Với giá trị dinh dưỡng đáng chú ý, cá chẽm thường được đặt lên bàn cân so sánh với cá hồi nổi tiếng giàu omega-3. Thậm chí, ở một số khía cạnh, cá chẽm còn được nhận định là có lợi thế hơn so với cá hồi.
Việc bổ sung cá chẽm vào thực đơn một cách hợp lý không chỉ làm phong phú bữa ăn mà còn mang lại nhiều lợi ích đáng kể cho sức khỏe.
Cung cấp protein chất lượng cao: Cá chẽm là một nguồn cung cấp protein chất lượng cao, rất cần thiết cho sự phát triển và duy trì các cơ quan trong cơ thể.
Protein trong cá chẽm có chứa tất cả các axit amin thiết yếu mà cơ thể không thể tự tổng hợp được. Điều này đặc biệt quan trọng cho sự phát triển cơ bắp, sự hình thành và phục hồi các tế bào và mô.
Protein chất lượng cao từ cá chẽm không chỉ hỗ trợ về cơ bắp mà còn giúp thúc đẩy quá trình chuyển hóa. Ăn cá chẽm thường xuyên cũng giúp cơ thể duy trì năng lượng ổn định và hỗ trợ quá trình giảm cân hiệu quả.
Tốt cho tim mạch: Cá chẽm giàu axit béo Omega-3 bao gồm EPA và DHA, hai loại axit béo quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh về tim mạch. Omega-3 giúp giảm mức triglyceride trong máu, hạ huyết áp và ngăn ngừa hình thành cục máu đông.
Việc bổ sung cá chẽm trong thực đơn hàng ngày có thể giúp cải thiện lưu thông máu và giảm nguy cơ đột quỵ hay nhồi máu cơ tim.
Cải thiện chức năng não bộ: Axit béo Omega-3 cũng đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì và cải thiện chức năng não bộ. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng, việc tiêu thụ đủ lượng Omega-3 có thể giúp cải thiện trí nhớ, tăng cường khả năng tập trung và giảm nguy cơ mắc các bệnh thoái hóa thần kinh như Alzheimer.
Hỗ trợ sức khỏe mắt: DHA, một loại axit béo Omega-3 có trong cá chẽm, là thành phần cấu trúc chính của võng mạc mắt. Việc bổ sung đủ DHA giúp duy trì sức khỏe mắt, ngăn ngừa thoái hóa điểm vàng và giảm nguy cơ mắc các bệnh về mắt, nhất là ở độ tuổi cao.
Cung cấp nhiều vitamin và khoáng chất: Cá chẽm là nguồn cung cấp nhiều dưỡng chất, khoáng chất và vitamin tự nhiên như D, B12, Canxi… và đặc biệt là Selen.
Đây là một khoáng chất vi lượng quan trọng có trong cá chẽm nhằm giúp bảo vệ cơ thể khỏi các tổn thương oxy hóa và tăng cường chức năng miễn dịch. Selen cũng có vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe tuyến giáp và hỗ trợ quá trình chuyển hóa.
Cá chẽm chưng tương: Cá chẽm chưng tương là sự tổng hòa của hương vị được tẩm ướp khéo léo. Cho ra một đĩa cá mềm dai, đậm vị khi được ăn kèm với phần nước sốt khá lạ miệng. Món này chế biến cũng vô cùng đơn giản, bạn chỉ cần làm sạch và ướp cá với nước sốt tương. Sau đó hấp là đã có một đĩa cá hấp tương đầy vị.
Cá chẽm hấp xì dầu: Cá chẽm kết hợp cùng xì dầu và nấm mèo trở thành món ăn vừa ngon ngọt, đậm đà lại rất dễ để tự làm. Cá chẽm hấp tương giữ trọn vị ngọt tự nhiên của cá, hòa thêm vị mặn thanh của xì dầu tạo nên một món ăn vô cùng hấp dẫn.
Canh cá chẽm nấu ngót: Xuất thân từ miền Trung, món canh cá chẽm nấu ngót không chỉ thơm ngon mà còn bình dị và thân thương đến lạ. Phần nước dùng có vị ngọt từ cá, thêm chút vị chua thanh của cà chua, khi được nêm nếm vừa ăn thì đảm bảo sẽ vô cùng “tốn cơm”.
Cá chẽm sốt chua ngọt: Cá chẽm sốt chua ngọt ngoài thành phần chính là cá, thì phần nước sốt chua chua, ngọt ngọt để rưới lên vô cùng quan trọng, quyết định lớn đến sự thành công của món ăn. Phần da cá được chiên kỹ càng sẽ vô cùng giòn, thơm béo thêm nước sốt thì không thể nào chối từ.
Cá chẽm kho cà: Cá chẽm kho cà thơm là một món ăn không mới, nhưng để nấu ngon lại cần nhiều sự khéo léo của người nấu. Nồi cá kho nóng hổi tỏa hương thơm nức mũi, phần thịt cá đã ngọt tự nhiên nhờ có cà và hành lá mà cá càng trở nên dậy vị hơn.
Bí quyết để cá đậm vị hơn là bạn nên tự thắng nước màu bằng cách dùng 1-2 muỗng đường vào nồi rồi đun nhỏ lửa cho đến khi hỗn hợp chuyển qua nâu cánh dán. Thêm ớt hiểm và 3 muỗng canh nước mắm là bạn đã có thể để cá vào kho.
Cá chẽm kho tiêu: Món cá chẽm kho tiêu trở nên quen thuộc với các bà nội trợ, nhờ sự kết hợp hoàn hảo giữa cá béo ngậy và vị tiêu cay nồng. Cá chẽm kho tiêu sẽ ngon hơn rất nhiều khi bạn ăn cùng với tóp mỡ đấy.
Cách làm tóp mỡ cũng siêu đơn giản, chỉ cần mỡ heo mua về rửa sạch, cắt miếng vuông nhỏ. Sau đó, cho vào chảo và đảo đều tầm 15 phút cho đến khi tóp mỡ chuyển sang màu vàng nâu là dùng được.
Cá chẽm kho khóm (dứa): Cá chẽm kho kèm với khóm không quá cầu kỳ, món ăn tuy chỉ được chế biến khá đơn giản, nhưng nhờ vậy mà cá được thấm đẫm vị ngọt dịu của thơm.
Bí quyết của món này là bạn nên xào thơm trước để nước thơm tiết ra hết. Khi bỏ cá vào nước thơm sẽ ngấm vào tăng hương vị cho cá. Rắc lên một chút hành lá và chấm với chén nước mắm ớt cay the the, ăn cùng cơm trắng thì chẳng khác gì mỹ vị.
Cá chẽm kho nước dừa: Tuy chỉ là một món ăn bình dân nhưng cá chẽm kho nước dừa lại luôn hấp dẫn người dùng đến lạ. Dừa bạn nên chọn dừa xiêm chưa bóc vỏ, vì vừa nhiều nước lại có vị ngọt thanh tự nhiên. Cái vị béo của nước dừa sau khi được nấu trong một thời gian với cá, tạo nên một tổ hợp cá kho đậm đà, thơm béo khó khước từ.
Cá chẽm om dưa chua cay: Vị ngọt béo từ cá được om kỹ với dưa chua, thêm một vài khoanh ớt cay nồng sẽ làm nồi nước dùng trở nên hấp dẫn nhờ đủ vị chua cay khá đặc trưng. Cá chẽm om dưa chua sẽ ngon hơn khi bạn ăn kèm với xà lách hoặc rau răm,…
Cá chẽm sốt chanh dây: Thời gian gần đây thì cá chẽm được biến tấu khá nhiều món ăn, phổ biến có thể kể đến cá chẽm sốt chanh dây. Không như cà hay thơm, vị chua chua ngọt ngọt của chanh dây vừa giúp món ăn trở nên khác độc đáo, tròn vị, lại vừa giảm được phần nào đó mùi tanh của cá.
Đầu bếp Vũ Nhất Thông của Trung tâm dạy nấu ăn Eric Cooking Class (TP HCM) cho biết quan niệm muối chỉ dùng để tạo vị mặn chỉ đúng một phần. Trong ẩm thực, muối đóng vai trò như chất điều phối hương vị.
Cơ chế khuếch đại vị ngọt
Khi rắc muối lên các loại trái cây như dưa hấu, dứa hay xoài, lượng đường trong quả không thay đổi nhưng người ăn vẫn thấy ngọt hơn. Hiện tượng này xảy ra do hoạt động của các thụ thể vị giác trên lưỡi.
Khi rắc một lượng muối nhỏ, các ion Natri tương tác với thụ thể, làm tăng độ nhạy cảm của chúng với phân tử đường. Nhờ đó, não bộ ghi nhận cảm giác ngọt rõ nét hơn. Việc kết hợp muối với dưa hấu cũng phản ánh triết lý ẩm thực phương Đông. Dưa hấu tính hàn, khi kết hợp với muối tính ấm giúp tạo sự cân bằng cho cơ thể.
Khả năng ức chế vị đắng
Ngoài khả năng kích vị ngọt, muối còn giúp giảm vị đắng. Thông thường, các hợp chất gây đắng trong cà phê, khổ qua hay chocolate đen liên kết với thụ thể vị đắng trên lưỡi để gửi tín hiệu về não. Khi có muối, ion Natri liên kết với các thụ thể này trước, làm giảm khả năng tiếp nhận hợp chất đắng. Tín hiệu truyền về não bị suy giảm, giúp món ăn bớt đắng gắt.
Theo đầu bếp Nhất Thông, để muối phát huy vai trò mà không làm mặn món ăn, cần kiểm soát liều lượng. Đối với trái cây tươi, người dùng chỉ rắc vài hạt muối ngay trước khi ăn. Với các món tráng miệng, dùng khoảng 0,5 g muối cho một mẻ bánh hoặc nước sốt để giảm độ ngọt gắt. Nếu dùng quá nhiều, vị mặn sẽ lấn át hương vị nguyên bản của thực phẩm.
Sáng 15/6, một bệnh nhi được gia đình đưa đến Bệnh viện Sản - Nhi tỉnh Quảng Ngãi trong tình trạng khàn tiếng, ho nhiều, khó thở. Qua thăm khám và nội soi đường thở, các bác sĩ phát hiện một dị vật bất thường đang nằm sâu trong đường hô hấp.
Ngay sau đó, bệnh nhi được hội chẩn với Khoa Nhi hô hấp và chỉ định chuyển đến phòng mổ để tiến hành cấp cứu nội soi gắp dị vật.
Trong quá trình nội soi phế quản, ê-kíp Khoa Nhi hô hấp phát hiện một con đỉa còn sống nằm tại vị trí carina (ngã ba khí quản, nơi chia đôi thành hai phế quản trái và phải).
Hình ảnh nội soi cho thấy con đỉa liên tục co duỗi, thò ra thụt vào trong đường thở. Sau khi xác định chính xác vị trí, các bác sĩ đã tiến hành gắp con đỉa ra ngoài. Con đỉa có chiều dài khoảng 12cm.
Theo bác sĩ chuyên khoa II Huỳnh Duy Thám - Trưởng khoa Nhi Hô hấp, Bệnh viện Sản - Nhi tỉnh Quảng Ngãi, đây là trường hợp dị vật đường thở đặc biệt nguy hiểm. Nếu không được phát hiện và can thiệp kịp thời, con đỉa có thể tiếp tục hút máu, phát triển kích thước, gây bít tắc đường thở, dẫn đến suy hô hấp nặng, thậm chí đe dọa tính mạng trẻ.
Gia đình cho biết, trẻ từng đi tắm suối và có uống nước suối. Đây có thể là nguyên nhân khiến đỉa xâm nhập vào đường thở, sau đó bám lại và phát triển trong cơ thể.
Các bác sĩ khuyến cáo, khi trẻ có các biểu hiện bất thường kéo dài như ho dai dẳng, khàn tiếng, khó thở, ho ra máu hoặc cảm giác vướng trong cổ họng sau khi đi tắm suối, uống nước khe suối, ao hồ…, phụ huynh cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám, phát hiện và xử trí kịp thời.
Cuối tuần qua, tôi ngồi cà phê với một nhóm bạn cùng tuổi. Chúng tôi đều trên dưới 60: người sống ở Úc, người ở Mỹ, người ở Việt Nam. Câu chuyện ban đầu xoay quanh sức khỏe, công việc và những trải nghiệm.
Nhưng rồi câu chuyện nhanh chóng chuyển sang con cái.
Chúng tôi nhận ra mình đang chia sẻ một nỗi băn khoăn khá giống nhau. Một người bạn kể con trai mình vừa tốt nghiệp đại học nhưng chưa có người yêu. Một người khác nói con gái đã đi làm vài năm nhưng dường như không mặn mà chuyện tình cảm.
Một anh bạn nửa đùa nửa thật: “Hồi bằng tuổi tụi nó mình đã lo cưới vợ rồi. Còn tụi nhỏ bây giờ thì lo tập gym”.
Một khảo sát của Institute for Family Studies và Wheatley Institute (Đại học Brigham Young, Mỹ), được trích dẫn trong bài báo The Reason Gen Z Isn’t Dating của The New York Times, cho thấy chỉ khoảng 30% người trẻ đang tích cực hẹn hò, dù gần một nửa nói họ muốn có một mối quan hệ.
Chưa đến 40% tin mình đủ hấp dẫn với bạn đời tiềm năng, và chỉ khoảng một phần tư cảm thấy tự tin tiếp cận người mình thích.
Các nhà nghiên cứu cho rằng mạng xã hội khiến việc tìm hiểu nhau diễn ra qua màn hình nhiều hơn ngoài đời. Những năm COVID-19 làm gián đoạn kỹ năng giao tiếp trực tiếp. Trong khi đó, các cuộc tranh cãi gay gắt về tình yêu và giới tính trên mạng đôi khi khiến không ít người trẻ trở nên dè dặt hơn khi bước vào các mối quan hệ.
Hệ quả là sự xuất hiện của những trào lưu mới trong giới trẻ phương Tây như “looksmaxxing”, tập trung tối đa vào việc cải thiện ngoại hình với niềm tin rằng ngoại hình quyết định cơ hội trong tình cảm và cuộc sống. Một số người trẻ dành nhiều thời gian cho việc tập gym, chăm sóc hình ảnh trên mạng xã hội, thậm chí theo đuổi những tiêu chuẩn ngoại hình khá cực đoan.
Những xu hướng toàn cầu này cũng đang dần xuất hiện ở Việt Nam. Thế hệ Z đang định nghĩa lại khái niệm về hạnh phúc và thành công, dẫn đến những thay đổi đáng chú ý trong bức tranh nhân khẩu học.
Là những “công dân số” coi trọng sự tự do và trải nghiệm cá nhân, nhiều bạn trẻ không còn xem kết hôn là mục tiêu bắt buộc. Nhiều người độc thân cho biết họ không có ý định lập gia đình.
Một phần của sự thay đổi này đến từ việc nhiều người trẻ dành nhiều thời gian để nâng cấp bản thân: học thêm kỹ năng, tập luyện thể thao, xây dựng hình ảnh cá nhân trên mạng xã hội. Điều đó không có gì sai nhưng khi việc hoàn thiện bản thân trở thành ưu tiên hàng đầu, các mối quan hệ tình cảm đôi khi cũng bị trì hoãn.
Môi trường kết nối của người trẻ đã thay đổi. Trong một thế giới con người có thể tìm hiểu nhau qua vài bức ảnh, vài dòng giới thiệu và vài bài đăng trên mạng xã hội, việc làm quen có thể nhanh hơn, nhưng dễ trở thành một quá trình so sánh.
Người ta không chỉ gặp một người, mà có thể đồng thời cân nhắc nhiều lựa chọn khác nhau. Tình cảm vì thế đôi khi bắt đầu bằng những cân nhắc khá lý trí: ngoại hình, thu nhập, phong cách sống hay triển vọng tương lai.
Ở nhiều nơi, giá nhà tăng nhanh trong khi thu nhập của nhiều người trẻ chưa theo kịp. Với nhiều cặp đôi, nghĩ đến chuyện kết hôn đồng nghĩa với việc phải đối mặt với những câu hỏi rất cụ thể: mua nhà ở đâu, thu nhập có đủ ổn định hay không, và ai sẽ gánh trách nhiệm tài chính.
Áp lực nghề nghiệp cũng góp phần làm thay đổi cách người trẻ nhìn về các mối quan hệ...
Thế hệ của chúng tôi lớn lên trong bối cảnh rất khác. Khi vừa tốt nghiệp đại học, nhiều người đã nghĩ đến chuyện lập gia đình. Bản thân khi ấy chưa hoàn thiện, cuộc sống còn khó khăn, thu nhập chưa cao, nhưng những kỳ vọng xã hội lại khá rõ ràng: đi làm, lập gia đình, rồi ổn định cuộc sống.
Chuyện tình cảm và hôn nhân thời đó đơn giản hơn. Không có mạng xã hội, không có ứng dụng hẹn hò, và cũng không có quá nhiều lựa chọn. Những mối quan hệ thường bắt đầu từ trường học, nơi làm việc hoặc qua bạn bè giới thiệu. Người ta gặp nhau nhiều hơn ngoài đời, nói chuyện nhiều hơn và cũng dễ chấp nhận nhau hơn.
Sự đơn giản ấy không đồng nghĩa với sự bảo đảm. Kết hôn khá sớm, đôi khi chưa kịp hiểu hết bản thân hay người bạn đời, nên những bất trắc trong hôn nhân thời đó cũng không phải là hiếm.
Những cuộc hôn nhân bền lâu của thế hệ trước vì thế không chỉ là kết quả của sự lựa chọn đúng đắn, mà còn là sự thích nghi, nhẫn nại và cùng nhau trưởng thành theo thời gian.
Là cha mẹ, chúng tôi tự hỏi thế hệ mình có vô tình góp phần tạo ra áp lực cho con cái không. Chúng ta khuyên con phải học tốt, phải nỗ lực phát triển bản thân và có nghề nghiệp ổn định. Nhưng chúng ta lại ít khi nói với con về tình yêu hay cách xây dựng những mối quan hệ lành mạnh, và rằng việc phấn đấu cho tương lai không nhất thiết phải tách rời khỏi chuyện hẹn hò, tìm hiểu và xây dựng một tổ ấm.
Chính những kỳ vọng của gia đình khiến người trẻ trở nên thận trọng hơn. Mối quan hệ tình cảm nhanh chóng bị đặt trước những câu hỏi quen thuộc: bao giờ cưới, công việc thế nào, nhà cửa ra sao. Khi tình yêu gắn với quá nhiều điều kiện như vậy, không ít người trẻ chọn cách đứng ngoài.
Nếu mục đích cuối cùng của cuộc sống là tìm kiếm hạnh phúc, dù không phải lúc nào cũng theo những chuẩn mực quen thuộc của xã hội, có lẽ những bậc cha mẹ như chúng tôi cũng nên bớt so sánh và bớt kỳ vọng theo khuôn mẫu cũ. Và nếu con cái chọn một cuộc sống độc thân mà vẫn thấy an vui, biết đâu đó cũng là một lựa chọn đáng để mừng.
