Gắp khuyên tai mắc ở thực quản bé gái 8 tháng tuổi

Thận là một trong những cơ quan quan trọng nhất của cơ thể người nhưng lại thường bị ngó lơ. Bác sĩ Y học chức năng Lưu Bác Nhân (Đài Loan) cho biết, nhiều người lầm tưởng rằng thận "hỏng" là do ăn quá mặn. Trên thực tế, kẻ sát nhân thầm lặng hủy hoại thận đáng sợ hơn nhiều chính là việc kiểm soát đường huyết, huyết áp và mỡ máu kém, đặc biệt là trong chế độ ăn uống hàng ngày ẩn chứa rất nhiều "bẫy ngầm".

Bác sĩ Lưu Bác Nhân cho biết, rất nhiều người đang vô tình thực hiện các hành vi gây tổn hại cho thận mà không hề hay biết. Bản chất của bệnh thận mạn không giống như bệnh cảm cúm khiến người ta cảm thấy "đau" hay "phát bệnh" ngay lập tức. Thận thường bị phá hủy một cách âm thầm, lặng lẽ chịu đựng cho đến một ngày bệnh đột ngột chuyển biến rất nặng.

Đặc biệt, mọi người hay nghĩ thận hỏng là do ăn quá mặn, nhưng "kẻ sát nhân" thực sự đáng sợ hơn lại là tình trạng kiểm soát kém ba chỉ số: đường huyết, huyết áp và mỡ máu (hay còn gọi là hội chứng "tam cao").

Hội chứng "tam cao" tàn phá thận như thế nào?

Bác sĩ Lưu Bác Nhân giải thích cụ thể về cơ chế tàn phá của ba yếu tố này:

Đường huyết cao

Bệnh thận do tiểu đường là nguyên nhân gây suy thận phổ biến nhất trên toàn thế giới. Tình trạng đường huyết cao kéo dài sẽ khiến các vi mạch máu trong thận bị dày lên, xơ cứng, làm cho cầu thận phải chịu áp lực lọc quá mức. Lâu dần, cầu thận sẽ bị kiệt quệ, xơ hóa và mất chức năng. Người bệnh sẽ không cảm thấy đau đớn và cũng không nhận được tín hiệu cảnh báo nào, nhưng thận đang bị lão hóa đi mỗi ngày.

Huyết áp cao

Các mạch máu trong thận nhỏ và mỏng như sợi tóc. Huyết áp cao đối với chúng giống như một vòi nước áp lực mạnh xả thẳng vào một đường ống nhỏ xíu. Tình trạng này kéo dài sẽ gây tổn thương mạch máu, viêm nội mạc, giảm độ đàn hồi và khiến dòng máu nuôi dưỡng thận bị kém đi, từ đó kéo chức năng thận sụt giảm không phanh.

Mỡ máu cao (Rối loạn mỡ máu)

Nhiều người nghĩ mỡ máu cao chỉ làm tăng nguy cơ tim mạch. Thế nhưng, bác sĩ Lưu nhấn mạnh rằng thận cũng có thể bị xơ vữa động mạch. Mạch máu càng xơ cứng và chật hẹp thì lưu lượng máu đến thận càng ít, chức năng thận khi đó giống như một vòi nước đang bị siết chặt lại từ từ.

Những "bẫy ngầm" hại thận trong chế độ ăn uống hàng ngày

Ngoài hội chứng "tam cao", bác sĩ Lưu Bác Nhân cảnh báo văn hóa ăn uống hàng ngày chứa quá nhiều món ăn khiến thận phải "khiếp sợ", như sau:

Đồ kho, gà rán, topping lẩu

Đây là sự kết hợp của hàm lượng natri cao và phụ gia phốt phát. Phospho vô cơ trong thực phẩm chế biến sẵn có tỷ lệ hấp thụ cực kỳ cao, thận không thể đào thải hết sẽ làm phospho trong máu tăng vọt. Trong khi đó, lượng natri cao sẽ dẫn đến phù nề, tăng huyết áp, khiến gánh nặng của thận tăng lên gấp bội.

Trà sữa, hồng trà sữa

Bột kem béo, bột sữa chứa một lượng lớn phospho vô cơ. Thêm vào đó, chế độ ăn nhiều đường khiến đường huyết biến động mạnh, làm tăng áp lực lên cầu thận.

Cơm hộp tiện lợi

Các món ăn này đều có vị đậm đà và hàm lượng natri cao. Việc ăn ngoài thường khiến cơ thể dung nạp lượng natri cao gấp hơn hai lần so với thức ăn tự nấu. Dung nạp lượng natri cao kéo dài chính là "chuyến tàu cao tốc" dẫn đến tăng huyết áp và suy giảm chức năng thận.

Đồ nướng và món ăn kiểu Hàn

Lượng protein quá nhiều kết hợp với hương vị quá đậm đà đều tạo ra áp lực đè nặng lên thận.

Rong biển, tảo bẹ, rau lang

Đây là những thực phẩm có hàm lượng kali cao. Đặc biệt khi bệnh nhân đã tiến triển sang giai đoạn 4, nếu kali không thể đào thải ra ngoài sẽ dễ dẫn đến loạn nhịp tim. Bác sĩ Lưu nhấn mạnh rằng không phải là không được ăn, mà là phải kiểm soát nghiêm ngặt khẩu phần ăn.

Thịt chế biến sẵn

Chẳng hạn như xúc xích, thịt nguội, hotdog, cá viên/bò viên... Nhóm này chứa hàm lượng natri và phosphas rất cao, gây hại cho thận hơn nhiều so với việc ăn thịt tươi thông thường do khả năng hấp thụ phospho vô cơ của chúng là cực lớn.

Bác sĩ Lưu Bác Nhân chỉ ra rằng, rất nhiều người cả ngày chỉ uống từ 500-800 ml nước, chỉ cần không thấy chóng mặt hay khát là họ nghĩ không có vấn đề gì. Tuy nhiên, công việc của thận là "cô đặc máu", việc uống quá ít nước giống như bắt thận phải lọc rác trong một nguồn nước bùn ô nhiễm. Thiếu nước khiến nước tiểu bị cô đặc, làm tăng gánh nặng cho thận, tăng nguy cơ sỏi thận, nhiễm trùng và bắt các cầu thận phải làm việc trong tình trạng áp lực kéo dài.

Bác sĩ Lưu giải thích, phần lớn người dân trưởng thành cần nạp từ 1.500-2.000 ml nước mỗi ngày. Riêng đối với bệnh nhân mắc bệnh thận mạn tính, lượng nước cần được bác sĩ chuyên khoa điều chỉnh phù hợp, nhưng tuyệt đối không phải càng uống ít càng tốt, đây là điều cần đặc biệt lưu ý.

Bác sĩ Lưu Bác Nhân nhấn mạnh, bệnh thận không đột ngột trở nên nghiêm trọng mà là kết quả của sự tích tụ những tổn thương nhỏ nhặt mỗi ngày. Việc cứu vãn và bảo vệ thận không thể chỉ dựa vào bác sĩ. Bốn cốt lõi thực sự để bảo vệ cơ quan này chính là: kiểm soát tốt đường huyết, huyết áp, mỡ máu; tránh chế độ ăn nhiều natri, nhiều phospho, nhiều đường, nhiều protein; và quan trọng nhất là phải uống đủ nước.

Tin Gốc: Vnexpress

Một nghiên cứu mới nhất năm 2026 vừa được công bố trên tạp chí EClinicalMedicine (thuộc hệ thống tạp chí danh giá The Lancet) đã đúc kết ra một "Công thức trường thọ" cực kỳ đơn giản. Theo đó, nếu đưa 3 trụ cột sinh hoạt này về trạng thái "vàng", tuổi thọ dự kiến của một người có thể kéo dài thêm tới 9,35 năm.

Nghiên cứu được thực hiện trên gần 60.000 tình nguyện viên với thời gian theo dõi trung bình 8 năm. Kết quả cho thấy trạng thái "vàng" cụ thể là: Chế độ ăn lành mạnh + tập thể dục cường độ trung bình 42 phút/ngày + ngủ từ 7,2 đến 8 tiếng/ngày.

Tin vui là ngay cả khi bạn không thể thay đổi hoàn toàn ngay lập tức, chỉ cần mỗi ngày ngủ thêm 5 phút, tập thể dục thêm 1,9 phút, ăn thêm khoảng nửa phần rau xanh thì bạn cũng đã có thể kéo dài tuổi thọ thêm 1 năm.

Ăn uống lành mạnh: Ghi nhớ "Danh sách 6 thực phẩm thiết yếu"

Để đạt chuẩn dinh dưỡng trường thọ, mỗi ngày bạn nên nạp đủ các nhóm thực phẩm sau:

Trái cây: 200-350 g mỗi ngày. Nên ăn vào giữa hai bữa chính (khoảng 9-10h hoặc 15-16h). Các loại quả ưu tiên: táo, cam quýt, lê, dâu tây, việt quất, đào...

Rau xanh: 300-500 g mỗi ngày (tương đương hai bàn tay chụm lại). Nên ăn ít nhất 3 loại, tốt nhất là trên 5 loại rau, trong đó rau lá đậm chiếm hơn một nửa.

Các loại đậu: Người trưởng thành nên ăn khoảng 25 g đậu nành mỗi ngày (tương đương 400 ml sữa đậu nành hoặc 110 g đậu phụ).

Hạt khô: 50-70 g mỗi tuần (khoảng 10 g/ngày). Ưu tiên hạt nguyên vị, không tẩm ướp muối đường. Một nắm lạc (đậu phộng), 2-3 quả óc chó hoặc 4-5 quả hạt dẻ là đủ định mức.

Cá: Ít nhất 2 lần/tuần (khoảng 300-500g/tuần). Các loại cá sông như cá chép cũng rất tốt nhờ giàu protein, ít chất béo và nhiều khoáng chất.

Sữa và chế phẩm từ sữa: 300 g sữa lỏng mỗi ngày. Khi mua cần lưu ý:

Bảng thành phần chỉ nên có duy nhất "Sữa tươi nguyên chất".

Hàm lượng protein phải từ 2,9 g/ 100 ml.

Vận động: Bắt đầu từ 42 phút đi bộ nhanh

Hãy duy trì vận động ít nhất 5 lần/tuần, mỗi lần khoảng 42 phút. Nếu chưa có thói quen tập luyện, bạn hãy bắt đầu bằng đi bộ nhanh với các kỹ thuật sau:

Sải chân: Lớn hơn bước đi bình thường khoảng nửa bàn chân.

Tốc độ: 2-3 bước mỗi giây (khoảng 120-144 bước/phút) để kích hoạt chức năng tim phổi.

Tư thế: Thân người thẳng, cánh tay vung tự nhiên, đầu gối hơi khụy khi tiếp đất để bảo vệ khớp.

Giấc ngủ chất lượng: 5 quy tắc để ngủ ngon

Một giấc ngủ tiêu chuẩn không chỉ cần đủ thời gian (7-8 tiếng) mà còn cần đúng thời điểm (nên ngủ trước 23h).

Trường thọ không phải là một phép màu, mà là kết quả của sự kỷ luật trong những việc nhỏ nhất hàng ngày.

Tin Gốc: Vnexpress

Bác sĩ chuyên khoa 1 Bùi Thị Yến Nhi, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM - cơ sở 3, cho biết trong y học cổ truyền, “cảm” là nhóm bệnh lý do các yếu tố thời tiết, khí hậu bất thường xâm nhập cơ thể. Các biểu hiện của cảm lạnh thông thường được phân thành hai nhóm lớn là phong hàn và phong nhiệt.

Phong hàn, tức cảm do gió và lạnh. Người bệnh có thể sợ gió, sợ lạnh, sốt, đau đầu, đau mỏi cơ thể, nghẹt mũi, chảy nước mũi, ho và đoản hơi. Tùy tương quan giữa chính khí và tà khí, người bệnh có thể không ra mồ hôi hoặc ra mồ hôi kèm sốt nhẹ, đau đầu và đau mỏi cơ nhẹ.

Phong nhiệt, tức cảm do gió và nhiệt, thường biểu hiện bằng sốt, ra mồ hôi, sợ gió nhưng không sợ lạnh, đau họng, họng khô, khát nước, ho ra đờm vàng đặc, nước mũi vàng, đau đầu, thậm chí mắt đỏ. Vì vậy, cần phân biệt phong hàn và phong nhiệt trước khi lựa chọn thực phẩm, tránh áp dụng cùng một cách thực dưỡng cho mọi trường hợp.

Với cảm phong hàn, nên ưu tiên thực phẩm có tính ấm, nóng để phát tán hàn tà. Với cảm phong nhiệt, cần lựa chọn thực phẩm có tính mát nhằm thanh nhiệt. Khi cơ thể đang mệt, chức năng tiêu hóa thường suy yếu, vì vậy các món ăn mềm, dễ tiêu như cháo và súp phù hợp hơn, đồng thời giúp giảm gánh nặng cho tỳ vị.

"Một số thực phẩm thường được sử dụng khi cảm phong hàn gồm gừng, hành lá, tỏi, lá tía tô và đường đen. Gừng có vị cay, tính ấm, đi vào kinh tỳ, vị, phế; có tác dụng phát tán phong hàn, giải biểu và ôn trung", bác sĩ Yến Nhi chia sẻ.

Người bị cảm phong hàn có thể sử dụng cháo hành, gừng và tía tô. Đây là món ăn nóng, mềm, dễ tiêu, giúp làm ấm cơ thể và giảm cảm giác đau đầu, nghẹt mũi. Nước gừng đường đen cũng là thức uống đơn giản, thường được sử dụng để làm ấm cơ thể. Súp gà hoặc súp rau củ nấu cùng gừng, hành và tỏi tuy không phải bài thuốc y học cổ truyền truyền thống nhưng phù hợp với nguyên tắc thực dưỡng nhờ khả năng cung cấp chất lỏng, bổ sung dinh dưỡng và dễ tiêu hóa.

Người bị cảm lạnh, đặc biệt là cảm phong hàn, nên hạn chế rau sống, thức ăn và đồ uống lạnh, kem, nước đá cùng các loại trái cây có tính hàn hoặc được dùng khi còn lạnh. Thức ăn nhiều dầu mỡ, món chiên xào, thức ăn nhanh, đồ nếp và thực phẩm quá ngọt cũng có thể gây đầy bụng, tăng gánh nặng cho tỳ vị. Rượu bia, cà phê và nước ngọt có ga cần được hạn chế để cơ thể có điều kiện nghỉ ngơi và hồi phục.

"Nếu các triệu chứng không thuyên giảm sau vài ngày, có xu hướng nặng hơn hoặc xuất hiện sốt cao không giảm, khó thở, tức ngực, đau đầu dữ dội, người bệnh cần được thăm khám kịp thời. Các trường hợp phong nhiệt có sốt cao liên tục, khát nước nhiều, đau họng nghiêm trọng hoặc nước mũi vàng đặc cũng cần được chẩn đoán và điều trị phù hợp", bác sĩ Yến Nhi khuyến cáo.

Tin Gốc: Thanh Niên