Chị Hồng Khánh, phụ huynh lớp 6 ở phường Thủ Dầu Một, kể có mặt tại trường THCS-THPT Nguyễn Khuyến, phường Bình Dương, từ 3h, song gặp hơn 10 người đã xếp hàng trước. Biết trường 7h mới phát hồ sơ và không giới hạn số lượng, nhưng chị cho biết được bạn bè khuyên đến càng sớm càng tốt.
“Đến khoảng 7h, phụ huynh đổ về khiến khuôn viên trường chật kín”, nữ phụ huynh nói. Theo chị Khánh, động lực để xếp hàng xuyên đêm là vì muốn con vào môi trường có nội quy nghiêm khắc, cơ hội đỗ đại học cao.
Hoàng Minh đi nộp hồ sơ vào lớp 10 cho em trai ở trường THCS-THPT Nguyễn Khuyến, cơ sở Thủ Đức, cho hay nhận số thứ tự 200 vào lúc 6h.
“Em cùng từng học ở đây nên gia đình cũng muốn cho em trai vào học”, Minh chia sẻ.
Cách đó khoảng 40 km, trường TH-THCS-THPT Lê Thánh Tông, phường Tân Sơn Nhì, cũng có hàng chục người xếp hàng lúc 3h. Đến 6h30, số lượng phụ huynh đã lên đến hàng nghìn dù 7h trường mới nhận hồ sơ, theo một giáo viên phụ trách.
Theo thầy Lê Hữu Khương, Tổng quản nhiệm trường TH-THCS-THPT Lê Thánh Tông, trường nhận hơn 1.600 hồ sơ lớp 10 và 800 hồ sơ lớp 6 trong ngày đầu, gần gấp đôi năm ngoái. Những năm trước, tình trạng xếp hàng xuyên đêm ít khi xảy ra.
Thầy Khương nhận định phụ huynh nôn nóng nên tranh thủ nộp sớm để yên tâm, dù trường nhận hồ sơ trong vài ngày và không giới hạn.
“Hoặc họ đăng ký để giữ chỗ cho con, phòng khi trượt lớp 10 công lập”, thầy Cảnh Chí Đạt, Phó hiệu trưởng trường THCS-THPT Nguyễn Khuyến, cơ sở Bình Dương, lý giải.
Thầy Đạt cho hay sau khi nhận hồ sơ, các trường sẽ xét từ trên xuống dưới theo điểm học bạ đến khi đủ chỉ tiêu. Các em tiếp tục tham gia một khóa hè 6 tuần để khảo sát năng lực, xem xét mức độ thích nghi với nội quy, giờ giấc học tập. Từ đó, trường mới tuyển sinh chính thức.
Chi phí khóa hè hiện khoảng 8,7-19,2 triệu đồng, tùy lớp và dịch vụ (bán trú hoặc nội trú). Sau khi nhập học, học phí khoảng 4,5-12 triệu đồng mỗi tháng.
Nguyễn Khuyến là hệ thống trường tư ở TP HCM, gồm TH-THCS-THPT Lê Thánh Tông, THCS-THPT Nguyễn Khuyến (cơ sở Thủ Đức và Bình Dương).
Các trường này nổi tiếng và cũng gây tranh cãi vì thời gian biểu học tập, sinh hoạt nghiêm ngặt, nhất là với hệ nội trú. Ngoài hai buổi trên lớp mỗi ngày, học sinh có thêm giờ học buổi tối, không được dùng điện thoại di động. Nếu có việc cần, các em dùng máy của trường hoặc mượn giáo viên chủ nhiệm. Gia đình được đến trường thăm con vào thứ bảy và chủ nhật.
Hai năm nay, hệ thống này đều có học sinh giành ngôi thủ khoa thi tốt nghiệp THPT.
Tình trạng phụ huynh xếp hàng xuyên đêm mua hồ sơ lớp 1, 6, 10 thỉnh thoảng xảy ra, chủ yếu ở TP HCM và Hà Nội.
TP HCM yêu cầu các trường công lập tuyển sinh đầu cấp bằng hình thức trực tuyến, trên phần mềm chung của thành phố. Tuy nhiên, quy định này không bắt buộc với khối tư thục, do đó nhiều trường vẫn nhận hồ sơ trực tiếp.
Nghị định quy định chi tiết một số điều của luật Nhà giáo mới đây đã đưa ra chính sách thu hút, trọng dụng đối với nhà giáo, trong đó đối tượng được hưởng chính sách thu hút, trọng dụng bao gồm nhiều nhóm giảng viên.
Cụ thể, thứ nhất là người có tài năng (tốt nghiệp thủ khoa ĐH trong nước hoặc loại giỏi ở nước ngoài; tốt nghiệp ĐH xuất sắc từng đạt giải 3 các kỳ thi học sinh giỏi tỉnh, giải khuyến khích kỳ thi quốc gia trở lên; chuyên gia, nhà khoa học trẻ tài năng..)
Thứ hai là giáo sư, phó giáo sư hoặc được công nhận đạt tiêu chuẩn chức danh này. Thứ ba là người đạt thành tích cao cấp quốc gia, quốc tế trong các lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật, thể dục thể thao, các ngành nghề truyền thống.
Thứ tư là nghệ nhân, nghệ sĩ, thầy thuốc có danh hiệu ưu tú, nhân dân; người có chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia bậc 4/5 hoặc có chứng nhận kỹ năng nghề xuất sắc, đạt giải tại các kỳ thi này cấp khu vực, quốc tế.
Thứ năm là người đến làm việc tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo và vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn. Thứ sáu là giảng viên trong lĩnh vực trọng yếu, thiết yếu theo nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội.
Cuối cùng là giảng viên dạy các ngành, nghề khó tuyển sinh nhưng xã hội có nhu cầu; các ngành nghề đặc thù thuộc lĩnh vực nghệ thuật, thể thao, y tế, quốc phòng và an ninh.
Trong đó, giảng viên thuộc nhóm thứ năm được tuyển dụng theo hình thức tiếp nhận nhà giáo và không yêu cầu đáp ứng điều kiện về thời gian công tác; được hưởng chính sách đối với cán bộ, công chức, viên chức, người lao động và người hưởng lương trong lực lượng vũ trang công tác ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn theo quy định.
Các nhóm còn lại các ưu đãi được áp dụng thực hiện theo quy định tại Nghị định 179 của Chính phủ, như hưởng 100% lương trong thời gian tập sự, hưởng phụ cấp tăng thêm hàng tháng bằng 150% mức lương theo hệ số lương hiện hưởng trong thời hạn 5 năm kể từ ngày có quyết định tuyển dụng; được ưu tiên thuê nhà công vụ, ưu tiên cao nhất khi mua nhà ở xã hội... phụ cấp tăng thêm.
Thống kê của Trung tâm Khảo thí và Đánh giá chất lượng đào tạo (ĐH Quốc gia TP.HCM) tính đến hôm nay (8.4), có 118 cơ sở đào tạo ĐH và CĐ trong cả nước đăng ký sử dụng điểm thi đánh giá năng lực để xét tuyển năm nay. Đáng chú ý, trong đó có nhiều trường quân đội.
Trong hệ thống ĐH Quốc gia TP.HCM có 8 trường thành viên gồm: Trường ĐH Bách khoa, Trường ĐH Khoa học tự nhiên, Trường ĐH Kinh tế-Luật, Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn, Trường ĐH Công nghệ thông tin, Trường ĐH Quốc tế, Trường ĐH An Giang, Trường ĐH Khoa học sức khỏe.
Trong số 99 đơn vị ĐH ngoài hệ thống, có nhiều các ĐH như: ĐH Đà Nẵng, ĐH Huế, ĐH Kinh tế quốc dân, ĐH Kinh tế TP.HCM, ĐH Duy Tân…
Nhiều trường quân đội cũng xuất hiện trong danh sách này, như: Học viện Hải quân, Học viện Khoa học quân sự, Học viện Kỹ thuật quân sự, Học viện Hậu cần, Học viện Phòng không-Không quân, Học viện Quân y, Trường Sĩ quan công binh (Trường ĐH Ngô Quyền), Trường Sĩ quan lục quân 2 (Trường ĐH Nguyễn Huệ), Trường Sĩ quan đặc công, Trường Sĩ quan không quân, Trường Sĩ quan phòng hóa, Trường Sĩ quan thông tin (Trường ĐH Thông tin liên lạc), Trường Sĩ quan kỹ thuật quân sự (Trường ĐH Trần Đại Nghĩa)…
Ngoài ra, 11 trường CĐ cũng sử dụng điểm bài thi đánh giá năng lực ĐH Quốc gia TP.HCM để xét tuyển năm nay.
Danh sách 118 đơn vị ĐH-CĐ xét điểm thi đánh giá năng lực năm 2026 cụ thể như bảng sau:
Trước đó, sáng 5.4, 133.489 thí sinh đã tham dự đợt 1 kỳ thi đánh giá năng lực do ĐH Quốc gia TP.HCM tổ chức (đạt tỷ lệ 98,33% so với số thí sinh đăng ký dự thi). Kỳ thi đồng thời diễn ra tại 15 tỉnh, thành phố tính theo đơn vị hành chính sau sáp nhập, gồm: Huế, Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hòa, Lâm Đồng, TP.HCM, Đồng Nai, Tây Ninh, Đồng Tháp, Vĩnh Long, An Giang, Cần Thơ và Cà Mau. Không chỉ số thí sinh dự thi tăng cao kỷ lục, năm nay số đơn vị đăng ký sử dụng kết quả kỳ thi này để xét tuyển cũng tăng (năm 2025 có 111 đơn vị).
Theo ông Hà Xuân Nhâm, Trưởng Phòng Giáo dục trung học - Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, kết quả khảo sát chất lượng với 119.340 học sinh lớp 12 năm học 2025-2026 ở 13 môn học nằm trong số các môn thi tốt nghiệp THPT, cho thấy điểm trung bình toàn thành phố đạt 5,31 điểm.
Trong đó khối công lập là 5,77, khối tư thục tiệm cận, còn khối giáo dục thường xuyên tụt thấp ở mức 3,52 điểm.
Theo ông Nhâm, qua khảo sát thì thấy các môn nền tảng đang là điểm nghẽn lớn, nhất là môn toán. Phố điểm toán lệch trái, tập trung nhiều ở mức 3-5 điểm. Số học sinh có điểm dưới trung bình còn lớn.
Môn ngữ văn ổn định hơn nhưng vẫn có nhóm học sinh yếu đáng kể.
Ông Nhâm cũng chia sẻ một thực tế của Hà Nội là xu hướng chọn môn thi đang lệch về hướng "an toàn", học sinh tăng lựa chọn các môn khoa học xã hội, giảm mạnh ở môn khoa học tự nhiên.
Song chất lượng khảo sát cũng không tương xứng với sự lựa chọn.
Ví dụ môn địa lý có nhiều học sinh chọn nhưng điểm khảo sát trung bình của môn này thấp nhất trong số các môn. Điểm khảo sát trong một nhà trường cũng có những chênh lệch đáng kể giữa các môn. Tình trạng điểm trung bình của trường không quá thấp, nhưng có những môn yếu.
Ông Hà Xuân Nhâm cho rằng thực trạng trên cho thấy các hình thức ôn tập đại trà không hiệu quả vào thời điểm này.
Theo đó, phải dựa vào các dữ liệu trong đó có kết quả khảo sát để phân nhóm trình độ học sinh. Cụ thể là nhóm nguy cơ trượt tốt nghiệp, nhóm trung bình và nhóm khá, giỏi.
Từ đó có kế hoạch tổ chức các lớp ôn tập cho mỗi nhóm theo nội dung khác nhau, tập trung vào các môn học khác nhau. Đặc biệt phải tập trung xử lý dứt điểm bất cập với các môn nền tảng là toán, ngữ văn.
Với các môn có kết quả khảo sát thấp bất thường như địa lý, cần rà soát phương pháp dạy học, tổ chức sinh hoạt chuyên môn theo cụm để thống nhất cách tiếp cận, tránh tình trạng ôn tập không sát dạng đề.
"Các trường bắt buộc phải có lớp phụ đạo với học sinh có điểm khảo sát dưới trung bình và kiểm điểm kết quả theo từng tuần. Bên cạnh đó, tổ chức ôn tập theo tổ hợp xét tuyển, đặc biệt chú trọng với các môn tự chọn, môn tiếng Anh cho nhóm học sinh khá, giỏi" - ông Nhâm nhấn mạnh.
Trước đó giữa tháng 3-2026, Hà Nội tổ chức kỳ khảo sát với cả học sinh lớp 11 và 12, với 254.000 học sinh tham gia gồm cả học sinh THPT và giáo dục thường xuyên.
Tại kỳ khảo sát, học sinh lớp 11 thực hiện 2 môn toán và ngữ văn, trong ngày 11-3. Còn học sinh lớp 12 tham gia khảo sát ngày 12 và 13-3. Mỗi học sinh tham gia khảo sát 4 môn - theo môn đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT, gồm 2 môn bắt buộc (toán, ngữ văn) và 2 môn tự chọn.
