Ngày 13-7, Giám đốc Sở Y tế Tăng Chí Thượng cho hay sau gần hai tháng triển khai Chương trình khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho người dân, TP.HCM ghi nhận sự chuyển biến rõ nét cả về quy mô lẫn tốc độ thực hiện.
Đến 23h ngày 12-7, toàn TP.HCM đã có 467.800 người dân được khám sức khỏe và lập Hồ sơ sức khỏe điện tử. Kết quả này cho thấy chương trình đang bước vào giai đoạn tăng tốc với sự vào cuộc ngày càng quyết liệt của chính quyền địa phương, ngành y tế và sự hưởng ứng tích cực của người dân.
Đáng chú ý riêng trong tuần thứ 7 triển khai chương trình (từ ngày 6 đến ngày 12-7), toàn thành phố đã thực hiện được 120.086 lượt khám sức khỏe, mức cao nhất kể từ khi chương trình được triển khai.
Với tốc độ hiện nay, TP.HCM được dự báo sẽ vượt mốc 500.000 người dân được khám sức khỏe ngay trong tuần này, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong hành trình thực hiện mục tiêu 100% người dân được khám sức khỏe trong năm 2026.
Một điểm sáng của chương trình là nhiều địa phương đã tạo được những cách làm sáng tạo, phù hợp với điều kiện thực tế.
Đặc khu Côn Đảo tiếp tục dẫn đầu toàn thành phố khi có 35,73% dân số đã được khám sức khỏe, tiếp theo là xã: An Nhơn Tây (28,16%), Thạnh An (18,71%), Bắc Tân Uyên (16,21%) và Vĩnh Lộc (15,02%).
Đây là những địa phương duy trì tiến độ ổn định ngay từ những ngày đầu triển khai, nhờ sự chủ động của chính quyền cơ sở, sự phối hợp chặt chẽ giữa trạm y tế và các cơ sở khám chữa bệnh, đồng thời huy động hiệu quả sự tham gia của người dân.
Không chỉ dẫn đầu về tỉ lệ bao phủ, nhiều địa phương đông dân cũng đạt kết quả rất ấn tượng về số lượng người được khám. Đây là minh chứng cho thấy khi công tác tổ chức được chuẩn bị tốt, việc khám sức khỏe toàn dân hoàn toàn có thể triển khai hiệu quả ngay cả ở những địa bàn có quy mô dân số lớn.
Tuy nhiên bức tranh chung vẫn còn những khoảng chênh lệch giữa các địa phương. Một số xã, phường hiện có tỉ lệ người dân được khám còn thấp, cụ thể như 10 xã, phường có tỉ lệ người dân khám sức khỏe vẫn ở mức dưới 1% dân số: Bình Châu, Phú Giáo, Bàn Cờ, Xuyên Mộc, Hòa Hội, Ngãi Giao, Lái Thiêu, An Phú, Trừ Văn Thố, Bàu Lâm.
Điều này cho thấy bên cạnh những mô hình làm tốt cần được nhân rộng, các địa phương còn chậm tiến độ cần sớm rà soát nguyên nhân, tăng cường truyền thông, vận động người dân và chủ động xây dựng kế hoạch tổ chức khám phù hợp với từng khu dân cư.
Mục tiêu cuối cùng không đơn thuần là hoàn thành chỉ tiêu về số lượng người được khám, mà là hình thành văn hóa chăm sóc sức khỏe chủ động trong cộng đồng, từng bước xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử của mỗi người dân, phát hiện sớm bệnh tật, quản lý hiệu quả các bệnh không lây nhiễm và giảm gánh nặng điều trị trong tương lai.
Để duy trì và tiếp tục đẩy nhanh tốc độ triển khai như hiện nay, Sở Y tế đề nghị UBND các xã, phường, đặc khu tiếp tục quan tâm chỉ đạo, huy động sự tham gia của cả hệ thống chính trị; đẩy mạnh công tác truyền thông để người dân hiểu rõ ý nghĩa và lợi ích của việc khám sức khỏe định kỳ…
Sở Y tế đã xây dựng danh sách đề xuất phân công, kết nối và ký kết hợp đồng giữa các xã, phường, đặc khu với các bệnh viện, phòng khám đa khoa để tổ chức khám sức khỏe cho người dân một cách thuận lợi, hiệu quả và phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương.
Thứ trưởng Y tế Trần Văn Thuấn, tại hội nghị khoa học kỹ thuật 2026 của Tập đoàn Y khoa Sài Gòn ngày 4/7, cho biết trí tuệ nhân tạo và công nghệ số là những lĩnh vực đang định hình tương lai y học. Theo các chuyên gia, cùng với những cơ hội mới trong chẩn đoán và điều trị, lối sống số cũng kéo theo nhiều vấn đề sức khỏe cần được quan tâm, trong đó có bệnh lý mắt.
BS.CK2 Trương Công Minh, Phó chủ tịch Hội Laser Y học và Laser Ngoại khoa TP HCM, Giám đốc điều hành Bệnh viện Mắt Sài Gòn Lê Thị Riêng, cho biết khô mắt hiện là một trong những vấn đề phổ biến nhất ở người trẻ, đặc biệt nhóm làm việc văn phòng.
"Người trẻ hiện nay sử dụng máy tính, điện thoại gần như suốt ngày. Khi tập trung nhìn màn hình, tần suất chớp mắt giảm đáng kể, khiến mắt dễ khô hơn", bác sĩ nói.
Thông thường, chớp mắt giúp dàn đều lớp phim nước mắt trên bề mặt nhãn cầu, đóng vai trò bôi trơn, bảo vệ và nuôi dưỡng giác mạc. Khi tần suất chớp mắt giảm, lớp phim này nhanh chóng mất ổn định. Bên cạnh đó, môi trường điều hòa, quạt gió hoặc không khí hanh khô cũng làm nước mắt bốc hơi nhanh hơn, khiến tình trạng khô mắt nặng thêm.
Các biểu hiện thường gặp gồm cộm rát, xốn mắt, cảm giác như có dị vật trong mắt, đỏ mắt nhẹ, nhìn mờ thoáng qua hoặc nhanh mỏi mắt khi đọc sách, làm việc trước màn hình. Nhiều người chủ quan vì triệu chứng ban đầu khá mơ hồ.
Hiện không ít người có thói quen tự mua nước mắt nhân tạo khi thấy khó chịu ở mắt. Theo bác sĩ Minh, điều này có thể phù hợp với trường hợp khô mắt nhẹ nhưng không nên lạm dụng. Nếu khô mắt kéo dài hoặc triệu chứng nặng, người bệnh nên đi khám để được chỉ định loại thuốc phù hợp.
Khô mắt cũng dễ bị nhầm với một số bệnh lý khác như viêm kết mạc, viêm bờ mi hoặc rối loạn tuyến tiết dầu ở mi mắt. Một số rối loạn nội tiết cũng có thể làm thay đổi chất lượng phim nước mắt, khiến mắt khô kéo dài.
Tại hội nghị, TS.BS Hà Anh Đức, Cục trưởng Quản lý khám chữa bệnh (Bộ Y tế) cho rằng y tế hiện đại không chỉ tập trung vào điều trị mà cần đẩy mạnh dự phòng, phát hiện sớm và quản trị chất lượng bằng dữ liệu, bằng chứng khoa học. Điều quan trọng không chỉ là chữa bệnh mà còn là nhận diện nguy cơ sớm và xây dựng thói quen chăm sóc sức khỏe chủ động.
Để phòng ngừa các bệnh lý mắt, bác sĩ khuyến cáo dân văn phòng nên áp dụng quy tắc 20-20-20: cứ sau 20 phút nhìn màn hình, hãy nhìn vào một vật cách xa khoảng 20 feet (khoảng 6 m) trong ít nhất 20 giây. Việc chuyển tầm nhìn từ gần sang xa giúp mắt thư giãn, đồng thời kích thích chớp mắt nhiều hơn, hạn chế bốc hơi nước mắt. Ngoài ra, nên tránh để quạt hoặc máy lạnh thổi trực tiếp vào mắt, điều chỉnh nhiệt độ phòng hợp lý và duy trì độ ẩm môi trường.
Phần lớn trường hợp khô mắt nhẹ chỉ gây khó chịu, ảnh hưởng khả năng tập trung và hiệu suất làm việc. Tuy nhiên, nếu không điều trị, tình trạng nặng có thể gây tổn thương giác mạc.
Bác sĩ Minh cảnh báo khô mắt kéo dài có thể làm giảm thị lực tạm thời, thậm chí gây viêm hoặc loét giác mạc trong những trường hợp nặng, đặc biệt ở người có tình trạng hở mi khi ngủ. Nếu mắt khô nhiều đến mức nhìn không rõ hoặc đau rát kéo dài, người bệnh cần được thăm khám sớm.
Những năm gần đây, cùng với sự lên ngôi của xu hướng tập thể hình và ăn uống lành mạnh, khoai lang đã trở thành lựa chọn thay thế phổ biến cho các loại tinh bột chính nhờ hàm lượng chất xơ và dinh dưỡng phong phú. Tuy nhiên, giá trị dinh dưỡng và mức độ ảnh hưởng đến đường huyết của khoai lang luộc, hấp, nướng hay khoai để lạnh lại có sự khác biệt rất lớn.
Bà Hứa Huệ Ngọc, Giám đốc Trung tâm Dinh dưỡng và Thực phẩm thuộc Quỹ Đổng Thị (Đài Loan), cho biết khi khoai lang được làm nóng, cấu trúc tinh bột sẽ thay đổi giúp cơ thể dễ hấp thụ hơn.
Ngược lại, nếu để nguội hoặc bỏ vào ngăn mát tủ lạnh, một phần tinh bột sẽ chuyển hóa thành "tinh bột kháng" (resistant starch). Loại tinh bột này rất khó bị cơ thể hấp thụ, từ đó giúp làm chậm tốc độ tăng đường huyết và kéo dài cảm giác no.
Theo bà Hứa Huệ Ngọc, xét về tốc độ làm tăng đường huyết, khoai lang lạnh có tốc độ chậm nhất, tiếp theo là khoai lang luộc, khoai lang hấp, và khoai lang nướng là loại làm tăng đường huyết nhanh nhất.
Sở dĩ có sự khác biệt này là do quá trình nướng làm mất nước, khiến hàm lượng đường trong khoai lang cô đặc và tăng độ ngọt. Cộng thêm việc khoai được làm nóng khiến cơ thể dễ hấp thụ hơn, nên khoai lang nướng trở thành "thủ phạm" dễ làm đường huyết tăng vọt nhất. Trong khi đó, tinh bột trong khoai lang lạnh sau khi nấu chín và làm nguội sẽ sản sinh ra tinh bột kháng, cấu trúc của nó khiến đường ruột khó hấp thụ, nhờ vậy đường huyết cũng khó tăng lên hơn.
Chuyên gia Hứa Huệ Ngọc chỉ ra rằng, tùy thuộc vào mục tiêu của mỗi người mà cách chế biến khoai lang sẽ được tối ưu hóa:
Nếu mục tiêu là ổn định đường huyết: Nên ưu tiên chọn khoai lang đã qua làm lạnh (để trong ngăn mát tủ lạnh).
Nếu cần bổ sung năng lượng nhanh sau tập luyện: Để phục hồi cơ bắp hoặc nâng chỉ số đường huyết, các loại khoai lang nóng lại là lựa chọn phù hợp hơn.
Bên cạnh khoai lang, bà Hứa Huệ Ngọc cho biết khoai tây, bí đỏ và chuối cũng là những nguồn tinh bột thay thế tuyệt vời cho những người đam mê thể thao.
Khoai tây và bí đỏ có tính chất tương tự như khoai lang, đều thuộc nhóm tinh bột chất lượng cao. Trong khi đó, chuối có thể cung cấp lượng carbohydrate cần thiết cho quá trình vận động, là một thực phẩm bổ trợ vô cùng lý tưởng.
Vị giám đốc Trung tâm Dinh dưỡng nhấn mạnh, việc tiêu thụ tinh bột hoàn toàn có thể linh hoạt điều chỉnh dựa trên mục tiêu cá nhân:
Vậy, người lớn tuổi muốn sống lâu và khỏe mạnh, liệu có nên ăn thịt thường xuyên hay không?
Giờ đây, nghiên cứu được công bố gần đây trên tạp chí y sinh The American Journal of Clinical Nutrition, các nhà khoa học đã tìm ra câu trả lời đáng ngạc nhiên.
Trong khi nhiều người cho rằng ăn thịt có thể không tốt cho tuổi thọ, thì kết quả đã chỉ ra điều bất ngờ.
Nhằm mục đích tìm hiểu xem ăn loại thực phẩm nào sẽ giúp người từ 80 tuổi có khả năng sống đến 100 tuổi, các nhà nghiên cứu tại Đại học Fudan, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Trung Quốc và Đại học Giao thông Thượng Hải đã phân tích dữ liệu của 5.203 người tham gia từ Khảo sát Tuổi thọ Khỏe mạnh dài hạn của Trung Quốc.
Những người tham gia được chia thành các nhóm:
Trong thời gian nghiên cứu có 1.459 người sống đến 100 tuổi và 3.744 người có tuổi thọ thấp hơn. Khi so sánh 2 nhóm này với nhau, kết quả đã phát hiện:
Những người ăn bữa ăn có thịt có khả năng sống đến 100 tuổi tương tự như nhóm ăn bữa ăn có cá, trứng hoặc sữa và đều cao hơn đáng kể so với ăn chay.
Đáng chú ý, đối với người nhẹ cân (gầy ốm), ăn bữa ăn có thịt giúp tăng khả năng sống đến 100 tuổi lên đến 44%, so với chỉ ăn chay, theo trang tin nghiên cứu Study Finds.
Ngoài ra, ăn bữa ăn có cá, trứng hoặc sữa cũng giúp người gầy ốm tăng khả năng sống đến 100 tuổi, so với chỉ ăn chay.
Các nhà nghiên cứu giải thích, nguyên nhân là do khi về già, cơ thể rất dễ bị sụt cân và thiếu chất. Vì vậy, người lớn tuổi nên ăn uống đầy đủ, không nên ăn chay hoàn toàn mà cần có đạm động vật như thịt, cá, trứng, sữa, để giữ gìn sức khỏe và kéo dài tuổi thọ.
Thực tế, một số bằng chứng cho thấy người lớn tuổi cần nhiều đạm trong chế độ ăn hơn. Nghiên cứu gần đây cho thấy bảo vệ khối lượng cơ bắp bằng cách ăn đạm là rất quan trọng đối với quá trình lão hóa lành mạnh.
Tuy nhiên, để tối đa lợi ích, người lớn tuổi nên ưu tiên chọn thịt gà và thịt nạc hoặc trứng với số lượng vừa phải, hạn chế thịt đỏ và tránh thịt chế biến sẵn.