Tại phố cổ Yanaka Ginza ở đông bắc Tokyo, hình ảnh mèo xuất hiện khắp nơi. Mệnh danh là “thị trấn mèo” giữ lòng thủ đô, nơi đây thu hút du khách từ Bắc Mỹ, Australia và châu Âu tấp nập đổ về tham quan, mua sắm.
Họ có thể thưởng thức bánh kẹo hình mèo hoặc đặt làm con dấu cá nhân chủ đề mèo. Bà Yumiko Yamashita, Chủ cửa hàng Neco Action, cho biết Yanaka từ lâu có rất nhiều mèo vì tập trung nhiều chùa Phật giáo.
“Ngày trước, chúng đi khắp nơi, thậm chí vào nhà dân, nhưng giờ ít thấy hơn. Trời nóng nên chúng thích ở trong nhà”, bà kể.
Dù thời tiết nóng khiến những “cư dân bốn chân” ít xuất hiện, các cửa hàng lưu niệm vẫn đông khách mua nam châm tủ lạnh, bưu thiếp, đũa, đồ gốm trang trí hình mèo và tượng Maneki-Neko (mèo vẫy tay), hay còn gọi là “mèo chiêu tài”.
Ở tỉnh Aichi, miền trung Nhật Bản, nhà sản xuất gốm sứ Chugai Toen gây chú ý từ năm ngoái nhờ những mẫu tượng mèo chiêu tài sáng tạo mới. Thành lập năm 1952, thương hiệu từng chịu ảnh hưởng nặng nề trong đại dịch.
Nhưng hoạt động kinh doanh của họ gần đây đã phục hồi, doanh thu hàng năm khoảng 1 tỷ yen (6,9 triệu USD), đóng góp đáng kể bởi dòng sản phẩm “Maneki-Neko”. Năm 2023, họ mở Studio894 gần trụ sở chính, kết hợp bán hàng, trưng bày, quán cà phê và trải nghiệm tự tay tô vẽ tượng mèo gốm với mức phí từ 1.500 yen.
Chủ tịch Chugai Toen Yasuhiro Suzuki cho biết Studio894 đã trở thành “một trong những điểm du lịch quan trọng của thành phố Seto”. Công ty đặt mục tiêu nâng doanh thu thường niên lên 1,5 tỷ yen trong 5 năm tới.
Không chỉ thu hút khách du lịch, mèo còn mang lại nhiều lợi ích kích cầu tiêu dùng khác, tạo thành khái niệm được Giáo sư Katsuhiro Miyamoto tại Đại học Kansai gọi là “Catnomics” hay “Nền kinh tế mèo”. Trong báo cáo “Catnomics” mới nhất, ông ước tính loài mèo sẽ đóng góp gần 3.000 tỷ yen (18,8 tỷ USD) cho nền kinh tế Nhật Bản năm nay.
Ngành công nghiệp chăm sóc thú cưng nội địa liên quan đến mèo đóng góp lớn. Thập kỷ qua, mèo đã vượt qua chó trở thành thú cưng phổ biến nhất Nhật Bản. Theo Hiệp hội Thức ăn Thú cưng Nhật Bản, các hộ gia đình nuôi khoảng 8,8 triệu con mèo vào năm 2025, so với 6,8 triệu con chó. Mỗi hộ nuôi mèo chi trung bình khoảng 1,8 triệu yen (11.300 USD) trong suốt vòng đời của con vật.
Các doanh nghiệp bắt đầu chú ý tiềm năng kinh doanh khi số lượng mèo cưng lần đầu tiên vượt chó vào năm 2014. Diễn biến này được cho là do thay đổi về nhân khẩu học. Dân số già hóa và dòng người đổ về các trung tâm đô thị ngày càng tăng đồng nghĩa với ít thời gian và không gian hơn để nuôi chó.
Kết hợp ước tính về quy mô hệ sinh thái sản xuất thức ăn cho mèo, chi tiêu tại quán cà phê mèo và sách ảnh về mèo, Giáo sư Miyamoto cho rằng tác động kinh tế của mèo gần tương đương với sự kiện Triển lãm Thế giới Osaka 2025, “cho thấy đóng góp đáng kể của chúng đối với nền kinh tế Nhật Bản”.
Mèo được cho đã xuất hiện tại Nhật Bản từ thời kỳ Nara (710-794), khi các sứ thần Nhật Bản mang chúng về sau các chuyến đi ngoại giao đến Nhà Đường ở Trung Quốc. Nhiều con được nhà chùa nhận nuôi để bảo vệ kinh sách khỏi chuột.
Vai trò này giúp chúng có vị thế đặc biệt, thậm chí mang màu sắc huyền bí. Người Nhật còn xem mèo là sinh vật tự nhiên mang tinh thần Thiền hàng đầu, dễ đạt được trạng thái điềm tĩnh và tách biệt, điều con người phải mất cả đời theo đuổi nhưng vẫn khó đạt được.
Theo tác giả Stephen Mansfield đang cư trú tại Nhật Bản, mèo sống trong “chánh niệm”, tức trong chính khoảnh khắc hiện tại. “Không bận tâm đến quá khứ hay tương lai, tâm trí của chúng có lẽ ít hỗn loạn hơn chúng ta rất nhiều”, ông mô tả.
Ngày nay, những người nổi tiếng yêu mèo tại Nhật Bản có thể kể đến Thiên hoàng, Hoàng hậu và Thủ tướng Sanae Takaichi. Mức độ gắn bó lớn đã biến mèo thành ngành kinh doanh lớn, từ ngành công nghiệp thú cưng, du lịch đến tiếp thị, xuất bản. Nước này còn có ngày “Cat Day” vào 22/2.
Theo Bloomberg, những năm gần đây, “Cat Day” đã bùng nổ, khi các công ty nắm bắt thị trường liên quan đến mèo đang sôi động. Các chuỗi cửa hàng tiện lợi thường cạnh tranh bán các món tráng miệng và hàng hóa theo chủ đề này. Dịp 22/2 vừa qua, họ tung ra món bánh pudding hình bàn chân mèo.
Trong ngành văn học, xuất bản, mèo cũng là “cỗ máy tiếp thị”. Thế kỷ trước, nhà văn Natsume Sōseki từng viết “I Am a Cat” (Tôi là con mèo), tác phẩm kinh điển toàn cầu, kể câu chuyện từ góc nhìn của một chú mèo.
Đến nay, mèo vẫn xuất hiện thường xuyên trong văn chương, bao gồm tiểu thuyết siêu thực của Haruki Murakami, cũng như nhiều tác phẩm như The Travelling Cat Chronicles hay The Guest Cat. Mèo hấp dẫn đến mức nhiều nhà xuất bản còn sử dụng hình ảnh mèo trên bìa những cuốn sách gần như không liên quan đến chúng.
Đến nay, mèo đang sở hữu vị thế lớn về văn hóa, kinh tế tại Nhật Bản. Tuy nhiên, The Guardian chỉ ra thực trang “hòn đảo mèo” Aoshima đang dần số lượng cá thể, do còn ít người để nuôi và chăm sóc.
Trong bối cảnh xu hướng suy giảm và già hóa dân số dài hạn gần như không thể đảo ngược, số lượng mèo được nuôi làm thú cưng tại Nhật Bản dự báo thu hẹp. Nghiên cứu của Giáo sư Miyamoto ghi nhận 2025 là năm đầu tiên chứng kiến số lượng mèo được nuôi làm thú cưng sụt giảm đáng kể.
“Điều này có thể đánh dấu khởi đầu của thời kỳ trì trệ hoặc suy giảm sau giai đoạn bùng nổ nuôi mèo”, ông cảnh báo.
Thông tin từ Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho biết trong giai đoạn giám sát việc thực hiện nguồn cung và dự trữ lưu thông xăng dầu từ ngày 11/3 đến 31/3, cơ quan này đã làm việc với 26 thương nhân đầu mối xăng dầu.
Nội dung tập trung vào việc chấp hành quy định về bảo đảm nguồn cung và duy trì mức dự trữ xăng dầu lưu thông tối thiểu. Qua các buổi làm việc, cơ quan chức năng đã phát hiện, tiến hành xác minh và lập biên bản vi phạm hành chính đối với 3 thương nhân đầu mối.
Cụ thể gồm Công ty cổ phần Vật tư xăng dầu Hải Dương; Tổng Công ty Dầu Việt Nam - Công ty cổ phần (PV Oil); Công ty TNHH xăng dầu Vĩnh Long Petro. Các doanh nghiệp này không duy trì mức dự trữ xăng dầu bắt buộc hoặc duy trì mức dự trữ xăng dầu thấp hơn mức tối thiểu theo quy định.
Cơ quan chức năng quyết định xử phạt mỗi doanh nghiệp bị phạt 130 triệu đồng. Ngoài các trường hợp đã bị xử phạt, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước cho biết đang tiếp tục làm việc với 5 thương nhân đầu mối khác có dấu hiệu vi phạm liên quan đến mức dự trữ tối thiểu.
Trong đó, có trường hợp xuất hiện dấu hiệu găm hàng, đang được tập trung xác minh, làm rõ để xử lý theo quy định của pháp luật.
Theo cơ quan quản lý, việc tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm được xác định là giải pháp trọng tâm nhằm siết chặt kỷ cương trong hoạt động kinh doanh xăng dầu, góp phần bảo đảm nguồn cung ổn định và an ninh năng lượng trong nước.
Trước đó, ngày 12/4, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về thuế bảo vệ môi trường, thuế VAT, thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng, dầu và nhiên liệu bay. Theo đó, thuế bảo vệ môi trường với xăng (trừ ethanol), dầu diesel, nhiên liệu bay, dầu hỏa và dầu mazut về 0 đồng.
Thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng các loại cũng được giảm về 0%. Xăng, dầu diesel và nhiên liệu bay thuộc đối tượng không phải kê khai, tính nộp thuế VAT nhưng vẫn được khấu trừ đầu vào. Chính sách này áp dụng từ ngày 16/4 đến hết ngày 30/6.
Cơ sở kinh doanh, doanh nghiệp nhập khẩu xăng, các mặt hàng dầu (diesel, dầu hỏa, mazut) và nhiên liệu bay không phải kê khai, tính nộp thuế VAT khi bán ra và ở khâu nhập khẩu.
Trong trường hợp khẩn cấp, Chính phủ được điều chỉnh (rút ngắn hoặc kéo dài) thời gian áp dụng chính sách này, và báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất.
Theo khảo sát của Đại học Michigan, tháng 4, chỉ số tâm lý người tiêu dùng Mỹ ở mức 49,8 điểm. Mức này cao hơn dự báo của các chuyên gia do Reuters thăm dò (48 điểm), nhưng vẫn là ngưỡng thấp nhất từ trước đến nay.
Tháng trước, chỉ số này ở mức 53,3. Sang tháng 4, sự sụt giảm tâm lý diễn ra ở mọi nhóm người tiêu dùng, bất kể quan điểm chính trị, mức thu nhập và cả nhóm đầu tư chứng khoán.
Bà Joanne Hsu, Giám đốc khảo sát của Đại học Michigan, nhận định xung đột Trung Đông tác động đến người tiêu dùng Mỹ chủ yếu thông qua cú sốc giá xăng và có thể lan sang các mặt hàng khác.
"Các diễn biến quân sự và ngoại giao chưa giải quyết được hạn chế về nguồn cung, cũng như áp lực giá năng lượng, nên khó có thể cải thiện niềm tin", bà nói.
Theo dữ liệu từ Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), trong tháng 4, mỗi gallon xăng bán lẻ tại Mỹ trung bình trên 4 USD, dầu diesel hơn 5 USD.
Các chuyên gia dự báo hộ gia đình thu nhập thấp sẽ cắt giảm chi tiêu. "Tác động từ giá xăng đến mức tăng thu nhập khả dụng thực tế sẽ làm chậm tăng trưởng tiêu dùng", Grace Zwemmer, nhà kinh tế tại Oxford Economics, nhận định.
Xung đột Trung Đông khiến eo biển Hormuz - nơi vận chuyển khoảng 20% lượng dầu, LNG toàn cầu - bị gián đoạn. Dù không phụ thuộc vào nguồn cung này, nhưng Mỹ vẫn chịu ảnh hưởng nặng nề do giá dầu tăng vọt, có thời điểm sát 120 USD một thùng, lạm phát chi phí năng lượng và giá hàng hóa tăng.
Bà Heather Long, kinh tế trưởng tại Navy Federal Credit Union, cảnh báo thách thức sẽ lớn hơn khi chi phí vận chuyển tăng cao được chuyển sang người mua cuối. "Tâm lý thị trường không cải thiện cho đến khi eo biển Hormuz được mở cửa và xung đột chấm dứt", bà nói.
Lạm phát kỳ vọng của người tiêu dùng trong năm tới đã tăng lên 4,7%, từ mức 3,8% hồi tháng 3. Con số này cũng vượt mức ghi nhận vào 2024 và cao hơn nhiều so với ngưỡng 2,3%-3% trong hai năm trước đại dịch Covid-19.
Ông Star Xu - CEO sàn giao dịch OKX - vừa thông báo đầu tư vào Công ty cổ phần Sàn giao dịch tài sản mã hóa Việt Nam Thịnh Vượng (CAEX). Công ty sẽ tham gia CAEX với tư cách là đối tác chiến lược cùng HashKey Capital - nhánh đầu tư mạo hiểm thuộc HashKey Group, một trong những tập đoàn tài chính chuyên đầu tư vào blockchain và Web3 có sức ảnh hưởng nhất tại khu vực châu Á.
Giao dịch góp vốn được thực hiện trong tháng 4 cùng các cổ đông khác nhằm giúp CAEX đáp ứng yêu cầu vốn tối thiểu 10.000 tỷ đồng. Đây là một trong những điều kiện để lập sàn tài sản số theo Nghị quyết 5/2025 về triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam.
Bên cạnh đầu tư, OKX sẽ hỗ trợ các khía cạnh về hạ tầng, tuân thủ, bảo mật, quản trị rủi ro và thanh khoản. Ông Star Xu kỳ vọng sẽ giúp CAEX mở rộng một cách bền vững trong khuôn khổ pháp lý đang được hoàn thiện tại Việt Nam.
"Chúng tôi tin rằng tương lai của tài sản số sẽ được xây dựng trên các nền tảng địa phương được quản lý mà người dùng có thể tin tưởng", ông chia sẻ.
OKX (trước đây là OKEx) là sàn giao dịch tài sản số lớn thứ 4 toàn cầu tính theo khối lượng giao dịch. Công ty được thành lập vào năm 2017 bởi Star Xu, cung cấp nhiều dịch vụ như giao dịch giao ngay, tương lai, quyền chọn, vay ký quỹ (margin), tài chính phi tập trung (DeFi), ví Web3... Họ công bố đang hơn 50 triệu người dùng tại hơn 100 quốc gia.
Thông qua thương vụ đầu tư kể trên, OKX cho biết hợp tác với cơ quan quản lý là phần cốt lõi trong chiến lược toàn cầu. Thời gian qua, họ đã đạt được các giấy phép tại nhiều khu vực từ Mỹ, châu Âu đến châu Á, nổi bật có Singapore và Dubai. Doanh nghiệp này khẳng định sẽ đầu tư mạnh vào chống rửa tiền (AML), định danh khách hàng (KYC), quản trị rủi ro, kiểm soát nội bộ...
CAEX được thành lập tháng 9 năm ngoái, với vốn điều lệ ban đầu 25 tỷ đồng. Trong cơ cấu cổ đông, VPBankS, công ty con của VPBank, góp 2,75 tỷ đồng, tương ứng 11% vốn điều lệ.
Cổ đông lớn nhất của CAEX là Công ty cổ phần LynkiD, sở hữu 50% vốn. Doanh nghiệp này hoạt động trong lĩnh vực thương mại điện tử, nhà phát triển nền tảng tích điểm, đổi quà và là đối tác loyalty độc quyền của VPBank từ năm 2022.
Hồi tháng 2, CAEX cho biết đang hoàn tất thủ tục nâng vốn gấp 400 lần lên 10.000 tỷ đồng để đáp ứng yêu cầu thí điểm sàn giao dịch tài sản mã hóa. Ban lãnh đạo cho biết công ty đã chuẩn bị đủ nguồn lực công nghệ, tài chính để tham gia thí điểm cung cấp dịch vụ sàn giao dịch tài sản mã hóa tại Việt Nam.
Việt Nam thí điểm thị trường tài sản mã hóa trong 5 năm. Bộ Tài chính đã bắt đầu nhận hồ sơ cấp phép lập sàn giao dịch. Cơ quan này cho biết khoảng 10 công ty chứng khoán và ngân hàng có kế hoạch tham gia. Theo định hướng, Việt Nam sẽ có "hơn một sàn" để đảm bảo cạnh tranh, nhưng số lượng giấy phép sẽ hạn chế nhằm kiểm soát rủi ro.
