Dự thảo luật Đất đai sửa đổi đang thu hút sự quan tâm đặc biệt của người dân. Một trong những điểm thay đổi lớn, tác động trực tiếp đến thói quen giao dịch của đông đảo người dân là quy định tại điều 27 của dự thảo.
Theo dự thảo, về điều kiện thực hiện các quyền chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho, thế chấp và góp vốn bằng quyền sử dụng đất đã không còn nội dung yêu cầu hợp đồng, văn bản phải được công chứng hoặc chứng thực.
Thay vào đó, dự thảo chủ yếu quy định điều kiện người sử dụng đất phải có giấy chứng nhận, đất không có tranh chấp hoặc tranh chấp đã được giải quyết, quyền sử dụng đất không bị kê biên, còn thời hạn sử dụng và không bị áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời.
Định hướng này được đặt ra với kỳ vọng cắt giảm thủ tục hành chính, giảm chi phí và thời gian cho xã hội. Tuy nhiên, việc loại bỏ công chứng bắt buộc liệu có thực sự giải quyết được bài toán chậm trễ, hay tiềm ẩn những rủi ro pháp lý cho người dân?
Vậy vai trò của công chứng hiện nay trong giao dịch liên quan đến nhà đất là gì? Trao đổi với Báo Thanh Niên, ông Nguyễn Hồ Phương Vinh, Trưởng phòng Công chứng số 1 TP.HCM, cho biết điều 2 luật Công chứng quy định công chứng là dịch vụ công do công chứng viên thực hiện để chứng nhận tính xác thực, hợp pháp của giao dịch mà luật quy định phải công chứng, hoặc cá nhân, tổ chức tự nguyện yêu cầu.
Công chứng không đơn thuần là một thủ tục hành chính để xác nhận chữ ký. Trong mỗi giao dịch bất động sản, công chứng mang lại những giá trị bảo vệ thiết thực đối với quyền lợi tài sản của người dân.
Công chứng còn có chức năng bảo vệ sự tự nguyện và người yếu thế, bằng cách công chứng viên trực tiếp kiểm tra năng lực hành vi dân sự, đánh giá ý chí tự nguyện của các bên và phát hiện kịp thời các dấu hiệu bị ép buộc, lừa dối hay thao túng. Điều này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc bảo vệ những nhóm người yếu thế như người cao tuổi, người thiếu hiểu biết pháp luật, hay người bị hạn chế năng lực hành vi.
Cũng theo ông Vinh, công chứng viên còn giúp người dân thẩm định tình trạng pháp lý tài sản và ngăn ngừa lừa đảo. Cụ thể qua kiểm tra quyền định đoạt tài sản, tình trạng pháp lý của bất động sản, đối chiếu nhân thân để ngăn chặn các hành vi giả mạo giấy tờ hay một nhà đất lại bị bán cho nhiều người.
Theo điều 6 luật Công chứng, văn bản công chứng có giá trị chứng cứ không phải chứng minh trước tòa án và được lưu giữ nghiêm ngặt ít nhất 30 năm. Đồng thời, công chứng viên chịu trách nhiệm cá nhân và tổ chức hành nghề công chứng bắt buộc phải mua bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp để bồi thường thiệt hại cho người dân nếu xảy ra lỗi trong quá trình thực hiện.
Bà Trần Thị Hằng, Phó ban chuyên môn Hiệp hội Công chứng viên Việt Nam, nhận định: “Việc dự thảo luật Đất đai sửa đổi không còn quy định tại điều 27 điều kiện hợp đồng, văn bản về quyền sử dụng đất phải được công chứng hoặc chứng thực không đồng nghĩa với việc Nhà nước đã quyết định bãi bỏ công chứng bắt buộc”.
Đây mới là dự thảo và cũng cần xem xét tổng thể cũng như mối quan hệ với bộ luật Dân sự và luật Công chứng trước khi Quốc hội thông qua.
Bà Hằng cho rằng điểm nghẽn thực sự khiến thủ tục đất đai bị kéo dài chưa hẳn ở công chứng. “Thực tiễn nhiều năm qua cho thấy người dân thường không mất nhiều thời gian ở khâu công chứng, chứng thực mà chủ yếu bị kéo dài ở các khâu như đăng ký biến động đất đai, thủ tục hành chính liên quan đến cấp giấy chứng nhận”, bà Hằng chia sẻ.
Một hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất thông thường, nếu hồ sơ đầy đủ, việc công chứng thường chỉ mất khoảng 30 phút đến vài giờ, trường hợp phức tạp cũng chỉ khoảng một ngày làm việc.
Bà Hằng nhấn mạnh thêm: “Nếu mục tiêu là rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục cho người dân thì việc tập trung vào khâu công chứng có thể chưa giải quyết đúng nguyên nhân gây chậm trễ”.
Đồng quan điểm, luật sư Đỗ Thị Phương Thảo, Công ty luật TNHH Hải Hội An, đánh giá mục tiêu giảm thời gian và chi phí cho người dân là đúng đắn. Tuy nhiên, một chính sách chỉ thực sự thành công khi vừa giảm được chi phí tuân thủ, vừa không làm gia tăng chi phí xã hội do tranh chấp, khiếu kiện phát sinh.
Nhiều ý kiến cho rằng khi cơ sở dữ liệu đất đai và dân cư hoàn thiện thì việc bắt buộc người dân phải công chứng giao dịch về đất đai không còn cần thiết. Tuy nhiên, theo luật sư Phương Thảo, đây là hai cơ chế có chức năng hoàn toàn khác nhau. Cơ sở dữ liệu và hệ thống đăng ký chỉ có chức năng ghi nhận, quản lý và công khai thông tin.
“Một hệ thống quản lý dữ liệu dù hiện đại đến đâu cũng không thể tự mình xác định người ký hợp đồng có bị ép buộc, có minh mẫn, đúng là người có quyền định đoạt hay không. Đây chính là khoảng trống mà công chứng đang thực hiện như một cơ chế phòng ngừa tranh chấp cho người dân ngay từ đầu”, luật sư Phương Thảo phân tích.
Nếu loại bỏ công chứng bắt buộc, cơ quan đăng ký đất đai chỉ xác nhận trên hồ sơ hành chính mà không gánh vác trách nhiệm bồi thường tài chính thì có khả năng gây ra nguy cơ tranh chấp phát sinh cao hơn. Khi xảy ra lừa đảo hay giao dịch bị tòa án tuyên vô hiệu, lúc này khoản chi phí rất nhỏ mà người dân tiết kiệm ban đầu khi không đi công chứng sẽ biến thành tổn thất lớn hơn nhiều cho các vụ kiện tụng kéo dài.
“Cắt giảm thủ tục là hướng đi cần thiết, nhưng cần phải tháo gỡ đúng nơi đang gây ách tắc. Thay vì bãi bỏ một cơ chế phòng ngừa rủi ro đã chứng minh được hiệu quả trong thực tiễn nhiều năm qua, giải pháp phù hợp là đẩy mạnh chuyển đổi số trong công chứng và tập trung cải cách mạnh mẽ thủ tục đăng ký đất đai”, luật sư Thảo nói.
Sau loạt dự án trọng điểm cấp bách đã khởi công thời gian qua, TP.HCM đang sẵn sàng thủ tục để khởi công tiếp dự án cao tốc thị Hồ Tràm - cảng hàng không quốc tế Long Thành dài 42km vào ngày 1-7. Dự án do Công ty Cổ phần Masterise Hạ tầng Cao tốc Long Thành - Hồ Tràm, thành viên của Masterise Group đầu tư thực hiện.
Theo Masterise Hạ tầng Cao tốc Long Thành - Hồ Tràm, đây là lần đầu tiên, sân bay quốc tế Long Thành - cửa ngõ hàng không lớn nhất Việt Nam được kết nối trực tiếp với một cực nghỉ dưỡng biển quy mô quốc tế bằng cao tốc. Sân bay Long Thành sắp hoàn thành, còn vẻ đẹp của Hồ Tràm cũng đang chờ hạ tầng giao thông kết nối để chuyển mình thành một đô thị du lịch đẳng cấp quốc tế.
Những ngày cuối tháng 6-2026, khi các cán bộ sở ngành TP.HCM và nhà đầu tư, đơn vị liên quan đang hoàn tất những thủ tục để chuẩn bị khởi công dự án nhằm chào mừng kỷ niệm 50 năm thành phố mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh, phóng viên Tuổi Trẻ Online đã đi dọc hành lang nơi tuyến cao tốc tương lai sẽ hình thành.
Từ khu vực sân bay Long Thành qua cánh rừng Bình Châu - Bình Châu đến dải bờ biển Hồ Tràm ngập nắng gió, có thể cảm nhận rõ ý nghĩa của tuyến đường này.
Lựa chọn mở thêm đường thênh thang tiến ra cửa ngõ Biển Đông, không chỉ thể hiện tư duy, tầm nhìn dài hạn của TP.HCM, mà còn cho thấy quyết tâm đưa hạ tầng giao thông đi trước một bước, kết nối các cực tăng trưởng trong tương lai, đón đầu nhu cầu phát triển của cả vùng Đông Nam Bộ.
Khu vực đường ĐT.998 hiện trạng quy mô đường cấp 3 với 4 làn xe bề rộng 16m, quy mô quy hoạch 4-6 làn xe. Đặc điểm của khu vực nút giao dân cư thưa thớt, khu vực lân cận chủ yếu là đất trống. Trong phương án đề xuất có thiết kế nút giao dạng hoa thị hoàn chỉnh, cầu vượt trên đường tuyến nối vượt qua ĐT.998
Trong ảnh là khu vực cuối tuyến kết nối với đường ven biển và phương án làm nút giao được đề xuất. Cao tốc Hồ Tràm - Long Thành không chỉ là tuyến giao thông nội vùng mà còn đóng vai trò là trục kết nối chiến lược giữa sân bay quốc tế, hệ thống cảng biển, khu du lịch và các trung tâm kinh tế lớn của vùng Đông Nam Bộ
Sáng 2.4, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về kết quả thực hiện chương trình giám sát năm 2025 và những tháng đầu năm 2026, dự kiến chương trình giám sát năm 2027 của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhắc tới câu chuyện 300 tấn thịt lợn bệnh lọt vào trường học, cho rằng đây là vấn đề nóng bỏng và đề nghị giám sát ngay lĩnh vực an toàn thực phẩm trong năm 2026.
Trước đó, Phó chủ nhiệm thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga cho biết, Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát đã dự kiến chương trình giám sát năm 2027, kiến nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội báo cáo Quốc hội xem xét, quyết định về giám sát một số chuyên đề, trong đó chuyên đề "Việc thực hiện chính sách, pháp luật về an toàn thực phẩm giai đoạn 2021 - 2026" (dự kiến giao Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường chủ trì tham mưu).
Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Nguyễn Thanh Hải cho biết về giám sát an toàn thực phẩm, luật An toàn thực phẩm sẽ sửa đổi vào tháng 10, trình tại kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI.
Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường đã được giao thẩm tra luật này và có chương trình kế hoạch đi giám sát việc triển khai luật cũ để tổng hợp, thẩm tra cũng như lấy ý kiến chuyên gia.
Trước đó, tại phiên họp ngày 1.4, Phó chủ nhiệm thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga nêu hàng loạt vụ việc xảy ra trong thời gian qua, từ vụ việc đồ hộp Hạ Long đến ngâm ốc trong dung dịch thủy tinh lỏng, rồi thực phẩm chức năng giả, thịt bò giả.
Mới đây nhất, Công an Hà Nội lại phát hiện 300 tấn thịt lợn bệnh đưa ra thị trường có dấu kiểm dịch thú y, đưa vào các bếp ăn bán trú của học sinh khiến người dân rất hoang mang.
Từ thực tế đó, bà Nga đề nghị tổng kiểm tra trên toàn quốc về an toàn thực phẩm để có những giải pháp quyết liệt.
Phát biểu kết luận nội dung này, Phó chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương nhấn mạnh, về chương trình giám sát 2027 và phần còn lại 2026 cần tập trung giám sát ban hành văn bản quy phạm pháp luật một cách bài bản hơn, cần tính toán lại giám sát chuyên đề với lĩnh vực nóng bỏng bằng cách làm nhanh, hiệu quả, ngắn gọn.
Năm 2026 giao các ủy ban tự giám sát chuyên môn trong chức năng nhiệm vụ, báo cáo kết quả để tham gia báo cáo giám sát của Quốc hội. Các lĩnh vực nóng gồm: Nghị quyết 57, an toàn thực phẩm, cải cách hành chính, thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, kinh tế tư nhân. Giai đoạn giám sát là khoảng thời gian cuối 2025 và đầu 2026.
Năm 2027, trên cơ sở giám sát của các ủy ban năm 2026, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ quyết định vấn đề nào nâng lên thảo luận tại Thường vụ Quốc hội hoặc Quốc hội giám sát tối cao.
Ngày 10.4, nhiều tài khoản mạng xã hội của lãnh đạo cấp sở và cấp xã tại Cà Mau bất ngờ đăng tải nội dung cảnh báo sau khi phát hiện tài khoản Zalo bị hack chiếm quyền sử dụng hoặc bị giả mạo để nhắn tin mượn tiền.
Điểm chung là các tin nhắn đều mang tính khẩn cấp, tạo áp lực thời gian với lý do cần tiền gấp, đặt cọc đất hoặc gặp lỗi chuyển khoản dù tài khoản vẫn còn tiền.
Một số người nhận tin nhắn mượn tiền "giăng bẫy ngược", đồng ý chuyển tiền để yêu cầu đối tượng cung cấp tài khoản nhận. Tình huống bất ngờ xảy ra khi tên tài khoản ngân hàng do kẻ gian gửi lại trùng khớp với chính tên của người bị mạo danh, tạo cảm giác đáng tin cậy gần như tuyệt đối.
Tuy nhiên, theo phản ánh, đây chỉ là lớp vỏ ngụy trang. Thực chất không phải trùng tên thật, mà là thủ đoạn tạo giao diện hoặc mã QR giả hiển thị tên giống với chủ tài khoản. Khi thực hiện chuyển tiền, dòng tiền vẫn được chuyển đến một tài khoản hoàn toàn khác do đối tượng kiểm soát.
Song song đó, các đối tượng còn gửi kèm đường link chứa mã độc dưới hình thức nhờ bình chọn thi tiếng Anh. Khi người dùng nhấp vào, quyền kiểm soát tài khoản có thể bị chiếm đoạt, từ đó tiếp tục lan rộng kịch bản lừa đảo đến danh sách bạn bè.
Với cách dựng kịch bản này, đối tượng không chỉ khai thác lòng tin từ mối quan hệ quen biết, mà còn tận dụng thói quen kiểm tra tên người nhận khi chuyển khoản để hoàn tất cú lừa. Đây được xem là biến thể tinh vi hơn của các hình thức giả mạo tài khoản từng xuất hiện trước đó.
Hiện các cảnh báo đang được chia sẻ rộng rãi nhằm nhắc nhở người dân nâng cao cảnh giác, đặc biệt với các yêu cầu chuyển tiền đột ngột và các liên kết lạ gửi qua tin nhắn qua tài khoản Zalo.
