Các thành viên Đại hội đồng Liên Hợp Quốc ngày 3/6 bỏ phiếu bầu 10 ghế ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an cho nhiệm kỳ hai năm, trong đó ba ứng viên đại diện nhóm “Tây Âu và các nước khác” là Đức, Áo và Bồ Đào Nha.
Kết quả cho thấy Áo và Bồ Đào Nha là hai nước giành được các ghế ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an, với 131 và 134 phiếu, trong khi Đức thất bại khi chỉ nhận được 104 phiếu ủng hộ.
Hội đồng Bảo an gồm 15 trong số 193 quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc, với 5 ủy viên thường trực có quyền phủ quyết (Mỹ, Anh, Pháp, Trung Quốc và Nga) cùng 10 ủy viên không thường trực. Đây là cơ quan duy nhất của Liên Hợp Quốc có thể ra nghị quyết mang tính ràng buộc pháp lý.
Zimbabwe cùng Cộng hòa Trinidad và Tobago được bầu vào vị trí ủy viên không thường trực mà không có đối thủ cho các ghế dành riêng cho khu vực của họ. Kyrgyzstan cũng giành được ghế đại diện khu vực sau khi vượt qua Philippines.
Đức từng giữ ghế ủy viên không thường trực tại Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc giai đoạn 2019-2020.
Trước cuộc bỏ phiếu, Ngoại trưởng Johann Wadephul tuyên bố Đức có “một đề nghị tốt” và sẵn sàng đảm nhận trách nhiệm tại Hội đồng Bảo an. Ông cũng ủng hộ cải cách cơ quan này nhằm tăng vai trò cho các quốc gia thuộc Nam Bán cầu.
Ông Wadephul thừa nhận kết quả bỏ phiếu ngày 3/6 là “thất bại cay đắng” và “nỗi thất vọng thực sự” với Berlin. Ông cho rằng một phần nguyên nhân thất bại đến từ sự ủng hộ của Đức với Israel, khiến nước này đánh mất các phiếu chủ chốt.
Ông cũng cáo buộc Nga đã thuyết phục nhiều bên chống lại Đức vì lập trường “ủng hộ kiên định” của Berlin cho Ukraine. “Không có gì bí mật khi Nga không muốn có một tiếng nói như vậy tại Hội đồng Bảo an”, ông nói.
Báo DW của Đức dẫn các nguồn tin ngoại giao mô tả Nga đã tích cực vận động hành lang ngăn cản lại nỗ lực tranh cử của Đức. Berlin hiện là một trong những nước ủng hộ chủ chốt cho Ukraine trong xung đột kéo dài hơn 4 năm ở châu Âu.
Nga chưa bình luận về cáo buộc này của Ngoại trưởng Wadephul.
“Có những vấn đề mà chúng tôi luôn giữ lập trường rõ ràng, nhưng không phải mọi quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc đều chia sẻ”, ông Wadephul nói, song tái khẳng định Berlin vẫn ủng hộ Kiev.
Thủ tướng Friedrich Merz cho rằng Đức đã rất tự tin khi ứng cử và tiếc nuối vì cuối cùng không thể đạt mục tiêu đề ra. “Kết quả này không làm thay đổi những nhiệm vụ mà chúng tôi phải đối mặt tại Liên Hợp Quốc. Đức vẫn là trụ cột đáng tin cậy của hệ thống đa phương”, ông nói.
Nghị sĩ Jurgen Hardt, người phát ngôn chính sách đối ngoại của liên minh bảo thủ tại quốc hội Đức, gọi đây là “kết quả đáng tiếc”. Trong khi đó, đảng Xanh chỉ trích chính phủ của Thủ tướng Merz và Ngoại trưởng Wadephul vì chưa nỗ lực hết sức trong lĩnh vực bảo vệ khí hậu, đồng thời cắt giảm viện trợ phát triển.
"Việt Nam quan tâm theo dõi tình hình và tin tưởng Cuba sẽ khắc phục, vượt qua những khó khăn, thách thức hiện tại", người phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng cho biết trong cuộc họp báo thường kỳ hôm nay, khi nêu quan điểm của Việt Nam về tình hình Cuba.
Việt Nam khẳng định tình đoàn kết, hữu nghị truyền thống với nhân dân Cuba anh em và nhất quán ủng hộ các nghị quyết của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc (LHQ) yêu cầu gỡ bỏ bao vây cấm vận đơn phương chống Cuba.
Về việc Cuba - Mỹ đối thoại, người phát ngôn Bộ Ngoại giao cho biết Việt Nam hoan nghênh, ủng hộ hai nước tiến hành trao đổi để tìm giải pháp cho những khác biệt trong quan hệ song phương trên cơ sở tôn trọng độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế.
"Việt Nam mong muốn hai bên sớm đạt được tiếng nói chung để đi tới cải thiện và bình thường hóa quan hệ, vì lợi ích của nhân dân hai nước, vì hòa bình, hợp tác, ổn định và phát triển của khu vực và trên thế giới", bà Hằng nói.
Chủ tịch Cuba Miguel Diaz-Canel ngày 13/3 tuyên bố giới chức nước này và Mỹ đã thảo luận để giải quyết các khác biệt theo hướng đối thoại. Ông cho biết các cuộc trao đổi, được "yếu tố quốc tế thúc đẩy", cũng nhằm tìm kiếm những lĩnh vực hợp tác để đảm bảo an ninh, hòa bình cho cả hai quốc gia và khu vực.
Chủ tịch Cuba ngày 25/3 thông báo cựu lãnh đạo Raul Castro đang tham gia đàm phán với Mỹ và các cuộc thảo luận này mới ở giai đoạn đầu.
Wall Street Journal hôm 30/3 dẫn lời các quan chức chính quyền Mỹ tiết lộ Tổng thống Donald Trump và trợ lý gần đây đánh giá rằng chiến dịch nhằm gỡ phong tỏa eo biển Hormuz sẽ khiến xung đột với Iran vượt quá khung thời gian 4-6 tuần mà ông đặt ra.
Lãnh đạo Mỹ cho rằng nên hướng đến các mục tiêu chính là làm suy yếu hải quân và kho tên lửa Iran, đồng thời giảm dần hoạt động quân sự hiện tại, theo các nguồn tin. Tổng thống Trump vẫn có những lựa chọn quân sự khác, nhưng đó không phải ưu tiên của ông vào lúc này.
Nhóm quan chức Mỹ thêm rằng Washington sẽ gây sức ép ngoại giao để buộc Tehran khôi phục dòng chảy thương mại tự do. Nếu nỗ lực này thất bại, Mỹ sẽ thúc đẩy các đồng minh ở châu Âu và vùng Vịnh đảm nhận vai trò dẫn dắt trong nỗ lực mở lại tuyến hàng hải chiến lược.
Nhà Trắng chưa bình luận về thông tin.
Ngoại trưởng Marco Rubio cùng ngày cho biết nỗ lực hoàn tất các mục tiêu quân sự của Mỹ sẽ kết thúc trong vòng vài tuần.
"Sau đó chúng ta sẽ phải đối mặt với vấn đề eo biển Hormuz. Điều đó sẽ tùy thuộc vào quyết định của Iran. Hoặc một liên minh các quốc gia trên thế giới và trong khu vực, với sự tham gia của Mỹ, sẽ đảm bảo tuyến đường này được mở, không bằng cách này thì bằng cách khác", ông nói với kênh Al Jazeera.
Tổng thống Trump trước đó đã đưa ra nhiều tuyên bố bất nhất, mâu thuẫn về xung đột Trung Đông. Ông từng nói rằng Mỹ "đã thắng ngay trong giờ đầu tiên" ở Iran, nhưng sau đó lại tuyên bố "thắng chưa đủ" và Mỹ vẫn cần phải "hoàn tất công việc".
Khi cuộc chiến mới nổ ra, ông nói xung đột sẽ "kéo dài 4 tuần", nhưng sau đó điều chỉnh thành "4-5 tuần và có khả năng duy trì lâu hơn thế nhiều". Khi chiến sự kéo dài, ông ngày càng ít nói cụ thể hơn về mốc thời gian. "Tôi không muốn nói. Tôi không bao giờ muốn nói điều đó vì nếu tôi trễ dù chỉ hai ngày, các vị sẽ chỉ trích tôi", Tổng thống Mỹ tuyên bố hôm 16/3.
Hôm 21/3, ông Trump ra tối hậu thư yêu cầu Iran mở cửa eo biển Hormuz trong 48 giờ, nếu không muốn bị đánh sập toàn bộ hệ thống điện trên cả nước. Nhưng chỉ vài giờ trước khi tối hậu thư hết hạn, Tổng thống Mỹ gia hạn thêm 5 ngày, nói rằng hai bên đang đàm phán chấm dứt xung đột.
Các lãnh đạo Iran lập tức bác bỏ thông tin đang đàm phán với Mỹ. Dù vậy, khi thời hạn 5 ngày trôi qua, ông Trump lại tiếp tục gia hạn thêm 10 ngày, nói rằng Iran "đang rất muốn đạt thỏa thuận". Tehran cũng bác tuyên bố này của ông.
Eo biển Hormuz là tiêu điểm trong xung đột giữa Mỹ - Israel với Iran. Tuyến đường biển vận chuyển 20% nguồn cung dầu của thế giới đã bị Iran phong tỏa gần như hoàn toàn để đáp trả đối phương, khi chiến sự giữa các bên ngày càng leo thang.
Truyền thông Iran ngày 30/3 cho biết Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại quốc hội Iran đã thông qua kế hoạch thu phí tàu qua Hormuz.
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt trước đó cho biết Mỹ đang "nỗ lực hướng đến" bình thường hóa hoạt động đi lại ở eo biển Hormuz, nhưng không liệt kê mục tiêu này trong các ưu tiên cốt lõi như tấn công hải quân, tên lửa, ngành quốc phòng và năng lực chế tạo vũ khí hạt nhân của Iran.
Tại cuộc họp của các quan chức từ các nước thành viên Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) ngày 14/5, Thư ký Hội đồng An ninh Nga Sergey Shoigu khẳng định lập trường của Nga về việc giải quyết xung đột Ukraine không thay đổi.
"Cuộc khủng hoảng Ukraine là một ví dụ rõ ràng về chính sách “tiêu chuẩn kép”. Lập trường của chúng tôi không thay đổi. Hòa bình bền vững chỉ có thể đạt được nếu tất cả nguyên nhân gốc rễ của cuộc xung đột được loại bỏ, như Tổng thống Nga Vladimir Putin đã nhiều lần nhấn mạnh”, ông Shoigu nói.
Ông Shoigu cho biết, Ukraine phải quay trở lại trạng thái không liên kết, trung lập và không sở hữu vũ khí hạt nhân, như đã nêu trong tuyên bố chủ quyền quốc gia năm 1990.
"Ngoài ra, chúng tôi sẽ tiếp tục tìm kiếm sự công nhận pháp lý quốc tế về việc trả lại các vùng lãnh thổ cho Nga, đồng thời đảm bảo tất cả các quyền và tự do của con người", Thư ký Hội đồng An ninh Nga nhấn mạnh.
Theo ông Shoigu, Nga không từ bỏ việc giải quyết xung đột Ukraine bằng con đường chính trị và ngoại giao, bao gồm vai trò trung gian mang tính xây dựng của các quốc gia khác.
“Chính quyền Kiev liên tục khẳng định sự bất lực trong đàm phán. Lý do cơ bản là sự ủng hộ của các quốc gia thành viên hàng đầu châu Âu thuộc EU và NATO, những nước cố tình kéo dài xung đột và bơm vũ khí vào Ukraine”, ông Shoigu nhấn mạnh.
Ông Shoigu khẳng định quân đội Nga đang nắm vững thế chủ động chiến lược trong khu vực tác chiến đặc biệt tại Ukraine và tự tin tiến dọc theo toàn bộ giới tuyến.
Ông Shoigu xác nhận, kể từ đầu năm, quân đội Nga đã kiểm soát hơn 1.800km2 lãnh thổ và hơn 80 khu định cư tại Ukraine.
Ông nói thêm rằng toàn bộ vùng Lugansk nằm dưới sự kiểm soát của Nga và chỉ hơn 15% vùng lãnh thổ ở Donetsk vẫn nằm dưới sự kiểm soát của lực lượng vũ trang Ukraine. Đây là 2 vùng lãnh thổ mà Nga đã tuyên bố sáp nhập ở phía đông Ukraine, dù Moscow chưa kiểm soát hoàn toàn.
Trước đó, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov tuyên bố Nga sẽ hoan nghênh các nỗ lực hòa giải tiếp theo của Mỹ và Tổng thống Vladimir Putin sẵn sàng gặp trực tiếp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky một khi tiến trình hòa bình được hoàn tất.
Trong cuộc họp báo sau khi kết thúc các hoạt động kỷ niệm Ngày Chiến thắng (9/5) tại Nga, Tổng thống Putin tuyên bố cuộc xung đột ở Ukraine đang đi đến hồi kết.
Ông Putin cho biết cuộc gặp với ông Zelensky có thể diễn ra “ở bất kỳ đâu”, kể cả ở một quốc gia thứ ba. Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Nga nói cuộc gặp chỉ diễn ra sau khi một thỏa thuận hòa bình dài hạn cuối cùng được chuẩn bị đầy đủ và sẵn sàng để ký kết.
Tổng thống Nga nhấn mạnh cuộc gặp giữa 2 nhà lãnh đạo phải là “sự kiện cuối cùng”, là lễ ký kết, chứ không phải là các cuộc đàm phán.
Trong khi đó, Ukraine tỏ ra hoài nghi với các tuyên bố từ Nga. Ông Zelensky cho rằng Nga đang chuẩn bị cho các cuộc tấn công mới.
Vào giai đoạn đầu của cuộc xung đột, Moscow đã vạch ra các mục tiêu mà Nga tìm cách đạt được thông qua chiến dịch quân sự ở Ukraine và khẳng định chúng vẫn không thay đổi kể từ đó. Những mục tiêu này bao gồm “phi quân sự hóa”, “phi phát xít hóa” đất nước và bảo vệ những người nói tiếng Nga, cũng như đảm bảo vị thế trung lập của Ukraine.
Các mục tiêu bổ sung xuất hiện sau đó cũng bao gồm việc công nhận các vùng lãnh thổ cũ của Ukraine đã bỏ phiếu để sáp nhập vào Nga. Nga nhiều lần nêu rõ, một thỏa thuận hòa bình phải bao gồm việc Ukraine rút hết quân, nhượng lại toàn bộ lãnh thổ vùng Donbass ở miền Đông. Kiev đã bác bỏ yêu cầu này.
