Hàng nghìn sản phẩm vi phạm bị gỡ bỏ, hàng nghìn gian hàng bị khóa, nhiều đường dây sản xuất, buôn bán hàng giả bị triệt phá. Tuy nhiên, chỉ sau một thời gian ngắn, không ít tài khoản bán hàng lại xuất hiện dưới tên gọi khác, tiếp tục lợi dụng mạng xã hội và các sàn thương mại điện tử để đưa hàng giả đến tay người tiêu dùng.
Thực tế này đặt ra một câu hỏi lớn: Khi công tác quản lý hoạt động kinh doanh trên môi trường số đã có sự tham gia của nhiều cơ quan quản lý nhà nước, vì sao hàng giả vẫn còn “đất sống”?
Hiện nay, việc quản lý hoạt động thương mại điện tử được thực hiện theo cơ chế liên ngành. Tùy theo tính chất của từng vụ việc, nhiều cơ quan cùng tham gia quản lý và xử lý vi phạm. Trong đó, Bộ Công Thương chịu trách nhiệm quản lý nhà nước về thương mại điện tử, lực lượng quản lý thị trường kiểm tra, xử lý vi phạm trong lưu thông hàng hóa; cơ quan công an điều tra khi có dấu hiệu tội phạm; cơ quan thuế quản lý nghĩa vụ tài chính; các cơ quan chuyên ngành xem xét hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, chất lượng hàng hóa, an toàn thực phẩm… Cùng với đó, chính quyền địa phương và các nền tảng thương mại điện tử cũng tham gia vào quá trình giám sát, xử lý vi phạm.
Với đặc thù của môi trường số, một hành vi bán hàng giả có thể đồng thời vi phạm nhiều lĩnh vực pháp luật khác nhau. Đây cũng là lý do công tác quản lý đòi hỏi sự phối hợp của nhiều cơ quan thay vì chỉ một đơn vị duy nhất.
Trao đổi với Người Đưa Tin, Luật sư Nguyễn Thanh Hà – Chủ tịch Công ty Luật SBLAW cho rằng, sự tham gia của nhiều cơ quan trong xử lý hành vi bán hàng giả trên mạng xã hội là cần thiết bởi đây thường là vụ việc có tính chất liên ngành.
“Một hành vi có thể đồng thời liên quan đến quản lý thị trường, thương mại điện tử, sở hữu trí tuệ, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, thuế, an ninh mạng và thậm chí cả trách nhiệm hình sự. Mỗi cơ quan có chức năng và công cụ xử lý riêng”, ông Hà phân tích.
Theo đó, lực lượng quản lý thị trường kiểm tra nguồn gốc, chất lượng hàng hóa và xử lý vi phạm hành chính; cơ quan công an vào cuộc khi có dấu hiệu tội phạm; cơ quan quản lý chuyên ngành đánh giá yếu tố xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; còn cơ quan quản lý thương mại điện tử và thông tin trên mạng có thể yêu cầu nền tảng cung cấp dữ liệu, ngăn chặn hoặc gỡ bỏ nội dung vi phạm.
Tuy nhiên, theo Luật sư Nguyễn Thanh Hà, cơ chế phối hợp liên ngành hiện vẫn bộc lộ không ít hạn chế.
“Nếu không xác định rõ cơ quan chủ trì thì cơ chế phối hợp rất dễ trở thành sự giao thoa về thẩm quyền. Tình trạng chuyển đơn qua lại, chậm trao đổi thông tin, yêu cầu cung cấp tài liệu nhiều lần hoặc không rõ cơ quan nào chịu trách nhiệm xử lý đến cùng sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả thực thi pháp luật”, ông Hà nhận định.
Đáng lưu ý, trên môi trường số, yếu tố thời gian có ý nghĩa quyết định. Tài khoản bán hàng, nội dung quảng cáo, livestream hay dữ liệu giao dịch có thể bị xóa, thay đổi hoặc chuyển sang nền tảng khác chỉ trong thời gian rất ngắn. Nếu quy trình phối hợp còn kéo dài, cơ quan chức năng có thể mất dấu đối tượng, không kịp bảo toàn chứng cứ điện tử hoặc không đủ cơ sở truy vết dòng tiền và kho hàng.
Ở góc độ lập pháp, Đại biểu Quốc hội Phạm Văn Hòa cũng cho rằng cơ chế quản lý hiện nay cần tiếp tục được hoàn thiện theo hướng “một việc giao cho một đầu mối chủ trì”.
Theo Đại biểu, Bộ Công Thương cần là cơ quan chịu trách nhiệm chính, phối hợp với Bộ Tài chính, Bộ Công an và chính quyền địa phương trong thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm. Đồng thời, hệ thống văn bản hướng dẫn cũng cần tiếp tục được hoàn thiện để theo kịp sự thay đổi rất nhanh của hoạt động kinh doanh trên môi trường mạng.
Theo ông, khung pháp lý hiện nay theo Luật Thương mại điện tử mới về cơ bản đã đầy đủ, vấn đề lớn nhất không nằm ở việc thiếu quy định mà nằm ở hiệu quả tổ chức thực thi.
“Chúng ta đã có chế tài, đã giao trách nhiệm cụ thể cho từng đơn vị, nhưng quan trọng là các cơ quan đó có làm hay không và có phối hợp nhịp nhàng hay không. Nếu các cơ quan chức năng quyết tâm xử lý nghiêm, xử lý đến cùng thì tình trạng hàng giả, hàng nhái trên môi trường số chắc chắn sẽ không còn đất diễn”, Đại biểu Phạm Văn Hòa nhấn mạnh.
Thực tế cho thấy, trong bối cảnh hàng giả ngày càng lợi dụng công nghệ số để thay đổi phương thức hoạt động, việc xử lý từng vụ việc riêng lẻ hay chỉ tăng cường kiểm tra, xử phạt sẽ khó theo kịp tốc độ phát triển của thị trường. Muốn thu hẹp “đất sống” của hàng giả trên môi trường số, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa các cơ quan thực thi mà còn phải thay đổi tư duy quản lý, xác lập rõ trách nhiệm của từng chủ thể tham gia hệ sinh thái thương mại điện tử.
Đó cũng là tinh thần xuyên suốt của Luật Thương mại điện tử có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, được kỳ vọng sẽ tạo bước chuyển từ mô hình quản lý chủ yếu đối với người bán sang quản lý toàn diện hoạt động kinh doanh trên môi trường số.
Chia sẻ với Người Đưa Tin, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết, Luật Thương mại điện tử được xây dựng trong bối cảnh thương mại điện tử phát triển rất nhanh, nhiều mô hình kinh doanh mới liên tục xuất hiện, trong khi các quy định trước đây đã bộc lộ những khoảng trống, đặc biệt đối với hoạt động kinh doanh trên mạng xã hội, livestream bán hàng và các nền tảng xuyên biên giới.
Theo Thứ trưởng, mục tiêu của luật không chỉ là hoàn thiện hành lang pháp lý mà còn thiết lập cơ chế quản lý phù hợp với thực tiễn phát triển của nền kinh tế số, bảo đảm môi trường cạnh tranh lành mạnh, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng cũng như doanh nghiệp.
Điểm mới quan trọng nhất của Luật là chuyển từ mô hình quản lý chủ yếu đối với người bán sang cơ chế xác lập trách nhiệm của tất cả các chủ thể tham gia hệ sinh thái thương mại điện tử.
Theo đó, các nền tảng thương mại điện tử không còn chỉ là đơn vị cung cấp hạ tầng kỹ thuật hay trung gian kết nối giao dịch, mà phải thực hiện nhiều nghĩa vụ pháp lý như xác minh thông tin người bán, lưu trữ dữ liệu giao dịch, tiếp nhận và xử lý phản ánh của người tiêu dùng, đồng thời chủ động rà soát, cảnh báo, ngăn chặn và gỡ bỏ hàng hóa vi phạm khi có căn cứ.
Đối với hoạt động livestream bán hàng và tiếp thị trên mạng xã hội – lĩnh vực phát triển rất nhanh trong những năm gần đây, Luật cũng lần đầu quy định rõ trách nhiệm của người livestream, người có ảnh hưởng và các nền tảng cung cấp tính năng livestream. Các chủ thể này phải bảo đảm tính trung thực của thông tin quảng bá và chịu trách nhiệm nếu tiếp tay cho việc tiêu thụ hàng giả, hàng nhập lậu hoặc hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Một nội dung đáng chú ý khác là Luật đã mở rộng phạm vi điều chỉnh đối với các nền tảng thương mại điện tử xuyên biên giới. Theo Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân, các doanh nghiệp nước ngoài cung cấp dịch vụ vào thị trường Việt Nam cũng phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ theo pháp luật Việt Nam, phối hợp với cơ quan quản lý trong việc cung cấp thông tin, xử lý vi phạm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Đây được xem là bước tiến quan trọng nhằm thu hẹp khoảng trống pháp lý trong quản lý hoạt động thương mại điện tử xuyên biên giới.
Không chỉ bổ sung trách nhiệm của các chủ thể tham gia thị trường, Luật còn tạo cơ sở pháp lý để cơ quan quản lý đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo trong giám sát hoạt động kinh doanh trực tuyến. Việc khai thác dữ liệu điện tử sẽ giúp cơ quan chức năng phát hiện sớm dấu hiệu vi phạm, nâng cao hiệu quả truy vết, bảo toàn chứng cứ điện tử và xử lý nhanh các hành vi kinh doanh hàng giả trên môi trường mạng.
Theo Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân, mục tiêu cuối cùng của Luật Thương mại điện tử không phải là tăng thêm thủ tục hành chính hay tạo rào cản đối với doanh nghiệp, mà hướng tới xây dựng một môi trường thương mại điện tử minh bạch, an toàn và đáng tin cậy hơn; trong đó trách nhiệm của từng chủ thể được xác lập rõ ràng, quyền lợi của người tiêu dùng được bảo vệ tốt hơn, doanh nghiệp làm ăn chân chính được cạnh tranh bình đẳng và thương mại điện tử Việt Nam có nền tảng phát triển bền vững trong giai đoạn tới.
“Có thể khẳng định rằng thương mại điện tử không chỉ là một phương thức kinh doanh mới mà đang từng bước trở thành một hạ tầng quan trọng của nền kinh tế số. Với tốc độ phát triển nhanh, khả năng mở rộng thị trường, nâng cao năng suất và thúc đẩy xuất khẩu, thương mại điện tử được kỳ vọng sẽ tiếp tục là một trong những động lực quan trọng góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế, phát triển kinh tế số và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong thời gian tới”, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân khẳng định.
Ngoài Tổng giám đốc Vũ Minh Châu bị khởi tố, bắt giam về tội vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng, PC03 Công an Hà Nội cũng khởi tố 3 người khác ở Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu với cùng tội danh, gồm: Vũ Minh Tú, Trưởng ban Trợ lý độc lập (con trai ông Châu) và nhân viên kế toán về tội vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.
Trước năm 2024, ông Vũ Minh Châu và Vũ Minh Tú đã chỉ đạo các nhân viên bộ phận kế toán sử dụng 2 hệ thống phần mềm để quản lý và kê khai báo cáo thuế.
Theo dữ liệu được trích xuất trong giai đoạn 2020 - 2023, bước đầu, cơ quan điều tra xác định: doanh thu thực tế của Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu từ năm 2020 đến năm 2023 là khoảng 13.700 tỉ đồng, chênh lệch so với báo cáo thuế của công ty là khoảng 9.700 tỉ đồng; gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước là khoảng 150 tỉ đồng.
Trước vụ việc nêu trên, Bảo Tín Minh Châu từng bị phát hiện loạt vi phạm, chịu mức phạt nhiều tỉ đồng.
Cụ thể, tháng 9.2025, Ủy ban Cạnh tranh quốc gia (Bộ Công thương) thông báo ra quyết định xử phạt 3 doanh nghiệp kinh doanh vàng, trong đó có Bảo Tín Minh Châu.
Hành vi vi phạm của doanh nghiệp là đưa thông tin gây nhầm lẫn về sản phẩm nhằm thu hút khách hàng của doanh nghiệp khác. Ngoài mức phạt 200 triệu đồng, Bảo Tín Minh Châu phải đăng cải chính thông tin tại địa chỉ https://btmc.vn.
Trước đó, ngày 30.5.2025, Ngân hàng Nhà nước công bố kết luận thanh tra 6 công ty, ngân hàng về việc chấp hành chính sách, pháp luật trong hoạt động kinh doanh vàng, trong đó có chỉ ra loạt vi phạm của Bảo Tín Minh Châu.
Kết luận thanh tra nêu rõ, ngoài các vi phạm về chế độ hóa đơn, chứng từ kế toán, thuế... trong hoạt động kinh doanh vàng, doanh nghiệp này còn vi phạm về chấp hành chế độ báo cáo hoạt động kinh doanh mua, bán vàng miếng; vi phạm về giao dịch bán vàng với giá bán cao hơn giá niêm yết.
Cạnh đó là vi phạm quy định về thương mại điện tử, sử dụng công nghệ số để kinh doanh vàng, như: không công bố trên "website: btmc.vn" thông tin vận chuyển và giao nhận; quy trình tiếp nhận, trách nhiệm xử lý khiếu nại của khách hàng và cơ chế giải quyết tranh chấp liên quan đến hợp đồng được giao kết trên website thương mại điện tử.
Không xây dựng, ban hành chính sách đảm bảo an toàn, an ninh cho việc thu thập và sử dụng thông tin cá nhân của người tiêu dùng trên "website: btmc.vn"...
Theo kết luận thanh tra của Ngân hàng Nhà nước, Bảo Tín Minh Châu còn vi phạm một số quy định của pháp luật về hoạt động phòng, chống rửa tiền.
Cụ thể như ban hành quy định nội bộ có nội dung không đầy đủ; không có hệ thống quản lý để xác định khách hàng nước ngoài là cá nhân có ảnh hưởng chính trị; không thực hiện báo cáo giao dịch có giá trị lớn phải báo cáo liên quan đến hoạt động kinh doanh vàng.
Không thực hiện nhận biết thông tin khách hàng; không thực hiện phân loại khách hàng theo mức độ rủi ro về rửa tiền; không thực hiện việc đánh giá rủi ro về rửa tiền; không phân công hoặc không đăng ký phân công cán bộ, bộ phận chịu trách nhiệm về phòng, chống rửa tiền, phòng, chống tài trợ khủng bố...
Đáng chú ý, Bảo Tín Minh Châu hạch toán chi phí quà tặng vào giá vốn của hàng hóa dịch vụ mua vào không đúng quy định, dẫn đến giảm số thuế giá trị gia tăng phải nộp…
Ngay khi kết thúc thanh tra trực tiếp, Thanh tra Ngân hàng Nhà nước đã có báo cáo một số vụ việc qua thanh tra hoạt động kinh doanh vàng tại Bảo Tín Minh Châu có vi phạm pháp luật, dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự. Thống đốc Ngân hàng Nhà nước đã phê duyệt, có văn bản chuyển thông tin sang Bộ Công an để xác minh, điều tra, xử lý.
Cùng đó, Chánh thanh tra Ngân hàng Nhà nước đã ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính 2,64 tỉ đồng đối với Bảo Tín Minh Châu liên quan đến một số vi phạm quy định về hoạt động phòng, chống rửa tiền và chế độ thông tin báo cáo mua, bán vàng miếng.
Trong 6 công ty, ngân hàng mà Ngân hàng Nhà nước công bố kết luận thanh tra, Bảo Tín Minh Châu có mức phạt cao nhất. Đơn vị bị phạt thấp nhất ở mức 380 triệu đồng.
Dựa trên bộ dữ liệu chuyên sâu hơn 40.000 câu hỏi và tác vụ, được thẩm định bởi đội ngũ chuyên gia uy tín trong và ngoài nước, V-Bench có thể đánh giá toàn diện năng lực Tiếng Việt của các mô hình ngôn ngữ lớn, từ đó đưa ra hệ tham chiếu khách quan, độc lập, làm cơ sở cho việc ứng dụng AI trong thực tiễn.
Được khởi xướng bởi Trung tâm Nghiên cứu AI - Trường Đại học VinUni, với sự tham gia cộng tác hoàn toàn phi lợi nhuận của hội đồng khoa học gồm 18 chuyên gia người Việt đầu ngành AI trong và ngoài nước, V-Bench là một trong những công cụ đo lường khả năng xử lý tiếng Việt của các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM - Large Language Model) toàn diện nhất hiện nay. Không chỉ dựa trên những kiến thức học thuật, bộ dữ liệu hơn 40.000 câu hỏi và tác vụ của V-Bench được xây dựng theo cả chiều rộng lẫn chiều sâu, bao phủ nhiều lĩnh vực và phản ánh đầy đủ các yếu tố về văn hóa, ngôn ngữ, chủ quyền, an toàn thông tin và đặc thù địa phương.
V-Bench chia bộ công cụ theo 2 hạng mục lớn với 5 nhóm đánh giá chuyên biệt, bao gồm: Văn hóa ngầm định - đánh giá khả năng thấu hiểu các tầng nghĩa văn hóa ẩn sâu trong ngôn ngữ Việt như phong tục, tín ngưỡng, lịch sử; Đa dạng vùng miền - kiểm tra hiểu biết về phương ngữ Bắc - Trung - Nam, cách xưng hô và văn phong đặc trưng từng vùng; An toàn và chủ quyền số - đảm bảo tuân thủ các nguyên tắc an toàn thông tin quốc gia, chống thông tin sai lệch và bảo vệ chủ quyền số Việt Nam; Ứng dụng thực tiễn - đánh giá hiệu quả trong giáo dục, y tế cộng đồng và các lĩnh vực ứng dụng cụ thể của Việt Nam; Năng lực agentic AI - đánh giá khả năng lập kế hoạch, sử dụng công cụ, RAG và hành động tự chủ trong môi trường Việt Nam.
Nhờ đó, V-Bench không chỉ đo lường khả năng trả lời câu hỏi mang tính học thuật, mà còn đánh giá sự thấu hiểu văn hóa, ngôn ngữ vùng miền và khả năng hành động của AI trong bối cảnh Việt Nam, từ đó cho ra kết quả khách quan, toàn diện, sát với thực tế, có tính tham chiếu và giá trị định hướng cao cho cộng đồng. Đặc biệt, kết quả đánh giá bởi V-Bench được bảo chứng bởi hội đồng chuyên gia uy tín cùng phương pháp luận nghiêm ngặt và bộ dữ liệu có quy mô đồ sộ, khoa học, công phu nhất hiện nay.
Được xây dựng theo các kỹ thuật tương đồng và phổ biến trong nghiên cứu LLM quốc tế, V-Bench cũng có khả năng tương thích cao về thuật ngữ và quy trình với hệ sinh thái benchmark quốc tế, giúp các nhà phát triển LLM toàn cầu có thể tham gia đánh giá mà không gặp rào cản về quy ước kỹ thuật.
GS.TS. Dương Nguyên Vũ - Phó Hiệu trưởng, Giám đốc Khoa học Trung tâm Nghiên cứu AI Trường Đại học VinUni, cho biết: "Với bộ dữ liệu toàn diện cùng sự góp sức hoàn toàn khách quan, phi lợi nhuận của cộng đồng chuyên gia uy tín người Việt trên toàn cầu, V-Bench mong muốn góp phần định nghĩa lại tiêu chuẩn AI tại Việt Nam và xây dựng một hệ tham chiếu AI cho quốc gia. Kết quả đánh giá của V-Bench sẽ mang tới góc nhìn toàn cảnh, giúp các tổ chức, doanh nghiệp khám phá chiều sâu năng lực của từng mô hình AI, từ đó lựa chọn mô hình tối ưu cho từng bối cảnh sử dụng và nhu cầu thực tế".
Được cung cấp miễn phí tại địa chỉ https://vbench.ai/, V-Bench hiện đã tiến hành đánh giá và công bố kết quả tham chiếu của 15 mô hình LLM tiêu biểu hiện nay. Trong thời gian tới, V-Bench sẽ tiếp tục được phát triển để bổ sung các tiêu chí đánh giá mới dựa trên hình ảnh và âm thanh như: chữ Nôm, biển hiệu vùng miền, biểu đồ, di sản văn hóa, nhận diện và hiểu giọng nói ba miền, hiểu ngữ cảnh văn hóa qua video ngắn, hiểu tài liệu dài tiếng Việt trên 100.000 token như luật, hợp đồng, sách giáo khoa và trích dẫn chính xác từ văn bản pháp quy, công báo…
Sau 4 năm, mức lãi suất 10%/năm đã xuất hiện trở lại trên thị trường. Cụ thể, PVCombank đã tăng lãi suất tiết kiệm lên 10%/năm cho kỳ hạn 12 - 13 tháng đối với tiền gửi tại quầy, điều kiện là duy trì số dư tối thiểu 2.000 tỉ đồng. Với số tiền dưới mức này thì lãi suất tiết kiệm 12 tháng chỉ ở 5,8%/năm, 13 tháng ở mức 6%/năm. Ở các kỳ hạn dài từ 15 tháng trở lên, ngân hàng (NH) này áp dụng lãi 6,3%/năm.
Tương tự, sau khi tăng thêm lãi suất 1,2%/năm vào tháng 3, Cake by VPBank đã điều chỉnh tăng lãi suất thêm 1,3%, mức lãi cao nhất lên 9,2%/năm, áp dụng trong tháng 4. NH MSB cũng thông báo mức lãi suất 9%/năm đối với khách hàng mở mới, hoặc sổ tiết kiệm mở từ đầu năm 2018 tự động gia hạn, có kỳ hạn 12 tháng, 13 tháng và số tiền gửi từ 500 tỉ đồng trở lên cho kỳ hạn 13 tháng.
Cuộc đua lãi suất của các NH kéo dài từ quý 3/2025 đến nay và chưa dừng lại. Từ mức 7%/năm rồi đến 8%/năm và hiện giờ áp sát 9% rất nhiều. Chẳng hạn, NCB áp dụng lãi suất từ 8,7 - 8,8%/năm ở kỳ hạn 6 tháng, từ 9 - 13 tháng lên 8,75 - 8,85%/năm; đối với tiết kiệm online sẽ cộng thêm 0,1%. Sacombank cũng vừa áp dụng lãi suất tiết kiệm lên 8,8%/năm đối với kỳ hạn 36 tháng, 24 tháng là 8,6%/năm, kỳ hạn 15 tháng ở mức 8,2%/năm…
Ngay cả các NH thuộc nhóm "Big 4" (Agribank, BIDV, Vietcombank và VietinBank) cũng đã tham gia cuộc đua vào tuần cuối tháng 3, khi đồng loạt tăng mạnh lãi suất huy động ở các kỳ hạn từ 12 tháng trở lên. Cụ thể, các mức lãi suất tiền gửi kỳ hạn 12 tháng đã được các NH này nâng từ 5,2%/năm lên 5,9%/năm. Mới đây, Vietcombank huy động chứng chỉ tiền gửi với lãi suất 7,9%/năm đối với kỳ hạn 12 tháng, trong khi kênh tiết kiệm thông thường là 6,8%/năm. Làn sóng huy động vốn còn tràn ngập cả trên không gian mạng, trong đó các nhân viên NH tham gia mời chào lãi suất trên 9%/năm khá nhiều.
Lợi dụng thị trường lãi suất nóng sốt, các nhóm lừa đảo cũng trà trộn mời gọi khi đưa ra "siêu lãi suất" để trộm thông tin tài khoản. Vietcombank phát thông tin cảnh báo về tình trạng trên các nền tảng Facebook, Zalo, kẻ gian giả mạo các mức lãi suất cao từ 8,3 - 9%/năm tùy theo số tiền gửi. Từ đó dụ dỗ khách hàng cung cấp thông tin cá nhân, thông tin đăng nhập NH và/hoặc thông tin thẻ nhằm đánh cắp tiền trong tài khoản.
Trước diễn biến thị trường lãi suất gần đây, NH Nhà nước (NHNN) đã ra công văn gửi các NH yêu cầu ổn định mặt bằng lãi suất trên thị trường. NH cân đối nguồn vốn, sử dụng vốn đảm bảo thanh khoản và khả năng chi trả, không gây xáo trộn mặt bằng lãi suất thị trường; hướng tín dụng vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên, các động lực tăng trưởng kinh tế, đảm bảo an toàn hoạt động của NH theo chủ trương của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Thống đốc NHNN.
Theo Công ty chứng khoán MB, xu hướng tăng lãi suất huy động tiếp tục lan tỏa trong tháng 3, đáng chú ý có sự xuất hiện của các NH nhóm "Big 4". Hầu hết các NH điều chỉnh lãi suất ở kỳ hạn 6 tháng trở lên. Không những vậy, khảo sát thực tế cho thấy hiện mặt bằng lãi suất huy động tại nhiều NH cao hơn đáng kể so với mức công bố trên website, thậm chí xuất hiện mức lãi suất lên tới 9%/năm cho kỳ hạn từ 6 tháng trở lên. Diễn biến này phản ánh áp lực huy động vốn đang gia tăng rõ nét, đặc biệt vào thời điểm cuối quý khi các tổ chức tín dụng có xu hướng đẩy mạnh tăng trưởng tín dụng. Theo số liệu từ NHNN, tính đến ngày 23.3, dư nợ tín dụng toàn hệ thống ước tăng khoảng 2,02% so với cuối năm 2025.
Việc các NH tăng lãi suất huy động trong thời gian qua cũng xuất phát từ tăng trưởng huy động chậm hơn so với cho vay. Số liệu từ NHNN chi nhánh khu vực 2 cho biết tính đến cuối tháng 3, các NH trên địa bàn TP.HCM huy động vốn tăng 0,1% so với cuối năm 2025, đạt hơn 5,267 triệu tỉ đồng trong khi tăng trưởng tín dụng tăng 1,5% so với cuối năm 2025, đạt 5,286 triệu tỉ đồng.
Kế hoạch tăng trưởng tín dụng năm 2026 khoảng 15%, tương đương hệ thống NH bơm ra nền kinh tế 2,8 triệu tỉ đồng. Điều này đồng nghĩa các NH huy động lượng tiền tương đương. Đây chính là áp lực khiến các NH chạy đua huy động thời gian qua. PGS-TS Nguyễn Hữu Huân, Phó chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế VN tại TP.HCM (VIFC-HCMC), nhận xét: Cuộc đua lãi suất huy động của các NH tăng trong thời gian qua chủ yếu huy động bù đắp thanh khoản là chính, nếu thúc đẩy tăng trưởng tín dụng thì mức lãi suất không thể tăng cao lên đến như vậy. Thanh khoản hiện nay chịu áp lực đến từ giá xăng dầu tăng, nhập khẩu lạm phát từ nước ngoài vào thị trường trong nước. Khi chi phí hàng hóa dịch vụ tăng lên sẽ ảnh hưởng đến lạm phát, điều này tác động đến thanh khoản NH ít nhiều. Vì lạm phát cao thì lãi suất phải ở mức cao.
Thêm vào đó, tỷ giá thời gian qua cũng đã tăng trở lại, đòi hỏi lãi suất tiền đồng phải cao hơn để giữ tỷ giá ổn định. Thế nhưng ông Nguyễn Hữu Huân cho rằng diễn biến lãi suất tiết kiệm thời gian gần đây sẽ không giống như năm 2022, tăng đồng loạt lên 10 - 11%/năm bởi lãi suất cao sẽ ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế. "Áp lực tỷ giá và mặt bằng lãi suất quốc tế ở mức cao tương đối, đặc biệt trong bối cảnh Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) duy trì chính sách tiền tệ thận trọng. Điều này tạo ra áp lực giữ chênh lệch lãi suất VND - USD ở mức hợp lý, tránh dòng vốn dịch chuyển, qua đó khiến mặt bằng lãi suất trong nước khó duy trì thấp như giai đoạn 2023 - 2024. Cần lưu ý dự trữ ngoại tệ hiện nay để đảm bảo tỷ giá không tăng quá mạnh, tác động đến lãi suất tiền đồng", ông Huân khuyến cáo.
