Nhu cầu tiêu thụ điện trong tháng 5 tăng cao hơn dự kiến
Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 5 diễn ra ngày 3/6, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cho biết tăng trưởng phụ tải tại miền Bắc đã vượt mức 28%, khiến hệ thống điện khu vực này tiến sát giới hạn vận hành.
Trong khi công suất tối đa mà hệ thống điện miền Bắc có thể đáp ứng khoảng 31GW thì hiện nay phụ tải đã lên tới 30,5GW. Đây là thách thức rất lớn đối với công tác điều hành cung ứng điện trong thời gian tới.
Đáng chú ý, dự báo từ nay đến cuối năm, đặc biệt trong 7 tháng còn lại, áp lực đối với hệ thống điện vẫn tiếp tục gia tăng khi nền kinh tế tăng trưởng cao, sản xuất công nghiệp tăng tốc và thời tiết được dự báo tiếp tục diễn biến phức tạp.
Trước tình hình đó, Bộ Công Thương đang triển khai đồng bộ các giải pháp cả về phía cung và phía cầu nhằm bảo đảm cân bằng hệ thống điện quốc gia.
Khuyến khích doanh nghiệp dịch chuyển hoạt động tiêu thụ điện khỏi các khung giờ cao điểm
Về phía cầu, Bộ Công Thương đang nghiên cứu điều chỉnh, hoàn thiện các quy định liên quan đến chương trình điều chỉnh phụ tải điện nhằm nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống điện trong các thời điểm nhu cầu tiêu thụ tăng cao.
Các giải pháp này hướng tới việc khuyến khích doanh nghiệp và các cơ sở sản xuất kinh doanh dịch chuyển hoạt động tiêu thụ điện khỏi các khung giờ cao điểm, nhất là vào buổi tối.
Theo Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng, việc điều chỉnh phụ tải có thể tác động đến một số nhóm doanh nghiệp đang sản xuất trong giờ cao điểm, song đây là giải pháp cần thiết để tối ưu hóa nguồn điện hiện có, giảm nguy cơ quá tải hệ thống và bảo đảm cung ứng điện ổn định.
Bộ Công Thương cũng kiến nghị các bộ, ngành, địa phương tăng cường tuyên truyền, trao đổi với cộng đồng doanh nghiệp và các nhóm khách hàng sử dụng điện lớn nhằm tạo sự đồng thuận trong quá trình triển khai các giải pháp điều hành phụ tải.
Bên cạnh đó, Bộ trưởng cho biết các chỉ đạo của lãnh đạo Chính phủ về bảo đảm cung ứng điện đã được cụ thể hóa bằng các kế hoạch hành động và yêu cầu các bộ, ngành, địa phương thực hiện nghiêm túc.
Để chủ động ứng phó với các kịch bản tăng trưởng kinh tế và nhu cầu điện năng, Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng cho biết Bộ Công Thương đã xây dựng các kịch bản điều hành.
Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng nhấn mạnh, việc chuẩn bị các kịch bản từ sớm giúp nâng cao khả năng ứng phó trước những biến động của thời tiết, thị trường năng lượng, đồng thời tạo dư địa để hệ thống điện thích ứng với nhu cầu tiêu thụ điện trong giai đoạn cao điểm.
Trong bối cảnh nền kinh tế đang hướng tới mục tiêu tăng trưởng cao, nhu cầu sử dụng điện tiếp tục gia tăng, việc bảo đảm nguồn điện không chỉ là nhiệm vụ của ngành điện mà còn đòi hỏi sự chung tay của các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp và người dân.
Sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả, điều chỉnh phụ tải hợp lý và chủ động các phương án cung ứng sẽ là những giải pháp quan trọng góp phần giữ vững an ninh năng lượng, phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội của đất nước.
Hôm 24/4, Quốc hội đã thông qua việc bỏ ngưỡng doanh thu chịu thuế 500 triệu đồng với hộ kinh doanh, và giao Chính phủ quy định mức cụ thể. Dự kiến ngưỡng chịu thuế sẽ được tăng lên 1 tỷ đồng.
Bà Châu, chủ một hộ kinh doanh thực phẩm tại phường Tân Sơn Nhất (TP HCM), cho biết trước đây doanh thu mỗi năm thường trên 500 triệu đồng. Quý đầu năm nay, sức mua yếu khiến doanh thu giảm tới 60%.
Dù vậy, điều các chủ hộ kinh doanh như bà Châu lo lắng là thủ tục và cách triển khai chính sách. Để xuất hóa đơn điện tử, bà phải đầu tư 15-20 triệu đồng mua máy POS, máy in, cùng 6 triệu đồng mỗi năm cho phần mềm và chi phí duy trì chữ ký số. Khi kinh doanh giảm sút, các khoản chi này trở thành gánh nặng cố định với các hộ kinh doanh nhỏ.
"Hộ kinh doanh quy mô nhỏ vẫn phải thực hiện rất nhiều thủ tục như đăng ký, duy trì hóa đơn điện tử, lưu dữ liệu giao dịch, kê khai định kỳ...", bà nói.
Ngoài ra, theo bà, hướng dẫn từ cơ quan chức năng mỗi nơi một kiểu khiến tiểu thương lúng túng, tốn thêm chi phí tuân thủ.
Theo ông Lê Hồng Đức, kế toán tại một công ty dịch vụ ở phường Tân Sơn Hòa (TP HCM), hộ có doanh thu dưới ngưỡng nộp thuế vẫn phải kê khai định kỳ mỗi năm hai lần (tháng 1 và 7). Việc ghi chép sổ sách hàng ngày là bắt buộc. Tuy nhiên, nhiều tiểu thương lớn tuổi hoặc kinh doanh lâu năm gặp khó ở khâu kê khai điện tử do không rành về công nghệ.
Các chuyên gia cho rằng việc ngưỡng miễn thuế có thể nâng lên 1 tỷ đồng mới giải quyết được "phần ngọn". Trọng tâm chính sách vẫn phải là cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục để giảm gánh nặng tuân thủ cho nhóm kinh doanh nhỏ.
Ông Nguyễn Hoàng Sơn, Phó chủ tịch Hội tư vấn và đại lý thuế TP HCM kiêm CEO Việt Tín, cho rằng dù nâng ngưỡng chịu thuế đến mức nào, trở ngại lớn nhất với hộ kinh doanh vẫn hiện hữu - đó là khả năng tiếp cận công nghệ để kê khai thuế.
Theo ông, phần lớn chủ hộ kinh doanh là người lớn tuổi, chưa quen việc dùng thiết bị, ứng dụng số và chưa nắm đầy đủ quy định thuế mới. Bên cạnh đó, hầu hết hộ kinh doanh nhỏ không có nhân sự kế toán chuyên trách. Chủ hộ thường tự mình buôn bán, ghi sổ và xử lý các thủ tục thuế. Khối lượng việc dồn vào một người trong khi chưa quen thao tác trên ứng dụng khiến họ dễ sai sót, dẫn tới các chế tài xử phạt.
"Bên cạnh tăng ngưỡng miễn thuế như đề xuất, ngành thuế cần tiếp tục "cầm tay chỉ việc" hộ kinh doanh để họ bỏ tâm lý e ngại, chuyển sang chủ động thích ứng với chính sách mới", ông Sơn nhìn nhận.
Theo số liệu của Bộ Tài chính, giai đoạn 2022-2025 cả nước có 3-4 triệu hộ kinh doanh, trong đó hơn 2 triệu hộ khai thuế ổn định, đóng góp khoảng 2% tổng thu ngân sách.
Bà Lê Thị Duyên Hải - Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội Tư vấn thuế Việt Nam, nhận xét hộ kinh doanh không ngại đóng thuế, điều họ cần là quy trình thủ tục dễ dàng, minh bạch, đặc biệt về giới hạn xử phạt. "Họ cần được hỗ trợ để kinh doanh chuẩn, quản trị tốt, từ đó 'lớn hơn'", bà Hải chia sẻ.
Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan cũng cho rằng trong bối cảnh việc làm con người bị đe dọa bởi trí tuệ nhân tạo (AI) và tự động hóa, hộ kinh doanh là mô hình phù hợp để khuyến khích phát triển nền "kinh tế bạc" - những người về hưu khởi sự kinh doanh. Do đó, chính sách cần đảm bảo việc dễ tuân thủ, để người kinh doanh an tâm, hoạt động minh bạch, và thực hiện nghĩa vụ nộp thuế một cách đàng hoàng
Để tạo thuận lợi cho cá nhân, hộ kinh doanh, các chuyên gia khuyến nghị cơ quan quản lý hoặc VCCI cần ban hành một cẩm nang hướng dẫn về thủ tục. Cẩm nang này phải chi tiết và dễ hiểu, giúp những người mới khởi sự kinh doanh dễ dàng nắm bắt các loại giấy tờ, nghĩa vụ thuế để an tâm buôn bán, tránh rủi ro vi phạm.
Hồ sơ của công ty hàng không vũ trụ SpaceX viết rằng Musk "chỉ có thể bị loại khỏi Hội đồng Quản trị hoặc các vị trí này bằng kết quả bỏ phiếu của nhóm cổ đông nắm giữ cổ phiếu hạng B". Đây là loại cổ phiếu có quyền biểu quyết nhiều gấp 10 lần bình thường mà Musk sẽ nắm sau khi SpaceX làm IPO, khiến việc bãi nhiệm thực chất phụ thuộc vào lá phiếu của chính ông.
"Nếu nắm lượng lớn cổ phiếu hạng B trong thời gian dài, ông ấy có thể tiếp tục kiểm soát việc bầu và bãi nhiệm đa số HĐQT của chúng tôi", hồ sơ cho biết.
SpaceX sử dụng cấu trúc cổ phiếu hai hạng khi làm IPO. Đây là mô hình phổ biến khi niêm yết của các hãng công nghệ do nhà sáng lập lãnh đạo. Việc này giúp họ và các cổ đông đầu tiên có quyền kiểm soát lớn hơn so với cổ đông đại chúng. Dù vậy, kể cả với cấu trúc này, HĐQT thường vẫn có quyền chính thức trong việc thay CEO, dù nhà sáng lập có thể gây tác động thông qua quyền biểu quyết.
Còn tại SpaceX, các điều khoản hiện tại trao cho Musk quyền phủ quyết với bất kỳ nỗ lực nào nhằm bãi nhiệm ông. Đây là mức độ kiểm soát mà các chuyên gia quản trị doanh nghiệp cho rằng vượt xa thông lệ.
"Quy định này không phổ biến. Thông thường, việc bãi nhiệm CEO là quyết định của HĐQT, còn cổ đông kiểm soát sẽ dựa vào quyền lực của mình để thay đổi hội đồng", Lucian Bebchuk - Giáo sư tại Trường Luật Harvard cho biết.
SpaceX cũng từng cảnh báo các nhà đầu tư tiềm năng rằng cấu trúc này "sẽ hạn chế hoặc loại bỏ khả năng của bạn trong việc tác động lên các vấn đề doanh nghiệp và bầu HĐQT".
Cấu trúc cổ phiếu hai hạng rất phổ biến với các hãng công nghệ do nhà sáng lập dẫn dắt khi làm IPO những năm gần đây. Facebook (niêm yết năm 2012) đã cấp loại cổ phiếu có quyền biểu quyết lớn cho các cổ đông trước IPO, trong đó có Chủ tịch kiêm CEO Mark Zuckerberg. Quyền biểu quyết sau đó tập trung dần vào một số cá nhân, khi các nhà đầu tư ban đầu bán bớt cổ phần. Các đợt niêm yết gần đây có xu hướng tập trung nhiều cổ phiếu có quyền biểu quyết lớn vào tay nhà sáng lập hơn.
Reuters trước đó cho biết SpaceX dự kiến chia cổ phiếu thành hạng A dành cho nhà đầu tư đại chúng và hạng B - có quyền biểu quyết cao dành cho nội bộ. Musk sẽ nắm phần lớn quyền biểu quyết, gắn quyền kiểm soát HĐQT và khả năng điều hành trực tiếp với số cổ phần ông nắm giữ. Cấu trúc này khác với Tesla - một công ty khác do Musk điều hành, khi hãng xe điện chỉ có một loại cổ phiếu.
Ngày 16/4, ngân hàng Deutsche Bank (Đức) dự báo Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) giữ nguyên lãi suất năm 2026. Nguyên nhân là rủi ro lạm phát do giá dầu trong xung đột tại Trung Đông, tăng trưởng của Mỹ vẫn sôi động và thị trường lao động thắt chặt, khiến Fed có ít dư địa nới lỏng chính sách.
Để giảm lãi suất năm nay, điều kiện cần là thị trường lao động của Mỹ suy yếu phần nào và lạm phát hạ nhiệt, các nhà phân tích tại Deutsche Bank cho biết. Trước đó, ngân hàng này kỳ vọng Fed giảm lãi suất một lần vào tháng 9.
Một số nhà băng khác, như JPMorgan và HSBC cũng đã loại trừ khả năng Fed giảm lãi năm nay. Tuy nhiên, Goldman Sachs, Morgan Stanley và BofA Global Research vẫn kỳ vọng Fed hạ lãi suất hai lần, bắt đầu từ tháng 9.
Vài ngày qua, một số quan chức Fed đã lên tiếng cảnh báo xung đột Trung Đông làm tăng sức ép lạm phát. Mức độ bất ổn cao cũng khiến họ khó phát tín hiệu rõ ràng về các bước đi tiếp theo.
Trong cuộc họp chính sách tháng 3, Fed giữ nguyên lãi suất tham chiếu tại 3,5-3,75%. Chủ tịch Fed Jerome Powell khi đó nhận định tác động từ các diễn biến ở Trung Đông với kinh tế Mỹ vẫn chưa rõ ràng. "Trong ngắn hạn, giá năng lượng tăng sẽ kéo lạm phát chung lên cao, nhưng hiện còn quá sớm để đánh giá quy mô và thời gian của các tác động tiềm tàng lên nền kinh tế", ông nói.
Quan chức Fed dự báo có thể nới lỏng chính sách thêm một lần nữa trong năm nay, với mức 25 điểm cơ bản (0,25%). Cuộc họp tiếp theo của cơ quan này sẽ diễn ra vào cuối tháng 4.
Hãng dữ liệu LSEG cho biết thị trường hiện đặt cược khả năng Fed không giảm lãi suất năm nay là gần 70%. Bên cạnh đó, "khả năng tăng lãi suất trong năm nay cũng không còn thấp nữa, nhưng chúng tôi không cho rằng việc này sẽ xảy ra trong năm 2026", Deutsche Bank nhận định.
