Trong bối cảnh đó, nghiên cứu mới vừa được công bố trên tạp chí y khoa uy tín Annals of Internal Medicine đã tìm ra một cách ăn có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh tiểu đường tới 31%.
Nghiên cứu do các nhà khoa học tại Đại học Navarra (Tây Ban Nha) dẫn đầu, thực hiện cùng hơn 200 chuyên gia từ 22 trường đại học và hơn 100 bệnh viện của Tây Ban Nha.
Nghiên cứu theo dõi 4.746 người từ 55 đến 75 tuổi trong suốt 6 năm. Tất cả đều thừa cân hoặc béo phì, mắc hội chứng chuyển hóa nhưng chưa bị tiểu đường hay bệnh tim mạch. Mục tiêu là đánh giá liệu có chế độ ăn nào hiệu quả hơn chế độ ăn Địa Trung Hải trong việc phòng ngừa tiểu đường hay không. Những người tham gia được chia thành 2 nhóm.
Nhóm can thiệp: Áp dụng chế độ ăn Địa Trung Hải, đồng thời giảm khoảng 600 kcal mỗi ngày, kết hợp hoạt động thể chất mức độ vừa phải như đi bộ nhanh, tập sức mạnh và thăng bằng.
Nhóm đối chứng: Thực hiện chế độ ăn Địa Trung Hải truyền thống mà không giảm calo hoặc tập luyện.
Kết quả cho thấy kết hợp chế độ ăn Địa Trung Hải, cùng với giảm lượng calo – hỗ trợ giảm cân, với hoạt động thể chất mang lại hiệu quả vượt trội trong việc phòng ngừa bệnh tiểu đường so với chế độ ăn Địa Trung Hải truyền thống.
Cụ thể, những người trong nhóm can thiệp đã giảm đến 31% nguy cơ mắc bệnh tiểu đường so với đối chứng, theo trang tin khoa học Science daily.
Họ cũng giảm cân và giảm mỡ bụng hiệu quả hơn. Trung bình, họ giảm 3,3 kg cân nặng và giảm 3,6 cm vòng eo, trong khi nhóm đối chứng chỉ giảm 0,6 kg và giảm 0,3 cm vòng eo.
Theo giáo sư Miguel Ángel Martínez-González, Đại học Navarra (Tây Ban Nha), đây là bằng chứng lâm sàng rõ ràng đầu tiên cho thấy chế độ ăn Địa Trung Hải giảm calo kết hợp vận động và giảm cân có thể phòng ngừa hiệu quả bệnh tiểu đường loại 2. Ông cho rằng những thay đổi nhỏ nhưng duy trì lâu dài có thể giúp ngăn ngừa hàng nghìn ca mắc mới mỗi năm.
Ông giải thích: Chế độ ăn Địa Trung Hải hoạt động theo cơ chế hiệp đồng để cải thiện độ nhạy insulin và giảm viêm. Khi kết hợp thêm kiểm soát calo và hoạt động thể chất, các lợi ích này được tăng cường hơn nữa.
Các nhà nghiên cứu kết luận rằng chế độ ăn Địa Trung Hải, giảm calo để giảm cân từ từ, kết hợp vận động thường xuyên là phương pháp thiết thực, bền vững và hiệu quả để phòng ngừa tiểu đường loại 2.
Như vậy, áp dụng chế độ ăn Địa Trung Hải – tập trung vào thực phẩm từ thực vật như rau, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và chất béo lành mạnh như dầu ô liu; hạn chế thịt đỏ và thực phẩm chế biến sẵn, đường tinh luyện và chất béo bão hòa.
Quan trọng, ăn ít hơn một chút, vận động nhiều hơn một chút và duy trì đều đặn có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc căn bệnh đang ảnh hưởng đến hàng trăm triệu người trên toàn thế giới.
Tối 4/7, Bệnh viện Việt Đức thông tin, ê-kíp trực đã phối hợp liên chuyên khoa, chạy đua với thời gian để thực hiện hồi sức, phẫu thuật khẩn cấp các nạn nhân trong vụ tai nạn trên cao tốc Hà Nội - Hải Phòng xảy ra trưa nay.
Trong 4 nạn nhân, có một bệnh nhi 12 tuổi ở Hải Phòng được xác định bị đa chấn thương, chấn thương sọ não, vết thương lóc da đầu, vết thương lóc da cẳng tay trái, gãy 1/3 dưới xương cánh tay trái. Bệnh nhân nhanh chóng được cấp cứu, phẫu thuật.
Bệnh nhân L.V.L. (46 tuổi, Hải Phòng) cũng được xác định đa chấn thương, chấn thương dập nát cẳng bàn chân trái, vết thương khuỷu tay trái, theo dõi chấn thương sọ não, có chỉ định phẫu thuật cấp cứu.
Trong khi đó, nữ bệnh nhân N.T.H. (37 tuổi, Hải Phòng) có diễn biến nhẹ hơn, bị chấn thương gối và được phẫu thuật cấp cứu.
Trường hợp còn lại là chị N.T.H. (49 tuổi, Hải Phòng) nhập viện trong tình trạng đa chấn thương, chấn thương dập nát bàn tay trái, có chỉ định phẫu thuật cấp cứu.
Lãnh đạo Bệnh viện Việt Đức cho biết, ngay khi nhận được thông tin về vụ tai nạn nghiêm trọng trên cao tốc Hà Nội - Hải Phòng, các bác sĩ đã khẩn trương kích hoạt quy trình cấp cứu báo động đỏ, sẵn sàng tiếp nhận người bệnh.
Trước đó, như Dân trí đưa tin, va chạm giữa ô tô con và xe khách trên cao tốc Hà Nội - Hải Phòng trưa 4/7 khiến xe khách lật ngang, một người tử vong, 4 người khác bị thương nặng.
Khoảng 11h47 ngày 4/7, ô tô con biển kiểm soát 30B-020.xx và xe khách biển kiểm soát 34F-011.xx cùng lưu thông trên cao tốc Hà Nội - Hải Phòng theo hướng về Hà Nội.
Khi đến Km85+700 đoạn qua xã Kiến Thụy (TP Hải Phòng), hai phương tiện xảy ra va chạm. Cú tông khiến xe khách lật ngang, chắn làn số 2 và 3 của cao tốc, còn ô tô con dừng ở làn số 1.
Tại hiện trường, cả hai phương tiện đều hư hỏng nặng. Nhiều hành khách trên xe khách mắc kẹt, buộc lực lượng chức năng điều động hai xe phòng cháy chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ đến giải cứu.
Bước đầu, cơ quan chức năng xác định có 4 người bị thương nặng và đã được đưa đi cấp cứu.
Chia sẻ với chương trình "Outside Source" của BBC, người đàn ông Canada cho biết tháng 3/2023, ông bắt đầu cảm thấy không khỏe với các "triệu chứng giống Covid như đau nhức cơ thể, đau đầu dai dẳng và mệt mỏi". Các triệu chứng tiến triển nhanh chóng khiến ông "mồ hôi đầm đìa và không thể thở được". Chỉ đến khi phải can thiệp bằng các thiết bị hỗ trợ sự sống, ông mới được xác định là nhiễm Hantavirus và phải trải qua quá trình điều trị nội trú kéo dài khoảng 3 tuần.
"Cơn bạo bệnh mà tôi đã trải qua là địa ngục trần gian. Vượt qua được nó và có thể hồi phục là cả một quá trình chịu đựng sự tra tấn", ông nói, hôm 10/5.
Tại Đức, Christian Ege cũng kể lại trải nghiệm với các triệu chứng tương tự Covid vào tháng 5/2019. Ông bị cúm dạ dày trong ba ngày, nôn mửa, chóng mặt và cảm giác như một "trận cúm kỳ lạ". Sau khi xét nghiệm máu, ông được đưa đi cấp cứu trong tình trạng suy thận và nhiễm trùng huyết. Ông phải nằm tại phòng hồi sức tích cực (ICU) vài ngày và đặt ống thông ở cổ để chạy thận nhân tạo. Christian chia sẻ nhiễm trùng huyết là điều khiến ông lo lắng nhất. "Thận đã hồi phục bình thường nhưng sự bùng phát cùng lúc của cả vi khuẩn và virus thực sự là điều khiến tôi lo sợ trong vài ngày đó", ông nhớ lại.
Lorne và Christian là hai trong số những người may mắn sống sót sau khi nhiễm Hantavirus, căn bệnh mà một số chủng có tỷ lệ tử vong lên tới 20% đến 40%. Cả hai quyết định chia sẻ câu chuyện của mình sau khi một biến thể Hantavirus hiếm gặp được tìm thấy ở các bệnh nhân liên quan đến ổ dịch chết người trên tàu du lịch MV Hondius.
Đến nay, 3 hành khách đã tử vong sau khi con tàu này khởi hành từ Argentina trong chuyến hải hành xuyên Đại Tây Dương khoảng một tháng trước. Đơn vị vận hành tàu xác nhận 3 người, gồm một người Anh, đã được sơ tán hôm 6/5 để đưa về Hà Lan điều trị.
Hantavirus, được đặt tên theo một con sông ở Hàn Quốc, là tên gọi của một họ virus chứ không phải một loại bệnh đơn lẻ. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), có hơn 20 loài virus thuộc họ này. Chúng thường trú ngụ trong các loài gặm nhấm như chuột và lây sang người chủ yếu qua đường hít thở. Khi chất thải của chuột (nước tiểu, phân) bị khô và phát tán vào không khí dưới dạng bụi, con người hít phải sẽ bị nhiễm bệnh. Ngoài ra, virus cũng có thể lây qua vết cắn của chuột.
Lorne tin rằng ông đã nhiễm bệnh từ phân chuột sau khi rũ một tấm thảm trên gác mái. Còn Christian, dù trước đó chưa biết về virus này nhưng một nhà sinh học đã tìm thấy mẫu bệnh phẩm dương tính ngay trong vườn nhà, nơi con trai ông từng thấy một con chuột chết vài ngày trước đó.
Hiện chưa có vaccine phổ biến hay phương pháp điều trị đặc hiệu bằng thuốc kháng virus cho Hantavirus. Việc điều trị chủ yếu là hỗ trợ dựa trên triệu chứng như chăm sóc tại bệnh viện và hỗ trợ hô hấp.
Lorne được xuất viện nhưng phải mất tới một năm rưỡi để phục hồi hoàn toàn thể lực. Ông mô tả quá trình bình phục này diễn ra "rất chậm chạp". "Quá trình hồi phục chỉ là những bước tiến nhỏ đến mức khó nhận ra, có những lúc tôi cảm thấy mình vừa tiến được 2 bước thì ngay sau đó lại lùi tới 4 bước", ông kể. Sau khi rời viện, ông còn bị chứng "đông cứng khớp vai" gây đau đớn, khiến quá trình hồi phục thêm gian nan.
Christian may mắn hơn khi "hoàn toàn khỏe mạnh" và "không để lại di chứng" sau 4 tháng phục hồi, dù thừa nhận quá trình chạy thận nhân tạo là một thử thách khắc nghiệt đối với cơ thể.
Dù hiện tại sức khỏe đã ổn định, Lorne vẫn phải chịu đựng chứng rối loạn nhịp tim và cần uống thuốc hàng ngày. "Tim tôi không đập đồng bộ. Trái tim tôi vẫn khỏe nhưng nhịp điệu đã không còn chuẩn xác", ông nói. Lorne bày tỏ lòng biết ơn đối với đội ngũ y tế và hiện giúp gây quỹ để mua thiết bị, cải tạo cơ sở hạ tầng cho quỹ y tế địa phương.
Còn với Christian, trải nghiệm này giúp ông sống khiêm nhường hơn: "Đó là những ngày khó khăn nhưng ngoài kia còn nhiều người đau đớn hơn tôi". Từ khi bình phục, ông cố gắng duy trì thói quen đọc một cuốn sách mỗi tuần.
Sau tất cả, Lorne đang dần trở lại cuộc sống bình thường, làm việc và nuôi dạy con cái. Trải nghiệm cận kề cái chết khiến ông biết trân quý những điều bình dị nhất mà mọi người thường xem là hiển nhiên. Ông hồi tưởng: "Sau hai tuần không thể uống nước tại phòng hồi sức tích cực, ngụm nước sạch đầu tiên đối với tôi là thứ tuyệt vời nhất từng được nếm trong đời".
Ngày 4/7, Giám đốc Sở Y tế TP HCM Tăng Chí Thượng cho biết đây là một trong những điểm mới quan trọng của chương trình khám sức khỏe toàn dân đang được thành phố tăng tốc triển khai. Theo kế hoạch, đến cuối năm 2026, toàn bộ người dân TP HCM sẽ được khám sức khỏe định kỳ, có hồ sơ sức khỏe điện tử và được theo dõi sức khỏe liên tục. Thay vì chỉ tập trung điều trị khi mắc bệnh, ngành y tế hướng tới phát hiện sớm nguy cơ, quản lý bệnh mạn tính và tăng cường chăm sóc dự phòng ngay từ cộng đồng.
Điểm đáng chú ý là người dân không còn bị giới hạn bởi địa bàn hành chính khi tham gia chương trình. Một người sống ở phường này nhưng làm việc hoặc học tập tại khu vực khác vẫn có thể chọn cơ sở y tế đủ điều kiện gần nơi ở, nơi làm việc hoặc trường học để khám, thay vì phải quay về địa phương đăng ký thường trú.
"Cơ chế này giúp người dân tiếp cận dịch vụ thuận tiện hơn, đồng thời giảm tình trạng quá tải cục bộ tại một số cơ sở y tế", ông Thượng nói.
Không chỉ mở rộng nơi khám, thành phố còn thay đổi cách tiếp cận trong chăm sóc sức khỏe. Bệnh viện sẽ không chỉ là nơi chữa bệnh mà còn trở thành điểm khám sức khỏe định kỳ cho người dân. Điều này đồng nghĩa mỗi lần người dân đến bệnh viện - dù để tiêm chủng, khám thai, tái khám bệnh mạn tính hay khám chuyên khoa - đều có thể trở thành cơ hội để kiểm tra sức khỏe tổng quát nếu trong năm chưa thực hiện.
Theo ông Thượng, mục tiêu là chuyển từ tư duy "chờ người dân chủ động đi khám" sang "không bỏ lỡ bất kỳ cơ hội nào để chăm sóc sức khỏe". Ở tuyến cơ sở, các trạm y tế sẽ đóng vai trò nòng cốt. Thành phố yêu cầu 100% trạm y tế xã, phường triển khai đội chăm sóc sức khỏe gắn với địa bàn dân cư, phụ trách từng khu phố, tổ dân phố và nhóm hộ gia đình.
Các đội này sẽ trực tiếp tiếp cận người dân, vận động tham gia khám sức khỏe, cập nhật hồ sơ điện tử, đồng thời theo dõi nhóm nguy cơ cao như người cao tuổi, bệnh nhân tăng huyết áp, tiểu đường hoặc người gặp khó khăn trong đi lại. Với những trường hợp đặc biệt, nhân viên y tế có thể đến tận nhà hỗ trợ khám.
Song song đó, TP HCM huy động cả hệ thống y tế công lập và tư nhân cùng tham gia, bao gồm bệnh viện, phòng khám và các đội khám lưu động tại khu dân cư, khu công nghiệp, trường học hoặc cơ sở bảo trợ xã hội.
Một phần quan trọng khác của chương trình là xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử cho từng người dân. Sau mỗi lần khám, dữ liệu sức khỏe sẽ được cập nhật liên tục, giúp bác sĩ theo dõi tình trạng bệnh theo thời gian thay vì chỉ dựa vào từng lần khám riêng lẻ. Từ ngày 1/7, người dân TP HCM có thể tra cứu hồ sơ sức khỏe điện tử trên ứng dụng Công dân số, theo dõi các chỉ số sức khỏe và lịch sử khám bệnh ngay trên điện thoại.
Theo Sở Y tế, việc số hóa dữ liệu không chỉ giúp người dân quản lý sức khỏe tốt hơn mà còn tạo nền tảng để ngành y tế dự báo nguy cơ bệnh tật, phân bổ nguồn lực và hoạch định chính sách dựa trên dữ liệu thực tế.
Lãnh đạo ngành y tế đánh giá, chương trình khám sức khỏe toàn dân không đơn thuần là một chiến dịch ngắn hạn mà là bước chuyển lớn của hệ thống y tế thành phố từ chữa bệnh sang chăm sóc sức khỏe chủ động, từ quản lý rời rạc sang theo dõi sức khỏe suốt vòng đời. Nếu triển khai đúng tiến độ, mỗi người dân TP HCM sẽ có "hồ sơ sức khỏe riêng", được quản lý và chăm sóc liên tục ngay từ cộng đồng, thay vì chỉ tiếp cận hệ thống y tế khi đã mắc bệnh.
