“Bà má tham mưu” Sáu Ngẫu chính là người cung cấp tấm bản đồ vẽ tay và những thông tin tình báo chính xác về sơ đồ phòng thủ của quân địch tại khu vực cầu Vĩnh Bình và Lái Thiêu. Nhờ đó, quân giải phóng đã nhanh chóng vượt qua các chốt chặn để tiến vào nội đô Sài Gòn ngày 30.4.1975.
Trong câu chuyện với Thanh Niên, ông Huỳnh Văn Đức (64 tuổi, con trai cụ Huỳnh Thị Sáu), bày tỏ sự vui mừng khi công lao của má Sáu Ngẫu đã được Đảng, Nhà nước ghi nhận.
Theo lời kể của ông Đức, cụ Huỳnh Thị Sáu (1930 – 1989), sinh ra trong một gia đình giàu truyền thống cách mạng, thân sinh là cụ Huỳnh Văn Thà, người có công lớn với cách mạng từ kháng chiến chống Pháp.
Kế thừa truyền thống của gia đình, ngay từ nhỏ, má Sáu Ngẫu đã tham gia công tác giao liên ở địa phương, làm nhiệm vụ tuyên truyền, rải truyền đơn, dẫn đường cho cán bộ từ chiến khu về cơ sở hoạt động bí mật. Năm 18 tuổi, má thoát ly đi làm cách mạng tại chiến khu Đ.
Bước vào kháng chiến chống Mỹ, má Sáu chuyển sang hoạt động bí mật, xây dựng cơ sở cách mạng, mở rộng mạng lưới hoạt động từ vùng Thủ Dầu Một vào nội đô Sài Gòn.
Những năm tháng hoạt động trong lòng địch, má Sáu được gặp gỡ, hoạt động chung với cụ Đinh Quang Kỳ (quê Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh). Cụ Kỳ hành quân cùng đoàn quân Nam tiến từ miền Trung vào Nam bộ năm 1943, được giao nhiệm vụ Chánh văn phòng Ban Tuyên huấn Tỉnh ủy Thủ Dầu Một, với bí danh Tư Ca.
Trong quá trình hoạt động cách mạng, hai người đã có tình cảm và nên duyên vợ chồng. Sau đó, má Sáu lần lượt sinh hai người con, một gái, một trai là bà Huỳnh Thị Kim Ngân (68 tuổi) và ông Huỳnh Văn Đức.
Do điều kiện chiến tranh ác liệt, vợ chồng má Sáu lại hoạt động bí mật nên không thể công khai chuyện hôn nhân. Vì vậy, hai con đều phải mang họ mẹ.
“Hồi nhỏ, chúng tôi được học tập ở Sài Gòn nhưng đến năm 1966 thì theo má về Lái Thiêu. Cuối năm 1967, má vào Sài Gòn hoạt động để chuẩn bị cho cuộc Tổng tiến công và nổi dậy tết Mậu Thân 1968, chúng tôi lại theo má vào trong đó”, ông Đức nói và nhớ lại, do không chồng mà có con, má phải chịu nhiều khổ cực, mang tiếng xấu để bảo toàn bí mật cho chồng và các cơ sở cách mạng.
Nói về tấm bản đồ trao cho quân giải phóng, ông Đức kể tiếp, đầu những năm 60, cụ Tư Ca có được tấm bản đồ thể hiện chi tiết đặc điểm địa lý, địa hình Sài Gòn và sơ đồ bố trí lực lượng các đơn vị của địch ở khu vực Lái Thiêu và vùng ven Sài Gòn. Sau đó, cụ Tư Ca giao cho vợ cất giữ, bảo quản cẩn thận.
Năm 1967, má Sáu Ngẫu nhận nhiệm vụ lọt vào nội thành Sài Gòn móc nối với lực lượng biệt động hoạt động nội thành. Nhờ tấm bản đồ đó mà má Sáu thuận lợi móc nối lực lượng, xây dựng được một số cơ sở mật, đưa con em gia đình cách mạng vào chiến khu dễ dàng… với vai trò là người bán hàng.
Năm 1968, trong một chuyến công tác thâm nhập cơ sở hỗ trợ chiến dịch tấn công địch từ hướng Lái Thiêu đến Sài Gòn, cụ Tư Ca rơi vào ổ phục kích của địch và anh dũng hy sinh. Sự ra đi đột ngột của chồng khiến má Sáu Ngẫu vô cùng đau đớn. Sau đó, cụ trở về Lái Thiêu cùng 2 con rồi dạy học, tiếp tục hoạt động cách mạng tại quê nhà. Đặc biệt, cụ nhớ như in lời chồng nói về tấm bản đồ “phải giữ cẩn thận, sau này sẽ hữu ích”.
Kỷ vật vô giá đó đã được má Sáu Ngẫu sử dụng làm công tác tham mưu, tổ chức lực lượng dẫn đường cho Trung đoàn 27 (thuộc Sư đoàn 320B, Quân đoàn 1, Binh đoàn Quyết Thắng) tiến về Sài Gòn trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử năm 1975.
Ông Đức kể, ông vẫn nhớ như in cuộc gặp ngày 29.4.1975. “Chiều hôm đó, má gọi tôi về nhà có công chuyện. Khi tôi đạp xe về thấy đoàn xe tăng nối đuôi nhau đậu đến trước nhà, phía ngoài rất đông các chiến sĩ, đứng đầu là anh Hoàng Thọ Mạc (người hy sinh ngay trước thời khắc hòa bình – PV) đã bế tôi lên và tặng 1 chiếc lương khô”, ông Đức kể. Bên trong nhà, các lãnh đạo Trung đoàn 27 như ông Hiệu, ông Thư đang họp bàn với má Sáu đến tận 4 giờ sáng.
Theo lời kể của thượng tướng Nguyễn Huy Hiệu, nguyên Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, nguyên Trung đoàn trưởng Trung đoàn 27, ngày 29.4.1975, trên đường hành quân vào Sài Gòn, Trung đoàn 27 dừng ở ngã tư Búng, chuẩn bị tấn công địch ở Lái Thiêu (TP.Thuận An, Bình Dương cũ), lực lượng trinh sát của ta tìm gặp cơ sở nằm vùng theo hiệp đồng của mặt trận.
Tướng Hiệu nhớ lại, tại ngã tư Búng, để nhận diện cơ sở nằm vùng, ông cần phát mật lệnh “Hồ Chí Minh!” 3 lần. Nếu phía đối diện đáp lại “muôn năm!” 3 lần, thì đây chính là cơ sở nằm vùng của ta.
Khoảng 19 giờ ngày 29.4.1975, ông Hiệu và anh Trịnh Minh Thư cùng tổ trinh sát phát hiện trong khu vực Búng (Bình Dương) có một ngôi nhà lá đơn sơ, trong nhà le lói ngọn đèn dầu, nhận định đây là cơ sở của ta nên tiến lại gần kiểm tra.
Tiếp cận ngôi nhà, ông Hiệu phát tín hiệu. Một lát sau, ở trong nhà có một bà má mở cửa đáp lại “muôn năm!”. Tại đây, ông Hiệu gặp má Huỳnh Thị Sáu (tên thường gọi là Sáu Ngẫu, giáo viên dạy tiếng Pháp ở Sài Gòn).
Ông Hiệu thưa với má: “Con là chỉ huy quân giải phóng miền Nam Việt Nam, chúng con có nhiệm vụ theo trục đường 13, ngày mai 30.4 đánh qua Lái Thiêu chiếm cầu Vĩnh Bình và đánh chiếm Bộ Tư lệnh Tăng thiết giáp của địch ở Gò Vấp để mở đường cho đại quân tiến vào đánh những mục tiêu chính”.
Rồi ông Hiệu đưa bản đồ chỉ huy cho má nhìn. Lúc đó, má đeo kính trắng, má xem và nói không rành bản đồ này. Má vào trong buồng lấy ra một tấm bản đồ đô thành Sài Gòn, đã ghi các điểm địch phòng thủ.
Má chỉ cách đây 5 km có trại Huỳnh Văn Lương, căn cứ có khoảng 2.000 hạ sĩ quan và tên đại tá Hinh chỉ huy.
“Sáng mai tiến công các con không cần đánh mà kêu hàng”, ông Hiệu nhắc lại lời má dặn. Khi địch hàng, tiếp tục đánh qua Lái Thiêu, phải chiếm được cầu Vĩnh Bình – đây là tuyến tử thủ cuối cùng của quân địch cản bước tiến của ta vào nội đô.
“Tôi hỏi tiếp, thưa má, còn con đường nào khác để vào Sài Gòn không? Má nói chỉ có đường sắt Lái Thiêu nhưng xe tăng không đi được, chỉ có bộ binh đi được. Má nói, sáng mai cả gia đình má sẽ đi cùng nhưng tôi thưa “các em vẫn còn nhỏ đã có cô Hai Mỹ và Sáu Châu cùng đơn vị dẫn đường”. Chúng con sẽ giải phóng miền Nam xong rồi quay lại cảm ơn má và đồng bào. Má đồng ý”, ông Hiệu nhớ từng lời trong cuộc trao đổi với má Sáu.
Từ tấm bản đồ và chỉ dẫn của má Sáu Ngẫu, ông Hiệu cùng các cán bộ trong đơn vị lập tức lên kế hoạch tiến vào Sài Gòn trong đêm. Đến 4 giờ 30 sáng 30.4, ông Hiệu chỉ huy quân ta tấn công bằng đội hình cơ giới và “gọi hàng”. Quả nhiên, 2.000 người ở trại Huỳnh Văn Lương đã đầu hàng.
Tại Lái Thiêu, ông Hiệu cài một tiểu đoàn đánh thọc sâu vào lòng địch, quân ta bắn cháy 3 xe tăng, bắt sống chỉ huy. Tuyến “tử thủ” mà địch đặt nhiều hy vọng sẽ chặn được các mũi tiến công của quân ta đã bị đập tan, cánh cửa phía bắc Sài Gòn rộng mở.
Giữ lời hứa với má Sáu, 1 ngày sau khi đất nước thống nhất, ông Hiệu và đồng đội đã tổ chức về thăm, cảm ơn má Sáu và đồng bào.
Ngày 14.4, cơ quan Bảo hiểm xã hội TP.HCM thông báo về việc ủy quyền nhận thay lương hưu và xác minh thông tin đủ điều kiện hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội.
Thực hiện quy định của luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15 ngày 29.6.2024, Bảo hiểm xã hội TP.HCM cho biết:
1. Đối với trường hợp ủy quyền (cho người khác nhận thay lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội):
- Ủy quyền ký từ 1.7.2025 thì có giá trị 12 tháng kể từ ngày ký.
- Ủy quyền ký trước 1.7.2025:
Theo đó, người hưởng hoặc người được ủy quyền nhận thay lương hưu cần chủ động lập lại văn bản ủy quyền mới trước hoặc ngay trong tháng hết hạn để không ảnh hưởng đến việc nhận lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng.
2. Định kỳ hằng năm, người thụ hưởng chế độ bảo hiểm xã hội qua tài khoản cá nhân mở tại ngân hàng, có trách nhiệm phối hợp với cơ quan bảo hiểm xã hội hoặc tổ chức dịch vụ được cơ quan bảo hiểm xã hội ủy quyền để thực hiện việc xác minh thông tin đủ điều kiện thụ hưởng chế độ theo quy định.
Khi không xác minh được thông tin người hưởng, theo quy định cơ quan bảo hiểm xã hội tạm dừng việc chi trả lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng.
Vì vậy, cơ quan Bảo hiểm xã hội TP.HCM đề nghị người hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng hãy chủ động kiểm tra hiệu lực ủy quyền, chủ động phối hợp xác minh đúng hạn.
Nếu có vướng mắc, người dân cần liên hệ cơ quan bảo hiểm xã hội gần nhất để được hỗ trợ kịp thời, bảo đảm quyền lợi của bản thân.
Đề xuất trên được kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn nêu tại hội thảo tham vấn góp ý của chuyên gia, nhà khoa học tiêu biểu về dự thảo luật Đô thị đặc biệt do UBND TP.HCM tổ chức ngày 22.5.
Kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn cho rằng bên cạnh khu thương mại tự do, trung tâm tài chính, TP.HCM cần bổ sung thêm mô hình đô thị sân bay và đô thị đại học bởi đây là điều rất cần thiết với TP.HCM. Lý do, khu vực sân bay hiện nay rất lộn xộn, TP.HCM không có quyền làm gì vì bên trong sân bay do Bộ Xây dựng quản lý hết.
"TP.HCM nên bổ sung đô thị sân bay vào luật Đô thị đặc biệt, không chỉ giới hạn ở khu vực sân bay Tân Sơn Nhất mà còn cả khu vực thuộc bán kính 10 - 30 km của sân bay Long Thành. Bán kính này phủ lên một phần của TP.HCM, gần trung tâm tài chính quốc tế", chuyên gia nói thêm.
Về khu đô thị đại học, ông Sơn nói đây là mô hình lấy đại học là trung tâm, khu đô thị xung quanh là hệ sinh thái quan trọng giúp cho việc phát triển, hướng đến tầm cao hơn là đô thị tri thức. Theo đó, đô thị tri thức là đô thị đại học gắn với khu công nghệ cao, khu công nghiệp sáng tạo.
Khi đưa vào luật, chuyên gia đề xuất theo hướng HĐND và UBND TP.HCM có quyền xác định ranh giới của khu vực đô thị sân bay, đô thị đại học. Bởi lẽ, khu đô thị đại học không chỉ ranh giới trong đại học, vì nó cần mở rộng ra xung quanh và liên quan đến đền bù, giải tỏa, đấu giá và quản lý đô thị sau này.
Với loại hình đô thị TOD (phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng), kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn đánh giá dự thảo luật Đô thị đặc biệt đã nêu một số điều khoản nhưng chủ yếu tập trung vào khai thác giá trị thương mại, quỹ đất mà bỏ sót vấn đề quan trọng là lợi ích cư dân.
Ông cho rằng nếu đặt nặng lợi ích kinh tế quá sẽ đẩy người yếu thế ra xa khu vực TOD. Do đó, luật nên có điều khoản dành quỹ đất cho đầu tư công, trong đó có một phần làm nhà ở xã hội, một phần làm nhà ở cho thuê dài hạn với giá thấp.
Cũng tại hội thảo, nhiều ý kiến cho rằng bên cạnh phát triển kinh tế - xã hội, TP.HCM cũng cần quan tâm đến chính sách đặc thù về bảo tồn các giá trị văn hóa, nghệ thuật.
Kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn nhìn nhận TP.HCM là một đô thị hơn 300 năm tuổi nhưng công tác bảo tồn và phát triển hiện nay "chưa đâu ra đâu" nên cần có kiến trúc sư trưởng. TP.HCM có thể tham khảo mô hình của Pháp, phân công kiến trúc sư trưởng chịu trách nhiệm cho những khu vực có giá trị bảo tồn, đặc biệt là khu vực trung tâm.
Theo chuyên gia, khu tứ giác Nguyễn Thị Minh Khai - đường ven kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè - đường Lê Thánh Tôn - đường Cách Mạng Tháng Tám có nhiều công trình lịch sử. Trên phân vùng này, TP.HCM nên có quy hoạch riêng về bảo tồn, chỉnh trang, quy chế quản lý riêng và đặt trên vai kiến trúc sư trưởng.
Vị kiến trúc sư trưởng này có quyền trình HĐND, UBND TP.HCM phê duyệt và trực tiếp quản lý luôn những công trình xây dựng thuộc khu vực bảo tồn trong tương lai. Về nhân sự, kiến trúc sư trưởng có thể là một nhân sự độc lập hoặc một phó chủ tịch UBND TP.HCM kiêm nhiệm.
Đồng quan điểm, tiến sĩ Nguyễn Thị Hậu, Tổng thư ký Hội Khoa học lịch sử TP.HCM, đánh giá dự luật chủ yếu tiếp cận đô thị đặc biệt từ góc độ quản trị, hạ tầng và động lực tăng trưởng kinh tế. Trong khi đó, yếu tố văn hóa và vốn xã hội là nền tảng tạo nên tính đặc biệt và sức sống lâu dài của đô thị lại chưa được thể hiện tương xứng.
"Một đô thị đặc biệt không chỉ được xác định bằng quy mô kinh tế, quyền tự chủ hay hệ thống hạ tầng hiện đại, mà còn bởi bản sắc lịch sử, ký ức đô thị, tính đa dạng văn hóa, năng lực sáng tạo xã hội và sự gắn kết cộng đồng. Chính các yếu tố này tạo nên sức hấp dẫn riêng, năng lực cạnh tranh mềm và khả năng phát triển bền vững của thành phố trong dài hạn", tiến sĩ Nguyễn Thị Hậu nói.
Vị nữ tiến sĩ đề nghị bổ sung một số điều khoản dựa trên nguyên tắc cân bằng giữa phát triển kinh tế đô thị và giữ gìn bản sắc văn hóa cốt lõi, cũng như bảo tồn di sản là phương thức đặc thù của phát triển bền vững.
Theo dự thảo, di sản đang bị "gộp chung" vào nhóm phát triển kinh tế - xã hội. Để nâng tầm và có công cụ quản lý mạnh mẽ hơn, tiến sĩ Nguyễn Thị Hậu đề nghị nên tách hoặc bổ sung một điều luật riêng biệt. Bởi lẽ, đô thị đặc biệt luôn đối mặt với áp lực "đập cũ xây mới". Việc có một điều luật riêng sẽ tạo hành lang pháp lý để thành phố ban hành danh mục các công trình kiến trúc đô thị có giá trị lịch sử, ký ức (dù chưa được xếp hạng di tích cấp quốc gia) để bảo vệ.
Bên cạnh đó, tiến sĩ Nguyễn Thị Hậu cũng đề xuất bổ sung các công cụ kinh tế và nguồn lực đặc thù để bảo tồn di sản, đồng thời đưa ra chế tài nhằm tăng sức răn đe. Cụ thể, TP.HCM có thể áp dụng mức xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực di sản, xây dựng trái phép trong vùng đệm di sản cao gấp 2 - 3 lần so với quy định chung của cả nước…
Ngày 30.5, Phó chủ tịch UBND TP.Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu đã ký, ban hành thông báo về việc thu hồi, chấm dứt hoạt động 24 dự án vốn ngoài ngân sách có sử dụng đất chậm triển khai trên địa bàn.
Danh sách các dự án vốn tư nhân chậm triển khai, gồm: dự án thuê đất hàng năm, xây dựng lò mổ tạm (P.Hồng Hà) do Hợp tác xã nông nghiệp và dịch vụ tổng hợp Liên Châu thực hiện;
Dự án đầu tư xây dựng nhà ở ngõ 102 Nguyễn Khuyến (P.Văn Miếu) do Công ty CP Đầu tư và Phát triển nhà số 6 Hà Nội thực hiện; dự án xây dựng chợ và trung tâm thương mại (xã Hòa Lạc) do Công ty CP Xây lắp cơ giới và Đầu tư thương mại Constrexim làm chủ đầu tư.
Dự án trụ sở làm việc và trung tâm đào tạo bồi dưỡng lao động xuất khẩu ở ô đất E2 (P.Cầu Giấy) do Công ty CP cung ứng nhân lực quốc tế và thương mại (SONA) làm chủ đầu tư. Xây dựng Trường Cao đẳng Kinh tế kỹ thuật và Công nghệ (xã Phú Xuyên) do Trường Cao đẳng Kinh tế kỹ thuật và Công nghệ thực hiện;
Dự án Trung Tâm Văn hóa thể thao chăm sóc sức khỏe cộng đồng Đại Yên (P.Chương Mỹ) do Công ty TNHH Đầu tư thương mại và dịch vụ Đại Yên thực hiện; dự án Khu nhà ở Thanh Lâm (xã Quang Minh) do Công ty CP thương mại và dịch vụ du lịch Phương Viên thực hiện;
Dự án cửa hàng xăng dầu Thanh Xuân (xã Nội Bài) do Công ty Xăng dầu Khu vực I - Công ty TNHH Một thành viên làm chủ đầu tư; dự án xây dựng trang trại chăn nuôi bò sinh sản và bò thịt ứng dụng công nghệ cao Dương Hạ (xã Hát Môn) do Hợp tác xã Dương Hạ thực hiện;
Dự án khu nhà ở cán bộ công chức Nhà xuất bản chính trị quốc gia - sự thật (P.Đông Ngạc) do liên danh Tổng công ty CP Sông Hồng, Công ty CP xây dựng số 1 và Công ty CP đầu tư và phát triển đô thị vàng thực hiện;
Dự án trung tâm giao dịch thương mại, văn phòng và chung cư cao tầng tại số 32 ngõ 298 đường Ngọc Lâm (P.Bồ Đề) do Công ty TNHH Thương mại - Dịch vụ - Đầu tư Công đoàn Ngân hàng Công thương Việt Nam thực hiện;
Dự án khu nhà ở xung quanh chợ trung tâm thị trấn Tây Đằng (xã Quảng Oai) do Công ty CP Licogi 13 làm chủ đầu tư; dự án đầu tư tòa nhà hỗn hợp, văn phòng giới thiệu sản phẩm mềm công nghệ cao (P.Phú Diễn) do Công ty CP Thương mại dịch vụ viễn thông và giá trị gia tăng thực hiện;
Dự án xây dựng trụ sở làm việc và văn phòng cho thuê (P.Thượng Cát) do Công ty CP đầu tư và phát triển nhà số 8 làm chủ đầu tư; dự án tổ hợp công trình văn phòng và nhà ở cao tầng (P.Ô Chợ Dừa) do Viện Khoa học công nghiệp mỏ và luyện kim thực hiện;
Dự án Sản xuất hoa quả xuất khẩu (P.Tùng Thiện) do Công ty TNHH Kỳ Hợp làm chủ đầu tư; dự án xây dựng nhà ở để bán cho cán bộ chiến sĩ E16 (H56) - BCA (P.Từ Liêm) do Công ty CP Tổ chức Nhà quốc gia Đông Dương làm chủ đầu tư; dự án khách sạn 5 sao (P.Ba Đình) do Công ty CP VIPTOUR - TOGI thực hiện.
Đáng chú ý, tại địa bàn xã Yên Xuân có 5 dự án thuộc diện bị thu hồi, gồm dự án khu du lịch sinh thái và biệt thự nhà vườn của Công ty Phát triển giáo dục Quốc tế; nhà máy sản xuất thiết bị điện chiếu sáng đô thị của Công ty CP tư vấn điện chiếu sáng Bình Minh;
Dự án Khu Công nghiệp giai đoạn 2 của Công ty CP đầu tư phát triển hạ tầng Bắc Lương Sơn; cụm công nghiệp công nghệ cao Vinashin của Công ty CP đầu tư Vinashin Hòa Bình; dự án xây dựng biệt thự nhà vườn của Công ty CP thương mại Hoàng Yến.
Trước đó, hồi giữa tháng 4, Chủ tịch UBND TP.Hà Nội đã yêu cầu các nhà đầu tư của 341 dự án khẩn trương báo cáo bằng văn bản việc thực hiện dự án trước ngày 30.4.
Trong đó, Hà Nội yêu cầu chủ đầu tư cung cấp thông tin thực tế về tiến độ đầu tư, xây dựng, giải phóng mặt bằng, thực hiện nghĩa vụ tài chính. Các doanh nghiệp cũng cần nêu những khó khăn, trong đó phân định rõ nguyên nhân khách quan, chủ quan.
Chủ đầu tư cũng được đề nghị phải đánh giá năng lực thực hiện dự án (về tài chính, huy động vốn, tổ chức thực hiện), làm rõ trách nhiệm chậm triển khai và đề xuất phương án xử lý, cam kết tiến độ thực hiện.
Nếu sau ngày 30.4, các chủ đầu tư không gửi báo cáo hoặc báo cáo không đáp ứng yêu cầu, không rõ năng lực và cam kết thực hiện thì thành phố sẽ áp dụng biện pháp thu hồi, dừng thực hiện dự án.
