Những ngày qua, Bộ Tư lệnh TP.HCM phối hợp với cơ quan chức năng triển khai khảo sát khu vực từng là Bệnh viện K76A (xã Hòa Hiệp, TP.HCM) – bệnh viện dã chiến được thành lập trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ để phục vụ điều trị thương binh trên chiến trường Bình Giã và các vùng lân cận.
Khi nhận được thông tin đợt khảo sát, ông Cao Hữu Thành (84 tuổi, ở xã Xuyên Mộc, TP.HCM) đã liên hệ với lực lượng chức năng kể lại những điều mình biết. Sau đó, Ban Chỉ huy quân sự xã Hòa Hiệp đã đưa nhân chứng đến hiện trường để xác định vị trí mà ông nhớ là nơi từng an táng các liệt sĩ.
Tuy nhiên, sau hơn 60 năm, khu vực này đã thay đổi gần như hoàn toàn. Những cánh rừng rậm năm xưa không còn, địa hình bị biến đổi bởi thời gian và quá trình phát triển kinh tế – xã hội. Dù cố gắng hồi tưởng, ông Thành chỉ có thể xác định tương đối khu vực, không còn nhớ chính xác vị trí từng ngôi mộ.
Trao đổi với PV Báo Thanh Niên, ông Thành cho biết tháng 6.1964, ông gia nhập bộ đội địa phương huyện Xuyên Mộc. Khi Bệnh viện K76A được thành lập để phục vụ chiến dịch Bình Giã, ông được Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu (cũ) điều động vào bệnh viện học y tá. Sau khoảng 5 – 6 tháng đào tạo, ông được giữ lại làm quân y.
Theo lời kể của ông Thành, Bệnh viện K76A được dựng dưới những tán rừng già để tránh sự phát hiện của máy bay địch. Đây là nơi tiếp nhận, điều trị và phẫu thuật cho rất nhiều thương binh được chuyển về từ các chiến trường ác liệt.
Trong điều kiện thiếu thốn đủ bề, đội ngũ quân y vừa làm nhiệm vụ cứu chữa, vừa phải đảm bảo bí mật tuyệt đối để bảo vệ bệnh viện. Trong khuôn viên bệnh viện khi ấy có khu điều trị, khu phẫu thuật và một khu vực dành để an táng những thương binh không qua khỏi.
Ông Cao Hữu Thành kể: Theo quy định, việc đưa các liệt sĩ đến nơi an táng thường do lực lượng cảnh vệ đảm nhiệm, nên hầu hết quân y không biết chính xác vị trí khu mộ.
Thế nhưng, ông Thành lại là một trong số rất ít người từng trực tiếp đến nơi ấy. Hôm đó, lực lượng cảnh vệ đều được điều động đi vận chuyển hàng hóa về bệnh viện thì có 2 thương binh lần lượt trút hơi thở cuối cùng sau nhiều tháng điều trị.
“Cả hai đều bị thương trong chiến dịch Bình Giã. Trong đó, tôi vẫn nhớ rõ một người tên Nguyễn Văn Tám, quê miền Bắc, bị gãy cột sống và đã được các y, bác sĩ tận tình cứu chữa nhưng không qua khỏi. Không có lực lượng cảnh vệ, tôi nhận trách nhiệm đưa 2 liệt sĩ đến khu an táng. Một mình tôi đào huyệt, cẩn thận mai táng từng người. Lúc đó, tôi cũng thấy có nhiều mộ xung quanh”, ông Thành nhớ lại.
Điều khiến ông Thành nhớ nhất là theo bệnh án của bệnh viện, ông đã ghi tên của 2 liệt sĩ vào giấy, bỏ trong chai thủy tinh rồi chôn cùng các anh để sau này nếu có điều kiện tìm kiếm, việc xác định danh tính sẽ thuận lợi hơn.
Ông Thành cho hay sau khoảng 7 tháng phục vụ tại Bệnh viện K76A, ông đã được điều động đến đơn vị quân y khác ở rừng Sác để phục vụ cứu thương cho các thương binh tại đây.
Ngoài ông Thành, hiện nay cũng có vài cựu quân y Bệnh viện K76A được Bộ Tư lệnh TP.HCM và Ban Chỉ huy quân sự xã Hòa Hiệp mời đến hiện trường để chỉ khu vực an táng liệt sĩ. Từ những tư liệu của các cựu quân y, lực lượng chức năng đã khoanh vùng để tìm kiếm hài cốt liệt sĩ trong nhiều ngày qua.
UBND TP.HCM vừa ban hành quyết định kiện toàn Ban Chỉ đạo bồi thường, hỗ trợ, tái định cư TP.HCM (gọi tắt là ban chỉ đạo).
Theo quyết định, ban chỉ đạo gồm 16 thành viên. Ông Hoàng Nguyên Dinh, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó chủ tịch UBND TP.HCM làm trưởng ban. Ông Lê Anh Tú, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM làm phó trưởng ban.
Ban chỉ đạo có nhiệm vụ chỉ đạo công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn TP.HCM; đồng thời phối hợp giữa các sở, ngành, UBND phường, xã, đặc khu cùng các cơ quan, đơn vị liên quan trong quá trình thực hiện.
Ngoài ra, ban chỉ đạo hướng dẫn, giải quyết các kiến nghị, vướng mắc của UBND phường, xã, đặc khu trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư sau khi đã có ý kiến hướng dẫn hoặc thẩm định của sở, ngành nhưng vẫn còn khó khăn.
Ban chỉ đạo cũng thực hiện các nhiệm vụ khác theo chỉ đạo của UBND TP.HCM và Chủ tịch UBND TP.HCM. Chủ tịch UBND phường, xã, đặc khu sẽ tham gia ban chỉ đạo khi có vụ việc thu hồi đất thuộc địa bàn quản lý.
Quyết định có hiệu lực từ ngày 15.5, thay thế các quyết định trước đây liên quan việc thành lập, kiện toàn Ban Chỉ đạo bồi thường, hỗ trợ, tái định cư TP.HCM.
Việc kiện toàn ban chỉ đạo nhằm bảo đảm tiến độ giải ngân vốn đầu tư công và tiến độ thực hiện các dự án có thu hồi đất trên địa bàn.
Trong tổng vốn đầu tư công năm 2026 của TP.HCM gần 150.000 tỉ đồng thì vốn bồi thường chiếm hơn 34.000 tỉ đồng. Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM cho biết đến đầu tháng 5.2026, tổng vốn bồi thường đã giải ngân hơn 8.600 tỉ đồng, đạt tỷ lệ hơn 25%.
Bên cạnh bồi thường dự án đầu tư công, Phó chủ tịch UBND TP.HCM Hoàng Nguyên Dinh cho biết các phường, xã còn phải bồi thường các dự án đối tác công - tư với tổng vốn dự kiến hơn 80.000 tỉ đồng. Như vậy, tổng vốn bồi thường, hỗ trợ, tái định cư năm 2026 trên địa bàn TP.HCM khoảng 120.000 tỉ đồng.
Ông Nguyễn Thái Hậu, Phó hạt trưởng Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo, cho biết đơn vị đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp đối với ông Đ.V.T (36 tuổi, ở đặc khu Côn Đảo) số tiền 3 triệu đồng do vi phạm quy định về quản lý lâm sản, liên quan việc cất giữ 42 cây mai vàng.
Chuyện tưởng nhỏ, bình thường trong hoạt động kiểm tra liên ngành của kiểm lâm nhưng lại rất "lấn cấn" với bạn đọc (BĐ), khi cây mai gắn liền trong sinh hoạt đời sống tinh thần của người dân miền Nam. Sự hoang mang xâm chiếm nhiều người khi đọc thông tin này vì nhà đang sở hữu rất nhiều cây mai. Một BĐ thốt lên: "Nhà có mấy cây hàng xóm cho, chết thật!". Tương tự, bạn Quốc Thanh viết: "Mai mua về cũng phải nguồn gốc vậy nhà nào cũng bị phạt hết rồi!".
BĐ Vuong Vo kể lại câu chuyện nhà mình và mong muốn được trả lời thỏa đáng. "Xin cho hỏi vậy số gốc mai trong vườn nhà tôi đang chăm sóc, tôi xin từ ông già tôi, gốc cũng to, đường kính hơn 20 cm; của xin tức là không có giấy tờ lâm sản rồi, nếu kiểm tra giấy tờ thì tôi bị phạt à? Những gốc mai này thì tôi không thể chứng minh nguồn gốc được vì tôi bứng hồi 7 năm trước. Hình dáng, lá, bông... y chang mai rừng vì nó là giống mai rừng nguyên thủy 5 cánh. Xin nhận được câu trả lời", BĐ Vuong Vo viết.
Cùng câu hỏi, BĐ To1ltyhct14 bình luận: "Lần đầu tiên thấy mai vàng bị tịch thu. Mai vàng người ta bán tết có chứng từ hóa đơn gì đâu. Nhà tôi và nhiều nhà khác cũng chơi mai, cũng đâu có hóa đơn chứng từ gì, chắc cũng bị tịch thu hết".
BĐ Lại Quang Tấn cho biết đang chờ xem kết quả: "Vụ này hay đây! Bởi nhà tôi cũng có vài cây mai lâu năm, nhưng mà tôi cũng không rõ nguồn gốc của nó, chỉ biết khi chào đời là thấy nó rồi. Để xem kiểm lâm Côn Đảo trả lời dư luận thế nào?".
Mấu chốt pháp lý trong vụ việc nói trên được kiểm lâm Côn Đảo căn cứ vào loại cây này phải có bảng kê lâm sản. Ông T. đã không xuất trình, cung cấp được hóa đơn, chứng từ, bảng kê lâm sản hợp lệ theo quy định. Do đó, Hạt Kiểm lâm quyết định xử phạt 3 triệu đồng, tịch thu 42 cây mai vàng để xử lý theo quy định.
Trả lời Thanh Niên, luật sư Lê Văn Hoan, Đoàn luật sư TP.HCM, cho rằng: Một thực vật chỉ được xem là lâm sản khi nó được khai thác từ hệ sinh thái rừng. Đối với cây mai vàng, nếu đây là cây do người dân tự trồng trong vườn nhà, không phải đất rừng, hoặc được mua bán thương mại từ các nhà vườn kiểng có nguồn gốc rõ ràng, thì chúng mang bản chất một loại cây cảnh, là một tài sản dân sự, không phải là "lâm sản" theo định nghĩa của luật Lâm nghiệp.
"Gốc rễ vấn đề trong trường hợp này là Hạt kiểm lâm phải có nghĩa vụ chứng minh 42 gốc mai đó là lâm sản. Chỉ khi nào chứng minh được thì mới có căn cứ áp dụng chế tài như xử phạt hành chính và tịch thu tang vật", luật sư Hoan chia sẻ.
BĐ Hoanglong84 đồng tình khi hỏi: "Vậy các ông có bằng chứng chứng minh được ông T. đã lén lút đào các cây trên từ rừng đem về không? Chứng minh các cây đó nguồn gốc của rừng không?". Bạn Quyen Pham bình luận: "Nên bảo vệ cây còn đứng trong rừng, có như vậy mới tăng trách nhiệm quản lý bảo vệ rừng. Cây trồng tại vườn nhà dù không rõ xuất xứ cũng không nên truy xét".
BĐ Vuong Nguyen The thì thắc mắc: "Trường hợp này tại sao không hướng dẫn người dân lập hồ sơ mà lại tiến hành thu giữ? Người dân đang trồng và bảo quản, không hề mua bán hoặc đang vận chuyển. Vậy tiến hành thu giữ và xử phạt đã thấu tình đạt lý chưa?".
BĐ 0935xxx nêu giả thiết: "Nếu nghi ngờ những loại cây ở khu rừng đặc dụng và đủ yếu tố, có căn cứ, có cơ sở nên quy về tội trộm cắp", còn không thì: "nên xem lại việc xử lý hành chính đã phù hợp với quy định của pháp luật hiện hành chưa hay ngụy biện việc mình đã áp dụng bởi BĐ rất quan tâm vấn đề này".
Một khía cạnh khác cũng được bạn đọc đặt ra là tang vật được tịch thu (trong trường hợp này là 42 cây mai vàng đang tốt tươi) có được bảo quản hay thanh lý thế nào cho hợp lý. BĐ Nguyễn Tuyến thắc mắc: "Thu về các bác có trồng chăm sóc hay để nó chết héo". Tương tự vậy, BĐ KhoaHoc Trần viết: "Đề nghị cơ quan chức năng trả các cây mai cho chủ thể nếu chết thì phải đền".
BĐ Huyen mong muốn khi bình luận: "Cây kiểng (mai vàng) người dân trồng xưa nay bao đời. Nay có vụ phạt và tịch thu. Nên điều tra nguyên nhân có vấn đề liên quan khác không?".
Đại tướng Phan Văn Giang, Phó thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, dự và phát biểu tại buổi lễ.
Theo Bộ Quốc phòng, tại buổi lễ, đại tướng Phan Văn Giang đã trao Huy hiệu 70 năm tuổi Đảng tặng đại tướng Phạm Văn Trà; trao Huy hiệu 40 năm tuổi Đảng tặng thiếu tướng Nguyễn Văn Chính, Phó chánh Văn phòng Quân ủy T.Ư - Văn phòng Bộ Quốc phòng; trao Huy hiệu 30 năm tuổi Đảng tặng đại tá Lê Trung Kiên, Phó tổng biên tập Cổng thông tin điện tử Bộ Quốc phòng.
Đại tướng Phan Văn Giang nhấn mạnh, đây là niềm vinh dự, tự hào của cá nhân từng đảng viên được trao tặng; là niềm vinh dự, tự hào của Quân ủy T.Ư, Bộ Quốc phòng.
Để tiếp tục phát huy bản chất, truyền thống cách mạng của Đảng và noi theo tấm gương của đại tướng Phạm Văn Trà, đại tướng Phan Văn Giang đề nghị Đảng bộ Quân đội và toàn quân tiếp tục quán triệt sâu sắc, nắm vững, cụ thể hóa và thực hiện thắng lợi đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước.
Tập trung nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu, xây dựng Đảng bộ Quân đội trong sạch, vững mạnh, gương mẫu tiêu biểu, đẩy mạnh phong trào thi đua quyết thắng, phát huy phẩm chất “bộ đội Cụ Hồ”, xây dựng quân đội tiếp tục phát triển vững mạnh trong kỷ nguyên mới.
Tại buổi lễ, đại tướng Phạm Văn Trà bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc và sự tin tưởng tuyệt đối vào Đảng và Bác Hồ vĩ đại. Ông nguyện sẽ tiếp tục đem hết sức lực, trí tuệ của mình để phục vụ cho sự nghiệp cách mạng của Đảng, của quân đội; chấp hành nghiêm túc Điều lệ Đảng, những quy định đảng viên không được làm; giữ gìn phẩm chất đạo đức cách mạng; nguyện suốt đời học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Đại tướng Phạm Văn Trà là cán bộ, đảng viên trưởng thành từ người chiến sĩ; ông đã trải qua 3 cuộc kháng chiến trường kỳ giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc - trực tiếp tham gia chiến đấu, chỉ huy chiến đấu trên các chiến trường, trong đó, có hơn 20 năm tham gia kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, gần 10 năm làm nhiệm vụ quốc tế cao cả trên đất bạn Campuchia...
Suốt 70 năm đứng trong hàng ngũ của Đảng, đại tướng Phạm Văn Trà đã đảm nhận nhiều cương vị công tác quan trọng: Tư lệnh quân khu, Phó tổng Tham mưu trưởng, Tổng tham mưu trưởng - Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó bí thư Đảng ủy Quân sự T.Ư (nay là Quân ủy T.Ư); là thương binh, Anh hùng lực Lượng vũ trang nhân dân; là nhà lãnh đạo cao cấp của Đảng, Nhà nước và quân đội.
Đại tướng Phạm Văn Trà hội tụ đầy đủ nhân cách “trí - dũng - nhân - tín - liêm - trung” của một vị tướng tiêu biểu trong thời đại Hồ Chí Minh. Ông có nhiều cống hiến, đóng góp cho sự nghiệp xây dựng, chiến đấu, trưởng thành của quân đội, cũng như sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
