Trong cái nóng lên tới 40°C, một người đàn ông khoảng 30 tuổi tại Trung Quốc làm công việc khuân vác hàng hóa ngoài trời như thường lệ. Chỉ sau khoảng 2 giờ làm việc, anh bất ngờ ngã quỵ, được đưa đi cấp cứu nhưng không qua khỏi. Nguyên nhân tử vong được xác định là say nắng.
Say nắng (sốc nhiệt) là giai đoạn nặng nhất của bệnh lý do nhiệt. Đây là tình trạng thân nhiệt tăng vọt trên 40°C, kèm theo rối loạn thần kinh và tổn thương cơ quan.
Khác với say nóng, say nắng thường xảy ra đột ngột, đặc biệt khi tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng gay gắt trong thời gian dài, như làm việc ngoài trời giữa trưa hoặc di chuyển dưới nắng nóng.
Các dấu hiệu điển hình của say nắng gồm:
-Sốt cao trên 40°C.
-Da nóng, đỏ, có thể khô hoặc ít mồ hôi.
-Rối loạn ý thức: lú lẫn, nói nhảm, co giật.
-Thở nhanh, tim đập nhanh.
-Có thể hôn mê.
Theo các chuyên gia, say nắng là tình trạng cấp cứu y khoa, nếu không xử trí kịp thời có thể gây tổn thương não, tim, thận và thậm chí tử vong.
-Lao động nặng hoặc tập thể dục dưới trời nắng
Các bác sĩ cho biết phần lớn trường hợp say nắng xảy ra khi cơ thể phải vận động cường độ cao trong thời tiết oi bức. Công nhân xây dựng, shipper, người bốc vác hay những người chạy bộ, chơi thể thao ngoài trời là nhóm có nguy cơ cao. Điều đáng lo ngại là nhiều người vẫn cảm thấy bình thường trước khi đột ngột ngã quỵ do thân nhiệt tăng quá nhanh.
-Ở lâu trong môi trường nóng, kín và thiếu thông gió
Không gian bí bách như phòng trọ chật hẹp không có điều hòa, nhà xưởng kín hoặc ô tô đỗ dưới nắng có thể khiến nhiệt tích tụ nhanh chóng. Theo các chuyên gia, nhiệt độ trong xe hơi có thể vượt 50°C chỉ sau vài phút đóng kín. Trẻ nhỏ, người cao tuổi và người có bệnh nền đặc biệt dễ gặp nguy hiểm trong những môi trường này.
-Vận động ngoài trời sau khi dùng đồ uống có cồn
Nhiều người cho rằng dùng bia hoặc các loại đồ uống có cồn giúp “giải nhiệt”, nhưng thực tế cồn lại khiến cơ thể mất nước nhanh hơn và làm giảm khả năng điều hòa thân nhiệt. Vì vậy, việc chơi thể thao, chạy bộ, đi xe đường dài hoặc lao động nặng dưới nắng sau khi sử dụng đồ uống có cồn có thể làm nguy cơ say nắng tăng lên đáng kể.
-Mặc quần áo bí bách, mang vác nặng khi di chuyển ngoài trời
Trang phục tối màu, không thấm hút mồ hôi hoặc việc mang ba lô nặng trong thời gian dài có thể cản trở quá trình tản nhiệt của cơ thể. Những người di chuyển liên tục ngoài trời, đặc biệt dưới thời tiết nắng gắt, rất dễ bị tích nhiệt mà không nhận ra.
Nếu người bệnh còn tỉnh táo cần nhanh chóng di chuyển người bệnh vào nơi thoáng mát (dưới gốc cây, nơi có bóng râm, trong nhà…). Đồng thời áp dụng các biện pháp sau để hạ thân nhiệt cho người bệnh như:
-Nếu có nhiệt kế nên đo thân nhiệt
-Để người bệnh nằm nghiêng hoặc ngồi ở tư thế tay chống vào gối
-Cởi bớt quần áo trên người bệnh nhân và dùng quạt để giảm bớt nhiệt trên cơ thể
-Dùng khăn lạnh đắp vào phần cổ, nách, bẹn…
-Cho người bệnh uống nhiều nước hoặc dung dịch điện giải
-Trong trường hợp người bệnh bất tỉnh cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu kịp thời.
-Khi ra ngoài vào thời tiết nắng nóng cần che chắn kín, có thể mặc áo chống nắng, quần áo dài tay, đội mũ rộng vành và sử dụng kem chống nắng. Nên mặc trang phục có màu sắc sáng để hạn chế hấp thụ nhiệt và mặc trang phục rộng rãi, thoáng mát, có chất liệu thấm hút mồ hôi.
-Uống đủ nước, đặc biệt là khi phải làm việc dưới thời tiết nắng nóng. Thường xuyên uống nước kể cả khi không khát và chia nhỏ thời gian uống trong ngày hạn chế đồ uống có cồn, nước ngọt có gas.
-Nếu làm việc quá lâu dưới thời tiết nắng nóng cần có thời gian nghỉ ngơi tại khu vực thoáng mát.
-Nếu có thể nên hạn chế ra ngoài khi thời tiết nắng nóng khung giờ từ 10h đến 14h hàng ngày.
-Bổ sung vào thực đơn hàng ngày các loại rau xanh, trái cây, đặc biệt là các loại rau củ có chứa nhiều kali như cà chua, rau mồng tơi, chuối…
-Tuyệt đối lưu ý không được để người già, trẻ nhỏ trong xe ô tô khi đã tắt máy quá lâu vì nhiệt độ có thể tăng cao rất nhanh gây ra tình trạng sốc nhiệt, nguy hiểm đến tính mạng.
-Khi vừa làm việc hoặc đi ra ngoài trời nắng nóng về, không nên bước vào phòng điều hòa hoặc tắm để tránh tình trạng chênh lệch nhiệt độ có thể dẫn tới đột quỵ.
Chu Quần Phi là nhà sáng lập tập đoàn Lens Technology và cũng là một trong những nữ doanh nhân quyền lực nhất Trung Quốc hiện nay với khối tài sản ước tính 16 tỷ USD.
Ít ai ngờ rằng trước khi sở hữu khối tài sản lên tới hàng chục tỷ USD, Chu Quần Phi từng là cô gái nghèo phải bỏ học năm 15 tuổi để đi làm công nhân trong các nhà máy tại Thâm Quyến.
Với truyền thông Trung Quốc, hành trình lập nghiệp của Chu Quần Phi không chỉ là câu chuyện về ý chí kiên cường mà còn là minh chứng cho tài năng kinh doanh xuất chúng.
Tuổi thơ nghèo khó và khát vọng đổi đời
Chu Quần Phi (SN 1970) lớn lên trong một gia đình nghèo tại tỉnh Hồ Nam (Trung Quốc). Cha bà bị mù sau một tai nạn lao động, trong khi mẹ qua đời khi Quần Phi mới 5 tuổi, để lại gia đình trong cảnh túng quẫn.
Tuổi thơ của nữ doanh nhân gắn liền với những ngày cắt cỏ, chăn lợn và làm nông để phụ giúp gia đình. Chính cuộc sống thiếu thốn ấy đã hun đúc trong bà khát vọng mãnh liệt phải thay đổi số phận.
Năm 15 tuổi, vì áp lực tài chính, Chu Quần Phi buộc phải bỏ học và rời quê tới Thâm Quyến (Trung Quốc) làm công nhân tại một nhà máy quang học.
Trong môi trường dây chuyền sản xuất khắc nghiệt, bà vẫn không ngừng học hỏi. Ban ngày làm việc, ban đêm học bổ túc văn hóa và theo học thêm các kỹ năng như kế toán, vận hành máy tính hay quản lý sản xuất.
Sự chăm chỉ cùng khả năng tiếp thu nhanh chóng giúp nữ công nhân trẻ nhanh chóng nổi bật và được thăng chức quản lý bộ phận in lụa chỉ sau một thời gian ngắn.
Đầu thập niên 90, khi nhà máy bà làm việc đứng trước nguy cơ đóng cửa vì chủ sở hữu rút vốn, Chu Quần Phi đã đưa ra quyết định táo bạo: Xin tiếp quản hoạt động của nhà máy.
Với câu nói nổi tiếng: “Tôi đã nắm được tất cả kỹ thuật của công ty, chỉ cần cho tôi một cơ hội”, bà đã thuyết phục được cấp trên giao quyền điều hành.
Dưới sự quản lý của Chu Quần Phi, nhà máy nhanh chóng trở thành đơn vị hoạt động hiệu quả nhất trong công ty. Tuy nhiên, do bất đồng trong định hướng kinh doanh, bà quyết định rời đi để tự lập nghiệp.
Khởi nghiệp trong căn hộ thuê chật hẹp
Năm 1993, Chu Quần Phi cùng người thân mở xưởng sản xuất nhỏ trong một căn hộ thuê tại Thâm Quyến. Phòng khách được tận dụng làm nơi sản xuất, còn bếp trở thành khu sinh hoạt của công nhân.
Từ mô hình xưởng gia đình chuyên in lụa, bà từng bước xây dựng doanh nghiệp riêng bằng sự kiên trì và kinh nghiệm tích lũy trong nhiều năm làm công nhân.
Khủng hoảng tài chính châu Á vào năm 1997 từng khiến công việc kinh doanh lao đao nhưng cũng mở ra cơ hội lớn. Khi nhiều khách hàng không đủ khả năng thanh toán tiền mặt và dùng máy móc cũ để trừ nợ, Chu Quần Phi đã tận dụng cơ hội này để mở rộng dây chuyền sản xuất kính đồng hồ. Công ty của bà từ đó bắt đầu được biết đến trong ngành.
Bước ngoặt lớn nhất đến vào năm 2001, khi bà nhận được đơn hàng từ TCL. Chu Quần Phi áp dụng công nghệ kính đồng hồ vào sản xuất mặt kính điện thoại nắp gập, thay thế loại kính hữu cơ truyền thống.
Thành công của mẫu điện thoại TCL3188 đã mở ra tiềm năng khổng lồ cho thị trường kính điện thoại tại Trung Quốc.
Hai năm sau, bà thành lập Lens Technology, tập trung nghiên cứu và sản xuất kính cho điện thoại di động. Nhờ chiến lược kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt và liên tục đổi mới công nghệ, Lens Technology nhanh chóng trở thành đối tác của nhiều “ông lớn” như Motorola và Apple.
Đặc biệt, vào năm 2007, khi Apple tìm kiếm nhà cung cấp màn hình cho thế hệ iPhone đầu tiên, Chu Quần Phi đã dẫn dắt đội ngũ kỹ sư làm việc ngày đêm để vượt qua hàng loạt tiêu chuẩn khắt khe. Việc trở thành đối tác chiến lược của Apple giúp Lens Technology tăng trưởng vượt bậc.
Từ “nữ hoàng kính điện thoại” đến nữ tỷ phú tự thân giàu nhất thế giới
Sự thăng hoa trong sự nghiệp của Chu Quần Phi gắn liền với tốc độ tăng trưởng ấn tượng của Lens Technology - doanh nghiệp được xem là “đế chế kính điện thoại” lớn hàng đầu thế giới hiện nay.
Những khoản lợi nhuận khổng lồ từ Lens Technology đã đưa Chu Quần Phi và chồng - doanh nhân Trịnh Tuấn Long - trở thành một trong những cặp vợ chồng tỷ phú giàu nhất Trung Quốc.
Năm 2015, bảng xếp hạng nữ tỷ phú Hurun 2015 cho thấy bà đã vượt qua nhiều cái tên đình đám để trở thành nữ tỷ phú giàu nhất Trung Quốc.
Hurun từng nhận xét đầy bất ngờ về hành trình của nữ doanh nhân: “Trước đây không ai chú ý đến Chu Quần Phi, không ngờ cô ấy vừa lên sàn đã trở thành nữ doanh nhân thành công nhất Trung Quốc, đồng thời cũng là nữ doanh nhân thành công nhất thế giới”.
Sau thành công trong lĩnh vực kính điện thoại, Lens Technology tiếp tục mở rộng sang các ngành công nghệ mới nhằm đón đầu xu hướng tương lai.
Năm 2025, công ty chính thức bước chân vào thị trường robot thông minh, tận dụng thế mạnh sản xuất chính xác để phát triển các linh kiện như mô-đun khớp nối, “bàn tay robot” và nhiều bộ phận cơ khí có độ chính xác cao.
Ngoài robot và kính AI, Lens Technology còn tiếp tục mở rộng sang lĩnh vực máy chủ AI và đặt mục tiêu sản xuất quy mô lớn.
Giới phân tích cho rằng chiến lược này sẽ giúp doanh nghiệp từng bước tham gia sâu hơn vào hệ sinh thái công nghệ thế hệ mới, thay vì chỉ phụ thuộc vào thị trường điện thoại thông minh như trước.
Biểu tượng của thế hệ doanh nhân tự thân
Câu chuyện của Chu Quần Phi được xem là biểu tượng cho thế hệ doanh nhân tự thân tại Trung Quốc. Họ là những người bước ra từ khó khăn nhưng đủ bản lĩnh để xây dựng đế chế công nghệ toàn cầu bằng chính năng lực của mình.
Chia sẻ với truyền thông Trung Quốc, Chu Quần Phi nhiều lần nhấn mạnh rằng thành công của bà là kết quả của sự kỷ luật, kiên trì và khả năng học hỏi liên tục.
Nữ doanh nhân cho rằng điểm quan trọng nhất trong sự nghiệp không nằm ở việc bắt đầu từ đâu, mà là cách một người đối mặt với khó khăn và lựa chọn không bỏ cuộc.
Bà từng nói rằng những năm tháng làm công nhân trong nhà máy đã dạy cho mình bài học lớn nhất, chính là phải hiểu rõ từng chi tiết nhỏ nhất của sản xuất và không ngừng cải thiện bản thân mỗi ngày. Theo Chu Quần Phi, thất bại không đáng sợ, điều đáng sợ là không dám thử lại.
Trưa 13/5, Quốc Tuấn, 26 tuổi, nhân viên văn phòng ở phường Yên Hòa ra phố Nguyễn Quốc Trị mua bánh mì. Hàng quán trên vỉa hè biến mất, thay vào đó là những tờ giấy in thực đơn, mã QR thanh toán dán trên hàng rào tôn. Tuấn đứng chờ và trao đổi với người bán qua khe hở của tấm kim loại. "Mua đồ ăn mà như đang thực hiện một giao dịch bí mật", Tuấn nói.
Ba tuần nay, những rào tôn quanh dự án A4/NO1, dọc phố Nguyễn Quốc Trị trở thành "sàn giao dịch" của các hàng quán vỉa hè trước kia. Khách dừng xe, người bán đứng sau tấm tôn nói vọng ra, mời chào. Việc đưa đồ, nhận tiền diễn ra qua khe hở hoặc lỗ thủng. Khách mua xong tự tìm nơi ngồi ăn, uống, tránh công an tuần tra.
Bên trong khu đất quây tôn, anh Hùng, chủ một quán nước, cho biết bán hàng kiểu du kích này là lựa chọn bất đắc dĩ. Do chi phí thuê mặt bằng cố định cao, anh bám trụ vỉa hè để giữ lượng khách quen. "Chúng tôi không lấn chiếm lối đi nhưng cũng cần một kẽ hở để sống, chứ cấm hẳn thì lấy gì nuôi gia đình", anh Hùng nói.
Cách đó hơn 8 km, tại phố Hàng Bạc, quán trà đá của bà Kim Ngân phải lùi vào con ngõ rộng hơn một mét. Khách tự mang cốc, tìm đến vỉa hè trước những nhà đang đóng cửa hoặc mái hiên nhà đối diện để ngồi. Mức phạt tới 2,5 triệu đồng mỗi lần vi phạm buộc bà Ngân phải "đuổi" họ đi nơi khác.
Tại phố Hàng Chiếu, bà Nguyễn Hồng, 60 tuổi, rời khỏi vỉa hè từ đầu tháng 4. Quầy bánh rán, bánh gối được chuyển vào sâu trong ngõ và treo biển bán mang về. Khách muốn ăn tại chỗ phải ngồi nép sát tường. Khi có người đi, họ phải đứng dậy, bê bát đĩa trên tay để nhường đường.
Dù doanh thu giảm hơn 50%, bà Hồng nói ủng hộ kế hoạch dẹp vỉa hè. "Tôi tin khi khách quen mua mang về, hàng quán vẫn duy trì được sinh kế theo cách văn minh, trật tự hơn", bà Hồng cho biết.
Kế hoạch 332 của Hà Nội về việc giành lại vỉa hè cho người đi bộ được triển khai qua ba giai đoạn: tuyên truyền, tổng kiểm tra xử lý và duy trì chống tái lấn chiếm. Giám đốc Công an Hà Nội yêu cầu siết chặt trách nhiệm cán bộ, trường hợp để vi phạm trật tự đô thị kéo dài sẽ bị hạ bậc xếp loại hoặc điều chuyển công tác.
Hiệu quả của việc "phạt nguội" qua camera bắt đầu phát huy tác dụng. Từ 23/4 đến 5/5, các đơn vị trong công an thành phố đã xử phạt 2.200 trường hợp, thu hơn 1,15 tỷ đồng. Hơn 1.100 trường hợp khác bị phạt nguội với tổng số tiền trên 557 triệu đồng.
Ghi nhận trong ngày 13/5 tại các tuyến phố thuộc phường Ba Đình, Giảng Võ, Đống Đa, Thanh Xuân, Hoàn Kiếm, Cầu Giấy, phần lớn vỉa hè đã quang đãng. Tuy nhiên, nhiều tiểu thương quanh các bệnh viện, công viên chuyển sang bán hàng kiểu "vô hình". Người bán đứng từ xa quan sát, khi có khách gọi mới mang nước ra. Nhiều chủ quán dùng xe máy chở đồ để dễ sơ tán khi thấy lực lượng tuần tra.
Chị Thúy Hạnh, sống gần Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương, kể người bán hàng giờ "thoắt ẩn thoắt hiện" để canh chừng công an.
Tiến sĩ Phan Lê Bình, chuyên gia giao thông, nói việc giải quyết lấn chiếm vỉa hè cần dựa vào thực tế. Ông đề xuất các phương án ứng xử khác nhau: cân bằng kinh doanh và lối đi ở vỉa hè rộng 6-8 mét; cho bán hàng rong buổi tối ở khu du lịch; phân vạch rõ ràng cho hộ kinh doanh nhỏ và yêu cầu ký cam kết.
Về góc độ kinh tế, PGS TS Đinh Trọng Thịnh, nguyên Trưởng Khoa Tài chính Quốc tế - Học viện Tài chính, cho biết kế hoạch dẹp vỉa hè đang đưa hoạt động kinh doanh vào nền nếp, dù tác động đến thu nhập của người lao động nhỏ lẻ. Ông Thịnh cũng nói tiểu thương đang chuyển sang kinh doanh trực tuyến hoặc bán hàng lưu động để thích ứng.
Anh Trần Vũ ở phường Từ Liêm chuyển sang bán cà phê trên xe lưu động từ cuối tháng 11/2025. Đầu tư khoảng 80 triệu đồng, anh đỗ xe tại các bãi được cấp phép. Anh Vũ nói mô hình này giúp tiết kiệm chi phí, không lo mất chỗ bán nhưng vẫn lo lắng khi loại hình này chưa có quy định pháp lý rõ ràng, dễ bị liệt vào dạng bán hàng rong. Anh hy vọng sớm có chính sách phù hợp cho các xe bán hàng lưu động để tiểu thương yên ổn mưu sinh.
"Thay vì kêu than, chúng tôi đang tìm cách thích nghi để tồn tại", anh Vũ nói.
Củ cải đường là loại rau củ có màu sắc rực rỡ, vị ngọt nhẹ. Không chỉ đẹp mắt, củ cải đường còn là "kho báu" dinh dưỡng với nhiều lợi ích bất ngờ.
Loại củ này không chỉ tạo nên sắc đỏ bắt mắt cho món ăn mà còn được xem là nguồn dinh dưỡng tự nhiên dồi dào, giàu vitamin, khoáng chất và các hợp chất thực vật có lợi, giúp hỗ trợ phòng ngừa nhiều bệnh lý và cải thiện sức khỏe tổng thể.
Giàu dinh dưỡng, ít calo
Trong 100g củ cải đường luộc chỉ chứa khoảng 44 kcal nhưng lại giàu chất xơ, folate, mangan, kali, magie cùng vitamin C, B6 và sắt. Đặc biệt, folate và mangan đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng tế bào, sức khỏe tim mạch và chuyển hóa năng lượng.
Hỗ trợ kiểm soát huyết áp
Nhờ hàm lượng nitrat tự nhiên cao, củ cải đường có thể giúp giãn mạch máu, cải thiện lưu thông và hỗ trợ giảm huyết áp. Một số nghiên cứu cho thấy việc uống nước ép củ cải đường có thể giúp cải thiện chỉ số huyết áp, góp phần giảm nguy cơ tim mạch và đột quỵ.
Giảm viêm, bảo vệ cơ thể
Củ cải đường chứa betalain – sắc tố thực vật có đặc tính chống viêm mạnh. Một số nghiên cứu ghi nhận việc tiêu thụ nước ép củ cải đường có thể giúp giảm các dấu hiệu viêm trong cơ thể, hỗ trợ kiểm soát các bệnh mạn tính liên quan đến viêm.
Rất tốt cho hệ tiêu hóa
Hàm lượng chất xơ dồi dào giúp củ cải đường nuôi dưỡng lợi khuẩn đường ruột, hỗ trợ tiêu hóa, giảm táo bón và góp phần phòng ngừa các bệnh lý đường ruột. Đồng thời, chất xơ còn giúp giảm nguy cơ bệnh tim và tiểu đường type 2.
Hỗ trợ chức năng não bộ
Không chỉ giúp tim mạch, nitrat trong củ cải đường còn tăng lưu lượng máu lên não, đặc biệt là vùng thùy trán, nơi kiểm soát trí nhớ và ra quyết định. "Đây là lý do củ cải đường được nghiên cứu như một thực phẩm hỗ trợ chống suy giảm trí nhớ khi lớn tuổi", theo bác sĩ Jonathan Burdette, chuyên gia thần kinh tại Đại học Wake Forest, Mỹ.
Hỗ trợ kiểm soát cân nặng
Ít calo, giàu nước và chất xơ giúp củ cải đường tạo cảm giác no lâu, hỗ trợ kiểm soát khẩu phần ăn và cân nặng hiệu quả. Đây là lựa chọn phù hợp trong chế độ ăn lành mạnh và giảm cân.
Tóm lại, củ cải đường là thực phẩm giàu giá trị dinh dưỡng với nhiều lợi ích sức khỏe, song cần sử dụng hợp lý để đạt hiệu quả tốt nhất.gười từ đủ 18 tuổi trở lên.
Tiềm năng chống ung thư
Củ cải đường chứa nhiều hợp chất chống oxy hóa như betaine, rutin, kaempferol… có thể giúp ức chế sự phát triển của tế bào bất thường. Tuy nhiên, các bằng chứng hiện vẫn cần thêm nghiên cứu để khẳng định rõ hơn trên người.
Ăn củ cải đường có thể khiến nước tiểu hoặc phân chuyển sang màu đỏ hồng – hiện tượng hoàn toàn vô hại và thường tự biến mất sau 1–2 ngày.
Tuy nhiên, người có nguy cơ sỏi thận nên sử dụng ở mức vừa phải, do củ cải đường chứa oxalat – một hợp chất có thể góp phần hình thành sỏi.
Mẹo chế biến củ cải đường ngon, dễ ăn:
Luộc, hấp, nướng hoặc xay sinh tố.
Thêm vào salad, bánh mì, bánh ngọt, súp hoặc bát ngũ cốc.
Lá củ cải đường cũng rất giàu dinh dưỡng, có thể xào hoặc luộc giống như rau cải.
