Trên thế giới có không ít điểm đến nổi tiếng vì số lượng một loài động vật vượt xa dân số con người. Bang Montana của Mỹ có số bò nhiều gấp đôi số người dân. Trong khi đó ở New Zealand lại nổi tiếng với đàn cừu đông hơn dân số, còn đảo Aoshima ở Nhật Bản được biết đến là “đảo mèo” vì mèo nhiều hơn người.
Tuy nhiên, trên đảo Kauai thuộc tiểu bang Hawaii (Mỹ), loài động vật chiếm ưu thế lại là gà.
Theo ước tính, đảo Kauai hiện có khoảng 450.000 con gà sống hoang dã. Trong khi dân số con người chỉ khoảng 75.000 người. Điều đó đồng nghĩa với việc, ước tính trung bình cứ một cư dân trên đảo lại có tới khoảng 6 con gà.
Đối với nhiều du khách, những đàn gà hoang không phải là điều nằm trong danh sách trải nghiệm khi tới Kauai. Thế nhưng, chúng xuất hiện ở khắp nơi trên hòn đảo nhiệt đới nổi tiếng này.
Câu hỏi khiến nhiều người đặt ra đó là, vì sao nơi này nhiều gà hoang đến thế? Từ bãi biển, công viên, bãi đỗ xe cho tới các khu dân cư, du khách đều dễ dàng bắt gặp những đàn gà tự do đi lại khắp nơi. Tuy nhiên người dân địa phương không ai bắt chúng làm thực phẩm.
Bí ẩn phía sau sự bùng nổ số lượng gà
Theo các nhà nghiên cứu, câu chuyện bắt đầu từ nhiều thế kỷ trước khi những người Polynesia đầu tiên mang gà tới Hawaii để làm thực phẩm và phục vụ đời sống văn hóa.
Tuy nhiên, bước ngoặt lớn xảy ra vào những năm của thế kỷ trước.
Hai cơn bão mạnh là Iwa xảy ra vào năm 1982 và cơn bão Iniki của năm 1992 đã tàn phá nhiều khu vực trên đảo Kauai. Những vụ thiên tai này phá hủy hàng loạt chuồng trại và đưa số lượng lớn gà nuôi được “phóng thích” ra môi trường tự nhiên.
Những con gà này sau đó lai với gà rừng đỏ (Red Junglefowl), một giống gà cổ có khả năng thích nghi tốt với điều kiện tự nhiên.
Một yếu tố khác góp phần tạo nên vương quốc gà tại Kauai là hòn đảo này không có cầy mangut (mongoose). Chúng vốn là loài săn mồi được đưa tới nhiều đảo khác ở Hawaii để kiểm soát quần thể chuột và chim hoang dã.
Không có thiên địch tự nhiên cùng khí hậu nhiệt đới thuận lợi quanh năm đã giúp quần thể gà phát triển nhanh chóng. Kết quả là hàng chục nghìn con gà bán hoang dã bắt đầu sinh sôi trên khắp hòn đảo.
Người dân không bắt gà làm thực phẩm
Đến đảo Kauai, du khách có thể bắt gặp đàn gà xuất hiện ở bất cứ nơi nào. Tại các bãi biển, chúng tản bộ thong dong dọc theo bờ cát trắng. Trên các tuyến đường trekking, không ít con gà tỏ ra dạn dĩ và sẵn sàng tiếp cận du khách để tìm thức ăn.
Các bãi đỗ xe của siêu thị hay trung tâm thương mại cũng là nơi chúng thường xuyên tụ tập. Ngay cả tại các khu nghỉ dưỡng hoặc nhà cho thuê du lịch, tiếng gà trống gáy vào sáng sớm cũng là điều rất quen thuộc đối với du khách.
Nhiều người xem đây là nét độc đáo riêng của Kauai, trong khi số khác coi đó là trải nghiệm khó quên theo cả nghĩa tích cực lẫn hài hước.
Mặc dù chiếm số lượng đông đảo nhưng gà hoang ở đảo Kauai không được người dân tận dụng làm nguồn thực phẩm. Thậm chí, trứng của chúng cũng không trở thành thực phẩm phổ biến của người bản địa.
Trên một số diễn đàn cư dân tại Reddit, nhiều người đã chia sẻ lý do. Trong đó, đa phần người dân cho rằng, đàn gà hoang đóng vai trò kiểm soát các loài côn trùng gây hại như gián và rết.
Ngoài ra, họ cho rằng thịt gà hoang sẽ dai nên không ngon, có nguy cơ mang ký sinh trùng.
Có một câu chuyện hài hước mô tả về thịt của loài gà trên đảo Kauai được người dân truyền tai nhau kể lại rằng, nếu muốn ăn, người đầu bếp phải cho con gà và một hòn đá vào nồi nước sôi. Khi nào dùng nĩa xiên được qua hòn đá, lúc đó thịt gà mới có thể chín mềm.
Bất chấp những bất tiện như tiếng gáy vào sáng sớm đánh thức mọi người, nhiều cư dân ở đảo Kauai vẫn dành nhiều tình cảm với đàn gà hoang.
“Chúng giúp kiểm soát côn trùng và là loài chim rất thông minh. Chúng đã trở thành một phần của hòn đảo này”, một cư dân có tên Suzie nói.
Hiện đàn gà không nằm trong diện được pháp luật bảo vệ đặc biệt. Tuy nhiên phần lớn cư dân để chúng sống tự nhiên và xem đó là bản sắc của hòn đảo.
Du khách được khuyến cáo không cho gà ăn nhằm tránh gia tăng số lượng quần thể và khiến chúng phụ thuộc vào nguồn thức ăn từ con người. Đối với nhiều du khách, tiếng gà gáy, những đàn gà chạy tung tăng và sự hiện diện của chúng ở khắp nơi chính là một phần trải nghiệm độc đáo mà không nơi nào khác ở Hawaii có được.
Dù gây ra không ít phiền toái, những “cư dân có cánh” này đã trở thành nét riêng không thể tách rời khỏi nhịp sống của Kauai.
Tạp chí du lịch hàng đầu của Mỹ Travel + Leisure vừa công bố danh sách "hidden gem cities" – những điểm đến mang vẻ đẹp ẩn mình, giàu trải nghiệm và đầy sức gợi mở trên thế giới. Trong bảng xếp hạng này, Hội An đứng vị trí số 1 toàn cầu, trong khi Đà Nẵng xếp thứ 2, tạo nên cặp điểm đến dẫn đầu.
Danh sách được xây dựng từ kết quả nghiên cứu 23 điểm đến trên toàn thế giới, dựa trên các tiêu chí như chi phí du lịch, điều kiện thời tiết và "mật độ trải nghiệm" - yếu tố được xem là quan trọng nhất khi đo lường sức hấp dẫn của một điểm đến.
Với 92,96 điểm, Hội An dẫn đầu bảng xếp hạng, phản ánh khả năng mang lại nhiều trải nghiệm phong phú trong một không gian nhỏ gọn, dễ khám phá.
Trong cách nhìn của Travel + Leisure, Hội An không chỉ là đô thị cổ được bảo tồn tốt mà còn là một "di sản sống", nơi quá khứ vẫn hiện diện trong nhịp sống thường ngày. Phố cổ mở ra với những con đường nhỏ phủ ánh đèn lồng, những mái nhà nhuốm màu thời gian cùng các công trình kiến trúc thể hiện sự giao thoa giữa văn hóa Đông - Tây.
Phần lớn trải nghiệm tại Hội An đều nằm trong tầm bước chân. Từ những quán cà phê nhỏ, các món ăn đặc trưng như bánh mì, cao lầu, bánh bao, bánh vạc đến những cửa hàng thủ công truyền thống, tất cả được sắp đặt tự nhiên trong một không gian nhỏ nhưng giàu chiều sâu văn hóa. Sự gần gũi này không chỉ giúp du khách thuận tiện di chuyển mà còn khiến các trải nghiệm trở nên liền mạch, tạo cảm giác khám phá liên tục.
Biên tập viên hình ảnh của tạp chí, Taylor McIntyre, nhận xét Hội An "giống như một ô cửa mở ra quá khứ", với những ngôi nhà nhiều màu sắc, các đền miếu cổ kính và những chiếc đèn lồng lụa tinh xảo. Theo ông, chính khả năng gợi mở cảm xúc và kết nối với ký ức đã tạo nên sức hút riêng của điểm đến này.
Từ trung tâm di sản, hành trình trải nghiệm còn mở rộng sang những khu vực xung quanh, nơi biển, sông và đời sống địa phương đan xen, tạo nên chuỗi trải nghiệm liên tục. Sự kết nối giữa Hội An và Đà Nẵng vì thế được xem là lợi thế đặc biệt, giúp du khách dễ dàng chuyển dịch từ không gian di sản sang đô thị biển năng động.
Bên cạnh 2 điểm đến của Việt Nam, danh sách "hidden gem cities" còn ghi nhận nhiều địa danh giàu bản sắc khác như: Brugge (Bỉ), Essaouira và Chefchaouen (Ma Rốc), Calabria (Ý), Paros (Hy Lạp), Cambridge (Vương quốc Anh), Belgrade (Serbia) hay Cascais (Bồ Đào Nha).
Theo Trung tâm Xúc tiến du lịch thành phố Đà Nẵng, việc Hội An và Đà Nẵng cùng đứng đầu bảng xếp hạng không chỉ là sự ghi nhận về mặt truyền thông quốc tế mà còn mở ra cơ hội tiếp cận mạnh mẽ hơn với các thị trường du lịch quốc tế, đặc biệt là khu vực Bắc Mỹ - nơi Travel + Leisure có ảnh hưởng lớn đến xu hướng lựa chọn điểm đến của du khách.
Với vai trò là đầu tàu kinh tế du lịch của cả nước, năm 2026 TP.HCM đặt mục tiêu đón khoảng 61 triệu lượt khách quốc tế và nội địa, đạt tổng doanh thu du lịch khoảng 330.000 tỉ đồng, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng GRDP.
Để đạt mục tiêu năm nay cũng như đi xa và bền vững hơn, thành phố đang "đánh thức" lợi thế từ chính con người thân thiện, dịch vụ chuyên nghiệp cùng những câu chuyện văn hóa được kể sống động.
Giữa không gian rộng 800m² ngay trung tâm TP.HCM, trong buổi sáng cuối tuần, Yến Như (29 tuổi) hòa mình trong dòng chảy ký ức và hiện tại ở Bảo tàng Phở (Phở Museum) đầu tiên của Việt Nam.
Giữa làn hương thảo mộc quế và hồi phảng phất, nhiều người dân địa phương và du khách cùng ngắm nhìn hơn 200 hiện vật, tư liệu và hình ảnh phản ánh văn hóa phở ba miền Bắc - Trung - Nam. Rồi cùng xem thước phim đậm chất điện ảnh về món ăn từng gắn với các gánh hàng rong xưa.
"Đúng là mình rất ghiền ăn phở nhưng chưa bao giờ cảm thấy tự hào và thú vị như bây giờ. Cảm thấy được sống trong dòng chảy của ẩm thực quê hương", Yến Như chia sẻ.
Trước khi khép lại hành trình trải nghiệm đa giác quan, các vị khách ngồi lại ở gian bếp mở của bảo tàng trực tiếp xem đầu bếp chế biến. Sau đó thưởng thức những tô phở nóng hổi với đủ lựa chọn như tái, nạm, gầu, gân, bò viên... ăn kèm chén sườn đậm vị.
Thời gian gần đây TP.HCM có nhiều sản phẩm du lịch mới gắn với quảng bá con người và văn hóa bản địa đặc sắc. Nổi bật trong đó là các chương trình nghệ thuật như Chào Show, Vietcharm Show hay vở xiếc Vùng đất kỳ bí tại công viên Gia Định liên tục "cháy vé".
Trong không gian lung linh ánh đèn của Chào Show, anh Trung Hiếu (35 tuổi) cùng vợ không giấu được sự rung động khi thưởng thức phần trình diễn ấn tượng của các nghệ sĩ.
Với hơn 30 loại nhạc cụ truyền thống như đàn bầu, đàn tranh, sáo trúc, trống, chiêng..., chương trình đưa khán giả đi qua một hành trình văn hóa xuyên Việt từ Bắc vào Nam.
Điểm đặc biệt là sự kết hợp giữa nghe, nhìn và thưởng thức ẩm thực. Tương ứng với từng tiết mục theo vùng miền, khán giả được nếm các món ăn đặc trưng như bún chả Hà Nội, vả trộn hoa màu chay Huế hay bánh bò thốt nốt trứ danh của vùng Tây Nam Bộ.
Trong 90 phút, người xem được trải nghiệm một hành trình nghe, nhìn và nếm, khám phá văn hóa Việt theo cách sống động và giàu cảm xúc.
Với VietCharm Culture & Dining Show, sự kiện được tổ chức ngay trong không gian thuộc dinh Độc Lập, tạo dấu ấn khi kết hợp nhuần nhuyễn giữa nghệ thuật và ẩm thực và cả ứng dụng công nghệ sân khấu hiện đại. Mong muốn tăng tính sống động, nhiều người còn mặc áo dài, Việt phục khi tham gia.
Để cảm giác xóa nhòa ranh giới giữa sân khấu biểu diễn và bàn tiệc, thưởng thức nghệ thuật và ẩm thực đầy đặc sắc, nhiều khán giả kiêm thực khách sẵn sàng chi từ 1,6 -1,8 triệu đồng/hạng vé tùy vào vị trí ngồi và mức độ tương tác với nghệ sĩ.
"Việt Nam định hướng du lịch trở thành một trong những ngành kinh tế mũi nhọn. Đối với TP.HCM, sau khi mở rộng không gian địa lý, du lịch cũng được xác định là một trong những động lực tăng trưởng quan trọng", bà Nguyễn Thị Ánh Hoa - Chủ tịch HĐTV Tổng công ty Du lịch Sài Gòn (Saigontourist Group) - nhấn mạnh.
Nếu được khai thác hiệu quả các giá trị văn hóa, lịch sử, ẩm thực và sản vật địa phương đồng thời gắn với đời sống cộng đồng, du lịch không chỉ tạo ra giá trị kinh tế trực tiếp mà còn lan tỏa sang nhiều ngành khác, góp phần thúc đẩy tăng trưởng chung của TP và đất nước.
Theo bà Hoa, khác với nhiều ngành công nghiệp khai thác tài nguyên hữu hạn, du lịch có thể mang lại giá trị lâu dài nếu được khai thác đúng cách. "Đầu tư cho du lịch không chỉ mang lại doanh thu trực tiếp mà còn góp phần quảng bá hình ảnh quốc gia, thúc đẩy giao lưu văn hóa, thu hút đầu tư và tạo ra nguồn xuất khẩu tại chỗ".
Bà Hoa chia sẻ TP.HCM có lợi thế lớn về chiều sâu văn hóa, lịch sử và đời sống đô thị đặc sắc nhưng cần quyết liệt hơn trong việc biến những giá trị đó thành sản phẩm du lịch hấp dẫn. Chẳng hạn cần đầu tư bài bản hơn nữa cho công tác bảo tồn, tôn tạo và khai thác. Khi trở thành "di sản sống", các giá trị này vừa tạo ra lợi ích kinh tế vừa mang lại trải nghiệm đặc sắc.
Các ngành liên quan cũng cần đồng hành. Nếu có cơ chế chính sách phù hợp và sự phối hợp đồng bộ giữa hàng không, thương mại dịch vụ, phát triển hạ tầng…, du lịch càng đóng góp lớn hơn vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế của TP.HCM và Việt Nam trong thời gian tới.
Những ngày này, vào khoảng tháng 3 âm lịch, vùng biển quanh Lý Sơn lại rộn ràng mùa cá kình non. Theo dòng nước, những đàn cá xuất hiện dày đặc ven bờ - báo hiệu mùa sinh sôi của loài cá mà ngư dân Lý Sơn, Quảng Ngãi quen gọi là cá bù nú hay cá giò.
Với nhiều ngư dân, đây là "lộc biển" đầu mùa. Tuy nhiên cá kình ở giai đoạn này chưa mang lại giá trị kinh tế đáng kể. Phần lớn sản lượng đánh bắt chỉ dùng để làm mắm hoặc thức ăn chăn nuôi, với giá bán rất thấp.
Ngược lại, nếu để cá phát triển thêm một thời gian ngắn, khi đạt kích cỡ khoảng 10 con/kg, giá bán có thể lên trên 150.000 đồng/kg - và còn cao hơn nữa khi cá trưởng thành hoàn toàn.
Với sự chênh lệch giá trị đó, UBND đặc khu Lý Sơn kêu gọi bà con đừng vì cái lợi nhỏ trước mắt mà bỏ qua cái lợi lớn hơn về lâu dài.
Mối lo lớn nhất là việc khai thác cá non ồ ạt sẽ làm suy giảm nguồn lợi thủy sản, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế của người dân khi hệ sinh thái biển bị tổn hại. Vì vậy chính quyền đặc khu đã phát đi thông điệp kêu gọi ngư dân thay đổi thói quen: không đánh bắt ồ ạt cá kình non trong mùa sinh sản.
"Nhường" lại cho biển một khoảng thời gian để cá sinh trưởng không chỉ là bài toán kinh tế, mà còn là trách nhiệm với hệ sinh thái. Khi nguồn lợi được bảo vệ, ngư dân sẽ có điều kiện khai thác ổn định, bền vững hơn.
Là địa phương đang phát triển mạnh du lịch biển đảo, Lý Sơn không chỉ cần cảnh quan đẹp mà còn cần hệ sinh thái biển lành mạnh.
Những đàn cá kình lớn lên tự nhiên chính là một phần "tài sản" du lịch, tạo nên sức hấp dẫn riêng cho vùng biển này - khi du khách có thể ra khơi thả lưới, câu cá ngay tại Lý Sơn.
"Không bắt cá kình non làm mắm là bảo vệ sinh kế của chính mình" - thông điệp tuy đơn giản nhưng đầy ý nghĩa, nếu người dân trên đảo cùng chung ý thức gìn giữ.
