Công ty CP Vàng bạc đá quý Phú Nhuận (PNJ) đang đứng trước áp lực từ làn sóng người dân đổ xô đi bán lại trang sức, đặc biệt là kim cương sau khủng hoảng từ việc cựu Giám đốc Công ty Giám định PNJ (P-Lab) bị bắt vì liên quan đến đường dây buôn lậu hơn 28.000 viên kim cương.
Theo chính sách được PNJ công bố áp dụng từ chiều 21/7, khi khách hàng bán lại kim cương, doanh nghiệp sẽ thanh toán thành 5 đợt trong thời gian 120 ngày. Cụ thể, đợt đầu thanh toán 10% ngay khi giao dịch; sau 30 ngày thanh toán 20%; sau 60 ngày thanh toán 25%; sau 90 ngày thanh toán 25% và sau 120 ngày thanh toán 20% còn lại.
Khách hàng cũng có thể lựa chọn kết hợp giữa nhận tiền và quy đổi một phần giá trị sang sản phẩm của PNJ. Phần quy đổi sẽ được hưởng ưu đãi theo từng nhóm sản phẩm, còn phần nhận bằng tiền vẫn thực hiện theo lộ trình 120 ngày.
Trao đổi với PV, luật sư Nguyễn Công Tín (Công ty Luật AMI, Đoàn Luật sư Tp.Đà Nẵng) cho biết, pháp luật hiện hành không có quy định buộc doanh nghiệp phải mua lại kim cương đã bán cho khách hàng. Việc mua lại hoàn toàn phụ thuộc vào chính sách kinh doanh và thỏa thuận giữa các bên.
Theo luật sư, về bản chất đây là quan hệ dân sự, được điều chỉnh bởi nguyên tắc tự do, tự nguyện cam kết, thỏa thuận. Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp đã cam kết mua lại kim cương với những điều kiện cụ thể thì cam kết đó có giá trị ràng buộc và doanh nghiệp có nghĩa vụ thực hiện. Trường hợp vi phạm, khách hàng có quyền yêu cầu doanh nghiệp tiếp tục thực hiện nghĩa vụ theo quy định của pháp luật dân sự.
Luật gia Dương Đình Khuyến – Trưởng ban Tư vấn pháp luật và Trợ giúp pháp lý (Hội Luật gia Việt Nam) cũng cho rằng, thời hạn thanh toán 120 ngày là nội dung do các bên tự thỏa thuận, miễn không trái quy định của pháp luật và đạo đức xã hội. Tuy nhiên, thời gian thanh toán càng kéo dài thì rủi ro đối với khách hàng càng lớn nếu doanh nghiệp không thực hiện đúng cam kết.
Theo ông Khuyến, khi phát sinh việc chậm thanh toán, các bên trước hết có thể tiếp tục thương lượng, thống nhất gia hạn thời gian thực hiện nghĩa vụ. Nếu không đạt được thỏa thuận hoặc doanh nghiệp không thực hiện đúng cam kết, khách hàng có quyền yêu cầu thực hiện nghĩa vụ, yêu cầu bồi thường thiệt hại (nếu có căn cứ) và khởi kiện ra Tòa án để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình.
Tuy nhiên, việc giải quyết tranh chấp bằng con đường tố tụng thường kéo dài và phát sinh chi phí nên các bên cần ưu tiên thực hiện đúng cam kết hoặc thương lượng để hạn chế tranh chấp.
Theo luật sư Nguyễn Công Tín, trong bối cảnh giao dịch hoàn toàn là quan hệ dân sự, việc khách hàng giao kim cương nhưng phải chờ tới 120 ngày mới nhận đủ tiền có thể phát sinh nhiều rủi ro như: Doanh nghiệp chậm hoặc không thanh toán đúng cam kết, chiếm dụng vốn, khó chứng minh tình trạng rủi ro về chứng minh khi xảy ra tranh chấp (đã giao loại kim cương nào, chất lượng như thế nào; giá trị bao nhiêu?…).
Hay, kim cương giao cho doanh nghiệp có thể bị đánh tráo, trao đổi nhằm che giấu tội phạm; thậm chí khách hàng có thể đối mặt với nguy cơ vừa mất tiền, vừa mất kim cương nếu doanh nghiệp “làm ẩu”, thiếu đạo đức, coi thường pháp luật.
Để hạn chế rủi ro, luật sư Tín khuyến nghị khách hàng cần lưu giữ đầy đủ giấy kiểm định chất lượng kim cương, lập biên bản giao nhận chi tiết và có thể cân nhắc sử dụng bên thứ ba uy tín làm trung gian lưu giữ tài sản. Kim cương phải được niêm phong có chữ ký của đại diện các bên gồm doanh nghiệp, khách hàng và bên thứ ba trung gian, có biên bản giao nhận đầy đủ.
Đồng thời, hợp đồng cần quy định rõ thời điểm chuyển quyền sở hữu, chế tài khi doanh nghiệp chậm thanh toán như lãi chậm trả, phạt vi phạm, bồi thường thiệt hại và quyền nhận lại kim cương nếu doanh nghiệp vi phạm cam kết.
Luật sư Nguyễn Công Tín lưu ý, các phân tích về nghĩa vụ mua lại kim cương, thời hạn thanh toán 120 ngày hay quyền khởi kiện của khách hàng chỉ được đặt ra trong trường hợp đây là giao dịch dân sự thông thường, tức doanh nghiệp và khách hàng tự nguyện giao kết, không có hành vi gian dối hoặc vi phạm pháp luật trong quá trình kinh doanh.
Tuy nhiên, nếu quá trình điều tra xác định doanh nghiệp có hành vi cố ý đưa ra thông tin sai sự thật về chất lượng, nguồn gốc hoặc giá trị kim cương nhằm khiến khách hàng tin tưởng để giao dịch, thì bản chất vụ việc sẽ không còn đơn thuần là tranh chấp dân sự.
Khi đó, tùy tính chất, mức độ và hậu quả của hành vi, cơ quan tiến hành tố tụng có thể xem xét dấu hiệu của tội Lừa dối khách hàng theo Điều 198 Bộ luật Hình sự hoặc tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo Điều 174 Bộ luật Hình sự.
Trong trường hợp vụ việc được xử lý theo hướng hình sự, quyền lợi của người mua sẽ không chỉ được giải quyết thông qua việc khởi kiện dân sự độc lập mà còn được xem xét trong quá trình giải quyết vụ án hình sự.
Chiều 28/5, TAND khu vực 1 tỉnh Hà Tĩnh đã tuyên phạt Nguyễn Viết Linh (41 tuổi, trú tại phường Thành Sen, Hà Tĩnh) số tiền 50 triệu đồng về tội Gây rối trật tự công cộng.
Theo cáo trạng, vào khoảng 10h20 đến 13h30 ngày 18/2 (tức mùng 2 Tết Nguyên đán), tại ngõ 71 đường Quang Lĩnh, phường Trần Phú, Nguyễn Viết Linh điều khiển ô tô mang biển kiểm soát 38A-612.xx đỗ sai quy định, gây cản trở giao thông.
Sự việc khiến ô tô của một nam thanh niên 29 tuổi chở người thân đi chúc Tết không thể di chuyển. Khi người này yêu cầu dời xe, hai bên xảy ra tranh cãi.
Sau đó, Linh tiếp tục điều khiển thêm một ô tô khác mang biển kiểm soát 38A-258.xx đỗ chắn phía sau xe của nam thanh niên nhằm không cho phương tiện rời đi.
Dù lực lượng công an đã có mặt để xử lý, hai bên vẫn tiếp tục lời qua tiếng lại, gây ồn ào tại khu dân cư, thu hút nhiều người hiếu kỳ theo dõi, ảnh hưởng đến an ninh trật tự và giao thông địa phương.
Liên quan đến sự việc này, trước đó ngày 26/2, cơ quan chức năng đã khởi tố bị can đối với Nguyễn Viết Linh về tội Gây rối trật tự công cộng, đồng thời áp dụng biện pháp cấm đi khỏi nơi cư trú và tạm hoãn xuất cảnh.
Ngày 18-7, nguồn tin của Báo điện tử Tuổi Trẻ cho hay Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Đồng Tháp đã ban hành cáo trạng truy tố đối với Lê Bá Huy (35 tuổi, ngụ xã Long Định, tỉnh Đồng Tháp) để điều tra về các tội "lừa đảo chiếm đoạt tài sản", "lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản" và "sử dụng tài liệu giả của cơ quan, tổ chức".
Đồng thời, Dương Mỹ Linh (31 tuổi) và Lâm Nguyễn Phước Hậu (26 tuổi, cùng ngụ tỉnh Đồng Tháp) cũng bị truy tố về tội "lừa đảo chiếm đoạt tài sản" và "sử dụng tài liệu giả của cơ quan, tổ chức".
Theo cáo trạng, từ tháng 11-2024 đến tháng 5-2025, Lê Bá Huy thuê nhiều ô tô của nhiều người với lý do chạy dịch vụ.
Sau một thời gian sử dụng, Huy nảy sinh ý định chiếm đoạt tài sản nên đã thuê làm giả giấy chứng nhận đăng ký xe mang tên mình rồi mang đi cầm cố để lấy tiền tiêu xài và trả nợ.
Huy đem giấy chứng nhận đăng ký xe giả để cầm cho bà Nguyễn Thị T. chiếm đoạt 650 triệu đồng.
Sau đó, Huy rủ Dương Mỹ Linh và Lâm Nguyễn Phúc Hậu tham gia thuê thêm nhiều ô tô, tiếp tục làm giả giấy đăng ký xe đứng tên các bị can rồi đem cầm cố.
Cơ quan tố tụng xác định Huy lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản trị giá hơn 624 triệu đồng, cùng với Linh và Hậu lừa đảo chiếm đoạt tài sản trị giá hơn 3,59 tỉ đồng. Tổng giá trị tài sản bị chiếm đoạt hơn 4,2 tỉ đồng.
Cáo trạng quy kết hành vi của Huy, Linh và Hậu đã xâm phạm trực tiếp đến quyền sở hữu tài sản của người khác được pháp luật bảo vệ; xâm phạm đến trật tự quản lý hành chính Nhà nước và xâm phạm sự hoạt động bình thường, uy tín của cơ quan Nhà nước trong lĩnh vực quản lý hành chính về con dấu, tài liệu hoặc giấy tờ khác, gây mất trật tự xã hội.
Trong vụ án này, Huy, Linh và Hậu phạm tội đồng phạm mang tính chất giản đơn. Huy là người chủ mưu thực hiện hành vi phạm tội, còn Linh và Hậu là người thực hiện hành vi phạm tội với vai trò giúp sức.
Ngày 22/5, Tùng và 104 người khác bị Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (PC04, Công an TP HCM) bắt tạm giam để điều tra về các hành vi Mua bán, Vận chuyển, Tàng trữ, Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy. 35 người liên quan bị đưa đi cai nghiện bắt buộc.
Đây là đường dây tội phạm ma túy quy mô rất lớn, hoạt động lưu động tại khu vực phía Nam và Tây Nguyên.
Trước đó, trinh sát phát hiện Tùng hoạt động mua bán ma túy nhỏ lẻ tại nhiều khu vực thuộc tỉnh Bình Dương cũ như Bến Cát, Thới Hòa, Thủ Dầu Một, Phú Lợi, Thuận Giao, An Phú. Nhận thấy đây là mắt xích trong một đường dây lớn hơn, Công an TP HCM xác lập chuyên án đấu tranh.
Giữa tháng 4, trinh sát Đội 3, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (PC04), bắt quả tang Tùng khi đang vận chuyển ma túy đi tiêu thụ. Từ lời khai của nghi can này, công an đồng loạt triển khai nhiều tổ công tác truy bắt 3 người được xác định là đầu trên cung cấp ma túy và 12 nhánh cấp dưới chuyên mua "hàng" từ Tùng để tổ chức sử dụng và bán lại cho người nghiện.
Mở rộng điều tra, PC04 tiếp tục đón lõng ôtô vận chuyển hơn 5 kg ma túy từ khu vực Tây Nguyên vào TP HCM tiêu thụ. Nhiều cảnh sát mặc thường phục bất ngờ ập đến chiếc xe, giương súng chặn đầu ôtô và khống chế tài xế. Số ma túy được tìm thấy ở khu vực màn hình trên xe.
Theo Công an TP HCM, từ manh mối ban đầu là Tùng, đến nay cơ quan điều tra đã bắt 140 nghi can. Trong đó, 105 người bị khởi tố, 35 người bị đưa đi cai nghiện bắt buộc. Những người làm nhiệm vụ cảnh giới, giúp sức, che giấu hoạt động phạm tội cũng bị xử lý.
Tang vật thu giữ gồm hơn 9 kg ma túy tổng hợp, 11 cân tiểu ly, 40 bộ dụng cụ sử dụng ma túy, 2 ôtô, nhiều xe máy, hơn 70 điện thoại di động cùng nhiều tài liệu liên quan.
Theo Công an TP HCM, kết quả chuyên án thể hiện quyết tâm thực hiện chỉ đạo của Bộ Công an, Thành ủy và UBND TP HCM trong công tác đấu tranh với tội phạm ma túy, hướng tới mục tiêu "thành phố không ma túy" vào năm 2030.
