Trong cái nóng lên tới 40°C, một người đàn ông khoảng 30 tuổi tại Trung Quốc làm công việc khuân vác hàng hóa ngoài trời như thường lệ. Chỉ sau khoảng 2 giờ làm việc, anh bất ngờ ngã quỵ, được đưa đi cấp cứu nhưng không qua khỏi. Nguyên nhân tử vong được xác định là say nắng.
Say nắng (sốc nhiệt) là giai đoạn nặng nhất của bệnh lý do nhiệt. Đây là tình trạng thân nhiệt tăng vọt trên 40°C, kèm theo rối loạn thần kinh và tổn thương cơ quan.
Khác với say nóng, say nắng thường xảy ra đột ngột, đặc biệt khi tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng gay gắt trong thời gian dài, như làm việc ngoài trời giữa trưa hoặc di chuyển dưới nắng nóng.
Các dấu hiệu điển hình của say nắng gồm:
-Sốt cao trên 40°C.
-Da nóng, đỏ, có thể khô hoặc ít mồ hôi.
-Rối loạn ý thức: lú lẫn, nói nhảm, co giật.
-Thở nhanh, tim đập nhanh.
-Có thể hôn mê.
Theo các chuyên gia, say nắng là tình trạng cấp cứu y khoa, nếu không xử trí kịp thời có thể gây tổn thương não, tim, thận và thậm chí tử vong.
-Lao động nặng hoặc tập thể dục dưới trời nắng
Các bác sĩ cho biết phần lớn trường hợp say nắng xảy ra khi cơ thể phải vận động cường độ cao trong thời tiết oi bức. Công nhân xây dựng, shipper, người bốc vác hay những người chạy bộ, chơi thể thao ngoài trời là nhóm có nguy cơ cao. Điều đáng lo ngại là nhiều người vẫn cảm thấy bình thường trước khi đột ngột ngã quỵ do thân nhiệt tăng quá nhanh.
-Ở lâu trong môi trường nóng, kín và thiếu thông gió
Không gian bí bách như phòng trọ chật hẹp không có điều hòa, nhà xưởng kín hoặc ô tô đỗ dưới nắng có thể khiến nhiệt tích tụ nhanh chóng. Theo các chuyên gia, nhiệt độ trong xe hơi có thể vượt 50°C chỉ sau vài phút đóng kín. Trẻ nhỏ, người cao tuổi và người có bệnh nền đặc biệt dễ gặp nguy hiểm trong những môi trường này.
-Vận động ngoài trời sau khi dùng đồ uống có cồn
Nhiều người cho rằng dùng bia hoặc các loại đồ uống có cồn giúp “giải nhiệt”, nhưng thực tế cồn lại khiến cơ thể mất nước nhanh hơn và làm giảm khả năng điều hòa thân nhiệt. Vì vậy, việc chơi thể thao, chạy bộ, đi xe đường dài hoặc lao động nặng dưới nắng sau khi sử dụng đồ uống có cồn có thể làm nguy cơ say nắng tăng lên đáng kể.
-Mặc quần áo bí bách, mang vác nặng khi di chuyển ngoài trời
Trang phục tối màu, không thấm hút mồ hôi hoặc việc mang ba lô nặng trong thời gian dài có thể cản trở quá trình tản nhiệt của cơ thể. Những người di chuyển liên tục ngoài trời, đặc biệt dưới thời tiết nắng gắt, rất dễ bị tích nhiệt mà không nhận ra.
Nếu người bệnh còn tỉnh táo cần nhanh chóng di chuyển người bệnh vào nơi thoáng mát (dưới gốc cây, nơi có bóng râm, trong nhà…). Đồng thời áp dụng các biện pháp sau để hạ thân nhiệt cho người bệnh như:
-Nếu có nhiệt kế nên đo thân nhiệt
-Để người bệnh nằm nghiêng hoặc ngồi ở tư thế tay chống vào gối
-Cởi bớt quần áo trên người bệnh nhân và dùng quạt để giảm bớt nhiệt trên cơ thể
-Dùng khăn lạnh đắp vào phần cổ, nách, bẹn…
-Cho người bệnh uống nhiều nước hoặc dung dịch điện giải
-Trong trường hợp người bệnh bất tỉnh cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu kịp thời.
-Khi ra ngoài vào thời tiết nắng nóng cần che chắn kín, có thể mặc áo chống nắng, quần áo dài tay, đội mũ rộng vành và sử dụng kem chống nắng. Nên mặc trang phục có màu sắc sáng để hạn chế hấp thụ nhiệt và mặc trang phục rộng rãi, thoáng mát, có chất liệu thấm hút mồ hôi.
-Uống đủ nước, đặc biệt là khi phải làm việc dưới thời tiết nắng nóng. Thường xuyên uống nước kể cả khi không khát và chia nhỏ thời gian uống trong ngày hạn chế đồ uống có cồn, nước ngọt có gas.
-Nếu làm việc quá lâu dưới thời tiết nắng nóng cần có thời gian nghỉ ngơi tại khu vực thoáng mát.
-Nếu có thể nên hạn chế ra ngoài khi thời tiết nắng nóng khung giờ từ 10h đến 14h hàng ngày.
-Bổ sung vào thực đơn hàng ngày các loại rau xanh, trái cây, đặc biệt là các loại rau củ có chứa nhiều kali như cà chua, rau mồng tơi, chuối…
-Tuyệt đối lưu ý không được để người già, trẻ nhỏ trong xe ô tô khi đã tắt máy quá lâu vì nhiệt độ có thể tăng cao rất nhanh gây ra tình trạng sốc nhiệt, nguy hiểm đến tính mạng.
-Khi vừa làm việc hoặc đi ra ngoài trời nắng nóng về, không nên bước vào phòng điều hòa hoặc tắm để tránh tình trạng chênh lệch nhiệt độ có thể dẫn tới đột quỵ.
Sự việc bắt nguồn từ ngày 6/5 khi một số người nói không thể thanh toán trên các sàn thương mại điện tử do hệ thống báo "địa chỉ không hỗ trợ giao hàng". Bộ phận chăm sóc khách hàng giải thích, nhiều cửa hàng đã chặn đơn đến khu vực này do tỷ lệ người mua lợi dụng chính sách yêu cầu hoàn tiền "ở mức rất cao".
Nhiều chủ tài khoản bán hàng xác nhận sự việc. Một người kinh doanh quần áo cho biết từng gửi 122 bưu kiện đến Yingfeng nhưng có 94 đơn bị trả lại kèm yêu cầu hoàn tiền.
Khảo sát của báo The Paper cho thấy các thương hiệu như Saint Laurent, Prada hay Miu Miu đã đưa toàn bộ phường Yingfeng vào danh sách hạn chế.
Thử nghiệm của Jimu News hôm 10/5 cho thấy, khi đặt mua đôi sandal Prada giá hơn 7.000 tệ (khoảng 24 triệu đồng) hoặc túi đồ IKEA đến địa chỉ tại Yingfeng, hệ thống báo "không hỗ trợ giao hàng" hoặc "hết hàng". Giao dịch chỉ thành công khi đổi sang khu vực lân cận.
Phường Yingfeng, quận Tiêu Sơn, Hàng Châu có khoảng 239.000 người, với 70% là thanh niên. Nơi đây tập trung nhóm người làm nghề livestream. Riêng chung cư Regent International - tòa nhà biểu tượng của Hàng Châu, sức chứa ước tính lên tới hơn 20.000 người, chủ yếu là các hot girl, streamer và KOL, được ghi nhận là điểm có số lượng đơn hoàn trả cao nhất.
Xiao Shui, cư dân tại Yingfeng, kể cô không thể đặt mua túi xách hãng Miu Miu từ tháng 9/2023 do lỗi hệ thống. Ngày 8/5, một thanh niên tại đây cũng xác nhận không thể mua giày trên nền tảng Douyin.
Li, người làm nghề livestream tại Yingfeng, cho rằng đây là phản ứng của một số nhãn hàng. Li kể cô thường mua hàng online, giữ lại 30% và hoàn trả 70% sau thời gian dùng thử. Cô lý giải tỷ lệ này hợp lý do chất lượng hàng hóa đôi khi không như quảng cáo.
Wu Chao, một streamer khác ở Yingfeng, nói tỷ lệ trả hàng của nhóm làm nghề này khá cao do đặc thù công việc. "Họ có thể đặt hàng chục món cùng lúc (làm đạo cụ khi livestream), nhưng chỉ giữ lại một hoặc hai món", Wu kể.
Người quản lý trạm chuyển phát nhanh tại Yingfeng, ông Duan, xác nhận tình trạng trục lợi qua mạng. Trước kỳ nghỉ lễ 1/5, ba thương hiệu giày dép và túi xách đã ngừng giao hàng đến khu vực này do bị khách đặt đồ mang đi chơi rồi hoàn hàng lấy lại tiền. Ông Duan cho biết nhiều người còn mua hàng tầm trung để bán trên các nền tảng đồ cũ, nếu không bán được sẽ trả lại cho cửa hàng.
"Nhân viên giao hàng phải đi thu gom đơn hoàn trả mà không có thêm thu nhập, làm tăng khối lượng công việc", ông Duan nói.
Xiao Zhang, một nhân viên chuyển phát khác, kể một thương hiệu đắt tiền từng bị người dân khu vực mua về sao chép làm hàng nhái, dẫn đến việc bị từ chối giao hàng.
Lao Bai, chủ một gian hàng trên Taobao, cho biết ngành thời trang chịu thiệt hại nặng khi tỷ lệ hoàn trả lên tới 50-70%. Anh nói từng phải đền bù các sản phẩm bị khách làm hỏng để đòi tiền. Một số nền tảng như Taobao hay Douyin cho phép khách hàng hoàn trả trong 7 ngày không cần lý do dẫn đến việc trục lợi. Lao Bai phải tự lắp bốn camera giám sát quy trình đóng gói và chặn giao dịch với nhiều khách hàng.
Đại diện Ủy ban phường Yingfeng từ chối bình luận.
Chuyên gia bán lẻ Zhuang Shuai, người sáng lập Bailian Consulting, nhận định sự việc xuất phát từ sự mất cân bằng trong quy tắc của nền tảng. Ông đề xuất các sàn thương mại điện tử cần thiết lập ngưỡng tỷ lệ hoàn trả, yêu cầu người mua chịu phí vận chuyển nếu trả hàng vượt mức 80% mỗi tháng, đồng thời lập danh sách hạn chế các gian hàng quảng cáo sai sự thật.
Một ca cấp cứu đặc biệt nghiêm trọng vừa xảy ra tại thành phố Phúc Châu, tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc đã khiến đội ngũ y bác sĩ không khỏi căng thẳng khi một bệnh nhân nam ngoài 60 tuổi rơi vào tình trạng xuất huyết tiêu hóa ồ ạt, nôn ra lượng máu khổng lồ chỉ trong thời gian rất ngắn, đe dọa trực tiếp đến tính mạng.
Theo thông tin từ bệnh viện, khoảng 1h sáng, ông Trương được đưa vào phòng cấp cứu trong tình trạng sốc nặng, da tái lạnh, ý thức lơ mơ và huyết áp tụt sâu. Điều khiến các bác sĩ đặc biệt lo ngại là chỉ trong khoảng 5 phút ngắn ngủi, bệnh nhân đã liên tục nôn ra hơn 2 lít máu tương đương gần 1/3 tổng lượng máu trong cơ thể người trưởng thành.
Tình trạng mất máu cấp diễn tiến quá nhanh khiến bệnh nhân rơi vào nguy cơ ngừng tim bất cứ lúc nào do thiếu oxy nuôi cơ thể. Nhịp tim tăng vọt, huyết áp tụt sâu, toàn bộ hệ tuần hoàn rơi vào trạng thái suy sụp. Trước tình huống khẩn cấp, ê-kíp trực lập tức kích hoạt báo động đỏ, tiến hành truyền dịch, truyền máu và nội soi cầm máu cấp cứu.
Sau nhiều giờ can thiệp liên tục và đầy áp lực, các bác sĩ đã kiểm soát được ổ xuất huyết, giúp bệnh nhân tạm thời vượt qua cửa tử. Đây được xem là một trong những ca xuất huyết tiêu hóa nặng và nhanh hiếm gặp, đòi hỏi xử trí khẩn cấp trong từng phút.
Khi tình trạng bệnh nhân ổn định hơn, kết quả nội soi và chẩn đoán xác định nguyên nhân không phải ung thư như gia đình lo sợ ban đầu, mà là một tổn thương mạch máu hiếm gặp có tên tổn thương Dieulafoy tại dạ dày.
Theo các bác sĩ, đây là tình trạng một động mạch có kích thước bất thường nằm sát ngay dưới lớp niêm mạc dạ dày. Khi bị lộ ra bề mặt niêm mạc và vỡ, nó có thể gây chảy máu dữ dội với áp lực rất cao, giống như "một vòi máu phun thẳng vào lòng dạ dày".
Điểm nguy hiểm của bệnh lý này nằm ở chỗ hoàn toàn không có dấu hiệu cảnh báo rõ ràng trước đó. Người bệnh có thể đang sinh hoạt bình thường nhưng đột ngột xuất hiện xuất huyết ồ ạt, dẫn đến sốc mất máu chỉ trong vài phút. Nếu không được nội soi cầm máu kịp thời, nguy cơ tử vong là rất cao.
Từ trường hợp trên, đội ngũ y bác sĩ nhấn mạnh rằng dù nguyên nhân trực tiếp là tổn thương mạch máu hiếm gặp, nhưng sức khỏe dạ dày suy yếu do thói quen sinh hoạt lâu dài có thể làm tăng nguy cơ biến chứng nặng nề, theo QQ.
Bác sĩ cảnh báo có 4 thói quen ăn uống phổ biến nhưng đặc biệt nguy hiểm đối với hệ tiêu hóa:
Khi dạ dày rỗng trong thời gian dài, dịch vị vẫn tiếp tục tiết ra và không có thức ăn trung hòa, dẫn đến việc axit trực tiếp tấn công lớp niêm mạc. Về lâu dài, niêm mạc bị bào mòn, tạo điều kiện cho các tổn thương mạch máu tiềm ẩn trở nên nguy hiểm hơn.
Cồn trong rượu bia không chỉ kích thích tăng tiết axit mà còn làm giãn nở mạch máu dưới niêm mạc dạ dày. Sự kết hợp này làm tăng nguy cơ xuất huyết, đặc biệt ở những người đã có sẵn tổn thương vi thể trong dạ dày.
Thực phẩm có tính kích thích mạnh hoặc kết cấu cứng có thể gây trầy xước niêm mạc trong quá trình tiêu hóa. Những tổn thương nhỏ lặp đi lặp lại sẽ làm suy yếu hàng rào bảo vệ tự nhiên của dạ dày.
Việc nạp lượng thức ăn quá lớn khiến dạ dày phải giãn căng tối đa, tạo áp lực lớn lên thành mạch máu dưới niêm mạc. Nếu tồn tại sẵn tổn thương, áp lực này có thể trở thành yếu tố kích hoạt xuất huyết cấp tính.
Các bác sĩ khuyến cáo, nôn ra máu là một trong những dấu hiệu cấp cứu nghiêm trọng nhất liên quan đến hệ tiêu hóa. Người bệnh tuyệt đối không chủ quan, không tự điều trị tại nhà mà cần được đưa đến cơ sở y tế ngay lập tức.
Trong quá trình chờ cấp cứu, cần hạn chế tối đa việc ăn uống, giữ người bệnh nằm nghiêng để tránh sặc máu và đảm bảo đường thở thông thoáng. Việc xử trí đúng cách và kịp thời có thể quyết định trực tiếp đến tính mạng người bệnh.
Viện Nghiên cứu cao cấp về toán (VIASM) và Quỹ Phát triển giáo dục IEG vừa tổng kết, trao giải kỳ thi Mô hình hóa toán học Việt Nam 2026 (VM2C). Đội Trường THPT chuyên Lương Văn Chánh gồm Nguyễn Nhật Anh (lớp chuyên tin) cùng Trần Đặng Mạnh Hưng, Huỳnh Xuân Lộc và Võ Giang Thiên (lớp chuyên toán) đã xuất sắc giành giải nhất.
Trở về quê hương sau lễ trao giải, Huỳnh Xuân Lộc cho biết trước khi vào vòng chung kết toàn quốc, đội đã vượt qua vòng tuyển chọn cấp trường.
"Khoảng một tháng trước cuộc thi, cả nhóm dành vài buổi tối mỗi tuần để cùng ôn luyện, giải các đề mô hình toán học những năm trước.
Mục tiêu lớn nhất của những buổi ôn tập này không chỉ là giải toán, mà chủ yếu là để tăng khả năng tương tác, giúp các thành viên hiểu ý nhau và tối ưu hóa kỹ năng làm việc nhóm", Lộc chia sẻ.
Theo Lộc, điểm hấp dẫn của cuộc thi là đưa toán học ra khỏi lý thuyết để giải quyết các vấn đề xã hội.
"Đề thi năm nay giải quyết những vấn đề xuất phát từ thực tiễn như chiến lược xét nghiệm gộp trong sàng lọc COVID-19, chiến thuật Pit stop trong đua xe công thức 1... Việc vận dụng toán học để tìm lời giải cho những bài toán thực tế mang đến cho mình nhiều trải nghiệm mới", Lộc chia sẻ.
Thành viên chịu trách nhiệm "chinh phục" hội đồng chuyên môn bằng phần thuyết trình là Trần Nhật Anh.
"Mình phụ trách phần thuyết trình tổng thể và đối đáp chung nhờ đã tích lũy được một số kinh nghiệm đứng trước đám đông. Phần câu hỏi sâu sát vào phần việc của bạn nào thì bạn đó sẽ trả lời thêm", Nhật Anh cho biết.
Trong khi đó, Mạnh Hưng và Giang Thiên cho rằng điều quý giá nhất sau cuộc thi là tinh thần đoàn kết. Mỗi thành viên có thế mạnh riêng và phải biết bổ trợ lẫn nhau mới tạo nên thành công.
Ngay khi được xướng tên ở vị trí cao nhất, cả đội tuyển thực sự vỡ òa, vì kết quả này nằm ngoài sự kỳ vọng ban đầu.
"Tụi mình đến với cuộc thi với tâm thế học hỏi là chính, chỉ mong có giải là đã vui rồi. Mấy ngày thi chúng mình đã dốc hết 100% sức lực, đạt được thành tích này là phần thưởng xứng đáng cho những công sức mà cả nhóm đã bỏ ra. Ngay khi đoạt giải nhất mình và các bạn khác đều gọi báo tin vui về cho gia đình, người thân", Nhật Anh nói.
Bốn thành viên của đội tuyển giành ngôi quán quân kỳ thi cho biết khoảnh khắc đáng nhớ nhất của họ là khi được GS Ngô Bảo Châu cùng GS.TSKH Vũ Hoàng Linh - Chủ tịch Hội Toán học Việt Nam - trao thưởng và chúc mừng.
"Việc được gặp những giáo sư hàng đầu về toán và được các thầy trao giải thưởng là một vinh dự cực kỳ lớn đối với học sinh tụi mình", Lộc nói.
Bên cạnh đó, trong khuôn khổ kỳ thi Lộc và các bạn còn có cơ hội được trò chuyện, tiếp xúc với rất nhiều giáo sư, tiến sĩ đầu ngành.
"Dù thời gian không dài nhưng những chia sẻ của GS Ngô Bảo Châu đã tiếp thêm động lực để mình tiếp tục theo đuổi niềm đam mê toán học, trước mắt là chuẩn bị cho năm học lớp 12", Lộc chia sẻ.
Theo các thành viên, điều giá trị nhất mà cuộc thi mang lại không chỉ là danh hiệu mà còn là những trải nghiệm và bài học quý cho chặng đường phía trước.
Thầy Huỳnh Tấn Châu - Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Lương Văn Chánh - cho biết VM2C được tổ chức từ năm 2023 và đây là lần đầu tiên đội tuyển của trường giành giải nhất, trước đây trường chỉ đoạt một giải nhì và ba giải ba.
"Đây là sân chơi giúp học sinh vận dụng kiến thức để giải quyết các bài toán thực tiễn. Trong một tuần, các em làm việc nhóm, xây dựng mô hình, đề xuất giải pháp và bảo vệ trước các nhà khoa học. Quá trình trải nghiệm tại VIASM giúp các em phát triển tư duy, kỹ năng và có thêm nhiều kỷ niệm đẹp", thầy Châu nói.
