Nhiều phụ huynh vì muốn con cao lớn đã sắp xếp cho trẻ tập kéo giãn cơ (stretching) mỗi ngày. Tuy nhiên, chuyên gia dinh dưỡng sản nhi Tô Nghiên Thần chỉ ra rằng đây thực chất chỉ là một lời đồn thổi trên mạng xã hội. Dựa trên các bằng chứng khoa học hiện nay, chưa có nghiên cứu nào ủng hộ quan điểm này, việc kéo giãn cơ thực tế chỉ giúp tăng độ dẻo dai và linh hoạt của xương khớp.
Theo bà Tô Nghiên Thần, nếu thực sự muốn con phát triển chiều cao, các “bài tập nhảy” mới là chìa khóa mang lại hiệu quả rõ rệt.
Tại sao kéo giãn cơ xong cảm thấy cao hơn?
Trên trang cá nhân, chuyên gia Tô Nghiên Thần cho biết nhiều cha mẹ lầm tưởng con cao lên sau khi kéo giãn cơ, nhưng đa phần đây là sự khác biệt về thị giác do “cải thiện tư thế”. Việc tập luyện giúp lồng ngực mở rộng, cơ chân bớt căng cứng, từ đó trẻ đứng thẳng hơn, tạo cảm giác vóc dáng thanh thoát hơn chứ không phải xương thực sự dài ra.
Ngoài ra, chiều cao của trẻ vốn có sự chênh lệch giữa sáng và tối. Nghiên cứu chỉ ra rằng trẻ từ 3 đến 15 tuổi có chiều cao trung bình giảm khoảng 0,47 cm từ sáng đến chiều. Do đó, việc đo chiều cao vào các thời điểm khác nhau trong ngày dễ dẫn đến hiểu lầm rằng kéo giãn cơ có tác dụng tăng chiều cao.
Chuyên gia nhấn mạnh, việc nhầm lẫn giữa cải thiện tư thế, tăng độ dẻo dai với việc kích thích xương phát triển là rất phổ biến, nhưng thực tế những điều này không liên quan đến đĩa sụn tăng trưởng.
“Bài tập nhảy” – cú hích cho sự phát triển chiều cao
Để giúp trẻ “vượt chuẩn” về chiều cao, bà Tô Nghiên Thần chia sẻ rằng các bài tập nhảy cường độ cao mang lại lợi ích thiết thực hơn nhiều.
Dẫn chứng từ một nghiên cứu nước ngoài trên 47 trẻ em có chiều cao khiêm tốn, các em được thực hiện chương trình tập luyện trong 24 tuần, mỗi tuần 3 buổi, mỗi buổi 50 phút với các bộ môn như nhảy dây, nhảy một chân, nhảy từ bục xuống…
Kết quả bất ngờ sau 24 tuần: Nhóm trẻ này cao thêm trung bình khoảng 4,2 cm, so với nhóm đối chứng chỉ tăng 2,48 cm. Như vậy, nhóm vận động nhảy đã cao thêm gần 2 cm so với trẻ không tập luyện chuyên biệt. Đồng thời, mật độ xương đùi và xương cổ của các em cũng được cải thiện đáng kể.
Lời khuyên cho phụ huynh
Chuyên gia Tô Nghiên Thần nhắc nhở rằng sự phát triển chiều cao của trẻ phụ thuộc vào tổng hòa nhiều yếu tố: Di truyền, tuổi xương, thời điểm dậy thì, chế độ dinh dưỡng và chất lượng giấc ngủ.
Phụ huynh nên tập trung vào ba trụ cột chính:
Chế độ ăn uống cân bằng: Cung cấp đầy đủ dưỡng chất cần thiết.
Ngủ đủ giấc: Giúp hormone tăng trưởng tiết ra tối ưu.
Vận động phù hợp: Ưu tiên các bài tập có tác động lực lên xương như nhảy dây, bóng rổ thay vì chỉ tập trung vào kéo giãn cơ.
“Đây mới chính là những chìa khóa vàng giúp trẻ bứt phá chiều cao một cách khoa học và bền vững”, chuyên gia nói.
TS Lê Thị Hương Giang, Trưởng khoa Tiết chế Dinh dưỡng thuộc Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an), cho biết nhiều người lầm tưởng thiết bị này giúp loại bỏ hoàn toàn mỡ nên ăn uống thả ga. Thực tế, sản phẩm chỉ "giảm dầu" so với cách chiên truyền thống chứ không thể biến thức ăn chế biến sẵn thành món ăn lành mạnh. Bác sĩ Giang nhấn mạnh việc người dân thường xuyên tiêu thụ đồ chiên bằng phương pháp nhiệt độ cao sẽ làm tăng nguy cơ thừa năng lượng, rối loạn mỡ máu và tăng huyết áp.
Người dùng cũng đối mặt với nhiều rủi ro khi lười làm sạch khay chiên sau mỗi lần nấu. Dầu mỡ và vụn thức ăn tích tụ lâu ngày dưới tác động của quá trình nung nóng lặp đi lặp lại sẽ sinh ra các gốc tự do cùng chất oxy hóa gây bệnh cho cơ thể. Chuyên gia khuyến cáo mỗi gia đình cần rửa sạch khay ngay sau khi dùng, đồng thời thay mới dụng cụ ngay khi nhận thấy lớp chống dính bong tróc.
Một sai lầm phổ biến khác là cài đặt nhiệt độ quá cao hoặc thời gian quá lâu làm đồ ăn cháy xém, từ đó tạo ra nhiều hợp chất bất lợi. Người dân nên hạn chế dùng mức nhiệt trên 200 độ C trong thời gian dài. Chuyên gia gợi ý mức nhiệt an toàn cho rau củ và khoai tây là 160-175 độ C trong 10-20 phút; cá cùng hải sản khoảng 170-180 độ C trong 10-15 phút; thịt gia cầm cần 180 độ C trong 15-25 phút tùy kích thước. Quá trình nấu đòi hỏi người nội trợ đảo đều thực phẩm và tránh xếp chồng lên nhau để luồng khí nóng lưu thông tốt nhất.
Bác sĩ Giang khẳng định đây không phải là cỗ máy thần kỳ giúp người dùng ăn uống vô tư mà vẫn khỏe mạnh. Yếu tố quyết định sức khỏe nằm ở việc chọn nguồn nguyên liệu tươi sống, kiểm soát khẩu phần ăn, hạn chế đồ chế biến sẵn và duy trì chế độ dinh dưỡng cân đối.
Cà phê chứa nhiều hợp chất sinh học có lợi như polyphenol và a xít chlorogenic. Đây là những chất chống ô xy hóa giúp bảo vệ tế bào trước tác động của căng thẳng ô xy hóa, vốn là một trong những yếu tố thúc đẩy lão hóa và nhiều bệnh mạn tính, theo trang thông tin sức khỏe Everyday Health (Mỹ).
Đối với người trên 50 tuổi, một lượng cà phê hợp lý vào buổi sáng sẽ giúp tỉnh táo, tăng khả năng tập trung và giảm cảm giác uể oải. Tuy nhiên, lợi ích này chủ yếu đến từ cà phê, không phải từ phần sữa đặc được thêm vào.
Sữa đặc có đường được sản xuất bằng cách cô đặc sữa và bổ sung lượng lớn đường. Vì vậy, loại thực phẩm này có hàm lượng calo cao hơn đáng kể so với sữa tươi thông thường. Chỉ một muỗng canh sữa đặc khoảng 20 gram đã chứa khoảng 60 calo và phần lớn lượng calo này đến từ đường.
Trong khi đó, một ly cà phê sữa đặc theo khẩu vị của nhiều người có thể dùng từ 2 - 3 muỗng sữa đặc, đồng nghĩa với việc lượng đường nạp vào cơ thể là khá lớn.
Đối với người trên 50 tuổi, đây là vấn đề cần được quan tâm vì nguy cơ tăng cân, tiền tiểu đường và tiểu đường loại 2 thường tăng theo tuổi tác. Nếu uống cà phê sữa đặc quá ngọt trong thời gian dài, lượng đường dư thừa có thể góp phần làm tăng rủi ro mắc các bệnh này.
Tổ chức Y tế thế giới (WHO) khuyến nghị lượng đường tự do nên chiếm dưới 10% tổng năng lượng mỗi ngày và việc giảm xuống dưới 5% sẽ mang lại thêm lợi ích cho sức khỏe. Đường tự do là đường được thêm vào món ăn và đồ uống.
Việc giảm đường nên thực hiện theo hướng từ từ. Cách này thường thực tế hơn so với bỏ ngay lập tức các món ăn hoặc đồ uống yêu thích, bà Maggie Moon, chuyên gia dinh dưỡng tại Đại học Columbia (Mỹ), cho biết.
Cụ thể, thay vì loại bỏ hoàn toàn cà phê sữa đặc, một giải pháp hợp lý hơn là giảm lượng sữa đặc hoặc uống ít ngọt. Nếu thường xuyên uống cà phê sữa đặc quá ngọt, người lớn tuổi có thể vô tình vượt quá lượng đường khuyến nghị mà không nhận ra.
Với cà phê, dù loại thức uống giàu caffeine này mang lại một số lợi ích nhưng lại có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ ở một số người. Nhiều người trên 50 tuổi lại gặp tình trạng khó ngủ, ngủ không sâu hoặc thường xuyên thức giấc vào ban đêm.
Nếu uống cà phê sữa đặc vào cuối buổi chiều hoặc buổi tối, một số người có thể khó đi vào giấc ngủ hơn hoặc ngủ không sâu giấc. Điều này không chỉ gây mệt mỏi vào ngày hôm sau mà còn có thể ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe tim mạch, trí nhớ và khả năng kiểm soát đường huyết.
Vì vậy, người lớn tuổi nên uống cà phê sữa đặc một cách vừa phải, tùy theo thể trạng và các vấn đề sức khỏe cá nhân. Nên vào buổi sáng hoặc đầu giờ chiều để giảm nguy cơ ảnh hưởng đến giấc ngủ, theo Everyday Health.
Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, thành viên Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, chia sẻ ô tô đóng kín cửa dưới trời nắng trong nhiều trường hợp trở thành một “lò nướng di động”. Bởi ánh nắng chiếu qua kính, bị giữ lại trong khoang xe và làm nhiệt độ tăng nhanh theo hiệu ứng nhà kính. Chỉ sau 10 - 15 phút, nhiệt độ bên trong có thể vượt xa ngoài trời. Khi môi trường xung quanh nóng lên, cơ thể trẻ nhỏ gần như không còn khả năng tự điều hòa.
Trẻ em hấp thụ nhiệt nhanh hơn người lớn nhiều lần. Hệ thống làm mát cơ thể chưa hoàn thiện khiến các em dễ rơi vào trạng thái quá nhiệt. Khi thân nhiệt vượt 40 độ C, não, tim và thận bắt đầu bị tổn thương. Nếu tiếp tục tăng lên trên 41 độ C, nguy cơ tử vong rất cao.
"Song song với đó là tình trạng thiếu oxy. Trong xe đóng kín cửa, không khí không được lưu thông. Trẻ thở nhanh, tiêu thụ oxy nhiều hơn, khiến nồng độ oxy giảm nhanh và CO2 tăng lên. Não không đủ oxy sẽ dẫn đến lơ mơ, hôn mê rồi ngừng tuần hoàn. Hai cơ chế này xảy ra đồng thời, khiến cơ thể trẻ suy sụp rất nhanh, gần như không có cơ hội tự cứu", bác sĩ Hoàng phân tích.
Theo bác sĩ Hoàng, một trong những hiểu lầm nguy hiểm nhất là cho rằng “chỉ vài phút” thì không sao. Thực tế, khoảng 10 phút đầu đã đủ để trẻ bắt đầu bị sốc nhiệt. Trẻ có thể quấy khóc, vã mồ hôi, tim đập nhanh. Sau đó, cơ thể nhanh chóng chuyển sang trạng thái kiệt sức.
Khoảng 15 - 20 phút được xem là ngưỡng cực kỳ nguy hiểm. Lúc này, nhiệt độ trong xe có thể tăng đến mức gây tổn thương não và thận không hồi phục. Trẻ bắt đầu có biểu hiện lơ mơ, mất ý thức hoặc co giật.
Từ 30 - 60 phút, nguy cơ tử vong trở nên rõ rệt khi cơ thể mất nước nghiêm trọng, các cơ quan dần rơi vào suy đa tạng. Nếu thời gian kéo dài hơn, cơ hội sống sót gần như không còn.
Điều đáng lo ngại là quá trình này diễn ra âm thầm. Khi người lớn nhận ra, thường đã quá muộn.
"Điều quan trọng nhất là không tồn tại khái niệm 'để trẻ một mình trong xe một chút cũng được'. Ngay cả khi trời không quá nóng, nhiệt độ trong xe vẫn có thể tăng lên mức nguy hiểm. Việc mở hé cửa kính gần như không có tác dụng đáng kể. Trẻ nhỏ không có khả năng tự bảo vệ. Các em không thể mở cửa, không biết cách cầu cứu hiệu quả và sẽ nhanh chóng kiệt sức trong môi trường kín", bác sĩ Hoàng chia sẻ.
Trong tình huống kịp thời phát hiện trẻ bị bỏ quên trong ô tô, ưu tiên hàng đầu là đưa trẻ ra khỏi xe càng nhanh càng tốt, nếu không mở được cửa, phải phá kính bên hông. Việc chần chừ có thể khiến mất đi cơ hội sống.
Sau khi đưa ra ngoài, cần chuyển trẻ đến nơi mát, nới lỏng quần áo và làm mát cơ thể. Có thể dùng khăn ẩm lau người, tập trung ở cổ, nách, bẹn, kết hợp quạt để hạ nhiệt. Không dùng nước đá trực tiếp vì có thể gây co mạch đột ngột. Không ủ ấm hay đắp chăn cho trẻ.
Nếu trẻ còn tỉnh, cho uống từng ngụm nước nhỏ. Nếu trẻ lơ mơ hoặc hôn mê, không cho uống để tránh sặc. Trường hợp trẻ ngừng thở hoặc không còn phản ứng, cần tiến hành hồi sức tim phổi nếu có kỹ năng, đồng thời gọi cấp cứu ngay. Ngay cả khi trẻ tỉnh lại, vẫn phải đưa đến bệnh viện. Nhiều tổn thương nội tạng có thể xuất hiện muộn và diễn tiến âm thầm.
