Hôm nay (31/5), thí sinh TPHCM sẽ làm thủ tục dự thi vào lớp 10 công lập năm học 2026-2027. Đây là kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 có số lượng thí sinh đông nhất từ trước tới nay với hơn 150.000 em.
Bài thi đầu tiên là môn ngữ văn sẽ diễn ra vào sáng ngày 1/6. Sở GD&ĐT TPHCM đã công bố cấu trúc, yêu cầu đánh giá và bảng năng lực, cấp độ tư duy đề tuyển sinh vào lớp 10 trung học phổ thông.
Cấu trúc, yêu cầu đánh giá đề thi ngữ văn vào lớp 10 năm 2026 tại TPHCM
Phân bổ thời gian, bố cục hợp lý
Ở giai đoạn “nước rút”, điều quan trọng nhất không phải là học dàn trải hoặc thêm quá nhiều kiến thức mới, mà là biết hệ thống lại những nội dung trọng tâm, giữ tâm thế bình tĩnh để có thể làm tốt bài thi.
Thầy Nguyễn Phi Hùng, giáo viên ngữ văn tại Hệ thống Giáo dục Hocmai, chia sẻ năm 2026 là năm thứ hai kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT được tổ chức theo định hướng của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018.
Đến thời điểm này, cấu trúc đề thi đã tương đối ổn định, rõ ràng; các em học sinh cũng đã có quá trình làm quen, luyện tập với các dạng câu hỏi thường xuất hiện trong đề thi.
Thầy nhắn nhủ các em học sinh một số lưu ý sau để có thể làm tốt bài thi và tối ưu điểm số ở từng phần.
Theo đó, phần nghị luận văn học, cần chú ý đến dạng bài phân tích chủ đề, nhân vật, hình tượng trong một văn bản thơ/truyện; phân tích một đoạn trích thơ.
Phần nghị luận xã hội, tập trung vào dạng bài nghị luận về một vấn đề cần giải quyết. Với dạng bài này, cần làm rõ thực trạng, nguyên nhân, hậu quả hoặc ý nghĩa của vấn đề; từ đó đề xuất giải pháp cụ thể, thiết thực. Bài viết cần có bằng chứng thực tế phù hợp, tránh trình bày chung chung, sáo rỗng.
Một trong những lưu ý khi làm bài thi được thầy Phi Hùng nhấn mạnh là phân bổ thời gian làm bài phù hợp.
Phần đọc hiểu cần làm nhanh, gọn, đủ ý trong khoảng trên dưới 30 phút. Đoạn văn nghị luận (2 điểm) cần được viết gọn gàng, bài bản, mạch lạc trong khoảng trên dưới 40 phút. Bài văn nghị luận (4 điểm) cần viết chu đáo, kỹ càng trong khoảng từ 50 đến 55 phút.
Cuối giờ, các em cần để lại ít nhất 5 phút để đọc lại bài làm, soát lỗi chính tả, lỗi diễn đạt và kiểm tra xem mình đã trả lời đầy đủ các yêu cầu của đề hay chưa.
Nam giáo viên nhấn mạnh học sinh cần trả lời thật thỏa đáng các câu hỏi phần đọc hiểu: ngắn gọn, chính xác ở các câu nhận biết, kỹ càng và đúng trọng tâm ở các câu thông hiểu, vận dụng.
Đặc biệt, với câu hỏi vận dụng, cần lý giải ý nghĩa của các bài học, thông điệp hoặc đưa ra lý lẽ, bằng chứng để làm rõ cho ý kiến của bản thân về vấn đề mà câu hỏi nêu ra.
Học sinh cũng cần đọc thật kỹ đề bài khi viết nghị luận, xác định dạng bài, vấn đề nghị luận, phạm vi nghị luận, gạch chân những từ khoá quan trọng. Xác định sai vấn đề khiến bài văn bị lạc đề, xác định sai dạng bài và phạm vi vấn đề khiến nội dung bài viết lan man, không đúng trọng tâm, không đủ các ý và dẫn đến mất điểm ở phần thi này.
Khi làm bài, học sinh nên gạch ý nhanh ra nháp trước khi viết các đoạn văn, bài văn nghị luận vào bài thi. Việc lập dàn ý ngắn sẽ giúp bài viết không bỏ sót ý, trình tự lập luận rõ ràng hơn và hạn chế tình trạng viết đến đâu nghĩ đến đó.
Với bài văn nghị luận, cần có đủ mở bài, thân bài, kết bài; phần thân bài nên chia thành các đoạn rõ ràng, mỗi đoạn triển khai một luận điểm chính.
“Các em nên ưu tiên viết đủ, đúng trọng tâm vấn đề được hỏi rồi mới lưu ý về dung lượng bài viết. Một bài viết dài nhưng lan man, thiếu luận điểm rõ ràng sẽ không hiệu quả bằng một bài viết vừa đủ, chắc ý, diễn đạt mạch lạc”, thầy Nguyễn Phi Hùng khuyên.
Ngoài ra, bài viết cần được trình bày sạch sẽ, rõ ràng, hạn chế tẩy xóa, không viết chèn xen gây khó đọc. Nếu phát hiện thiếu ý, cần bổ sung một cách hợp lý, tránh làm rối bố cục bài thi.
Những sai lầm cần tránh lúc làm bài
Để bài làm đạt hiệu quả tốt nhất, thầy giáo Nguyễn Phi Hùng chỉ ra 5 sai lầm mà thí sinh cần tránh mắc phải.
Thứ nhất, trả lời quá ngắn gọn, vắn tắt ở phần đọc hiểu, đặc biệt là những câu yêu cầu lý giải, nhận xét hoặc nêu quan điểm. Câu trả lời cần đủ ý, có diễn giải rõ ràng, chu đáo và không nên chỉ viết một vài từ hoặc một câu quá chung chung.
Thứ hai, trình bày cụt ngủn với những câu thiếu chủ ngữ, vị ngữ. Bài viết gạch xoá lem nhem, sử dụng nhiều màu mực trong một bài thi hoặc trình bày tùy tiện gây mất thiện cảm cho người chấm.
Thứ ba, dùng các ký hiệu, sơ đồ trong bài làm (như dấu suy ra, mũi tên, ngoặc nhọn, ngoặc vuông, sơ đồ hình cây…). Những cách trình bày này có thể phù hợp khi ghi nháp hoặc trong quá trình ôn luyện, nhưng không phù hợp với bài làm chính thức.
Thứ ba, mắc các lỗi chính tả, lỗi dùng từ, đặt câu (thiếu chủ ngữ, vị ngữ), lỗi diễn đạt. Những lỗi này đều có thể khiến bài làm bị trừ điểm.
Thứ tư, viết sai yêu cầu về hình thức, tự ý ngắt đoạn trong đoạn văn nghị luận; dồn toàn bộ ý vào một đoạn văn trong phần thân bài ở bài văn nghị luận. Thí sinh cần tránh vượt quá rất nhiều dung lượng mà đề bài yêu cầu trong khi nội dung bài viết dài dòng, thiếu trọng tâm.
Thứ năm, biến bài nghị luận văn học thành bài tóm tắt cốt truyện hoặc diễn xuôi, kể lể lại nội dung bài thơ hay bài nghị luận xã hội thiếu bằng chứng thực tế. Phần giải pháp (trong dạng đề nghị luận về vấn đề cần giải quyết) viết quá sơ sài, kêu gọi chung chung, sáo rỗng.
Về tâm lý, thầy giáo Nguyễn Phi Hùng khuyên học sinh giữ được sự bình tĩnh, tự tin và bản lĩnh trong phòng thi.
“Hãy tin vào quá trình ôn luyện miệt mài của mình, đọc kỹ đề, làm bài cẩn thận và nỗ lực đến phút cuối cùng”, giáo viên chia sẻ.
Xem thêm Đề tham khảo thi vào lớp 10 TPHCM năm 2026:
Mời bạn đọc theo dõi đề thi và đáp án tuyển sinh lớp 10 năm 2026 của các tỉnh, thành được cập nhật liên tục tại: Đề thi và đáp án thi lớp 10 năm 2026 của tất cả 34 tỉnh, thành
Phát biểu tại buổi làm việc, ông Nguyễn Mạnh Cường - Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Phó chủ tịch UBND TP.HCM, Trưởng Ban chỉ đạo kỳ thi tốt nghiệp THPT trên địa bàn TP - cho biết công tác chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp THPT trên địa bàn TP.HCM có sự phối hợp chặt chẽ giữa các sở, ngành, đơn vị liên quan trên tinh thần kỹ lưỡng, không lơ là.
TP.HCM thực hiện các giải pháp tốt nhất để kỳ thi diễn ra an toàn, nghiêm túc, đúng quy chế với chất lượng cao nhất. Trong đó, UBND TP.HCM yêu cầu các đơn vị liên quan có phương án ứng phó với những tình huống bất thường có thể xảy ra.
Song song đó là công tác thông tin, tuyên truyền được mở rộng tối đa để nâng cao ý thức cho phụ huynh, học sinh. Đặc biệt lưu ý các tình huống thí sinh cần tránh để không vi phạm quy chế thi tốt nghiệp THPT.
Ông Cường thông tin Ban chỉ đạo kỳ thi tốt nghiệp THPT trên địa bàn TP.HCM sẽ tổ chức các tổ phản ứng nhanh, đường dây nóng về thi tốt nghiệp ở cả ba khu vực để kịp thời ghi nhận, xử lý các tình huống bất thường do người dân phản ánh.
Được biết, năm 2026 là năm đầu tiên kỳ thi tốt nghiệp THPT diễn ra trong bối cảnh chính quyền địa phương 2 cấp. Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng nói TP.HCM là địa phương có số lượng thí sinh đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT lớn nhất cả nước.
Cùng với đó, số lượng cán bộ, giáo viên, nhân viên làm nhiệm vụ tại kỳ thi cũng dẫn đầu cả nước. Ông Thưởng chia sẻ TP.HCM là địa phương thứ tư mà đoàn đến làm việc. Kỳ thi tốt nghiệp THPT là một kỳ thi lớn diễn ra trên toàn quốc, có tác động rất lớn đến xã hội.
Tại buổi làm việc, Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng lưu ý hai vấn đề cần được quan tâm mà các địa phương khác đã phát hiện qua thực tế.
Thứ nhất, quy định trong quy chế thi của Bộ Giáo dục và Đào tạo về địa điểm chấm thi hiện còn một số điểm chưa thực sự phù hợp với thực tiễn.
Thứ hai, thành phần ban chỉ đạo thi do quy chế ghi quá chi tiết nên khi áp dụng bộ máy ban chỉ đạo ở các địa phương trở nên rất cồng kềnh.
Ví dụ, quy định đại diện của các xã, phường đều phải tham gia, trong khi thực tế chỉ cần một số đại diện tiêu biểu là đủ. Ngay như tại TP.HCM, riêng thành phần địa phương đã là 184 người, còn nếu tính đầy đủ ban chỉ đạo lên tới 192 thành viên.
"Chuyến đi này của Bộ Giáo dục và Đào tạo không phải chỉ để kiểm tra mà là thực tế cơ sở để Bộ và Cục Quản lý chất lượng tiếp thu, điều chỉnh, sửa đổi những điểm chưa rõ ràng, chưa hợp lý trong quy chế", ông Thưởng nhấn mạnh.
Phụ huynh đứng chờ trước cổng trường THPT Trần Phú - Hoàn Kiếm đón con thi môn Văn - môn thi đầu tiên vào lớp 10 công lập năm nay, trưa 30/5.
Phụ huynh đứng chờ trước cổng trường THPT Trần Phú - Hoàn Kiếm đón con thi môn Văn - môn thi đầu tiên vào lớp 10 công lập năm nay, trưa 30/5.
Trước buổi thi Ngữ văn tại trường THPT Trần Phú - Hoàn Kiếm, chị Lê Minh Hà ở phường Bạch Mai cho biết con gái từng lo lắng khi phiếu dự thi bị lem mực. Chị trấn an để con lấy lại sự tự tin trước giờ làm bài.
Chị Hà nói tin tưởng vào năng lực của con, bởi con đã nỗ lực học tập và chuẩn bị nghiêm túc cho kỳ thi suốt thời gian qua.
Trước buổi thi Ngữ văn tại trường THPT Trần Phú - Hoàn Kiếm, chị Lê Minh Hà ở phường Bạch Mai cho biết con gái từng lo lắng khi phiếu dự thi bị lem mực. Chị trấn an để con lấy lại sự tự tin trước giờ làm bài.
Chị Hà nói tin tưởng vào năng lực của con, bởi con đã nỗ lực học tập và chuẩn bị nghiêm túc cho kỳ thi suốt thời gian qua.
Nhiệt độ ngoài trời khoảng 32-35 độ C, nhiều phụ huynh đứng chờ trước cổng trường THPT Phan Đình Phùng trưa 31/5 phải đội thêm mũ, đeo kính để tránh nắng.
Nhiệt độ ngoài trời khoảng 32-35 độ C, nhiều phụ huynh đứng chờ trước cổng trường THPT Phan Đình Phùng trưa 31/5 phải đội thêm mũ, đeo kính để tránh nắng.
Tại trường THCS Trần Duy Hưng, nơi tập trung nhiều thí sinh đăng ký vào các lớp chuyên của THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam, các em ra về với tâm trạng phấn khởi, chiều 30/5. Nhiều em cho biết tự tin đạt 9-10 điểm môn Tiếng Anh.
Tại trường THCS Trần Duy Hưng, nơi tập trung nhiều thí sinh đăng ký vào các lớp chuyên của THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam, các em ra về với tâm trạng phấn khởi, chiều 30/5. Nhiều em cho biết tự tin đạt 9-10 điểm môn Tiếng Anh.
Ông Mai Thanh Xuân, 74 tuổi, đến đón cháu. Ông cho rằng những kỳ thi có tính cạnh tranh cao thường tạo áp lực lớn với học sinh nên gia đình luôn cố gắng động viên để cháu giữ tâm lý thoải mái và tự tin.
Ông Mai Thanh Xuân, 74 tuổi, đến đón cháu. Ông cho rằng những kỳ thi có tính cạnh tranh cao thường tạo áp lực lớn với học sinh nên gia đình luôn cố gắng động viên để cháu giữ tâm lý thoải mái và tự tin.
Mang theo bó hoa tới điểm thi từ sớm, Hà Chi chờ đón bạn thân Ngọc Diệp sau khi kết thúc bài thi Tiếng Anh. Không tham gia kỳ thi vào lớp 10 năm nay do sẽ theo học một trường quốc tế, Chi cho biết hy vọng bạn sẽ hoàn thành tốt các môn còn lại và trúng tuyển lớp chuyên Địa của THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam.
Mang theo bó hoa tới điểm thi từ sớm, Hà Chi chờ đón bạn thân Ngọc Diệp sau khi kết thúc bài thi Tiếng Anh. Không tham gia kỳ thi vào lớp 10 năm nay do sẽ theo học một trường quốc tế, Chi cho biết hy vọng bạn sẽ hoàn thành tốt các môn còn lại và trúng tuyển lớp chuyên Địa của THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam.
Tại trường THCS Kim Liên, nhiều thí sinh rời phòng thi với tâm trạng phấn khởi sau khi hoàn thành bài thi Ngữ văn, trưa hôm qua. Ra khỏi cổng trường, không ít em ôm chầm lấy bố mẹ.
Tại trường THCS Kim Liên, nhiều thí sinh rời phòng thi với tâm trạng phấn khởi sau khi hoàn thành bài thi Ngữ văn, trưa hôm qua. Ra khỏi cổng trường, không ít em ôm chầm lấy bố mẹ.
Tại trường THCS Kim Liên, nhiều thí sinh rời phòng thi với tâm trạng phấn khởi sau khi hoàn thành bài thi Ngữ văn, trưa hôm qua. Ra khỏi cổng trường, không ít em ôm chầm lấy bố mẹ.
Hai nam sinh hỏi thăm nhau khi kết thúc môn Ngữ Văn ở điểm thi THPT Trần Phú - Hoàn Kiếm, trưa 30/5.
Hai nam sinh hỏi thăm nhau khi kết thúc môn Ngữ Văn ở điểm thi THPT Trần Phú - Hoàn Kiếm, trưa 30/5.
Thí sinh rời phòng thi môn Toán ở trường THPT Phan Đình Phùng sáng 31/5 với nhiều cảm xúc.
Nhiều em tự tin đạt điểm cao, trong khi một số thí sinh bật khóc, nhận xét đề thi khá khó.
Thí sinh rời phòng thi môn Toán ở trường THPT Phan Đình Phùng sáng 31/5 với nhiều cảm xúc.
Nhiều em tự tin đạt điểm cao, trong khi một số thí sinh bật khóc, nhận xét đề thi khá khó.
Thí sinh rời phòng thi môn Toán ở trường THPT Phan Đình Phùng sáng 31/5 với nhiều cảm xúc.
Nhiều em tự tin đạt điểm cao, trong khi một số thí sinh bật khóc, nhận xét đề thi khá khó.
Một thí sinh không kìm được cảm xúc và bật khóc khi gặp người thân, sau buổi thi môn Toán - môn thi cuối cùng với nhóm thí sinh chọn hệ đại trà, trưa 31/5.
Một thí sinh không kìm được cảm xúc và bật khóc khi gặp người thân, sau buổi thi môn Toán - môn thi cuối cùng với nhóm thí sinh chọn hệ đại trà, trưa 31/5.
Nguyễn Khang Duy dự thi tại THPT Kim Liên, cũng là nguyện vọng 1 của em. Ba ngày trước kỳ thi, Duy bị gãy ngón chân khi chơi thể thao nên phải ngồi xe lăn.
Nam sinh được lực lượng tình nguyện viên và nhân viên y tế hỗ trợ. Nhận những lời động viên, Duy cười ngại ngùng, liên tục nói lời cảm ơn.
Sáng 31/5, hơn 124.000 học sinh Hà Nội đã hoàn thành bài thi môn Toán, phần lớn khép lại kỳ thi lớp 10 công lập. Ngày mai, khoảng 17.000 em sẽ tranh tài ở các môn chuyên.
Nguyễn Khang Duy dự thi tại THPT Kim Liên, cũng là nguyện vọng 1 của em. Ba ngày trước kỳ thi, Duy bị gãy ngón chân khi chơi thể thao nên phải ngồi xe lăn.
Nam sinh được lực lượng tình nguyện viên và nhân viên y tế hỗ trợ. Nhận những lời động viên, Duy cười ngại ngùng, liên tục nói lời cảm ơn.
Sáng 31/5, hơn 124.000 học sinh Hà Nội đã hoàn thành bài thi môn Toán, phần lớn khép lại kỳ thi lớp 10 công lập. Ngày mai, khoảng 17.000 em sẽ tranh tài ở các môn chuyên.
Bài toán được đề xuất bởi Paul Erdős, một nhà toán học người Hungary. Đây là một trong những câu hỏi nổi tiếng nhất trong lĩnh vực hình học tổ hợp. Bài toán được phát biểu như sau: Với n điểm trên mặt phẳng, số cặp điểm có khoảng cách đúng bằng 1 lớn nhất có thể là bao nhiêu?
Trong nhiều năm, không ít nhà toán học đã cố gắng giải nó. Cách tốt nhất từng được nghĩ ra là xếp các điểm thành một mạng lưới vuông. Tuy nhiên, OpenAI hôm 20/5 công bố AI nội bộ của mình đã tìm ra cách sắp xếp các điểm mới, bác bỏ giả thuyết này và tạo ra số lượng cặp điểm lớn hơn rất nhiều so với trước đó.
Điểm đột phá trong cách giải của mô hình này là dùng lý thuyết số đại số để giải bài hình học. OpenAI nói đây là một AI suy luận đa dụng, không huấn luyện riêng để giải toán. Lời giải cũng được một nhóm nhà toán học kiểm chứng độc lập.
Theo OpenAI, giới toán học đều "sửng sốt" trước lời giải của AI. Giáo sư Toán và Khoa học máy tính Noga Alon từ Đại học Princeton, nói mô hình là một thành tựu xuất sắc và lời giải là một "cú sốc" kiến thức.
"Tôi tin rằng mọi nhà toán học trong lĩnh vực hình học tổ hợp đều đã nghĩ đến bài toán này. AI đã xây dựng, phân tích và áp dụng công cụ phức tạp của lý thuyết số đại số một cách thanh lịch và khéo léo", ông nói.
Tim Gowers, nhà toán học từng giành huy chương Fields, gọi kết quả này là "một cột mốc trong toán học AI". Còn nhà lý thuyết số Arul Shankar nói lời giải chứng minh mô hình AI hiện tại không chỉ dừng lại ở vai trò hỗ trợ cho giới toán học mà còn có khả năng suy nghĩ và thực hiện ý tưởng.
GS toán Jacob Tsimerman ở Đại học Toronto, nói đã thử tìm ví dụ để phản bác lời giải của AI nhưng thất bại.
"Đây chắc chắn là một công trình đầy thử thách để quan sát kỹ lưỡng, ngay cả khi bạn biết chuyện gì đang xảy ra, và việc tự mình trải nghiệm nó lại càng khó khăn hơn", ông cho biết.
OpenAI cho biết khả năng suy luận toán học tốt có thể biến AI thành một trợ thủ nghiên cứu mạnh, vạch hướng đi mới và giúp nhà nghiên cứu giải quyết vấn đề phức tạp hoặc tốn thời gian.
"Nếu một mô hình có thể lập luận phức tạp, kết nối ý tưởng liên ngành và tạo ra kết quả được thẩm định, thì đó cũng là những năng lực vô cùng hữu ích trong sinh học, vật lý, khoa học vật liệu, kỹ thuật và y học", trích thông báo.
