Uống cà phê mỗi ngày không chỉ giúp tỉnh táo, tăng sự tập trung và giảm cảm giác mệt mỏi mà còn có thể mang lại một số lợi ích cho sức khỏe thận. Tuy nhiên, tác động này phụ thuộc vào lượng tiêu thụ, cách pha chế cùng tình trạng sức khỏe của mỗi người.
Hỗ trợ bảo vệ chức năng thận
Theo Mayo Clinic, cà phê chứa nhiều hợp chất hoạt tính sinh học như polyphenol và các chất chống oxy hóa, có thể giúp giảm viêm và hạn chế tổn thương tế bào. Những tác động này được cho là góp phần bảo vệ chức năng thận về lâu dài.
Một nghiên cứu công bố năm 2019 trên tạp chí Nephrology Dialysis Transplantation đã phân tích dữ liệu của hơn 4.860 người trưởng thành mắc bệnh thận mạn tại Mỹ. Người tham gia được chia thành 4 nhóm theo lượng caffeine tiêu thụ hằng ngày. Nhóm uống ít nhất tiêu thụ dưới 28,2 mg caffeine mỗi ngày (tương đương chưa đến 1/3 tách cà phê), nhóm thứ hai tiêu thụ 28,2-103 mg, nhóm thứ ba 103-213,5 mg và nhóm cao nhất trên 213,5 mg mỗi ngày (xấp xỉ từ hai tách cà phê trở lên).
Trong thời gian theo dõi 5 năm, có khoảng 1.280 người tử vong. Sau khi điều chỉnh các yếu tố gây nhiễu, kết quả cho thấy cả ba nhóm tiêu thụ caffeine nhiều hơn đều có nguy cơ tử vong thấp hơn so với nhóm uống ít nhất, với mức giảm dao động từ 22% đến 26%.
Lợi tiểu nhưng không gây mất nước
Caffeine trong cà phê có tác dụng lợi tiểu nhẹ, khiến cơ thể đi tiểu nhiều hơn trong thời gian ngắn sau khi uống. Điều này khiến nhiều người cho rằng cà phê có thể gây mất nước hoặc làm thận phải hoạt động nhiều hơn.
Tuy nhiên, theo Harvard Health, ở những người thường xuyên uống cà phê, cơ thể dần thích nghi với tác động của caffeine. Lượng chất lỏng từ cà phê vẫn góp phần vào tổng lượng nước nạp vào cơ thể mỗi ngày và thường không gây mất nước đáng kể nếu người dùng vẫn uống đủ nước.
Dù vậy, cà phê không nên thay thế hoàn toàn nước lọc. Uống đủ nước vẫn là lựa chọn ưu tiên hàng đầu để hỗ trợ thận đào thải chất thải và duy trì các chức năng sinh lý bình thường.
Giảm sỏi thận
Theo Quỹ Thận Quốc gia Mỹ, caffeine có thể làm tăng thể tích nước tiểu, từ đó giúp giảm sự lắng đọng và kết tinh của các khoáng chất tạo sỏi trong đường tiết niệu. Một số nghiên cứu cũng ghi nhận giảm nguy cơ sỏi thận ở những người thường xuyên tiêu thụ cà phê. Tuy nhiên, lợi ích này không đồng nghĩa với việc uống càng nhiều cà phê càng tốt, theo Very Well Health. Tiêu thụ quá nhiều caffeine có thể gây mất ngủ, bồn chồn, hồi hộp hoặc đánh trống ngực ở một số người.
Với đa số người khỏe mạnh, uống cà phê điều độ không gây hại cho thận và thậm chí có thể mang lại một số lợi ích. Các chuyên gia khuyến nghị người trưởng thành khỏe mạnh nên giới hạn lượng caffeine ở mức khoảng 400 mg mỗi ngày, tương đương 3-4 tách cà phê pha thông thường. Tuy nhiên, cà phê không phù hợp với tất cả mọi người.
Caffeine có thể làm huyết áp tăng nhẹ trong thời gian ngắn sau khi uống, đặc biệt ở những người nhạy cảm với chất này. Ngoài ra, lợi ích của cà phê cũng có thể giảm đi nếu thường xuyên thêm nhiều đường, sữa đặc, kem béo hoặc siro hương vị, làm tăng lượng đường và năng lượng nạp vào cơ thể. Người mắc bệnh thận, tăng huyết áp hoặc các bệnh lý nền khác nên tham khảo ý kiến bác sĩ về lượng caffeine phù hợp.
Vậy, người lớn tuổi muốn sống lâu và khỏe mạnh, liệu có nên ăn thịt thường xuyên hay không?
Giờ đây, nghiên cứu được công bố gần đây trên tạp chí y sinh The American Journal of Clinical Nutrition, các nhà khoa học đã tìm ra câu trả lời đáng ngạc nhiên.
Trong khi nhiều người cho rằng ăn thịt có thể không tốt cho tuổi thọ, thì kết quả đã chỉ ra điều bất ngờ.
Nhằm mục đích tìm hiểu xem ăn loại thực phẩm nào sẽ giúp người từ 80 tuổi có khả năng sống đến 100 tuổi, các nhà nghiên cứu tại Đại học Fudan, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Trung Quốc và Đại học Giao thông Thượng Hải đã phân tích dữ liệu của 5.203 người tham gia từ Khảo sát Tuổi thọ Khỏe mạnh dài hạn của Trung Quốc.
Những người tham gia được chia thành các nhóm:
Trong thời gian nghiên cứu có 1.459 người sống đến 100 tuổi và 3.744 người có tuổi thọ thấp hơn. Khi so sánh 2 nhóm này với nhau, kết quả đã phát hiện:
Những người ăn bữa ăn có thịt có khả năng sống đến 100 tuổi tương tự như nhóm ăn bữa ăn có cá, trứng hoặc sữa và đều cao hơn đáng kể so với ăn chay.
Đáng chú ý, đối với người nhẹ cân (gầy ốm), ăn bữa ăn có thịt giúp tăng khả năng sống đến 100 tuổi lên đến 44%, so với chỉ ăn chay, theo trang tin nghiên cứu Study Finds.
Ngoài ra, ăn bữa ăn có cá, trứng hoặc sữa cũng giúp người gầy ốm tăng khả năng sống đến 100 tuổi, so với chỉ ăn chay.
Các nhà nghiên cứu giải thích, nguyên nhân là do khi về già, cơ thể rất dễ bị sụt cân và thiếu chất. Vì vậy, người lớn tuổi nên ăn uống đầy đủ, không nên ăn chay hoàn toàn mà cần có đạm động vật như thịt, cá, trứng, sữa, để giữ gìn sức khỏe và kéo dài tuổi thọ.
Thực tế, một số bằng chứng cho thấy người lớn tuổi cần nhiều đạm trong chế độ ăn hơn. Nghiên cứu gần đây cho thấy bảo vệ khối lượng cơ bắp bằng cách ăn đạm là rất quan trọng đối với quá trình lão hóa lành mạnh.
Tuy nhiên, để tối đa lợi ích, người lớn tuổi nên ưu tiên chọn thịt gà và thịt nạc hoặc trứng với số lượng vừa phải, hạn chế thịt đỏ và tránh thịt chế biến sẵn.
Ông Phan Quang Minh, Phó cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y, cho biết như vậy tại buổi họp báo thường kỳ Bộ Nông nghiệp và Môi trường diễn ra sáng 1-4.
Theo ông Minh, đường dây giết mổ, tiêu thụ gần 300 tấn heo bệnh, tuồn vào chợ và cả bếp ăn trường học ở Hà Nội là vụ việc nghiêm trọng, không chỉ làm gia tăng nguy cơ dịch bệnh, mất an toàn vệ sinh thực phẩm mà còn cho thấy kỷ luật, kỷ cương của một số cán bộ thú y chưa làm đúng quy định trong thi hành công vụ.
Ông Minh cho biết thời gian qua, bộ đã có nhiều chỉ đạo liên quan đến công tác kiểm soát giết mổ.
Ngay sau vụ việc ở Hà Nội, ngày 30-3, bộ đã tham mưu Thủ tướng ban hành công điện chấn chỉnh công tác kiểm soát giết mổ và tăng cường công tác kỷ luật, kỷ cương trong thi hành công vụ. Đồng thời tăng cường kiểm soát việc cấp và sử dụng dấu kiểm dịch.
"Chúng tôi đã quyết định thành lập các đoàn công tác đi kiểm tra chuyên đề về hoạt động giết mổ và kiểm soát giết mổ" - ông Minh nói.
Về các giải pháp trong thời gian tới, ông Minh cho biết sẽ rà soát hoàn thiện cơ chế quản lý theo hướng quản lý chuỗi, truy xuất nguồn gốc.
Theo ông Minh, vụ việc được phát hiện ở lò mổ nhưng bản chất ở vấn đề là dịch bệnh xuất phát từ cơ sở chăn nuôi đưa đến cơ sở giết mổ.
Như vậy cần phải có giải pháp đồng bộ các khâu, trong đó phải giám sát, phát hiện sớm để xử lý dịch bệnh ở ngay tại cơ sở chăn nuôi để giảm thiểu việc tuồn bệnh ra ngoài.
Cùng với đó, phối hợp với các địa phương, các bộ ngành có liên quan để kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các cơ sở giết mổ không đảm bảo điều kiện. Cùng với đó tăng cường, chấn chỉnh công tác kiểm dịch của lực lượng thú y tại các lò mổ" - ông Minh nói thêm.
Khi tập đi bộ trong trạng thái đói, quá trình phân giải mỡ thừa diễn ra mạnh hơn, nhờ đó giúp giải phóng a xít béo vào máu để cơ bắp sử dụng. Vì vậy, với cùng một bài tập, cơ thể có thể đốt mỡ tốt hơn nếu tập khi đang đói, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Điểm dễ gây nhầm lẫn là đốt nhiều mỡ trong lúc tập không đồng nghĩa với giảm mỡ nhiều hơn về lâu dài. Các nghiên cứu cho thấy, tập khi bụng đói làm tăng tỷ lệ huy động mỡ để chuyển hóa thành năng lượng. Tuy nhiên, tổng lượng mỡ cơ thể giảm sau một thời gian dài lại không khác biệt đáng kể so với tập sau khi ăn.
Nguyên nhân là vì cơ thể có cơ chế bù trừ. Sau khi tập, chúng ta sẽ đói hơn, ăn nhiều hơn hoặc cơ thể giảm đốt mỡ ở các thời điểm khác trong ngày. Do đó, yếu tố quyết định vẫn là tổng lượng calo tiêu hao và calo nạp vào trong cả ngày, chứ không phải chỉ riêng một buổi tập.
Vì vậy, một chế độ ăn hợp lý, kết hợp với đi bộ thường xuyên sẽ mang lại hiệu quả rõ rệt hơn nhiều so với chỉ thay đổi thời điểm tập. Ngoài vấn đề đốt mỡ, đi bộ khi bụng đói có thể mang lại một số lợi ích chuyển hóa. Nhiều bằng chứng khoa học cho thấy tập luyện trong trạng thái đói có thể cải thiện độ nhạy insulin.
Một điều cần lưu ý là không phải ai cũng phù hợp với hình thức đi bộ khi bụng đói. Một số người có thể cảm thấy mệt, chóng mặt hoặc thiếu năng lượng khi tập. Điều này có thể khiến buổi tập kém hiệu quả.
Ngoài ra, nếu kéo dài tình trạng thiếu năng lượng, cơ thể có thể bắt đầu sử dụng cả protein từ cơ bắp. Điều này không có lợi cho sức khỏe lâu dài. Những người có vấn đề về đường huyết cần thận trọng vì nguy cơ hạ đường huyết có thể xảy ra.
Đi bộ khi bụng đói sẽ phù hợp với những người có thể trạng tốt. Hình thức tập này nên được thực hiện ở cường độ nhẹ đến trung bình, chẳng hạn như đi bộ thư giãn trong 20 - 40 phút trước khi ăn sáng, theo Healthline.
