Cuộc chiến ở Iran đã khiến các nhà đầu tư lo ngại giá năng lượng tăng cao làm giảm nhu cầu hàng hóa, dịch vụ, đồng thời Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) sẽ phải nâng lãi suất để kiềm chế lạm phát.
Sau khi xung đột bùng phát, các chỉ số chứng khoán Mỹ như S&P 500 và Dow Jones đã ghi nhận mức giảm theo quý sâu nhất kể từ năm 2022.
Tuy nhiên, những kỳ vọng về việc giảm leo thang xung đột ở Trung Đông đã giúp Phố Wall khởi sắc vào ngày 31-3.
Truyền thông đưa tin Tổng thống Donald Trump đã nói với các trợ lý về việc ông sẵn sàng chấm dứt chiến dịch quân sự tại Iran, ngay cả khi eo biển Hormuz vẫn chưa được mở hoàn toàn.
Kết thúc phiên giao dịch ngày 31-3, cả ba chỉ số chứng khoán chính của Mỹ đồng loạt tăng: S&P 500 tăng 2,91% lên 6.528,52 điểm; Nasdaq tăng 3,83% lên 21.590,63 điểm; Dow Jones tăng 2,49% lên 46.341,51 điểm.
Đây là mức tăng mạnh nhất trong một ngày kể từ tháng 5-2025. Khối lượng giao dịch đạt 22,4 tỉ cổ phiếu, cao hơn mức trung bình 20,3 tỉ trong 20 phiên trước đó.
Các “ông lớn” dẫn dắt đà tăng là Nvidia (5,6%), Alphabet (5,1%) và Meta Platforms (6,7%). Chỉ số chip PHLX tăng hơn 6%.
Dù vậy, tính từ đầu năm 2026, S&P 500 vẫn giảm 4,6%, Nasdaq giảm 7,1% và Dow Jones giảm 3,6%.
Dữ liệu của Chính phủ Mỹ cho thấy số việc làm mới tại nước này giảm mạnh hơn dự kiến trong tháng 2, với hoạt động tuyển dụng xuống mức thấp nhất gần 6 năm.
Theo ông Bill Northey – giám đốc đầu tư cấp cao tại U.S. Bank Wealth Management, thị trường đang phản ánh kỳ vọng về một “lối thoát sớm hơn, hoặc việc chấm dứt các hành động thù địch”.
Dù thông tin còn hạn chế, song ông cho rằng thị trường đang tìm kiếm các tín hiệu khả quan về việc nối lại dòng chảy năng lượng qua eo biển Hormuz.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 31-3 tuyên bố Mỹ có thể sẽ kết thúc cuộc chiến ở Iran trong 2-3 tuần tới, nhưng trước đó Mỹ cần đảm bảo Iran “bị đưa trở lại thời kỳ đồ đá” và không còn khả năng sớm sở hữu vũ khí hạt nhân.
Nhận định với CNBC, ông Jeff Currie - Giám đốc chiến lược tại Tập đoàn đầu tư Carlyle Group (Mỹ), đồng thời là Đồng chủ tịch công ty công nghệ tài chính và hạ tầng giao dịch hàng hóa Abaxx Markets - cho rằng châu Á hiện gần chạm “mức vận hành tối thiểu”, tức nguồn cung chỉ còn đủ để duy trì hoạt động bình thường của hệ thống năng lượng.
“Tôi cho rằng châu Á đã tới ngưỡng. Châu Âu còn khoảng một tháng nữa, còn Mỹ có thể bắt đầu đối mặt vấn đề này từ tháng 7”, ông nói với báo chí.
Theo ông Currie, bức tranh tồn kho dầu toàn cầu hiện nay có thể gây hiểu nhầm. Dù dữ liệu cho thấy lượng dầu dự trữ vẫn còn lớn, phần đáng kể trong số đó thực chất là lượng tối thiểu bắt buộc để duy trì an toàn cho các đường ống, kho chứa và hệ thống vận hành. Phần dầu thực sự có thể đưa ra lưu thông trên thị trường hiện không còn nhiều.
Chuyên gia này cũng cho biết châu Âu hiện vẫn duy trì được nguồn cung nhờ các lô dầu từ Kho Dự trữ Dầu chiến lược Mỹ (SPR). Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp ngắn hạn và khó kéo dài lâu hơn. Dữ liệu từ Kpler cho thấy phần lớn dầu từ SPR gần đây được chuyển tới Tây Bắc Âu, Địa Trung Hải và khu vực Balkan.
Trong khi đó, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho biết nguồn cung dầu toàn cầu trong tháng 4 tiếp tục giảm thêm 1,8 triệu thùng/ngày, xuống còn 95,1 triệu thùng/ngày.
Tính từ tháng 2, tổng mức sụt giảm đã lên tới 12,8 triệu thùng/ngày. Lượng tồn kho dầu quan sát được cũng giảm mạnh, mất 129 triệu thùng trong tháng 3 và tiếp tục giảm thêm 117 triệu thùng trong tháng 4.
IEA dự báo sản lượng lọc dầu toàn cầu trong quý II/2026 có thể giảm mạnh 4,5 triệu thùng/ngày, xuống còn 78,7 triệu thùng/ngày. Cơ quan này cảnh báo thị trường có nguy cơ rơi vào tình trạng thiếu cung nghiêm trọng trong mùa hè - giai đoạn nhu cầu tiêu thụ năng lượng tăng cao - đặc biệt nếu xuất khẩu dầu từ Trung Đông không sớm phục hồi và tồn kho tiếp tục suy giảm.
“Chúng ta có thể bước vào "vùng đỏ" trong tháng 7 hoặc tháng 8 nếu tình hình không cải thiện”, Giám đốc IEA Fatih Birol cảnh báo tuần trước.
Châu Á được đánh giá là khu vực chịu rủi ro lớn nhất do phụ thuộc nặng nề vào nguồn dầu đi qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 80% lượng dầu nhập khẩu của khu vực. Trước nguy cơ đứt gãy nguồn cung, nhiều quốc gia đã bắt đầu tìm kiếm nguồn thay thế và tăng cường dự trữ.
Tại Ấn Độ, sản lượng lọc dầu thô tháng 4 giảm 8,9% so với tháng trước, còn 5,23 triệu thùng/ngày. Các nhà máy lọc dầu nước này đang đẩy mạnh nhập dầu từ Mỹ Latinh và châu Phi, đồng thời duy trì nguồn cung từ Nga nhằm giảm phụ thuộc vào Trung Đông.
Philippines cũng chuyển hướng sang nguồn dầu từ Mỹ, Canada, Colombia và Argentina. Theo Kpler, một lô dầu thô 616.000 thùng từ SPR của Mỹ hiện đang trên đường tới Philippines - đánh dấu chuyến dầu dự trữ khẩn cấp đầu tiên của Mỹ tới châu Á kể từ tháng 11/2022.
Pakistan - quốc gia phụ thuộc khoảng 90% nguồn cung dầu khí đi qua eo biển Hormuz - đang lên kế hoạch yêu cầu các nhà máy lọc dầu duy trì lượng dầu thô đủ dùng trong 15 ngày, trong khi các công ty phân phối phải dự trữ lượng nhiên liệu thành phẩm đủ cho 30 ngày. Chính phủ nước này đồng thời xúc tiến xây dựng kho dự trữ dầu chiến lược.
Theo các chuyên gia, việc khôi phục hoàn toàn dòng chảy năng lượng qua eo biển Hormuz vẫn là giải pháp then chốt để ổn định thị trường dầu toàn cầu. So với trước thời điểm xung đột bùng phát, sản lượng dầu từ các quốc gia vùng Vịnh đã giảm khoảng 14,4 triệu thùng/ngày.
IEA dự báo nếu hoạt động vận chuyển qua Hormuz dần được nối lại từ tháng 6, nguồn cung dầu toàn cầu năm nay có thể đạt trung bình 102,2 triệu thùng/ngày, song vẫn thấp hơn khoảng 3,9 triệu thùng/ngày so với năm ngoái.
Ngày 27/5, Công ty TNHH MTV Vận hành Hệ thống điện và Thị trường điện Quốc gia (NSMO) cho biết nắng nóng nhiều ngày liên tiếp, nhu cầu sử dụng điện tăng mạnh khiến hệ thống điện quốc gia tiếp tục lập kỷ lục về cả công suất và sản lượng. Nền nhiệt cao nhất phổ biến tại khu vực đồng bằng Bắc Bộ, Phú Thọ và từ Thanh Hóa đến TP Huế hôm nay là 38-40 độ C, có nơi trên 40 độ C.
Theo số liệu của NSMO, công suất tiêu thụ điện lớn nhất cả nước đạt 58.326 MW vào lúc 14h30. Mức này cao hơn khoảng 200 MW so với mức đỉnh hôm qua (58.103 MW). Trong đó, miền Bắc chiếm tỷ trọng lớn nhất, với công suất gần 29.509 MW, còn lại miền Nam và miền Trung lần lượt 23.130 MW và hơn 5.687 MW.
Trước đó, lúc 10h, công ty vận hành hệ thống điện quốc gia cũng ghi nhận lượng tiêu thụ điện cả nước cao hơn khoảng 900 MW so với cùng thời điểm ngày 26/5. Mức này tương đương 1,5 lần công suất của một tổ máy nhiệt điện than lớn, theo NSMO.
Miền Bắc hiện chiếm gần 52% tổng sản lượng điện tiêu thụ cả nước, trong khi miền Nam trên 39% và miền Trung khoảng 9%.
Cũng theo NSMO, ngày 26/5, sự cố thiết bị trên lưới điện 110 kV lúc 18h55 đã gây mất điện cục bộ tại một số khu vực thuộc tỉnh Bắc Ninh và TP Hải Phòng. Sau 15 phút, các đơn vị vận hành đã khắc phục sự cố, cấp điện trở lại cho người dân.
Tại cuộc họp cung ứng điện trong cao điểm mùa khô chiều 26/5, Bộ trưởng Công Thương Lê Mạnh Hùng nhận xét diễn biến nắng nóng năm nay "vượt nhiều kịch bản dự báo trước đó". Đặc biệt, nhu cầu sử dụng điện tại miền Bắc tăng cao sớm hơn dự kiến trong bối cảnh nhiều dự án nguồn điện phát triển chậm.
Theo Tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) Nguyễn Anh Tuấn, hệ thống điện đang vận hành trong điều kiện "rất căng thẳng", nhiều đường dây và trạm biến áp rơi vào tình trạng quá tải do nhu cầu tiêu thụ tăng mạnh kéo dài. EVN đã yêu cầu các đơn vị tăng cường trực vận hành, chuẩn bị phương án ứng phó sự cố và làm việc với khách hàng lớn để đẩy nhanh chương trình điều chỉnh nhu cầu sử dụng tự nguyện.
Tương tự, các nhà máy nhiệt điện của Tập đoàn Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) hiện duy trì độ công suất huy động trên 90%, đáp ứng yêu cầu của hệ thống. TKV cũng bảo đảm đủ nguồn than cung cấp cho các nhà máy nhiệt điện theo các hợp đồng đã ký.
Trước diễn biến thời tiết bất thường, Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng yêu cầu các đơn vị cập nhật lại kịch bản điều hành hệ thống điện mùa khô năm nay, hoàn thành trước ngày 30/5. Các tập đoàn, đơn vị phát điện phải bảo đảm đủ nhiên liệu than, khí, vật tư cho vận hành, chuẩn bị sẵn sàng nhân lực và phương án xử lý sự cố trong cao điểm mùa khô.
Với lưới điện, EVN được yêu cầu tăng kiểm tra các đường dây, trạm biến áp có nguy cơ, không để xảy ra cắt điện trong đợt nắng nóng, thời tiết cực đoan.
Bộ trưởng cũng yêu cầu theo dõi sát tiến độ các dự án nguồn, lưới điện trọng điểm, nhất là các công trình truyền tải phục vụ nhập khẩu điện và giải tỏa công suất năng lượng tái tạo.
Ông cho rằng trong bối cảnh phụ tải tăng nhanh, giải pháp hiệu quả nhất hiện nay là sử dụng điện tiết kiệm, điều chỉnh nhu cầu sử dụng và hạn chế dùng đồng thời thiết bị công suất lớn trong khung giờ cao điểm tối từ 18h đến 23h.
Các đội quản lý thị trường cho biết đã tăng cường rà soát các cơ sở kinh doanh theo chỉ đạo của Chi cục Quản lý thị trường TP HCM theo kế hoạch kiểm tra chuyên đề vàng 2025.
Lực lượng quản lý thị trường cho biết việc kiểm tra hoạt động kinh doanh vàng, trang sức nhằm góp phần ổn định thị trường trong bối cảnh tình hình chính trị thế giới bất ổn, giá vàng trong nước và quốc tế biến động liên tục.
Tại các phường Xóm Chiếu, Khánh Hội, Vĩnh Hội, Chợ Quán, An Đông, Chợ Lớn, vốn là các khu vực tập trung nhiều cửa hàng vàng, cơ quan quản lý thị trường đã xử lý 3 doanh nghiệp vi phạm. Các đơn vị này bị phát hiện kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ, với tổng trị giá hàng vi phạm hơn 135 triệu đồng. Tổng số tiền xử phạt là 210 triệu đồng.
Tại khu vực thành phố Thủ Đức cũ, đội quản lý thị trường xử lý 9 tổ chức vi phạm hành chính. Tổng số tiền phạt hơn 500 triệu đồng. Các đơn vị này cũng tịch thu 39 sản phẩm trang sức không rõ nguồn gốc, trị giá hơn 300 triệu đồng.
Ở khu vực Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu (sáp nhập vào TP HCM), đơn vị quản lý cũng kiểm tra 12 cơ sở, bước đầu tịch thu hàng hóa không nhãn mác, không rõ nguồn gốc với trị giá hơn 300 triệu đồng. Tổng số tiền thu nộp ngân sách khoảng 700 triệu đồng.
Trong thời gian tới, Chi cục Quản lý thị trường cho biết sẽ tiếp tục chỉ đạo quản lý, giám sát việc kinh doanh vàng, xử lý nghiêm vi phạm nhằm ổn định thị trường và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Theo cơ quan chức năng, kiểm tra chuyên đề không chỉ nhằm chấn chỉnh hoạt động kinh doanh mà còn góp phần tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh, hạn chế thất thu thuế và bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân. Việc liên tiếp phát hiện các vụ kinh doanh vàng, trang sức không rõ nguồn gốc cho thấy rủi ro tiềm ẩn đối với người tiêu dùng, đồng thời đặt ra yêu cầu siết chặt hơn công tác quản lý.
