Chuyên gia dinh dưỡng Maddie Pasquariello tại Nutrition with Maddie ở Brooklyn, New York (Hoa Kỳ) gọi hiện tượng này là “nhiễu âm thực phẩm” (food noise), những suy nghĩ cưỡng ép và đứt quãng về việc ăn uống khiến cơ thể không cảm thấy thỏa mãn dù đã nạp đủ năng lượng.
Dưới đây là 7 nguyên nhân phổ biến và cách để bạn thực sự “cắt đuôi” cơn đói.
Tác dụng phụ của thuốc hoặc bệnh lý nền: Một số loại thuốc điều trị trầm cảm, thuốc chống loạn thần hoặc thuốc ổn định tâm trạng có thể làm tăng cảm giác thèm ăn rõ rệt. Bên cạnh đó, các tình trạng như suy giáp, hội chứng tiền kinh nguyệt (PMS) hay giai đoạn tiền mãn kinh cũng là “thủ phạm” khiến bạn luôn thấy đói.
Giải pháp: Ưu tiên thực phẩm giàu chất xơ, ngũ cốc nguyên hạt và duy trì lịch ăn uống cố định. Nếu cơn đói quá mức gây ảnh hưởng đến cuộc sống, hãy thảo luận với bác sĩ để điều chỉnh liều lượng hoặc thay đổi loại thuốc phù hợp.
Bạn ăn chưa đủ so với nhu cầu thực tế: Nhu cầu calo của cơ thể không cố định, mà thay đổi theo mức độ vận động. Một ngày bạn chạy bộ 5km sẽ cần năng lượng khác hẳn ngày chỉ ngồi văn phòng. Ngoài ra, phụ nữ đang mang thai hoặc cho con bú cũng cần lượng calo cao hơn đáng kể.
Giải pháp: Hãy thử theo dõi các bữa ăn trong vài ngày để nhận diện quy luật. Nếu bạn thường xuyên thấy đói vào buổi chiều, hãy bổ sung thêm một bữa phụ giàu dinh dưỡng vào bữa trưa để tạo độ no lâu hơn.
Tốc độ ăn quá nhanh khiến não bộ chưa kịp “nhận tín hiệu”: Cơ thể chúng ta cần khoảng 20 phút để tín hiệu no từ dạ dày truyền đến não bộ. Nếu bạn kết thúc bữa ăn chỉ trong 5-10 phút, dạ dày có thể đã đầy nhưng não vẫn phát đi tín hiệu “đang đói”.
Giải pháp: Hãy dành ra khoảng 15-20 phút cho mỗi bữa ăn. Sau khi ăn xong, hãy đợi thêm 10-20 phút trước khi quyết định có ăn thêm hay không. Đây là “khoảng nghỉ” cần thiết để tín hiệu no kịp chạm đích.
Khoảng cách giữa các bữa ăn quá xa: Nhịn bữa sáng hoặc để bụng rỗng quá 5-6 tiếng sẽ khiến cơ thể rơi vào trạng thái “đói cồn cào”. Khi đó, dù bạn ăn một bữa thịnh soạn, cơ thể vẫn có xu hướng đòi hỏi thêm để bù đắp cho khoảng thời gian bị bỏ đói trước đó.
Giải pháp: Chia nhỏ các bữa ăn hoặc đảm bảo khoảng cách giữa các bữa không quá xa. Đặc biệt, tuyệt đối đừng bỏ bữa sáng để giữ mức đường huyết ổn định cả ngày.
Bữa ăn thiếu sự cân bằng dinh dưỡng: Một bữa ăn quá nhiều tinh bột tinh chế (cơm trắng, bánh mì trắng) nhưng thiếu đạm, chất béo tốt và chất xơ sẽ khiến bạn no nhanh nhưng cũng nhanh đói lại. Protein và chất xơ là “chốt chặn” giúp làm chậm quá trình tiêu hóa và giữ đường huyết ổn định.
Giải pháp: Áp dụng công thức “kiềng ba chân”: Đạm + chất xơ + chất béo tốt trong mỗi bữa ăn, ví dụ thay vì chỉ ăn trái cây, hãy ăn kèm với một ít hạt hoặc phô mai.
“Đói vị giác”, ăn nhưng không thỏa mãn: Đôi khi bạn đói không phải vì thiếu năng lượng, mà vì món ăn quá nhạt nhẽo, không đúng khẩu vị. Cảm giác không thỏa mãn về mặt giác quan khiến bạn có xu hướng đi tìm đồ ăn khác ngay sau đó.
Giải pháp: Đừng chỉ chú trọng vào dinh dưỡng mà bỏ qua hương vị. Hãy thêm các loại gia vị tự nhiên, thảo mộc để bữa ăn thực sự là một trải nghiệm thưởng thức, giúp tâm trí cảm thấy được thỏa mãn.
Ăn do stress hoặc cảm xúc tiêu cực: Khi buồn chán, căng thẳng hoặc quá tập trung vào một việc gì đó, chúng ta thường tìm đến thức ăn như một sự an ủi về kết cấu (nhai giòn) hoặc hương vị (ngọt). Đây là kiểu ăn uống theo cảm xúc chứ không phải do nhu cầu sinh lý.
Giải pháp: Thay vì tự trách mình, hãy tìm những phương án thay thế lành mạnh hơn. Ví dụ, nếu thèm ngọt sau khi stress, hãy chọn một ít quả mọng kèm sô cô la đen thay vì các loại bánh kẹo công nghiệp.
Trong tâm thức của người dân Trung Quốc, Sơn Đông từ lâu đã là vùng đất của những "người khổng lồ". Sự vượt trội về vóc dáng của cư dân tỉnh ven biển này không phải là một huyền thoại dân gian mà được minh chứng bằng những số liệu nhân trắc học cụ thể và sự ưu tiên trong lịch sử tuyển quân. Tuy nhiên, khi thế hệ trẻ trên khắp đất nước tỷ dân đang trải qua một cuộc bùng nổ về thể chất, câu hỏi đặt ra là liệu chiều cao của người Sơn Đông có tiếp tục duy trì vị thế độc tôn, hay họ đã chạm tới ngưỡng giới hạn của tạo hóa.
Tỉnh Sơn Đông được ví như vựa thực phẩm của Trung Quốc với nguồn cung nông sản, hải sản và gia súc dồi dào. Sự trù phú về dinh dưỡng này đã loại bỏ gần như hoàn toàn tình trạng suy dinh dưỡng, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển thể chất của người dân bản địa.
Theo dữ liệu từ Tạp chí Chăm sóc Sức khỏe Trẻ em Trung Quốc năm 2017, nam sinh 18 tuổi gốc Sơn Đông sở hữu chiều cao trung bình từ 174,5 đến gần 176 cm, trong khi nữ sinh dao động từ 162,5 đến 164 cm. Con số này cao hơn mặt bằng chung toàn quốc khoảng 4 cm đối với giới trẻ và từ 5 đến 6 cm đối với thế hệ trung niên. Đặc biệt, tại Đại học Nông nghiệp Thanh Đảo, nam sinh ghi nhận mức chiều cao ấn tượng là 176,75 cm.
Dù vẫn giữ vị trí dẫn đầu, tốc độ tăng trưởng của người Sơn Đông hiện đang chậm lại so với phần còn lại của đất nước. Đây là một nghịch lý sinh học thú vị vì các thế hệ trước tại Sơn Đông vốn đã được hưởng chế độ dinh dưỡng tốt, tiềm năng chiều cao của họ đã được khai thác gần hết.
Ngược lại, thanh niên ở các tỉnh khác đang trải qua giai đoạn "đuổi kịp" mạnh mẽ, thu hẹp khoảng cách nhờ sự cải thiện đột ngột trong khẩu phần ăn hàng ngày. Hiện nay, một thanh niên cao 175 cm tại Sơn Đông chỉ được xếp vào nhóm dưới trung bình, phản ánh sự khắt khe trong tiêu chuẩn vóc dáng tại địa phương này.
Hiện tượng này được các nhà khoa học giải thích qua quy luật hồi quy về mức trung bình. Khi nguồn dinh dưỡng đạt đến mức tối ưu, chiều cao của con người sẽ không tăng thêm mà dần ổn định hoặc thậm chí giảm nhẹ để cân bằng với mã di truyền.
Số liệu thực tế cho thấy nam giới Nhật Bản đã dừng lại ở mốc 172 cm, trong khi nam giới Mỹ và Nam Âu lần lượt bình ổn tại mức 176 cm và 177 cm. Di truyền đóng vai trò là "trần nhà", và dinh dưỡng chỉ là công cụ để đưa con người tiệm cận giới hạn đó.
Sự khác biệt này thể hiện rõ khi so sánh nam giới bộ tộc Dinka ở Nam Sudan, những người có thể cao 180 cm dù thiếu thốn, với người Philippines vốn hiếm khi vượt qua mốc 165 cm dù có chế độ ăn đầy đủ.
Tại Trung Quốc, những cá nhân cao nhất tập trung chủ yếu ở bán đảo Kiều Đông và vùng Kiều Liêu. Lịch sử ghi nhận vóc dáng vạm vỡ của người Uy Hải Vệ từng là tiêu chuẩn vàng để cảnh sát Hong Kong tuyển chọn nhân sự.
Tuy nhiên, dữ liệu hơn một thập kỷ qua cho thấy chiều cao nam giới vùng Kiều Liêu đã giậm chân tại chỗ ở ngưỡng 176 đến 177 cm. Đây là tín hiệu rõ ràng cho thấy họ đã tiến sát giới hạn sinh học tối đa của chủng tộc.
Các chuyên gia dự báo về một sự phân hóa chiều cao ổn định trên bản đồ Trung Quốc trong tương lai gần. Theo đó, nam giới vùng ven biển Sơn Đông và nam Liêu Ninh sẽ duy trì mức 178 cm, vùng hạ lưu sông Dương Tử đạt 175 cm, và các khu vực miền Nam, Tây Nam sẽ dừng ở mức 173 cm.
Cuộc cách mạng thể chất của Trung Quốc, dù diễn ra với tốc độ thần tốc trong vài thập kỷ so với cả thế kỷ của Âu Mỹ, cuối cùng cũng sẽ phải tuân theo sự điều tiết của gene. Những bước chân dài của người Sơn Đông có thể vẫn sẽ dẫn đầu, nhưng khoảng cách với phần còn lại sẽ không còn là một vực thẳm ngăn cách khi mọi cá nhân đều đã khai thác hết "bữa tiệc sinh học" của mình, HK01 nhận định.
Nhiều người từng nghe "công thức số 9" để tính tần suất quan hệ theo tuổi bằng cách lấy số hàng chục của tuổi nhân với 9. Chẳng hạn, tuổi 20 là 2 x 9 = 18, hiểu là một tuần 8 lần; tuổi 30 là 3 x 9 = 27, tức hai tuần 7 lần; tuổi 40 là 4 x 9 = 36, nghĩa là ba tuần 6 lần. Cách tính này vui, dễ nhớ và thường được truyền tai như một "chuẩn phong độ" của nam giới.
Tuy nhiên, theo TS.BS.CK2 Trà Anh Duy, Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men's Health, nếu xem đây là tiêu chuẩn y khoa thì không chính xác. Bởi, tuổi tác có ảnh hưởng đến đời sống tình dục, song không phải yếu tố quyết định duy nhất. Tần suất quan hệ thường giảm dần theo tuổi do thay đổi nội tiết, sức khỏe tim mạch, giấc ngủ, bệnh nền, thuốc đang sử dụng, mức độ căng thẳng và chất lượng mối quan hệ.
"Không phải cứ trẻ là nhu cầu cao, lớn tuổi là giảm hẳn", bác sĩ nói, dẫn ví dụ một người đàn ông 35 tuổi thường xuyên thức khuya, áp lực công việc, uống nhiều rượu bia có thể ít ham muốn hơn người 50 tuổi ngủ đủ, vận động đều và tinh thần ổn định.
Nghiên cứu của Twenge và cộng sự công bố trên Archives of Sexual Behavior cho thấy tần suất quan hệ ở người trưởng thành Mỹ có xu hướng giảm theo tuổi. Sau giai đoạn đỉnh khoảng 25 tuổi, số lần quan hệ trung bình giảm khoảng 3,2% mỗi năm. Tuy nhiên, kết quả này chỉ phản ánh xu hướng chung, không thể quy thành công thức cố định cho từng người.
Theo bác sĩ Duy, "công thức số 9" chỉ nên xem như một mẹo tham khảo vui. Công thức này không tính đến nhiều yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến sinh lý nam như nồng độ testosterone, rối loạn cương, bệnh đái tháo đường, tăng huyết áp, trầm cảm, tác dụng phụ của thuốc, mức độ mệt mỏi hay sự hài lòng của bạn tình.
"Cơ thể con người không chạy bằng bảng cửu chương", bác sĩ nói. "Không phải cứ 30 tuổi là phải đạt hai tuần 7 lần hay 50 tuổi là bốn tuần 5 lần. Đời sống tình dục không nên trở thành bài toán chia lịch hay áp lực phải hoàn thành chỉ tiêu, KPI phòng ngủ".
Vậy tần suất bao nhiêu là hợp lý? Theo chuyên gia nam khoa, không có con số chung cho mọi cặp đôi. Điều quan trọng là cả hai đều cảm thấy thoải mái, tự nguyện, không đau, không quá mệt mỏi và không ảnh hưởng đến sức khỏe hay công việc.
Có người duy trì vài lần mỗi tuần vẫn phù hợp, người khác ít hơn nhưng vẫn hài lòng. Chất lượng mối quan hệ, cảm xúc và sự gắn kết thường quan trọng hơn việc đếm số lần.
Một nghiên cứu khác của Ueda và cộng sự công bố năm 2020 trên JAMA Network Open ghi nhận tỷ lệ nam giới Mỹ 18-24 tuổi không có hoạt động tình dục trong năm trước đó tăng từ 18,9% lên 30,9% trong giai đoạn 2000-2018. Điều này cho thấy tần suất quan hệ còn chịu ảnh hưởng của lối sống, công việc, tình trạng mối quan hệ và bối cảnh xã hội, không chỉ riêng tuổi tác.
Bác sĩ Duy khuyến cáo nam giới nên đi khám nếu giảm ham muốn kéo dài, khó cương hoặc khó duy trì độ cương, xuất tinh bất thường, đau khi quan hệ, mệt mỏi dai dẳng, mất cương buổi sáng hoặc hai vợ chồng mong con sau 6-12 tháng vẫn chưa có thai. Khi đó, bác sĩ có thể đánh giá nội tiết, tim mạch, chuyển hóa, tâm lý và chất lượng tinh trùng để tìm nguyên nhân.
Kết quả giám định pháp y công bố hôm 7/5 xác định hũ thực phẩm thu giữ tại bang Burgenland chứa 15 microgram thuốc diệt chuột. Cơ quan An toàn Thực phẩm và Sức khỏe Áo (AGES) cho biết liều lượng này dù không gây tử vong ngay lập tức nhưng đủ sức phá hủy sức khỏe trẻ nhỏ, gây rối loạn đông máu với các triệu chứng như chảy máu chân răng, chảy máu cam hoặc đi ngoài ra máu.
Nhà chức trách đã bắt nghi phạm gốc Slovakia, đồng thời là cha của 3 đứa trẻ, từ ngày 5/5. Hiện người này ở phòng biệt giam có camera giám sát 24/7 nhằm bảo đảm an toàn, do các tù nhân khác phẫn nộ trước hành vi hắn nhắm vào trẻ em.
Cơ quan công tố thành phố Salzburg cáo buộc cựu quản lý này đã đánh tráo, bơm chất độc vào các hũ hỗn hợp cà rốt và khoai tây tại nhiều siêu thị ở Áo, Cộng hòa Czech và Slovakia. Sau đó, anh ta nhắn tin yêu cầu lãnh đạo HiPP chuyển 2 triệu Euro bằng tiền mã hóa.
Vụ việc tạo ra làn sóng hoảng loạn, buộc hơn 1.500 cửa hàng tại Áo lập tức thu hồi sản phẩm. Đến nay, cảnh sát đã thu giữ 5 hũ thực phẩm chứa độc trước khi chúng đến tay người tiêu dùng, nhưng cơ quan chức năng lo ngại ít nhất một hũ vẫn đang lưu lạc trên thị trường.
Khám xét căn hộ của nghi phạm tại khu vực hồ Wolfgang, cảnh sát thu giữ nhiều hũ trái cây HiPP, các bao thuốc diệt chuột và những nhãn dán đỏ dùng để đánh dấu hũ nhiễm độc mà cơ quan điều tra tin rằng anh ta lấy từ chính nơi làm việc cũ. Lực lượng chức năng cũng đang trích xuất dữ liệu định vị từ chiếc xe Range Rover của nghi phạm để đối chiếu với hiện trường các siêu thị ở ba quốc gia.
Các điều tra viên nhận định động cơ tống tiền bắt nguồn từ khủng hoảng tài chính cá nhân và sự thù hằn công việc. Nghi phạm vừa trải qua một vụ ly hôn tốn kém, khiến anh ta gánh khoản nợ pháp lý khổng lồ. Trước đó, công ty đã sa thải anh ta khỏi vị trí quản lý chi nhánh ở Gmunden với mức lương 7.000 Euro mỗi tháng do sai phạm công tác. Đáng chú ý, vào ngày diễn ra cuộc họp sa thải 27/3, nghi phạm thể hiện thái độ vui vẻ bất thường. Đúng 11h55 trưa hôm đó, HiPP nhận được thông điệp đe dọa ẩn danh: "Thời gian sắp hết".
Bất chấp hàng loạt bằng chứng từ cơ quan điều tra, cựu quản lý kiên quyết phủ nhận mọi cáo buộc tống tiền và đầu độc. Luật sư bào chữa Manfred Arbacher-Stöger lập luận rằng thân chủ sở hữu một trang trại tại Slovakia nên việc mua tích trữ thuốc diệt chuột để trừ hại là hành động bình thường. Hiện cơ quan chức năng Áo vẫn tiếp tục mở rộng điều tra, chờ kết quả giám định các hũ thực phẩm thu tại Cộng hòa Czech và Slovakia để sớm đưa vụ án ra xét xử.
