Với hầu hết mọi người, việc nâng thanh đòn nặng hơn 450 kg giống như một tình tiết trong phim hoạt hình chứ không phải là một buổi tập gym ngoài đời thực. Thế nhưng, đó lại là công việc hàng ngày của Mitchell Hooper, đương kim vô địch cuộc thi Người đàn ông khỏe nhất hành tinh.
Hooper giành danh hiệu này lần đầu tiên vào năm 2023 và tiếp tục bảo vệ thành công ngôi vương trong năm nay. Đây là vinh quang cao quý nhất trong làng strongman, bộ môn thể thao xoay quanh việc di chuyển những vật thể khổng lồ và thường có hình thù kỳ dị, từ những khối đá lớn, khúc gỗ cho đến cả những chiếc xe tải.
Là một thạc sĩ khoa học về sinh lý học thể chất, Hooper khẳng định người bình thường không cần phải tập luyện như một lực sĩ strongman nhưng việc làm chủ các bài tập tương tự có thể thúc đẩy sức mạnh lẫn cơ bắp hiệu quả mà lại tốn ít thời gian đến phòng gym hơn.
“Nếu muốn lập kỷ lục cử tạ (deadlift), bạn phải tính toán từng chi tiết nhỏ vì đó là một công trình khoa học thực sự. Nhưng thực tế rất ít người có mục tiêu này. Hầu hết chỉ muốn vào phòng tập, bỏ ra ít công sức nhất nhưng thu lại hiệu quả cao nhất để còn tiếp tục cuộc sống bận rộn hàng ngày”, Business Insider dẫn lời nhà vô địch người Canada chia sẻ.
Dù mục đích là xách túi nhu yếu phẩm từ siêu thị ra xe hay là nâng bổng cả một chiếc ôtô để thi đấu thể thao, các nguyên lý vận động cơ bản vẫn hoàn toàn trùng khớp. Bộ môn strongman dựa trên những mô hình chuyển động nền tảng của con người gồm đẩy, kéo, mang vác, squat, gập hông và đẩy tạ qua đầu. “Những mô hình chuyển động cốt lõi này là điều mà bất kỳ ai cũng nên lấy làm gốc cho lộ trình tập luyện của mình, dù đó là một cụ bà 80 tuổi hay một vận động viên 15 tuổi, bởi chúng là điều kiện bắt buộc để duy trì một cuộc sống năng động và toàn diện”, anh giải thích.
Theo nhà vô địch thế giới, chỉ cần tạo ra đủ thử thách cho cơ bắp trong từng loại chuyển động, việc lựa chọn máy tập kháng lực hay thanh đòn tự do không còn quá quan trọng. “Nếu cảm thấy thoải mái hơn với máy tập, bạn hãy cứ duy trì; còn nếu muốn tìm kiếm niềm tự hào từ một mức tạ đẩy ngực tốt nhất, hãy theo đuổi điều đó”, Hooper nói.
Để có một buổi tập tối ưu thời gian, anh khuyên nên chọn ở mỗi nhóm một bài tập có khả năng tác động cùng lúc đến nhiều nhóm cơ. Sau đó, hãy thực hiện một hiệp tập thật nặng với số lần lặp tối đa lên đến 25 lần cho tới khi cơ bắp chạm hoặc cận kề ngưỡng thất bại, tức là không thể hoàn thành thêm một lần nâng nào nữa với tư thế chuẩn xác. Kế tiếp, hãy lặp lại quy trình này với 2 đến 3 bài tập khác thuộc các nhóm chuyển động còn lại. Như vậy, toàn bộ cơ thể đã được rèn luyện chỉ trong khoảng 15 phút, tính cả 5 phút khởi động.
Hooper cho hay bản chất của việc xây dựng sức mạnh là tạo ra thử thách để kích thích cơ bắp thích nghi. Do đó, một hiệp tập nặng với sự tập trung cao độ sẽ mang lại hiệu quả vượt trội so với một buổi tập kéo dài nhưng hời hợt, phân tâm.
“Nếu áp dụng phương pháp này, người tập sẽ tiến bộ nhanh hơn 95% số người đến phòng gym hàng ngày chỉ để tập theo quán tính hoặc cho có lệ. Bằng cách đơn giản hóa quy trình, ưu tiên sử dụng các dòng máy tập tác động đa khớp và tập luyện đến ngưỡng kiệt sức, người tập chắc chắn sẽ đạt được phong độ thể chất tối ưu”, anh khẳng định.
"Nhắc đến trẻ hóa da, phần lớn mọi người thường nghĩ đến việc xóa nếp nhăn, làm căng da hay cải thiện các dấu hiệu lão hóa nhìn thấy được trên bề mặt. Tuy nhiên những hiểu biết mới về sinh học lão hóa cho thấy quá trình lão hóa da phức tạp hơn rất nhiều và không chỉ diễn ra ở lớp ngoài cùng của da", PGS.TS Nguyễn Trọng Hào, Chủ tịch Hội Da liễu TP.HCM, cho biết như vậy tại Hội nghị khoa học thường niên Hội Da liễu TP.HCM lần thứ 22, được tổ chức vào ngày 31-5 tại TP.HCM.
Ông Hào cho biết các nghiên cứu cho thấy quá trình lão hóa sinh học bắt đầu từ khá sớm, thường vào cuối tuổi 20. Mặc dù ở giai đoạn này cơ thể vẫn khỏe mạnh và chưa xuất hiện nhiều biểu hiện lâm sàng, nhưng những thay đổi vi thể đã âm thầm diễn ra bên trong.
Nhiều nghiên cứu ghi nhận lượng collagen tự nhiên của da bắt đầu suy giảm từ khoảng 25 tuổi, với tốc độ trung bình khoảng 1% mỗi năm. Quá trình tiêu xương vùng mặt cũng có thể khởi phát từ cuối thập niên thứ hai của cuộc đời.
Từ những hiểu biết này, một xu hướng mới trong y học tái tạo đã hình thành, được gọi là "trẻ hóa dự phòng" hoặc "tiền trẻ hóa". Thay vì chờ đến khi xuất hiện nếp nhăn, da chùng nhão hay đốm sắc tố mới bắt đầu can thiệp, các chuyên gia khuyến khích thực hiện các biện pháp bảo tồn và kích hoạt khả năng tái tạo tự nhiên của làn da ngay từ giai đoạn sớm.
Mục tiêu của chiến lược này là duy trì hoạt động của các nguyên bào sợi, bảo tồn chức năng của ty thể, kích thích sản xuất collagen và elastin, đồng thời hạn chế những tổn thương tích lũy do quá trình lão hóa gây ra.
Nói cách khác, thay vì điều trị hậu quả, y học tái tạo hướng đến việc làm chậm hoặc trì hoãn quá trình hình thành các dấu hiệu lão hóa ngay từ đầu.
Hiện nay nhiều công nghệ và sản phẩm đang được ứng dụng theo hướng tiếp cận này.
Điểm khác biệt của trẻ hóa dự phòng nằm ở chỗ nhiều can thiệp được thực hiện khi làn da vẫn còn tương đối khỏe mạnh và chưa xuất hiện các biểu hiện lão hóa rõ rệt. Mục tiêu không phải là thay đổi diện mạo tức thời mà là duy trì chất lượng làn da trong thời gian dài, giúp quá trình lão hóa diễn ra chậm hơn và làn da giữ được trạng thái khỏe mạnh lâu hơn.
Ông Hào cho biết y học tái tạo đang trở thành một trong những lĩnh vực phát triển nhanh nhất của y học hiện đại, với nhiều ứng dụng từ ghép tạng, kỹ thuật mô đến công nghệ tế bào và vật liệu sinh học. Trong đó, da liễu được đánh giá là một trong những chuyên ngành có nhiều lợi thế để trở thành lĩnh vực tiên phong.
Theo các chuyên gia, y học tái tạo hướng đến mục tiêu thay thế, sửa chữa hoặc tái tạo tế bào, mô và cơ quan nhằm khôi phục chức năng bình thường của cơ thể.
Tại Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Đảng bộ TP HCM nhiệm kỳ 2025-2030 ngày 1/4, Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang giao ngành y tế nhiệm vụ cấp bách là tổ chức tầm soát sức khỏe cho 100% người dân. Khác với các kế hoạch trước chia nhỏ thành nhiều giai đoạn, lần này lãnh đạo thành phố yêu cầu hoàn thành trong một năm và mỗi người phải được khám đủ một lần.
Giám đốc Sở Y tế Tăng Chí Thượng thừa nhận đây là bài toán khó với một đô thị đông dân và biến động như TP HCM. Ngành y tế dự định chọn mô hình "kiềng ba chân" để giải quyết.
Giải pháp đầu tiên là xóa rào cản địa lý. TP HCM tập trung nhiều lao động tự do, công nhân và người thường xuyên di chuyển nên buộc họ khám theo nơi thường trú sẽ tạo ra khoảng trống lớn. Cả hệ thống y tế công lẫn tư đủ điều kiện đều tham gia chiến dịch, dùng chung dữ liệu và quy trình thống nhất để người dân tự chọn nơi khám thuận tiện.
Chân thứ hai nhắm vào nhóm dễ bị bỏ sót nhất, gồm người cao tuổi, người yếu thế và bệnh nhân mạn tính. Thay vì chờ họ tự đến, trạm y tế phường xã sẽ chủ động xuống tận nơi khám, quản lý và theo dõi định kỳ. Đây là cách để tuyến y tế cơ sở thực sự gánh vai trò "gác cổng" sức khỏe cộng đồng.
Cuối cùng là dữ liệu y tế. Kết quả khám từ trường học, doanh nghiệp, cơ quan và bệnh viện sẽ được kéo về một hồ sơ sức khỏe điện tử chung. "Cách làm này tránh khám chồng chéo, tiết kiệm nguồn lực và giúp thành phố theo dõi sức khỏe toàn dân theo thời gian thực", người đứng đầu ngành y tế cho hay.
Sở Y tế cũng sẽ thiết kế và công bố các gói khám chia theo độ tuổi và nhóm nguy cơ để người dân chủ động lựa chọn. Ông Thượng cho biết tài chính cho chiến dịch đến từ ba nguồn là ngân sách nhà nước và xã hội hóa, với cơ chế thanh toán minh bạch là điều kiện tiên quyết để triển khai.
Trước đó, TP HCM triển khai khám sức khỏe miễn phí toàn bộ người cao tuổi (không phân biệt thường trú hay tạm trú) từ đầu năm 2024, sau khi thí điểm ở một số xã phường vào cuối năm 2023. Trên cả nước, Bộ Y tế vừa đề xuất triển khai khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí từ năm 2026, ưu tiên nhóm yếu thế trước khi mở rộng toàn dân trong dự thảo Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng bệnh, đang được lấy ý kiến. Đây là bước đi cụ thể hóa Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị, mục tiêu để toàn dân được khám sức khỏe định kỳ miễn phí, tiến tới miễn viện phí cơ bản năm 2030.
Mới đây, các bác sĩ Bệnh viện Nam Hồ Trường Sa đã thực hiện phẫu thuật nội soi lấy sỏi thận qua da cho cô Tiêu. Kíp mổ chia quá trình can thiệp thành ba giai đoạn nhằm loại bỏ toàn bộ khối sỏi kích thước lớn, cấu trúc phức tạp, đồng thời bảo tồn tối đa chức năng thận. Hiện bệnh nhân đã phục hồi thể trạng và xuất viện.
9 năm trước, người phụ nữ này từng điều trị sỏi thận thành công. Tuy nhiên sau đó, cô chủ quan bỏ qua lịch tái khám định kỳ. Mỗi ngày, bệnh nhân uống một ly đồ uống ngọt thay thế hoàn toàn nước lọc, đồng thời dành trọn các buổi chiều ngồi đánh bài. Do cơ thể không phát ra các tín hiệu cảnh báo như đau lưng hay tiểu ra máu, cô lầm tưởng chức năng bài tiết vẫn hoạt động bình thường cho đến khi khám sức khỏe tổng quát.
Bác sĩ Lý Thụy Phong, Giám đốc Trung tâm Sỏi thận của bệnh viện, giải thích lượng đường và bột béo khổng lồ trong thức uống trên làm tăng gánh nặng chuyển hóa. Quá trình đó đẩy nồng độ canxi cùng oxalate trong nước tiểu lên cao, đẩy nhanh tốc độ lắng đọng tinh thể. Thêm vào đó, thói quen lười vận động khiến dòng chảy nước tiểu ứ trệ, tạo điều kiện cho tạp chất tích tụ thành khối cứng phức tạp. Giai đoạn đầu, bệnh thường ẩn nấp, không biểu hiện triệu chứng nên bệnh nhân rất dễ bỏ qua.
Giới y khoa từng ghi nhận nhiều trường hợp tương tự. Cách đây không lâu, nam thanh niên 28 tuổi ở Quảng Đông nổi hạt tophi do gout ở ngón tay và chân, chảy dịch khớp, hạn chế vận động sau thời gian dài tiêu thụ ba ly trà sữa mỗi ngày. Một nữ thanh niên 20 tuổi khác cũng mắc vô số sỏi thận vì lạm dụng thức uống có đường.
Các chuyên gia khuyến cáo chỉ nên uống trà sữa tối đa 1-2 lần một tháng. Khi gọi đồ uống, nên chọn cỡ ly nhỏ, ưu tiên các tùy chọn không đường hoặc ít đường để giảm thiểu lượng đường dung nạp vào cơ thể. Nếu đang có thói quen uống trà sữa, cảm thấy nước lọc nhạt nhẽo khó uống, hoặc thỉnh thoảng bị đau mỏi vùng thắt lưng mà chưa từng đi khám, người dân nên đến bệnh viện kiểm tra sức khỏe định kỳ càng sớm càng tốt.
