Đối với nhiều nhân viên văn phòng làm việc theo giờ hành chính, duy trì thói quen tập luyện sau giờ làm là thách thức không nhỏ.
Thời gian ngồi kéo dài, cường độ công việc cao và tình trạng mệt mỏi cuối ngày khiến nhu cầu tìm kiếm các hình thức vận động ngắn, nhẹ, dễ thực hiện tại nhà ngày càng gia tăng.
Gần đây, kênh YouTube về thể dục thể hình Nhật Bản “Muscle Watching” giới thiệu phương pháp tập nằm kết hợp kiểm soát hơi thở, được giới thiệu có khả năng hỗ trợ làm thon gọn vòng eo mà không cần vận động mạnh.
Phương pháp này hướng đến nhóm phụ nữ quanh thời kỳ mãn kinh, người ít vận động, người đau khớp gối hoặc không phù hợp với các bài tập có cường độ cao.
Theo hướng dẫn, nguyên lý chính của bài tập là phối hợp nhịp thở với hoạt động siết cơ vùng bụng. Người tập hít vào bằng mũi, thở ra bằng miệng, đồng thời siết nhẹ cơ bụng khi thở ra và thả lỏng khi hít vào. Các động tác có thể thực hiện trên thảm yoga hoặc mặt phẳng chắc chắn.
Một số nội dung cho rằng việc tập luyện 10 phút mỗi ngày có thể giúp giảm 5cm vòng eo. Tuy nhiên, hiện chưa có đủ bằng chứng khoa học để khẳng định hiệu quả tương tự ở mọi đối tượng trong thời gian ngắn.
Dù vậy, nhóm bài tập nêu trên vẫn có giá trị nhất định trong cải thiện vận động. Động tác nâng hông có thể kích hoạt nhóm cơ mông, cơ đùi sau và hỗ trợ ổn định vùng hông, trong khi các động tác siết cơ bụng kết hợp thở chậm giúp tăng nhận thức về cơ vùng lõi, góp phần cải thiện tư thế ở người thường xuyên ngồi lâu.
Đối với phụ nữ quanh thời kỳ mãn kinh, vận động thể chất có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Sự thay đổi nội tiết trong giai đoạn này có thể liên quan đến tình trạng tăng tích tụ mỡ vùng bụng và giảm khối cơ. Các bài tập nhẹ, ít tác động lên khớp có thể là lựa chọn phù hợp cho người mới bắt đầu hoặc người có hạn chế về vận động.
Tuy nhiên, giảm vòng eo bền vững không thể phụ thuộc vào một phương pháp đơn lẻ. Hiệu quả kiểm soát mỡ bụng chịu ảnh hưởng đồng thời của chế độ dinh dưỡng, mức tiêu hao năng lượng, giấc ngủ, tuổi tác, nội tiết và tình trạng bệnh lý nền. Do đó, các bài tập ngắn chỉ nên được xem là một phần trong chiến lược vận động và quản lý cân nặng tổng thể.
Người sau sinh, người có tình trạng giãn cơ bụng, đau thắt lưng, thoát vị đĩa đệm hoặc bệnh lý cơ xương khớp cần tham khảo ý kiến nhân viên y tế trước khi áp dụng. Trong quá trình tập, cần tránh nín thở, tránh ưỡn lưng quá mức và ngừng tập nếu xuất hiện đau bất thường.
Phương pháp tập nằm 10 phút mỗi ngày không phải là giải pháp “đốt mỡ” tức thì. Giá trị thực tế của phương pháp này nằm ở tính dễ tiếp cận, cường độ nhẹ và khả năng hỗ trợ hình thành thói quen vận động đều đặn, đặc biệt ở những người ít có điều kiện tham gia các hình thức tập luyện cường độ cao.
Bộ Y tế vừa Ban hành Thông tư 16/2026/TT-BYT quy định thực hiện chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí cho cơ sở khám chữa bệnh (KCB) để điều trị cho người bệnh (sau đây gọi tắt: chương trình) theo quy định tại điểm d khoản 1 điều 42 của luật Dược, không áp dụng đối với thuốc thuộc nguồn viện trợ không hoàn lại thuộc nguồn thu ngân sách nhà nước. Thông tư này có hiệu lực từ ngày 10.7.2026.
Việc thực hiện chương trình theo khả năng hỗ trợ của cơ sở kinh doanh dược, không phải nghĩa vụ bảo đảm đủ toàn bộ thuốc điều trị cho người bệnh nhưng phải bảo đảm không thu tiền hoặc kèm theo điều kiện thương mại ràng buộc người bệnh; không tác động đến việc lựa chọn phương pháp điều trị, chỉ định sử dụng thuốc hợp lý, an toàn, hiệu quả cho người bệnh.
Thuốc trong chương trình phải được lưu hành hợp pháp tại VN. Các trường hợp được hỗ trợ là người bệnh đã được chẩn đoán xác định bệnh, được chỉ định và kê đơn sử dụng thuốc phù hợp với chỉ định của thuốc thuộc chương trình và tự nguyện tham gia. Quỹ BHYT không thanh toán đối với số lượng thuốc hỗ trợ miễn phí đã sử dụng cho người bệnh có thẻ BHYT.
Cơ sở kinh doanh dược và cơ sở KCB ký văn bản thỏa thuận thực hiện chương trình theo quy định của Bộ Y tế, bao gồm: thông tin về thuốc hỗ trợ; hình thức hỗ trợ; số lượng thuốc hỗ trợ; đối tượng và chỉ định sử dụng thuốc, khuyến khích hỗ trợ người có công với cách mạng, người bệnh thuộc hộ nghèo, cận nghèo, người dân tộc thiểu số, người cao tuổi, người khuyết tật, trẻ em, học sinh, sinh viên, người hưởng trợ cấp xã hội, người lao động có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, người bệnh có thẻ BHYT nhưng còn gánh nặng chi phí… Văn bản cần nêu rõ thời gian bắt đầu thực hiện, thời gian kết thúc.
Thông tư 16/2026/TT-BYT cũng quy định thuốc thuộc chương trình phải được sử dụng đúng chỉ định, đúng đối tượng. Thuốc phải được bảo quản, lưu trữ riêng và có ký hiệu nhận biết là thuốc trong chương trình. Cơ sở KCB thực hiện chương trình có trách nhiệm công khai thông tin của chương trình trên trang thông tin điện tử của cơ sở hoặc công khai tại cơ sở để người bệnh được biết; bảo đảm sử dụng thuốc hiệu quả, an toàn, tránh lạm dụng, lãng phí; cung cấp, tư vấn đầy đủ, kịp thời thông tin về phác đồ điều trị, hiệu quả điều trị, tác dụng không mong muốn của thuốc, chi phí thuốc trong phác đồ sử dụng… Hằng năm, cơ sở KCB tổng hợp kết quả thực hiện chương trình trong báo cáo tổng kết năm của đơn vị.
Theo Vụ Bảo hiểm y tế (Bộ Y tế), chương trình hỗ trợ thuốc giúp người bệnh giảm gánh nặng chi phí điều trị, đặc biệt với các thuốc, các bệnh hiểm nghèo có chi phí lớn như ung thư.
Thông tin từ khoa khám bệnh, trước đó các bác sĩ thăm khám cho bé trai T.N.K. (5 tuổi, ở phường Ninh Kiều, TP Cần Thơ). Người nhà đưa bé đến khám với triệu chứng ho nhẹ 2 ngày, đau họng nhiều về đêm, tương tự như bệnh lý viêm đường hô hấp thông thường.
Tuy nhiên theo khai thác từ gia đình, bác sĩ nghi ngờ có thể bé đã nuốt phải dị vật là các mảnh đồ chơi nhỏ, nhưng không xác định được cụ thể loại dị vật nào.
Ngay sau đó, bệnh nhi được thăm khám và chỉ định chụp X-quang để xác định. Kết quả bác sĩ phát hiện bệnh nhi có dị vật cản quang ở vùng cổ và cả dị vật cản quang trong ổ bụng…
Lập tức, ê kíp nội soi tai mũi họng, Bệnh viện Nhi đồng TP Cần Thơ đã tiến hành lấy dị vật cấp cứu ở vùng họng ra cho bé và xác định đó là một viên nam châm nhỏ.
Sau can thiệp nội soi lấy dị vật, bệnh nhi tỉnh táo và ổn định, hết đau vùng họng. Riêng dị vật ở vùng ổ bụng các bác sĩ kiểm tra, yêu cầu theo dõi sát và sau 4 ngày, bé trai đã đi vệ sinh ra 6 viên nam châm dính liền nhau.
Sau kiểm tra thăm khám, sức khỏe bé đã hồi phục và được cho xuất viện.
Theo bác sĩ Nguyễn Thị Xinh - khoa 3 chuyên khoa (mắt, tai mũi họng), Bệnh viện Nhi đồng TP Cần Thơ - việc trẻ nuốt dị vật như đồ chơi lắp ráp nhỏ, viên pin đồ chơi, các viên nam châm… xảy ra khá nhiều và rất nguy hiểm nếu không được phát hiện xử lý kịp thời.
Khác với các loại dị vật thông thường, việc nuốt nam châm đặc biệt nguy hiểm hơn, vì khi nuốt nhiều viên có thể hút nhau qua thành ruột, gây hoại tử ruột, thủng ruột, tắc ruột hay viêm phúc mạc… Nếu không phát hiện kịp, có thể gây nguy hiểm cho trẻ.
Các bậc phụ huynh chú ý tuyệt đối không cho trẻ nhỏ chơi đồ chơi có nam châm rời, các loại có viên pin kích thước nhỏ và cần theo dõi sát khi cho trẻ chơi đồ chơi lắp ráp, chỉ cho chơi các loại đồ chơi phù hợp lứa tuổi.
Khi nghi ngờ trẻ nuốt phải dị vật, cần đưa đến bệnh viện ngay để được kiểm tra, cấp cứu kịp thời, bác sĩ khuyến cáo.
Theo bác sĩ Ravikiran Muthuswamy, chuyên gia nội tiết tại Bệnh viện SIMS (Ấn Độ), khi dùng điện thoại thời gian dài, cơ thể ngồi 1 chỗ quá lâu, lượng calo tiêu hao giảm, độ nhạy insulin giảm theo, khiến việc kiểm soát đường huyết trở nên khó khăn hơn.
Khi ngồi hàng giờ trước màn hình điện thoại, cơ thể gần như không vận động nên tiêu hao năng lượng ít hơn và sử dụng glucose kém hiệu quả. Nhiều người còn có thói quen ăn vặt trong lúc lướt điện thoại. Theo bác sĩ Muthuswamy, việc vừa dùng thiết bị điện tử vừa ăn dễ khiến đường huyết tăng khó kiểm soát và làm tăng nguy cơ tăng cân.
Ánh sáng xanh từ màn hình cũng là một yếu tố đáng lo. Khác với ánh sáng tự nhiên, ánh sáng xanh có thể làm giảm sản xuất melatonin - hormone giúp cơ thể buồn ngủ. Với người tiểu đường, ngủ kém có thể gây ảnh hưởng lớn đến chuyển hóa, theo Times of India (Ấn Độ).
“Việc nhìn màn hình vào ban đêm dễ làm rối loạn giấc ngủ và ảnh hưởng đến melatonin. Trong khi đó, thiếu ngủ lại liên quan chặt chẽ với kháng insulin và mất cân bằng đường huyết”, bác sĩ Muthuswamy nói.
Theo bác sĩ nhãn khoa Srinivasa Naick tại Bệnh viện Mắt Dr Agarwal (Ấn Độ), ánh sáng xanh còn có thể làm tăng đường huyết lúc đói do ảnh hưởng đến hormone và giấc ngủ. Việc dùng màn hình nhiều giờ liền mỗi ngày còn làm tăng huyết áp do thay đổi nồng độ cortisol, đồng thời góp phần làm tăng cholesterol.
Các dấu hiệu cho thấy thời gian dùng điện thoại đang ảnh hưởng xấu đến sức khỏe gồm:
Theo bác sĩ Muthuswamy, người bệnh nên đứng dậy vận động sau mỗi 30 - 45 phút, đi bộ hoặc kéo giãn cơ giữa các phiên làm việc và tránh nhìn màn hình trước giờ ngủ. Chỉ cần vài phút vận động ngắn cũng có thể giúp giảm tình trạng trì trệ chuyển hóa do ngồi lâu.
Ngoài ra, bác sĩ Naick khuyến nghị áp dụng quy tắc “10 - 10 - 10”: Đi bộ 10 phút sau bữa sáng, trưa và tối để hạn chế tăng đường huyết sau ăn. Ông cũng nhấn mạnh nên tắt các thiết bị điện tử ít nhất 2 giờ trước khi ngủ để bảo vệ nhịp sinh học, cải thiện giấc ngủ và giúp ổn định đường huyết lúc đói.
Bác sĩ Muthuswamy nói thêm, việc kiểm soát thời gian dùng màn hình không có nghĩa là phải tránh công nghệ hoàn toàn, mà là nhằm hạn chế lối sống ít vận động - yếu tố có thể ảnh hưởng trực tiếp đến kiểm soát đường huyết, cân nặng, chất lượng giấc ngủ và các biến chứng lâu dài của bệnh tiểu đường.
