Trong cuộc họp báo ngày 29/5, Tổng thống Nga Vladimir Putin tuyên bố Moscow có đầy đủ phương tiện cần thiết để hạ gục bất kỳ bên nào tìm cách tấn công vùng lãnh thổ Kaliningrad.
Cảnh báo của Tổng thống Putin được đưa ra khi ông trả lời câu hỏi về phát biểu của Ngoại trưởng Lithuania Kestutis Budrys hồi đầu tháng này liên quan tới Kaliningrad.
Trả lời câu hỏi về các thông tin tình báo của Nga cáo buộc Ukraine đã cử người điều khiển máy bay không người lái đến Latvia, Tổng thống Putin nhắc lại rằng bất kỳ địa điểm nào gây ra mối đe dọa cho Nga đều được Moscow coi là mục tiêu hợp pháp.
Tuy nhiên, ông Putin khẳng định Nga vẫn sẵn sàng tiếp tục đàm phán về một giải pháp hòa bình cho cuộc xung đột ở Ukraine.
Trước đó, trong cuộc phỏng vấn với báo Neue Zurcher Zeitung, Ngoại trưởng Lithuania Kestutis Budrys mô tả NATO là “tổ chức mạnh nhất từng được thiết lập” và kêu gọi cách tiếp cận quyết liệt hơn đối với Nga.
Ông Budrys bày tỏ sự tin tưởng vào các cam kết phòng thủ chung của NATO, đặc biệt là sự sẵn sàng của Đức trong việc chiến đấu vì Lithuania.
“Chúng ta phải cho Nga thấy rằng chúng ta có thể xuyên thủng pháo đài nhỏ mà họ đã xây dựng ở Kaliningrad. NATO có đủ phương tiện để san bằng các căn cứ phòng không và tên lửa của Nga ở đó nếu cần thiết”, ông Budrys nhấn mạnh.
Đáp lại những bình luận trên, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nói với truyền thông Nga rằng tuyên bố của Ngoại trưởng Lithuania không đáng được phân tích nghiêm túc.
Ông Peskov cho rằng Lithuania đang bị lôi kéo bởi những chính trị gia không có khả năng tư duy chiến lược tỉnh táo, điều mà ông nói rằng cuối cùng lại có lợi cho Nga.
Các quan chức Nga đã nhiều lần cảnh báo chống lại bất kỳ bước đi nào có thể cắt đứt vùng Kaliningrad bằng đường bộ. Thứ trưởng Ngoại giao Nga Aleksandr Grushko từng nhấn mạnh ông hy vọng “lý trí chung” sẽ ngăn chặn việc châu Âu “đùa với lửa” xung quanh Kaliningrad.
Trong một cuộc họp báo cuối năm ngoái, Tổng thống Putin cho biết Nga sẽ loại bỏ các mối đe dọa phát sinh đối với vùng Kaliningrad. Ông nhấn mạnh rằng một cuộc phong tỏa tiềm tàng đối với khu vực này có thể dẫn đến một cuộc xung đột toàn diện.
Trợ lý Tổng thống Nga, ông Nikolai Patrushev, cảnh báo Nga sẵn sàng đáp trả toàn lực và ngay lập tức, kể cả bằng các biện pháp răn đe hạt nhân, đối với bất cứ động thái nào của NATO nhằm kiểm soát Kaliningrad.
Kaliningrad là một vùng lãnh thổ tách biệt của Nga, nằm giữa Ba Lan và Lithuania, bị bao quanh hoàn toàn bởi NATO.
Kaliningrad, phụ thuộc vào các tuyến đường sắt – đường bộ đi qua Lithuania để kết nối với phần còn lại của Nga, được xem là một trong những khu vực quân sự hóa cao nhất châu Âu, đồng thời cũng là điểm nóng tiềm tàng trong căng thẳng giữa NATO và Nga.
Căng thẳng về vấn đề trung chuyển bùng phát sau khi xung đột Ukraine leo thang vào năm 2022, khi Vilnius bắt đầu hạn chế việc trung chuyển bằng đường sắt các mặt hàng thuộc diện bị EU trừng phạt đi và đến Kaliningrad. Tranh chấp này sau đó đã được giải quyết một phần và hoạt động vận tải đường sắt được khôi phục.
Theo Đài Al Jazeera, ngày 8-4 (giờ Việt Nam), Mỹ và Iran đã đồng thuận về lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần, với các cuộc đàm phán hướng tới một thỏa thuận hòa bình dự kiến khởi động tại thành phố Islamabad, Pakistan ngày 10-4.
Dựa trên thỏa thuận ngừng bắn do Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố, Iran sẽ mở lại eo biển Hormuz - tuyến hàng hải mà 1/5 lượng dầu thô thế giới đi qua.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi sau đó cũng xác nhận: "Trong hai tuần tới, việc qua lại an toàn qua eo biển Hormuz sẽ được thực hiện thông qua phối hợp với Lực lượng Vũ trang Iran và có tính đến các hạn chế kỹ thuật".
Liên hợp quốc và nhiều quốc gia trên thế giới đã lên tiếng hoan nghênh diễn biến này.
Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres hoan nghênh thông báo tạm ngừng bắn và kêu gọi tất cả các bên tuân thủ các điều khoản "nhằm mở đường cho một nền hòa bình lâu dài và toàn diện trong khu vực", theo người phát ngôn của ông.
"Việc chấm dứt thù địch là điều cấp thiết để bảo vệ tính mạng dân thường và giảm bớt đau khổ cho nhân loại", ông Guterres nhấn mạnh.
Bộ Ngoại giao Iraq hoan nghênh tin tức về lệnh ngừng bắn, song nhấn mạnh cả Mỹ lẫn Iran đều phải cam kế thực hiện thỏa thuận để đạt được một giải pháp hòa bình bền vững.
"Bộ khẳng định sự ủng hộ đối với các nỗ lực khu vực và quốc tế nhằm kiểm soát khủng hoảng, ưu tiên việc đối thoại, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết phải tuân thủ đầy đủ lệnh ngừng bắn và tránh mọi hành động leo thang", tuyên bố của cơ quan này nêu rõ.
Iraq trước đó đã bị cuốn vào vòng xoáy bạo lực khi các nhóm vũ trang thân Iran và lực lượng Mỹ liên tục đánh trả nhau trên lãnh thổ nước này.
Bộ Ngoại giao Ai Cập gọi thỏa thuận ngừng bắn là cơ hội rất quan trọng cần tận dụng để mở đường cho đối thoại, đồng thời kêu gọi tôn trọng tự do hàng hải quốc tế.
Cairo cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ thúc đẩy an ninh khu vực, và nhấn mạnh các cuộc đàm phán Mỹ - Iran phải tính đến mối quan ngại chính đáng của các nước vùng Vịnh.
Chánh Văn phòng Nội các Nhật Bản Minoru Kihara cho biết Tokyo hoan nghênh lệnh ngừng bắn hai tuần giữa Mỹ và Iran như một bước tiến tích cực và đang chờ đợi thỏa thuận cuối cùng.
Bộ Ngoại giao Malaysia cũng gọi đây là bước tiến quan trọng, kêu gọi các bên thực hiện đầy đủ các điều khoản một cách thiện chí, tránh mọi hành động khiêu khích có thể đe dọa an ninh năng lượng toàn cầu.
Thủ tướng Úc Anthony Albanese và Ngoại trưởng Penny Wong đã ra tuyên bố chung bày tỏ hy vọng rằng thỏa thuận ngừng bắn sẽ dẫn đến một giải pháp lâu dài.
"Việc Iran thực tế đóng cửa eo biển Hormuz, kết hợp với các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại, cơ sở hạ tầng dân sự và các cơ sở dầu khí, đang gây ra những cú sốc chưa từng có đối với nguồn cung năng lượng và tác động trực tiếp đến giá dầu và giá nhiên liệu", hai quan chức cho biết.
"Chiến tranh kéo dài càng lâu, tác động đến kinh tế toàn cầu sẽ càng nghiêm trọng và thiệt hại về người sẽ càng lớn".
Ông Albanese và bà Wong gửi lời cảm ơn tới Pakistan, Ai Cập, Thổ Nhĩ Kỳ và Saudi Arabia vì vai trò trung gian đàm phán.
Ngoại trưởng New Zealand Winston Peters cho biết chính phủ nước này hoan nghênh tin tức về lệnh ngừng bắn, dù nhiều mối lo ngại vẫn còn đó.
"Đây là tin tức đáng mừng nhưng vẫn còn nhiều công việc quan trọng cần thực hiện trong những ngày tới để đảm bảo một lệnh ngừng bắn lâu dài", ông viết trên mạng xã hội X.
Itamar Ben Gvir, Bộ trưởng An ninh Quốc gia Israel, tối 2/5 tổ chức tiệc mừng sinh nhật lần thứ 50 tại biệt thự ở miền nam đất nước. Nhiều quan chức Israel như Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz, Chủ tịch Quốc hội Amir Ohana và các sĩ quan cảnh sát cấp cao đã đến dự tiệc.
Quan chức Israel sau đó đăng bài lên Instagram cho thấy ông được tặng chiếc bánh sinh nhật ba tầng cỡ lớn, phía trên đặt mô hình thòng lọng màu vàng.
Bà Ayala, vợ ông Ben Gvir, tặng chồng chiếc bánh nhỏ hơn, cũng có hình thòng lọng, xung quanh là dòng chữ "Chúc mừng Bộ trưởng Ben Gvir. Đôi khi có những giấc mơ trở thành hiện thực".
Hình ảnh thòng lọng được cho là ám chỉ đạo luật mà quốc hội Israel thông qua hồi tháng 3, trong đó áp dụng án tử hình đối với người Palestine bị Israel kết tội "đứng sau những vụ tấn công mang tính chất khủng bố". Đây là chính sách mà Bộ trưởng Ben Gvir và đảng Otzma Yehudit của ông thúc đẩy.
Đạo luật từng làm dấy lên nhiều tranh cãi. Ông Ben Gvir và phe ủng hộ coi đây là biện pháp răn đe, ngăn các vụ tấn công nhằm vào Israel. Phe phản đối cho rằng nó vi phạm luật quốc tế và làm suy yếu hoạt động tư pháp. Theo các nhóm nhân quyền, đạo luật còn mang tính phân biệt đối xử vì chỉ áp dụng với người Palestine.
Bữa tiệc còn gây chú ý khi Bộ trưởng Ben Gvir mời nhiều chỉ huy cấp cao của Tổng bộ Cảnh sát Israel tới dự. Ông từ lâu đã đối mặt với cáo buộc can thiệp quá mức vào hoạt động của cảnh sát, với nhiều kiến nghị kêu gọi bãi nhiệm ông đã được gửi lên Tòa án Tối cao Israel.
Theo Đài NDTV ngày 5-5, chiếc Boeing KC-135 Stratotanker - được ví như "trạm xăng di động" của quân đội Mỹ - đã phát tín hiệu khẩn cấp mã 7700 khi đang bay trên vịnh Ba Tư, ngoài khơi Iran rồi mất dấu hoàn toàn.
Dữ liệu từ dịch vụ theo dõi chuyến bay Flightradar24 cho thấy chiếc máy bay tiếp liệu này cất cánh từ căn cứ Al Dhafra ở Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE), sau đó mất tín hiệu khi đang bay qua không phận Qatar.
Chiếc phi cơ đang thực hiện nhiệm vụ hỗ trợ các hoạt động quân sự diễn ra trong khu vực.
Dữ liệu hành trình cho thấy máy bay đã bay theo quỹ đạo vòng tròn trong thời gian ngắn trước khi giảm độ cao để hạ cánh.
Hiện nguyên nhân chính xác của tình trạng khẩn cấp vẫn chưa được làm rõ, đồng thời chưa có xác nhận chính thức nào về việc máy bay bị tấn công hay gặp sự cố kỹ thuật.
Phía Iran cũng không đưa ra bất kỳ tuyên bố nào liên quan đến việc có can thiệp vào tình huống khẩn cấp của máy bay Mỹ hay không.
Sự việc gây chú ý bởi hồi tháng 3 vừa qua, quân đội Mỹ từng mất một chiếc KC-135 sau một cuộc tấn công của Iran tại miền tây Iraq.
Khi đó Lực lượng Kháng chiến Hồi giáo tại Iraq - một nhóm vũ trang do Iran hậu thuẫn - đã nhận trách nhiệm và tuyên bố bắn hạ máy bay nhằm "bảo vệ chủ quyền và không phận đất nước".
KC-135 Stratotanker là dòng máy bay quân sự trang bị bốn động cơ phản lực, giữ vai trò quan trọng trong các chiến dịch không quân của Mỹ suốt hơn 60 năm qua.
Nhiệm vụ chính của máy bay là tiếp nhiên liệu trên không, cho phép các tiêm kích và các loại phi cơ quân sự khác kéo dài thời gian hoạt động và vươn tới mục tiêu ở khoảng cách xa hơn.
Ngoài khả năng tiếp dầu, KC-135 còn có thiết kế linh hoạt với khoang hàng phía trên hệ thống nhiên liệu, cho phép vận chuyển đồng thời hành khách và thiết bị quân sự.
Đây cũng là phương tiện hỗ trợ quan trọng cho Hải quân, Thủy quân lục chiến Mỹ cùng các quốc gia đồng minh.
Bên cạnh vai trò hậu cần, KC-135 còn tham gia các nhiệm vụ sơ tán y tế đường không. Trong những chuyến bay này, phi hành đoàn được tăng cường đội ngũ bác sĩ và kỹ thuật viên hàng không.
Tùy theo cấu hình, máy bay có thể chở tới 37.600kg hàng hóa hoặc vài chục hành khách trong một chuyến bay.
