồng trên vùng gò đồi, nhiều sỏi sạn, khí hậu có biên độ nhiệt ngày đêm lớn cùng số giờ nắng cao giúp cây tiêu tích lũy hàm lượng tinh dầu và piperin cao hơn.
Bên cạnh yếu tố tự nhiên, người dân địa phương vẫn duy trì các phương thức canh tác truyền thống như sử dụng choái sống, bố trí hàng tiêu theo hướng Đông - Tây, ưu tiên sử dụng phân chuồng, phân hữu cơ và phân vi sinh trong quá trình chăm sóc. Những kinh nghiệm sản xuất được tích lũy qua nhiều thế hệ đã góp phần tạo nên chất lượng và bản sắc riêng cho sản phẩm.
Không chỉ có giá trị về mặt chất lượng, hạt tiêu Tiên Phước còn mang đậm dấu ấn lịch sử và văn hóa.
Từ đầu thế kỷ 17, hồ tiêu đã là một trong những mặt hàng giao thương quan trọng của vùng Đàng Trong thông qua thương cảng Hội An. Nhiều tài liệu lịch sử của các học giả trong và ngoài nước đều ghi nhận hồ tiêu Tiên Phước là sản vật quý, có danh tiếng từ sớm.
Việc bảo hộ chỉ dẫn địa lý "Tiên Phước" đối với sản phẩm hạt tiêu có ý nghĩa quan trọng trong việc xác lập cơ sở pháp lý nhằm bảo vệ danh tiếng, chất lượng và nguồn gốc của sản phẩm.
Tạo điều kiện để tổ chức quản lý, kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc và phát triển thị trường theo quy định.
Đây là tiền đề để xây dựng và phát triển chuỗi giá trị sản phẩm theo hướng bền vững, nâng cao giá trị gia tăng và khả năng cạnh tranh. Đồng thời cũng là động lực cho người nông dân thúc đẩy sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm, mở rộng quy mô thương mại.
Cùng với các chỉ dẫn địa lý đã được bảo hộ như sâm Ngọc Linh, quế Trà My, yến sào Cù Lao Chàm hay nước mắm Nam Ô, chỉ dẫn địa lý "Tiên Phước" được kỳ vọng sẽ góp phần nâng tầm hạt tiêu địa phương, đưa sản phẩm này trở thành một thương hiệu có giá trị cao, có chỗ đứng vững chắc trên thị trường trong nước, tiếp cận thị trường quốc tế.
Ngày 25-5, UBND xã Tiên Phước sẽ tổ chức lễ công bố và đón nhận văn bằng bảo hộ chỉ dẫn địa lý Tiên phước cho sản phẩm hạt tiêu.
Theo Báo cáo thường niên 2025 của Ủy ban Cạnh tranh quốc gia, cơ quan này đã thành lập 6 đoàn kiểm tra 6 doanh nghiệp bán hàng đa cấp trong năm ngoái.
Kết quả kiểm tra cho thấy cả 6 doanh nghiệp đều có vi phạm và bị xử phạt hành chính với tổng số tiền 1,31 tỷ đồng. Cụ thể, Seacret bị phạt 455 triệu đồng; Thương mại Mỹ Lợi 265 triệu đồng; Best World Việt Nam 190 triệu đồng; Elken International Việt Nam 185 triệu đồng; Unicity Marketing Việt Nam 155 triệu đồng và Care For Việt Nam 60 triệu đồng.
Các vi phạm chủ yếu gồm không làm thủ tục sửa, bổ sung giấy chứng nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp, sai quy tắc hoạt động đã đăng ký, không giám sát người tham gia bán hàng đa cấp. Một số vi phạm nghĩa vụ báo cáo với cơ quan quản lý, không thực hiện đúng quy định về đào tạo hoặc chỉ định đào tạo viên không đủ điều kiện.
Ngoài ra, có doanh nghiệp tổ chức hoạt động bán hàng đa cấp tại địa phương khi chưa được Sở Công Thương xác nhận đăng ký bằng văn bản. Còn có vi phạm vì không đảm bảo quy định tối thiểu 20% doanh thu bán hàng đa cấp trong năm tài chính đến từ khách hàng không phải người tham gia mạng lưới.
Ủy ban Cạnh tranh quốc gia đã yêu cầu các doanh nghiệp khắc phục vi phạm, nâng mức độ tuân thủ pháp luật, đồng thời sử dụng kết quả kiểm tra để hoàn thiện chính sách quản lý.
Năm 2025, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia tiếp nhận 25 kiến nghị, phản ánh liên quan đến hoạt động bán hàng đa cấp của doanh nghiệp và người tham gia. Phần lớn phản ánh liên quan đến tranh chấp nội bộ trong doanh nghiệp, song có 4 trường hợp tố giác hoạt động bán hàng đa cấp không phép. Các vụ việc này đã được cơ quan quản lý hướng dẫn hoặc chuyển đến cơ quan cảnh sát điều tra để xem xét, xử lý.
Theo báo cáo, đến cuối 2025, cả nước có 15 doanh nghiệp được cấp giấy chứng nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp, giảm một doanh nghiệp so với giữa năm. Cơ quan quản lý đánh giá thị trường bán hàng đa cấp tiếp tục phát triển ổn định, hoạt động của các doanh nghiệp được kiểm soát chặt chẽ, cơ bản không phát sinh các vụ việc vi phạm nghiêm trọng.
Ngoài kinh doanh đa cấp, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia cũng xác minh 72 trường hợp có dấu hiệu vi phạm cạnh tranh, điều tra một vụ việc hạn chế cạnh tranh trong lĩnh vực bưu chính, một vụ về tập trung kinh tế trong lĩnh vực chăn nuôi và 13 vụ cạnh tranh không lành mạnh.
Kết quả, 12 vụ cạnh tranh không lành mạnh bị xử lý với tổng số tiền phạt 2,4 tỷ đồng.
Trong lĩnh vực kinh doanh vàng, Công ty Vàng bạc Đá quý Sài Gòn (SJC) và Bảo Tín Minh Châu bị phạt 200 triệu đồng mỗi doanh nghiệp vì đưa thông tin gây nhầm lẫn về doanh nghiệp, hàng hóa, dịch vụ nhằm thu hút khách hàng của doanh nghiệp khác. Hai doanh nghiệp đồng thời phải cải chính công khai thông tin vi phạm.
Ở lĩnh vực logistics và chuyển phát, TikiNow Smart Logistics, J&T Express, SPX Express và Giao Hàng Nhanh cũng bị xử phạt 200 triệu đồng mỗi đơn vị với cùng hành vi cung cấp thông tin gây nhầm lẫn để thu hút khách hàng.
Ngoài ra, một số doanh nghiệp trong lĩnh vực điện máy, chăm sóc sức khỏe và dược phẩm như Casper Việt Nam, Fuji Medical Việt Nam, Akanwa và Nhất Nhất cũng bị xử lý vì cạnh tranh không lành mạnh.
Ngày 15/5, DogeDesigner - một người dùng mạng xã hội X đăng ảnh của CEO Tesla Elon Musk chụp cùng CEO Nvidia Jensen Huang năm 2016 và 2026, kèm chú thích: "Điều quan trọng nhất trong cuộc đời là có những người bạn đích thực". Bài đăng này được Musk chia sẻ lại ngay sau đó, kèm dòng chữ "Đúng vậy".
Jensen Huang và Elon Musk hiện được coi là hai doanh nhân công nghệ hàng đầu thế giới. Họ hợp tác nhiều trong công việc khi xe điện của Tesla sử dụng chip Nvidia.
Musk hiện là người giàu nhất thế giới với tài sản 811 tỷ USD. Huang sở hữu 194 tỷ USD, đứng thứ 7 hành tinh.
Trong nhiều năm, cả hai cũng thường xuyên dành lời khen cho nhau. Huang từng gọi Musk là "GPU tối thượng", nói rằng: "Ngay cả khi không cấy chip Neuralink, bộ não của Elon Musk vẫn có rất nhiều thứ". Neuralink là công ty nghiên cứu cấy ghép chip vào não người, do Musk điều hành.
Năm ngoái, trong chương trình podcast Joe Rogan Experience, Huang đã kể về tình bạn với Musk. "Tôi may mắn vì quen Elon Musk. Tôi đã giúp ông ấy tạo ra máy tính đầu tiên cho xe Model 3, Model S, cũng như khi ông ấy muốn bắt đầu phát triển xe tự lái", ông nhớ lại.
Huang cho biết hai người "đã hợp tác với nhau từ rất sớm". Khi Nvidia công bố siêu máy tính AI DGX-1, "không ai trên thế giới muốn mua nó". "Tôi chẳng có đơn hàng nào. Không ai muốn mua cả, trừ Elon", ông kể.
"Ông ấy nói: ‘Ông biết không, tôi có một công ty thực sự có thể dùng thứ này.’ Tôi nghĩ, ồ, đây là khách hàng đầu tiên của mình. Ông ấy nói đó là một công ty AI, một tổ chức phi lợi nhuận, và họ thực sự cần một trong những siêu máy tính này. Tôi đóng gói một chiếc, tự lái xe lên San Francisco và giao tận tay Elon vào năm 2016", Huang cho biết.
Tháng 2/2024, Musk đăng ảnh chụp cùng Huang trong sự kiện này. Trong ảnh, Huang chuẩn bị ký lên DGX-1 trước khi giao cho đội ngũ OpenAI năm 2016.
Hình ảnh đó nhanh chóng thu hút sự chú ý lớn trên mạng xã hội. Theo Letsdogossip, khoảnh khắc không chỉ tượng trưng cho bước nhảy vọt trong việc thúc đẩy công nghệ AI, mà còn củng cố mối quan hệ giữa hai nhân vật có tầm ảnh hưởng lớn trong ngành công nghệ.
Tháng 6/2024, Musk tiếp tục dành lời khen cho người bạn lâu năm. Khi một người dẫn chương trình của Bloomberg đăng lại đoạn video phỏng vấn Huang về thời gian rửa bát, cọ toilet tại cửa hàng đồ ăn nhanh, Elon Musk đã bình luận: "Đó mới chính là thái độ đúng đắn. Khi giấy vệ sinh khan hiếm trong đại dịch, tôi luôn đảm bảo các nhà máy và văn phòng của chúng tôi có đủ giấy vệ sinh".
Huang cũng từng bày tỏ sự ngưỡng mộ Musk. "Tesla đang đi trước rất xa về xe tự lái. Một ngày nào đó, mọi chiếc xe sẽ đều phải có tính năng này", Huang cho biết trong một cuộc phỏng vấn với Yahoo Finance hồi tháng 5/2025. Sau đó, Musk trả lời trên X rằng: "Cảm ơn Jensen".
Ngày 19/3 năm nay, đến lượt Elon Musk đăng trên X rằng ông là "một người rất ngưỡng mộ" Nvidia và Jensen Huang. Trong bài đăng, Musk xác nhận Tesla và SpaceX sẽ tiếp tục mua chip AI của Nvidia với số lượng lớn.
