Đối mặt ung thư là cuộc đua sinh tử nghiệt ngã. Khi kiệt quệ, người nghèo đành đánh cược mạng sống vào “ma trận” thuốc xách tay giá rẻ. Ngược lại, người giàu lao vào cuộc chiến xuất ngoại, chấp nhận chi tiền tỉ với giấc mơ tìm phao cứu sinh nơi xứ người.
Sau gần một năm điều trị ung thư phổi bằng thuốc nhắm trúng đích, mẹ của chị D.T.H. (35 tuổi, Hà Nội) rơi vào giai đoạn kháng thuốc. Khi các lựa chọn điều trị dần khép lại, gia đình chị quyết định tìm mua “thuốc đích xách tay” với hy vọng mong manh kéo dài sự sống.
Theo chị H., ban đầu bà đáp ứng với thuốc điều trị đích thế hệ 1 trong khoảng 10 tháng. Tuy nhiên sau đó bệnh tiến triển, thuốc không còn hiệu quả.
Trong lúc gia đình rơi vào bế tắc, bác sĩ trực tiếp điều trị cho mẹ chị H. chia sẻ có thể dùng thuốc dạng xách tay. Nhưng thuốc này tại bệnh viện không bán, bác sĩ chỉ giới thiệu một bệnh nhân từng điều trị tại bệnh viện đang dùng thuốc để chị tham khảo.
Theo lời giới thiệu, chị liên hệ với bệnh nhân và tìm được đầu mối bán thuốc. Thuốc được quảng cáo là thuốc đích thế hệ 3 dành cho bệnh nhân ung thư phổi, giá khoảng 6 triệu đồng/tháng, thấp hơn nhiều so với thuốc chính hãng có thể lên tới vài chục triệu đồng.
Để kiểm chứng thêm về tác dụng của thuốc, chị H. lên nhiều hội nhóm điều trị ung thư, nghe những người mắc bệnh như mẹ của chị chia sẻ. Sau đó chị quyết định mua loại thuốc xách tay qua bệnh nhân đang dùng thuốc giới thiệu.
Dùng thuốc được hai ngày, mẹ chị xuất hiện tình trạng đau nhức xương nhiều hơn nên quyết định không uống thuốc nữa.
“Thực sự lúc mua thuốc, tôi cũng chỉ xác định bỏ ra 6 triệu đồng để cầu may thôi chứ không kỳ vọng gì nhiều”, chị H. buồn nói.
Phát hiện ung thư phổi giai đoạn muộn đã di căn, chị T.H. (Hải Phòng) được bác sĩ chỉ định dùng thuốc điều trị đích Alecensa 150mg dựa trên kết quả xét nghiệm đột biến gene ALK.
Thế nhưng mức chi phí lên tới hơn 82 triệu đồng mỗi tháng chưa tính tiền xét nghiệm, chụp chiếu, tái khám và các loại thuốc hỗ trợ đã nhanh chóng đẩy gia đình chị vào chân tường.
“Đường còn dài, tôi không thể theo nổi mức giá thuốc của bệnh viện, chưa kể về lâu dài bệnh có thể tiếp tục kháng thuốc”, chị H. bất lực chia sẻ. Để tìm lối thoát, chị bắt đầu tìm kiếm nguồn thuốc xách tay qua các hội nhóm trên mạng xã hội với giá 20 triệu đồng mỗi tháng.
Năm 2019, ở tuổi 43, chị N.T.H. (ngụ TP.HCM) phát hiện ung thư vú trong một lần đi nước ngoài kiểm tra sức khỏe định kỳ. Khác với tâm lý hoảng loạn thường thấy của những người nhận “án tử”, chị H. đón nhận thông tin một cách bình tĩnh bởi khối u mới chỉ ở giai đoạn chớm nở.
“Lúc bấy giờ tế bào ác tính mới chỉ xuất hiện trong máu và vừa chớm hình thành khối u, tôi lập tức được chỉ định phẫu thuật cắt bỏ ngay tại Singapore. Nhờ phát hiện ở giai đoạn “vàng” nên ca mổ diễn ra rất thuận lợi”, chị H. nhớ lại.
Sau ca phẫu thuật triệt căn, để ngăn ngừa nguy cơ tái phát chị tiếp tục tuân thủ phác đồ hóa – xạ trị bổ trợ của các bác sĩ nước bạn. Đến nay sau sáu năm kiên trì đồng hành cùng y học hiện đại, sức khỏe của chị H. bước sang tuổi 50 đã hoàn toàn ổn định, cơ thể khỏe mạnh như một người bình thường.
Chị H. cho biết: “Từ lúc đặt chân xuống sân bay đến khi vào viện đều có đội ngũ hỗ trợ đưa đón, phiên dịch viên đồng hành từng bước, bệnh nhân hoàn toàn không phải lo lắng bất cứ điều gì. Sự chu đáo ấy cộng với hệ thống máy móc tầm soát hiện đại tạo cho người bệnh một cảm giác an toàn và nhẹ nhàng khi đối diện với bạo bệnh”.
Tuy nhiên, “cơn mưa dịch vụ” và sự an tâm ấy được đánh đổi bằng một cái giá không hề rẻ. Chị H. nhẩm tính riêng chi phí cho ca phẫu thuật cắt bỏ khối u vú năm 2019 đã tiêu tốn khoảng 23.000 SGD (tương đương gần 430 triệu đồng).
Dù chi phí khám bệnh định kỳ chỉ dao động khoảng vài trăm đô la mỗi lần nhưng hóa đơn tiền thuốc đặc trị, hóa chất và chi phí đi lại, ăn ở sau sáu năm đã chạm ngưỡng 50.000 – 60.000 SGD (hơn 1 tỉ đồng).
Năm 2018, bé B.N. (12 tuổi, tại TP.HCM) xuất hiện hạch nổi ở vùng cổ (cố định một chỗ) và được bác sĩ chẩn đoán mắc u nguyên bào thần kinh vùng cổ.
Do khối u nằm ở vị trí phức tạp, nằm sát các cấu trúc quan trọng như: động mạch cảnh, dây thần kinh số X và khí quản, bé được chuyển đến một bệnh viện nhi tuyến cuối tại TP để phẫu thuật và xạ trị.
Đến cuối năm 2019, tình trạng bệnh của bé gần như thuyên giảm, tuy nhiên sau phẫu thuật bác sĩ đánh giá nguy cơ tái phát vẫn tồn tại. Năm 2020 bệnh tái phát, trong thời gian từ 2020-2025, do tái phát nhiều lần bé tiếp tục được chuyển đến bệnh viện để điều trị.
“Cứ cách 21 ngày con được đến bệnh viện vô hóa chất nhiều năm như vậy, mỗi lần con phải nghỉ học đến một tuần, kéo dài ảnh hưởng đến sinh hoạt, học tập. Chúng tôi đã quyết định đưa con đến bệnh viện tại Singapore để điều trị bằng phương pháp xạ trị proton” – chị H., 32 tuổi, mẹ bé, nhớ lại.
Năm 2025, bé N. thực hiện 18 buổi xạ trị trong khoảng một tháng rưỡi tại Singapore. Đến nay sức khỏe đã ổn định, ăn uống bình thường, gói điều trị trị giá khoảng 55.000 USD (gần 1,4 tỉ đồng) nếu bệnh nhân tự chi trả.
May mắn vì hoàn cảnh khó khăn nên bệnh nhân được tài trợ miễn phí.
————-
Kỳ 3: Điều gì khiến thuốc ung thư trở thành “gánh nặng bạc tỉ”?
Carbohydrate ảnh hưởng trực tiếp đến đường huyết. Tuy nhiên, lượng carb trong măng tây khá thấp. Khoảng 134 gram măng tây chỉ chứa 6,8 gram carbohydrate, trong đó có 2,5 gram chất xơ, theo trang sức khỏe Verywell Health.
Nhờ giàu chất xơ, măng tây làm chậm quá trình hấp thu glucose từ dạ dày vào máu. Đường huyết vì vậy tăng từ từ thay vì tăng nhanh sau ăn.
Măng tây còn chứa inulin, một loại chất xơ prebiotic giúp nuôi lợi khuẩn đường ruột. Thành phần này hỗ trợ cơ thể xử lý đường hiệu quả hơn và giúp duy trì mức đường huyết ổn định.
Nghiên cứu trên tạp chí British Journal of Nutrition vào năm 2012 cho thấy chiết xuất từ măng tây có khả năng hỗ trợ hoạt động của insulin. Đây là hormone do tuyến tụy tiết ra để đưa glucose vào tế bào tạo năng lượng.
Một nghiên cứu đăng trên International Journal of Molecular Sciences vào năm 2021 đã khảo sát hợp chất 20-hydroxyecdysone trong măng tây ở nam giới khỏe mạnh. Kết quả cho thấy nhóm sử dụng hợp chất này có mức insulin lúc đói thấp hơn và cải thiện độ nhạy insulin.
Stress oxy hóa có thể làm rối loạn quá trình điều hòa đường huyết trong cơ thể. Tình trạng này còn ảnh hưởng đến hoạt động của tế bào beta trong tuyến tụy, vốn giữ vai trò kiểm soát lượng đường trong máu.
Măng tây chứa nhiều chất chống oxy hóa như rutin, quercetin và kaempferol. Loại rau này cũng cung cấp vitamin C, đồng, kẽm và mangan. Các dưỡng chất này giúp giảm tác động của gốc tự do và hỗ trợ chức năng chuyển hóa.
Khi bổ sung thường xuyên trong chế độ ăn cân bằng, măng tây có thể góp phần hỗ trợ kiểm soát đường huyết ổn định hơn theo thời gian.
Dù vậy, măng tây không thể thay thế chế độ ăn lành mạnh. Hiệu quả chỉ rõ rệt khi kết hợp cùng thực phẩm giàu protein, chất xơ và các dưỡng chất cần thiết khác.
Nước ép trái cây: Khi độ pH trong miệng giảm xuống dưới khoảng 5,5, men răng mất khoáng do môi trường axit, khiến cấu trúc yếu đi và dễ bị mài mòn, tổn thương hơn khi ăn nhai hoặc chải răng.
Các loại nước ép cam, quýt có pH rất thấp (khoảng 2,0-3,5) và chứa axit citric, có thể dẫn đến men mất khoáng (như canxi, phosphat), tăng nguy cơ bào mòn. Nước ép dứa và lựu cũng có thể gây hiệu ứng tương tự.
Nước ép đóng chai còn có nguy cơ gây hại hơn nước ép tươi do chứa thêm axit citric và vitamin C để bảo quản.
Nước ép trái cây: Khi độ pH trong miệng giảm xuống dưới khoảng 5,5, men răng mất khoáng do môi trường axit, khiến cấu trúc yếu đi và dễ bị mài mòn, tổn thương hơn khi ăn nhai hoặc chải răng.
Các loại nước ép cam, quýt có pH rất thấp (khoảng 2,0-3,5) và chứa axit citric, có thể dẫn đến men mất khoáng (như canxi, phosphat), tăng nguy cơ bào mòn. Nước ép dứa và lựu cũng có thể gây hiệu ứng tương tự.
Nước ép đóng chai còn có nguy cơ gây hại hơn nước ép tươi do chứa thêm axit citric và vitamin C để bảo quản.
Nước ngọt và nước có gas: Nước ngọt có pH thấp đồng thời chứa nhiều loại axit như carbonic, citric, phosphoric, trong đó axit phosphoric đặc biệt gây hại vì làm mất canxi trong răng.
Mỗi lần uống nước ngọt, môi trường axit trong miệng có thể kéo dài khoảng 20 phút, vì vậy việc nhâm nhi liên tục làm tăng nguy cơ tổn hại men răng. Nước có gas không đường ít gây hại hơn, nhưng các loại có hương vị hoặc chứa đường vẫn làm tăng nguy cơ mòn men.
Nước ngọt và nước có gas: Nước ngọt có pH thấp đồng thời chứa nhiều loại axit như carbonic, citric, phosphoric, trong đó axit phosphoric đặc biệt gây hại vì làm mất canxi trong răng.
Mỗi lần uống nước ngọt, môi trường axit trong miệng có thể kéo dài khoảng 20 phút, vì vậy việc nhâm nhi liên tục làm tăng nguy cơ tổn hại men răng. Nước có gas không đường ít gây hại hơn, nhưng các loại có hương vị hoặc chứa đường vẫn làm tăng nguy cơ mòn men.
Thực phẩm muối chua: Giấm và các món dưa muối chua chứa hàm lượng axit acetic cao. Loại axit này có thể gây hại cho men răng, làm mòn, khiến răng trở nên yếu và dễ tổn thương.
Thực phẩm muối chua: Giấm và các món dưa muối chua chứa hàm lượng axit acetic cao. Loại axit này có thể gây hại cho men răng, làm mòn, khiến răng trở nên yếu và dễ tổn thương.
Đồ ăn vặt nhiều đường và tinh bột: Các thực phẩm như bánh, khoai tây chiên hay bánh mì khi nhai sẽ chuyển hóa thành đường, tạo điều kiện cho vi khuẩn trong miệng sản sinh axit. Đồng thời, chúng dễ bám vào bề mặt răng, kéo dài thời gian tiếp xúc và làm tăng nguy cơ tổn hại men răng.
Kẹo cũng chứa nhiều đường, nhưng mức độ ảnh hưởng khác nhau tùy loại. Kẹo cứng khiến răng tiếp xúc với đường lâu hơn, kẹo chua kết hợp cả axit và đường, trong khi kẹo dẻo dễ dính và khó được làm sạch.
Đồ ăn vặt nhiều đường và tinh bột: Các thực phẩm như bánh, khoai tây chiên hay bánh mì khi nhai sẽ chuyển hóa thành đường, tạo điều kiện cho vi khuẩn trong miệng sản sinh axit. Đồng thời, chúng dễ bám vào bề mặt răng, kéo dài thời gian tiếp xúc và làm tăng nguy cơ tổn hại men răng.
Kẹo cũng chứa nhiều đường, nhưng mức độ ảnh hưởng khác nhau tùy loại. Kẹo cứng khiến răng tiếp xúc với đường lâu hơn, kẹo chua kết hợp cả axit và đường, trong khi kẹo dẻo dễ dính và khó được làm sạch.
Trái cây sấy khô: Các loại như nho khô, mơ khô hay chà là có độ dính cao, dễ bám vào răng, tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển và sinh axit gây sâu răng. Do được cô đặc, chúng cũng chứa lượng đường cao hơn so với trái cây tươi.
Trái cây sấy khô: Các loại như nho khô, mơ khô hay chà là có độ dính cao, dễ bám vào răng, tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển và sinh axit gây sâu răng. Do được cô đặc, chúng cũng chứa lượng đường cao hơn so với trái cây tươi.
Sáng 1/5, Bệnh viện Đa khoa khu vực Hướng Hóa đang điều trị 46 bệnh nhân nghi bị ngộ độc thực phẩm, trong đó có nhiều học sinh 11-15 tuổi.
Các bệnh nhân lần lượt nhập viện từ sáng 29/4 đến sáng 1/5, triệu chứng chung như sốt cao, tiêu chảy, nôn mửa, đau bụng, mệt mỏi. Bệnh nhân nhỏ nhất mới 50 tháng tuổi, bệnh nhân lớn tuổi nhất là 46, đa số 11 đến 15 tuổi.
Trước khi xuất hiện các triệu chứng này, bệnh nhân đều ăn bánh mì từ tiệm bánh ở thôn Tân Sơn, xã Tân Lập.
Tại bệnh viện, bệnh nhân được truyền dịch, bù nước bằng đường uống, uống kháng sinh. Hiện tại, sức khỏe các bệnh nhân dần ổn định, không có trường hợp nặng.
UBND xã Tân Lập cho biết đã rà soát các trường hợp ăn bánh tại tiệm bánh ở thôn Tân Sơn. Những trường hợp có triệu chứng nghi ngộ độc, dù nặng hay nhẹ, đều được đưa đến bệnh viện để kiểm tra, điều trị.
Cơ quan chức năng đang lấy mẫu thực phẩm và bệnh phẩm để kiểm tra, làm rõ nguyên nhân.
Thời gian qua cả nước liên tục xảy ra các vụ ngộ độc thực phẩm sau ăn bánh mì. Nguyên nhân thường do nguyên liệu ăn kèm như pate, rau, thịt... nhiễm khuẩn Samonella gây nhiễm khuẩn chéo.
