Đảo Hormuz nằm tại eo biển Hormuz, Iran, có diện tích khoảng 41 km2, nằm cách bờ biển Iran khoảng 8 km. Hòn đảo nằm ở vị trí cửa ngõ vịnh Ba Tư, kiểm soát tuyến hàng hải huyết mạch của khu vực Trung Đông.
Theo Atlas Obscura, đảo Hormuz là một mái vòm muối. Các nghiên cứu cho thấy đá cấu tạo nên đảo có niên đại khoảng 600 triệu năm (thời tiền Cambri). Tuy nhiên, thực thể này chỉ mới nhô lên khỏi mặt nước khoảng 50.000 năm trước do các biến động địa chất dưới đáy biển. Ảnh: Marziyeh Safarzadeh
Đảo Hormuz nằm tại eo biển Hormuz, Iran, có diện tích khoảng 41 km2, nằm cách bờ biển Iran khoảng 8 km. Hòn đảo nằm ở vị trí cửa ngõ vịnh Ba Tư, kiểm soát tuyến hàng hải huyết mạch của khu vực Trung Đông.
Theo Atlas Obscura, đảo Hormuz là một mái vòm muối. Các nghiên cứu cho thấy đá cấu tạo nên đảo có niên đại khoảng 600 triệu năm (thời tiền Cambri). Tuy nhiên, thực thể này chỉ mới nhô lên khỏi mặt nước khoảng 50.000 năm trước do các biến động địa chất dưới đáy biển. Ảnh: Marziyeh Safarzadeh
Khung cảnh tại thung lũng Cầu Vồng (Rainbow Valley) trên đảo.
Hormuz được mệnh danh là “đảo cầu vồng” nhờ sự đa dạng khoáng vật trên bề mặt. Bề mặt đảo là sự pha trộn giữa đá trầm tích, đá magma và các lớp vật liệu núi lửa. Qua hàng thiên niên kỷ, quá trình xói mòn bởi gió và thủy triều đã tạo nên những địa hình đặc thù như hang động muối lấp lánh, thung lũng đá bị bào mòn và các vách đá dựng đứng cao tới 186 m. Điểm đặc biệt là hơn 70 dải màu sắc khác nhau từ đỏ thẫm, cam, vàng đến xanh lục và tím, kết quả từ nồng độ oxit sắt và khoáng sản kim loại tích tụ trong quá trình hình thành mái vòm muối. Ảnh: Marziyeh Safarzadeh
Khung cảnh tại thung lũng Cầu Vồng (Rainbow Valley) trên đảo.
Hormuz được mệnh danh là “đảo cầu vồng” nhờ sự đa dạng khoáng vật trên bề mặt. Bề mặt đảo là sự pha trộn giữa đá trầm tích, đá magma và các lớp vật liệu núi lửa. Qua hàng thiên niên kỷ, quá trình xói mòn bởi gió và thủy triều đã tạo nên những địa hình đặc thù như hang động muối lấp lánh, thung lũng đá bị bào mòn và các vách đá dựng đứng cao tới 186 m. Điểm đặc biệt là hơn 70 dải màu sắc khác nhau từ đỏ thẫm, cam, vàng đến xanh lục và tím, kết quả từ nồng độ oxit sắt và khoáng sản kim loại tích tụ trong quá trình hình thành mái vòm muối. Ảnh: Marziyeh Safarzadeh
Khung cảnh tại bãi biển Đỏ tại đảo Hormuz. Theo các nhà địa chất, sự biến hóa màu sắc tại đây không phải là hiện tượng thị giác nhất thời mà là kết quả của nồng độ oxit sắt và các khoáng sản kim loại tích tụ trong hàng triệu năm.
Trong “bảng màu” của Hormuz, màu đỏ chiếm chủ đạo, nhất là ở khu vực phía nam. Loại đất đỏ này được người dân địa phương gọi là “Gelack”, loại đất đỏ giàu oxit sắt được sử dụng trực tiếp làm gia vị thực phẩm. Ảnh: Marziyeh Safarzadeh
Khung cảnh tại bãi biển Đỏ tại đảo Hormuz. Theo các nhà địa chất, sự biến hóa màu sắc tại đây không phải là hiện tượng thị giác nhất thời mà là kết quả của nồng độ oxit sắt và các khoáng sản kim loại tích tụ trong hàng triệu năm.
Trong “bảng màu” của Hormuz, màu đỏ chiếm chủ đạo, nhất là ở khu vực phía nam. Loại đất đỏ này được người dân địa phương gọi là “Gelack”, loại đất đỏ giàu oxit sắt được sử dụng trực tiếp làm gia vị thực phẩm. Ảnh: Marziyeh Safarzadeh
Sắc màu tự nhiên cũng trở thành nguồn cảm hứng cho các nghệ sĩ địa phương. Hằng năm, các nghệ sĩ cùng nhau tạo nên những bức “thảm cát” khổng lồ. Họ dùng cát màu tự nhiên của đảo để vẽ nên những bức tranh về thần thoại Ba Tư hoặc các biểu tượng văn hóa. Những bức thảm này có thể rộng hàng nghìn mét vuông, nhìn rõ từ trên cao. Ảnh: Sm Mirhosseini
Sắc màu tự nhiên cũng trở thành nguồn cảm hứng cho các nghệ sĩ địa phương. Hằng năm, các nghệ sĩ cùng nhau tạo nên những bức “thảm cát” khổng lồ. Họ dùng cát màu tự nhiên của đảo để vẽ nên những bức tranh về thần thoại Ba Tư hoặc các biểu tượng văn hóa. Những bức thảm này có thể rộng hàng nghìn mét vuông, nhìn rõ từ trên cao. Ảnh: Sm Mirhosseini
Khung cảnh tổ hợp lưu trú Majara Residence trên đảo Hormuz.
Để mô phỏng thiên nhiên đảo, các kiến trúc sư trên đảo đã xây dựng khu tổ hợp lưu trú Majara Residence, thuộc dự án “Presence in Hormuz”. Tổ hợp gồm các ngôi nhà mái vòm nhỏ sơn màu rực rỡ, mô phỏng cấu trúc địa hình của đảo. Dự án này không chỉ nhằm mục đích du lịch mà còn hướng tới việc tạo việc làm cho cộng đồng địa phương thông qua việc sử dụng vật liệu đất và kỹ thuật xây dựng bản địa. Ảnh: atlasobscura
Khung cảnh tổ hợp lưu trú Majara Residence trên đảo Hormuz.
Để mô phỏng thiên nhiên đảo, các kiến trúc sư trên đảo đã xây dựng khu tổ hợp lưu trú Majara Residence, thuộc dự án “Presence in Hormuz”. Tổ hợp gồm các ngôi nhà mái vòm nhỏ sơn màu rực rỡ, mô phỏng cấu trúc địa hình của đảo. Dự án này không chỉ nhằm mục đích du lịch mà còn hướng tới việc tạo việc làm cho cộng đồng địa phương thông qua việc sử dụng vật liệu đất và kỹ thuật xây dựng bản địa. Ảnh: atlasobscura
Tổ hợp lưu trú là các ngôi nhà mái vòm được làm từ đất nện và cát. Dù sở hữu tiềm năng lớn, Hormuz vẫn là điểm đến ít người biết đến do nằm tại tâm điểm căng thẳng địa chính trị ở eo biển Hormuz. Hoạt động du lịch tại đây vẫn đối mặt với nhiều bất ổn và các khuyến cáo hạn chế đi lại. Ảnh: hobopeeba
Tổ hợp lưu trú là các ngôi nhà mái vòm được làm từ đất nện và cát. Dù sở hữu tiềm năng lớn, Hormuz vẫn là điểm đến ít người biết đến do nằm tại tâm điểm căng thẳng địa chính trị ở eo biển Hormuz. Hoạt động du lịch tại đây vẫn đối mặt với nhiều bất ổn và các khuyến cáo hạn chế đi lại. Ảnh: hobopeeba
Khung cảnh tại “Nữ thần Muối”, một khối địa hình muối lộ thiên trên Hormuz Island, hình thành từ cấu trúc mái vòm muối khi các lớp muối trong lòng đất trồi lên bề mặt. Tại đây, nước mưa và nước ngầm hòa tan muối, sau đó chảy ra ngoài và bốc hơi, tạo thành các dải tinh thể trắng dọc theo địa hình.
Đảo Hormuz là một trong số ít nơi tại Iran cấm du khách sử dụng xe cơ giới. Việc di chuyển chủ yếu đi bộ giúp bảo vệ cấu trúc địa chất dễ tổn thương và giữ môi trường không bị ô nhiễm. Ảnh: Msanta20
Khung cảnh tại “Nữ thần Muối”, một khối địa hình muối lộ thiên trên Hormuz Island, hình thành từ cấu trúc mái vòm muối khi các lớp muối trong lòng đất trồi lên bề mặt. Tại đây, nước mưa và nước ngầm hòa tan muối, sau đó chảy ra ngoài và bốc hơi, tạo thành các dải tinh thể trắng dọc theo địa hình.
Đảo Hormuz là một trong số ít nơi tại Iran cấm du khách sử dụng xe cơ giới. Việc di chuyển chủ yếu đi bộ giúp bảo vệ cấu trúc địa chất dễ tổn thương và giữ môi trường không bị ô nhiễm. Ảnh: Msanta20
Hòn đảo còn lưu giữ di tích lịch sử là Pháo đài Bồ Đào Nha, được xây dựng từ thế kỷ 16 bằng đá san hô đỏ. Dù đã sụp đổ một phần, pháo đài vẫn lưu giữ cấu trúc phòng thủ đặc trưng thời Phục hưng với các kho đạn ngầm, bể chứa nước và súng đại bác cổ hướng ra vịnh Ba Tư, minh chứng cho thời kỳ hoàng kim của thương mại đường biển thế kỷ 16.
Trước khi chiến sự Trung Đông căng thẳng, đảo Hormuz thu hút du khách yêu thích trải nghiệm thiên nhiên và các nhà nghiên cứu địa chất. Ảnh: atlasobscura
Hòn đảo còn lưu giữ di tích lịch sử là Pháo đài Bồ Đào Nha, được xây dựng từ thế kỷ 16 bằng đá san hô đỏ. Dù đã sụp đổ một phần, pháo đài vẫn lưu giữ cấu trúc phòng thủ đặc trưng thời Phục hưng với các kho đạn ngầm, bể chứa nước và súng đại bác cổ hướng ra vịnh Ba Tư, minh chứng cho thời kỳ hoàng kim của thương mại đường biển thế kỷ 16.
Trước khi chiến sự Trung Đông căng thẳng, đảo Hormuz thu hút du khách yêu thích trải nghiệm thiên nhiên và các nhà nghiên cứu địa chất. Ảnh: atlasobscura
Ngày 24-4, tại kỳ họp thứ 2, Hội đồng nhân dân tỉnh Gia Lai khóa XIII đã thông qua nghị quyết về chính sách bảo tồn và phát huy các loại hình nghệ thuật truyền thống đối với nghệ thuật hát bội Bình Định (hát tuồng) và nghệ thuật bài chòi.
Nghệ thuật tuồng Bình Định đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2014, còn nghệ thuật bài chòi Trung Bộ Việt Nam được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại năm 2017.
Qua khảo sát, cơ quan chức năng tỉnh Gia Lai ghi nhận toàn tỉnh hiện có 8 đoàn nghệ thuật tuồng ngoài công lập đang hoạt động và 2 đoàn nghệ thuật công lập thuộc Nhà hát Nghệ thuật truyền thống tỉnh thực hiện chức năng biểu diễn tuồng, bài chòi là Đoàn Tuồng Đào Tấn và Đoàn Ca kịch bài chòi.
Bằng tài năng và tâm huyết, các nghệ sĩ, nghệ nhân đã trực tiếp tham gia vào việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể trong cộng đồng và trên sân khấu biểu diễn chuyên nghiệp; phục vụ các nhiệm vụ chính trị và đáp ứng nhu cầu giải trí của các tầng lớp nhân dân.
Nhưng trong bối cảnh khó khăn chung của sân khấu truyền thống, các đoàn nghệ thuật chuyên nghiệp gặp rất nhiều khó khăn về nghệ sĩ kế cận.
Ví dụ, Đoàn Tuồng Đào Tấn hiện đang bị thiếu hụt lực lượng diễn viên, nhạc công trẻ. Một diễn viên phải kiêm nhiệm nhiều vai diễn trong một vở diễn, diễn viên nữ đóng giả vai nam, làm ảnh hưởng đến chất lượng nghệ thuật, sự phát triển của đơn vị và sức sống của loại hình nghệ thuật tuồng.
Lực lượng nghệ nhân của các đoàn tuồng ngoài công lập cũng gặp nhiều khó khăn khi đội ngũ thực hành di sản hiện nay chủ yếu là ở tuổi trung niên, lớp nghệ nhân trẻ còn mỏng, chưa thu hút được nhiều đội ngũ kế cận. Lực lượng nghệ nhân nắm giữ, thực hành, truyền dạy các làn điệu, bài bản, trích đoạn, vở diễn cổ ngày một ít do tuổi cao, sức yếu, bận kiếm sống mưu sinh.
Để bảo vệ và phát huy di sản tuồng Bình Định và nghệ thuật bài chòi, tỉnh Gia Lai quyết định ban hành chính sách khuyến khích.
Theo đó, đối tượng được hỗ trợ gồm nghệ sĩ đã nghỉ hưu, nghệ sĩ đang công tác, các đoàn nghệ thuật truyền thống ngoài công lập tại tỉnh và học viên các ngành nghệ thuật tuồng, bài chòi, nhạc cụ truyền thống thường trú tỉnh Gia Lai.
Cụ thể, đối với nhóm nghệ sĩ nghỉ hưu tham gia luyện tập, biểu diễn và truyền dạy phục vụ bảo tồn, quảng bá, giới thiệu di sản, mức chi tiền luyện tập 180.000 đồng/người/buổi; chi biểu diễn 360.000 đồng/người/buổi; khi tham gia truyền dạy, nghệ sĩ được hỗ trợ 500.000 - 800.000 đồng/buổi (tùy theo danh hiệu nghệ sĩ nhân dân, nghệ sĩ ưu tú).
Tỉnh hỗ trợ một lần kinh phí đào tạo đối với nghệ sĩ trong đơn vị sự nghiệp công lập được cử đi đào tạo trình độ đại học trở lên với mức 50 triệu đồng/người.
Đối với các đoàn nghệ thuật ngoài công lập, mức hỗ trợ một lần không quá 100 triệu đồng/đoàn để mua sắm trang phục, nhạc cụ, đạo cụ, trang thiết bị âm thanh, ánh sáng phục vụ hoạt động biểu diễn; hỗ trợ kinh phí biểu diễn 2 triệu đồng/buổi, tối đa không quá 30 triệu đồng/năm.
Học viên theo học các chuyên ngành nghệ thuật tuồng, bài chòi, nhạc cụ truyền thống, mức hỗ trợ 5 triệu đồng/người/tháng.
Tháng 5/2023, hành động của ông chủ một nhà hàng đồ nướng ở thành phố Truy Bác, tỉnh Sơn Đông (Trung Quốc) từng gây xôn xao dư luận nước này.
Thời điểm đó, lượng khách tới quán quá tải khiến người chủ quỳ gối xin lỗi trước mặt những khách phải xếp hàng đợi quá lâu nhưng không được vào ăn, thu hút sự chú ý.
Vụ việc xảy ra tại quán đồ nướng của ông chủ Dương ở thành phố Truy Bác nằm ở phía đông của tỉnh Sơn Đông, nổi tiếng với đặc sản thịt nướng.
3 năm trôi qua, quán đồ nướng ông Dương vẫn còn hoạt động, nhưng không tấp nập quá tải như trước.
Vào một buổi tối tháng 4, ông Dương mặc áo tối màu, bước đi thong thả giữa các bàn ăn, lúc trò chuyện với nhân viên, khi vỗ vai khách quen hỏi thăm. Gương mặt ông hồng hào, lời nói điềm tĩnh khác hẳn vẻ mệt mỏi, đứng đi không vững giữa lúc quán thịt nướng bùng nổ khách hồi tháng 5/2023.
Trái ngược với cảnh đông đúc trước đó, đến nay quán đồ nướng của ông trở về những ngày tháng kinh doanh ổn định. Lượng khách tới Truy Bác ăn đồ nướng vẫn nhộn nhịp nhưng không vỡ trận như trước kia. Các quán nướng ven đường cũng lần lượt mở cửa, trong khi những thương hiệu lớn và quán trải nghiệm mới có lượng khách ổn định buổi tối.
"Lượng khách thời điểm này không thể so với thời kỳ đỉnh cao năm 2023 nhưng vẫn khả quan. Ngày nghỉ lễ 1/5 sắp tới chắc chắn sẽ rất bận rộn", ông Dương dự định.
Nhớ lại thời kỳ đỉnh cao, chủ quán đồ nướng cho biết, mỗi ngày ông nhận từ 500 đến 600 cuộc gọi. Nhiều khách chấp nhận bay hàng nghìn cây số, xếp hàng từ sáng sớm để chờ thưởng thức.
Quán có 170 bàn tiếp đón hơn 20.000 khách mỗi ngày. Con số này gấp 20 lần bình thường. Dịp nghỉ lễ 1/5 năm đó, ông và nhân viên chỉ được ngủ 3 tiếng mỗi ngày.
"Lúc đó tôi có cảm giác không phải làm hàng ăn mà như đội cứu hộ khẩn cấp. Nhà hàng phát số thứ tự cho khách nhưng vẫn không đủ rồi xảy ra tranh cãi. Bởi vậy mới có cảnh tôi quỳ gối xin lỗi khách. Hình ảnh này cũng gây nhiều tranh cãi", ông cười nói.
Hiện lượng khách và doanh thu trở lại mức hợp lý. Việc kinh doanh không quay cuồng như trước khiến ông yên tâm hơn. Ông cho rằng, lượng khách giảm nhưng hầu hết đều là khách quen gắn bó lâu năm. Đây đều là nhóm khách mê đồ nướng ở Truy Bác. Như vậy, ông có thể an tâm tập trung vào chất lượng đồ ăn, thể hiện ẩm thực địa phương đúng nghĩa.
"Chúng tôi hiện xây dựng khu bếp trung tâm. Mỗi ngày quán làm 40.000-50.000 que xiên thịt. Đồ nướng Truy Bác vẫn chưa giảm nhiệt nhưng nay về đúng bản chất của mình", ông nhận xét.
Một người kinh doanh trái cây ở gần đó cho biết, hiện lượng khách vừa phải cũng giúp cuộc sống của người dân địa phương ổn định.
Theo bà Phó Oánh, Chủ tịch Hiệp hội đồ nướng Truy Bác, năm 2023, số lượng quán nướng tăng từ hơn 1.100 lên hơn 2.000. Con số tăng trưởng gần như gấp đôi. Hiện nay, theo đăng ký kinh doanh số lượng còn khoảng hơn 1.500 quán chuyên đồ nướng đang hoạt động. Nếu tính cả các quán chỉ bán theo mùa hè, tổng số khoảng hơn 1.700 quán.
“Sau cơn sốt, bong bóng vỡ, thứ còn lại là bản chất và sự kiên trì của ngành đồ nướng địa phương. Quy mô hiện tại dần cân bằng với dân số, sức tiêu dùng và nhu cầu thực tế. Từ hiện tượng bùng nổ, ngành đồ nướng tại đây trở lại nhịp sống bình thường. Đây cũng là quy luật tất yếu của thị trường", bà Oánh nhận xét.
Hiện ngành đồ nướng địa phương được chính quyền chia thành 4 loại gồm quán truyền thống, quán kết hợp văn hóa, quán sáng tạo trẻ trung và quán nhỏ khu dân cư.
Hiệp hội đồ nướng Truy Bác cũng đã chuẩn hóa ngành, xây dựng thương hiệu và mở rộng ra nhiều thành phố. Du khách tới đây không chỉ thưởng thức ẩm thực, còn tham quan bảo tàng, khu phố cổ. Thời gian lưu trú trung bình của khách từ 3-4 ngày. Đây cũng là mô hình được giới chức đẩy mạnh gồm ẩm thực và du lịch.
Thời gian qua, con đường đi ngang qua khu vực chợ An Thới dẫn đến cảng An Thới (đặc khu Phú Quốc) - cảng sầm uất đón hàng ngàn du khách đến tham quan tour 3 đảo, lặn ngắm san hô trở thành "điểm nóng" khi bị dân lấn chiếm buôn bán hải sản, trái cây, hàng hóa nhiều.
Mọi người vô tư dừng xe để mua đồ ăn, hàng hóa khiến con đường trở nên hẹp hơn. Xe cộ lưu thông và đưa rước khách du lịch qua chợ An Thới có khi kẹt cứng, lộn xộn, bát nháo, gây phản cảm, bức xúc dư luận.
"Trước đây ngày nào tôi thấy cũng tắc đường hết, xe cộ nhích qua từng chút một. Một phần người dân lấn chiếm, một phần người dân đậu xe chiếm dọc lối đi lòng lề đường để mua đồ ăn, trái cây, thịt cá...
Địa phương giờ ra quân dọn dẹp thông thoáng, cảnh quan đường phố, chợ sạch sẽ, đẹp", anh Lê Văn Phước - người dân đặc khu Phú Quốc - nói.
Để dẹp vấn nạn này, ông Trần Minh Khoa - Chủ tịch UBND đặc khu Phú Quốc - cùng lực lượng chức năng địa phương vừa xuống chợ An Thới vận động và nhắc nhở bà con buôn bán đúng nơi, đúng chỗ và trả lại vỉa hè, lòng đường cho xe dễ dàng lưu thông.
UBND đặc khu Phú Quốc ra quân dọn dẹp lần này với tinh thần không thỏa hiệp và kiên quyết lập biên bản, tịch thu tang vật các trường hợp cố tình chiếm dụng lòng đường làm nơi họp chợ.
Để tạo sự lề lối, văn minh hơn trong buôn bán, lãnh đạo đặc khu Phú Quốc còn cho lực lượng chức năng địa phương kẻ lại vạch sơn ranh giới vỉa hè, giúp người dân dễ dàng giám sát và thực hiện đúng quy định, trả lại mỹ quan đô thị.
