Giá cà phê lao dốc

Một quản lý công nghệ tại Mỹ mới đây chia sẻ trên diễn đàn tài chính rằng thu nhập hộ gia đình của anh từng tăng mạnh từ 240.000 USD năm 2021 lên hơn 415.000 USD trong giai đoạn 2022-2023. Nhưng chỉ vài năm sau, khi ngành công nghệ chững lại, thu nhập giảm dần xuống còn 350.000 USD rồi dự kiến dưới 250.000 USD trong năm nay.

Điều đáng nói là cảm giác giàu có không hề tăng theo mức lương. Người này từng tiết kiệm tới 80% thu nhập ròng. Tuy nhiên, sau khi mua một chiếc xe giá 28.000 USD, một chiếc nhẫn đính hôn 20.000 USD cùng chi phí đám cưới đắt đỏ, anh bắt đầu phải rút tiền từ các khoản đầu tư để bù chi tiêu.

“Lúc 22 tuổi kiếm 70.000 USD/năm, tôi từng nghĩ mình rất giàu. Giờ thu nhập gấp 3 lần nhưng hoàn toàn không còn cảm giác đó nữa”, người này viết. Ví dụ trên là điển hình của lạm phát lối sống - một trong những chiếc bẫy tài chính cá nhân phổ biến nhất hiện nay.

Vì sao càng kiếm nhiều tiền càng dễ thấy thiếu?

Nhiều người tin rằng thu nhập tăng sẽ tự động giúp tài chính thoải mái hơn. Thực tế, điều thường tăng nhanh không phải tiền tiết kiệm mà là mức sống.

Ban đầu chỉ là những nâng cấp nhỏ như điện thoại tốt hơn, ăn ngoài nhiều hơn, quần áo đắt hơn, thêm vài gói subscription, chuyển sang căn hộ rộng hơn hay đổi xe mới tiện nghi hơn. Mỗi thay đổi riêng lẻ đều có vẻ “xứng đáng”. Nhưng theo thời gian, chúng âm thầm biến thành tiêu chuẩn sống mặc định.

Đó là lý do nhiều người dù lương tăng mạnh vẫn không tích lũy được bao nhiêu. Toàn bộ phần thu nhập tăng thêm bị hấp thụ vào các chi phí mới mà bản thân gần như không nhận ra.

Điều nguy hiểm nhất của lạm phát lối sống là nó không giống kiểu tiêu tiền bốc đồng. Nó diễn ra từ từ, hợp lý và mang tính cảm xúc.

Sau một ngày làm việc căng thẳng, việc gọi đồ ăn, đi taxi công nghệ hay mua một món đồ “tự thưởng” luôn rất dễ được hợp lý hóa. Theo thời gian, những khoản chi nhỏ lặp đi lặp lại đó bắt đầu bào mòn khả năng tiết kiệm.

Jeff Bezos tránh chiếc bẫy này như thế nào?

Để thoát khỏi vòng xoáy này, những thói quen của người sáng lập Amazon mang lại một lăng kính tài chính đầy giá trị. Theo GObankingrates ngay cả khi đã trở thành một trong những người quyền lực và giàu có nhất hành tinh, Jeff Bezos vẫn tuân thủ những nguyên tắc vô cùng giản dị.

Thói quen đầu tiên và quan trọng nhất của ông là sống dưới khả năng tài chính của mình. Minh chứng rõ nét nhất là việc vị tỷ phú này vẫn tự lái một chiếc Honda Accord phổ thông cho tới ít nhất là năm 2013. Khi đó, Bezos đã cực kỳ giàu có và dư sức tậu những chiếc siêu xe hào nhoáng nhất. Ông đã chọn không làm vậy. Chi tiêu ít hơn số tiền kiếm được chính là bước nền tảng vững chắc nhất để xây dựng sự giàu có dài lâu.

Thói quen thứ hai là luôn bắt đầu từ những điều nhỏ nhất. Năm 1995, Bezos sáng lập Amazon trong một gara nhỏ ở Bellevue thuộc bang Washington. Văn phòng khi đó tối giản đến mức chỉ có một chiếc bàn và một dàn máy tính. Nhờ không phải gánh chi phí thuê văn phòng đắt đỏ ở giai đoạn đầu, Amazon giữ được nền tảng tài chính vững vàng và duy trì sự linh hoạt. Bài học rút ra là không cần vội vàng mở rộng hay tăng tốc khi chưa thực sự sẵn sàng. Con đường chậm mà chắc luôn tạo ra sự tiến bộ bền vững.

Thói quen thứ ba là duy trì triết lý "ngày đầu tiên". Đây là cách tiếp cận mọi vấn đề như thể đó là ngày đầu tiên bạn bắt đầu hành trình. Thay vì máy móc làm theo một kế hoạch tài chính đã vạch sẵn, tư duy này đòi hỏi sự linh hoạt và liên tục xem xét lại các giả định cốt lõi. Việc chủ động thích nghi với thông tin mới sẽ giúp bạn dễ dàng vượt qua những thăng trầm tự nhiên của nền kinh tế.

Cuối cùng, Bezos luôn sẵn sàng học hỏi từ thất bại. Ông từng công khai thừa nhận bản thân đã tạo ra những thất bại trị giá hàng tỷ USD tại Amazon. Những sai lầm đắt giá đó không khiến ông chùn bước. Cách duy nhất để thực sự thất bại là bỏ cuộc. Việc rút kinh nghiệm từ những thử thách sẽ giúp quá trình quản lý tiền bạc ngày một hoàn thiện hơn.

Nghệ thuật điều chỉnh thay vì "ép xác"

Để áp dụng triết lý của Bezos vào thực tế, bạn không cần phải thực hiện những bước đi quá lớn. Bezos thường bắt đầu ngày mới bằng một buổi sáng chậm rãi trong gian bếp và hoàn toàn tránh xa các thiết bị điện tử. Đây là khoảng thời gian vàng để nhìn lại các thói quen chi tiêu và đánh giá lại kế hoạch đầu tư xem chúng có còn phù hợp với hiện tại hay không.

Khi nhận ra bản thân đang vướng vào lạm phát lối sống, nhiều người vội vã thắt lưng buộc bụng cực đoan. Họ ngừng mua sắm, cắt bỏ mọi khoản giải trí và ép bản thân sống kham khổ. Cách làm này thường sớm thất bại vì tạo ra sự mệt mỏi tâm lý. Cảm giác bị gò bó quá mức rất dễ dẫn đến những đợt chi tiêu bù mang tính trả đũa.

Thay vào đó, những thay đổi nhỏ mới thực sự tạo ra khác biệt lớn. Bạn có thể hủy một gói dịch vụ không dùng tới, tự nấu ăn thêm một bữa mỗi tuần hoặc đơn giản là trì hoãn việc đổi điện thoại thêm một tháng. Hãy đợi thêm 30 ngày trước khi quyết định mua một món đồ đắt tiền để xem đó là nhu cầu thực sự hay chỉ là cảm xúc nhất thời.

Quan trọng nhất, bạn hãy xem tăng lương là cơ hội để tăng tiết kiệm trước khi nâng mức sống. Thay vì tiêu thoải mái hơn ngay khi có thêm thu nhập, nhiều chuyên gia khuyên nên chuyển một phần tiền tăng thêm vào tiết kiệm hoặc đầu tư và tự đặt giới hạn chi tiêu cho ăn uống, mua sắm.

Tin Gốc: Dân Trí

Trong chuyến thăm chính thức Ấn Độ (5-7/5), điểm dừng chân cuối cùng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là Mumbai - thủ đô tài chính và thương mại của quốc gia Nam Á. Điều này cho thấy thương mại là một trụ cột then chốt trong quan hệ đối tác giữa hai nước.

Chuyến thăm cũng đánh dấu cột mốc quan trọng khi Việt Nam - Ấn Độ nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện Tăng cường, với mục tiêu nâng kim ngạch thương mại song phương lên 25 tỷ USD vào năm 2030, tăng gấp 1,5 lần hiện nay.

Cơ hội từ thị trường tiêu thụ khổng lồ

Trong một thập kỷ qua, thương mại Việt - Ấn đã tăng từ 5 tỷ USD năm 2016 lên 16,4 tỷ USD, tức gấp hơn ba lần. Tuy nhiên, Đại sứ Ấn Độ tại Việt Nam, ông Tshering W. Sherpa nhìn nhận con số này "chiếm dưới 2% tổng kim ngạch thương mại toàn cầu tương ứng của mỗi nước, khá trái ngược khi cả hai đều là những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất thế giới".

Nông sản là trường hợp thể hiện rõ khoảng cách giữa tiềm năng và thực tế. Ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, mô tả Ấn Độ là "thị trường có quy mô rất lớn" với dân số 1,4 tỷ người và tầng lớp trung lưu tăng nhanh, ước khoảng 500 triệu người. Thế nhưng xuất khẩu rau quả Việt sang thị trường này hiện chỉ khoảng 50-100 triệu USD mỗi năm.

Theo ông, nguyên nhân chủ yếu là hàng rào thuế quan. Ông phân tích hiện chỉ có thanh long được hưởng mức thuế ưu đãi khoảng 10%, trong khi nhiều loại trái cây khác phải chịu thuế 40-50%. Việt Nam cũng chưa có hiệp định thương mại tự do riêng với Ấn Độ.

Rào cản thương mại kéo dài nhiều năm này có thể được gỡ bỏ, khi tại tuyên bố chung sau chuyến thăm, lãnh đạo hai nước nhất trí tạo thuận lợi hơn cho hàng hóa tiếp cận thị trường của nhau, gồm nông sản. Ấn Độ sẽ mở cửa cho sầu riêng Việt, giải quyết các vấn đề kỹ thuật để mở cửa thêm cho bưởi Việt Nam. Việt Nam cũng làm tương tự với trái nho của Ấn Độ.

Ở chiều thương mại rộng hơn, hai nước cũng thống nhất thúc đẩy rà soát Hiệp định Thương mại Hàng hóa ASEAN - Ấn Độ (AITIGA), tăng kết nối chuỗi cung ứng trong các lĩnh vực có lợi ích chung và mở rộng hợp tác trong thương mại điện tử, kinh tế số.

Theo dự báo của Standard Chartered, xuất khẩu của Việt Nam sang Ấn Độ có thể tăng 10% mỗi năm, tương đương 633 triệu USD, chủ yếu đến từ hàng hóa, dịch vụ.

Thắt chặt đầu tư giữa hai nước

Không chỉ Việt Nam coi Ấn Độ là thị trường tiêu thụ khổng lồ, các doanh nghiệp Ấn cũng đánh giá cao tiềm năng đầu tư tại nước ta. Theo số liệu của Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính), Ấn Độ hiện có hơn 500 dự án còn hiệu lực tại Việt Nam, với tổng vốn đăng ký gần 1,2 tỷ USD.

Riêng quý đầu năm nay, các nhà đầu tư của quốc gia Nam Á đã rót hơn 95 triệu USD vào 30 dự án mới, gấp 8 lần so với cùng kỳ năm trước. Dòng vốn này tập trung vào công nghiệp chế biến chế tạo, sản xuất và phân phối điện, và khai khoáng.

Tại Mumbai, nhiều tập đoàn lớn của Ấn Độ bày tỏ mong muốn mở rộng hiện diện tại Việt Nam. Larsen & Toubro và Adani quan tâm tới các dự án giao thông, năng lượng, cảng biển. ONGC - "ông lớn" trong lĩnh vực dầu khí của Ấn Độ, hiện diện tại Việt Nam gần 40 năm - muốn tiếp tục là đối tác chiến lược lâu dài trong ngành dầu khí và bảo đảm an ninh năng lượng.

Năng lượng, công nghệ cao, xe điện hay đổi mới sáng tạo... đều là các lĩnh vực mới, trọng tâm sẽ được Việt - Ấn thúc đẩy hợp tác, đầu tư thời gian tới.

Tuy nhiên, giới chuyên gia đánh giá quá trình hiện thực hóa dư địa hợp tác còn đối mặt nhiều thách thức. Dù được nhìn nhận là điểm đến hấp dẫn, các nhà đầu tư Ấn Độ chỉ xếp thứ 26/154 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư nhiều vào Việt Nam.

Theo nhóm tác giả cuốn sách Quan hệ Việt - Ấn (India - Vietnam Relations: Development Dynamics and Strategic Alignment), nhà đầu tư Ấn Độ thường lo ngại rủi ro với các dự án làm mới từ đầu nên chuộng hình thức M&A. Tuy nhiên, thủ tục này tại Việt Nam chưa được thông thoáng, cộng thêm chi phí logistics cao đang kìm hãm dòng vốn đầu tư song phương. Do đó, sự quan tâm cụ thể của các nhà đầu tư lớn trong chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước có thể gợi mở cơ hội, dư địa lớn hơn rất nhiều nếu hai bên sớm tháo gỡ những điểm nghẽn này.

Ở chiều ngược lại, các doanh nghiệp Việt cũng nhân chuyến thăm để mở rộng dấu ấn tại thị trường tỷ dân, đặc biệt trong lĩnh vực hàng không, du lịch, logistics và vận tải biển. Một số lĩnh vực công nghệ cao và AI cũng ghi nhận nhiều hợp tác mới.

TS Nguyễn Sĩ Dũng, nguyên Phó chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, đánh giá Việt Nam đang chủ động mở rộng không gian chiến lược bằng cách kết nối sâu hơn với những động lực phát triển mới của châu Á.

Theo ông, Ấn Độ đang nổi lên như một trung tâm công nghệ và nhân lực số mới toàn cầu trong khi Việt Nam đang nỗ lực chuyển dịch khỏi mô hình tăng trưởng lao động giá rẻ, hướng tới khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.

try{try{for(const iframe of document.querySelectorAll("iframe[data-src]")){iframe.removeAttribute("sandbox");iframe.setAttribute("src",iframe.getAttribute("data-src"));}}catch(e){}}catch(e){console.log("error_replace_script",e);}

Giới phân tích cũng cho rằng trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc để giảm phụ thuộc vào Trung Quốc, tiềm năng hợp tác giữa hai nước là vô cùng lớn. Hai nước có thể cạnh tranh nhau trong thu hút FDI toàn cầu, nhưng cũng có thể bổ trợ nhau trong cùng một chuỗi cung ứng.

"Đây mới chỉ là khởi đầu của hành trình chung của hai nước. Bầu trời không phải là giới hạn với Ấn Độ và Việt Nam", theo Đại sứ Sherpa.

Trong khi đó, ông Đặng Phúc Nguyên, người đang chờ đợi từng bước tiến trong đàm phán mở cửa cho sầu riêng Việt Nam vào thị trường Ấn Độ, nhìn nhận "nếu tận dụng tốt đà hợp tác này, cơ hội cho rau quả Việt sẽ rộng hơn".

Tin Gốc: Vnexpress

Ông Mạnh, chủ vườn 30 cây vải tại Thanh Hà, Hải Phòng (Hải Dương cũ), cho biết vừa bán 1 tấn vải với giá 95.000 đồng mỗi kg, tăng khoảng 20% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, tổng sản lượng của vườn lại giảm khoảng 30%.

Cách đó không xa, bà Phạm Thị Vân, phường Ái Quốc, Hải Phòng (xã Quyết Thắng cũ) cho biết, giá vải đã hạ nhiệt so với giữa tháng 4 nhưng vẫn cao nhất nhiều năm qua. Năm nay, gia đình bà thu hơn một tấn, giảm khoảng một nửa so cùng kỳ năm trước. Theo bà, nguồn cung đầu vụ hạn chế nên thương lái và khách quen thường đặt mua từ sớm, đầu ra tương đối ổn định; vụ thu hoạch dự kiến kết thúc vào cuối tháng này.

Xu hướng "được giá, mất mùa" cũng ghi nhận tại Tây Nguyên. Ở Đăk Lăk, vải chín sớm được thu mua 60.000-80.000 đồng mỗi kg, cao hơn đáng kể so với mức 40.000-50.000 đồng những năm trước. Một hộ trồng vải tại địa phương cho biết có thời điểm giá lên tới 80.000 đồng mỗi kg, thương lái tìm mua và đặt cọc sớm, giúp cải thiện lợi nhuận.

Giá thu mua tại vườn tăng đã đẩy mặt bằng bán lẻ đi lên. Tại TP HCM, vải ở Đăk Lăk được bán 140.000-150.000 đồng mỗi kg, còn vải u trứng Thanh Hà ở mức 150.000-180.000 đồng. Với các lô hàng vận chuyển bằng đường hàng không, một số cửa hàng cho biết giá bán lẻ ở mức 195.000-210.000 đồng mỗi kg (tùy cửa hàng).

Đại diện một cửa hàng trái cây tại phường Thủ Dầu Một (TP HCM) cho biết, vải năm nay vào mùa muộn hơn, trong khi nguồn cung giảm 30-50% do ảnh hưởng thời tiết khiến tỷ lệ đậu quả thấp, năng suất giảm. Lượng hàng nhập mỗi đợt chỉ còn 50-60 kg, bằng một nửa so với trước, nhưng tiêu thụ nhanh nhờ chất lượng quả được đánh giá cao.

Theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hải Phòng, năm nay, toàn thành phố có khoảng 9.350 ha vải, trong đó vải sớm khoảng 3.300 ha (tương đương 35%), tập trung tại các khu vực như Thanh Hà, Ninh Giang, An Trường, Quyết Thắng. Vải sớm dự kiến thu hoạch rộ từ đầu đến giữa tháng 5.

Cơ quan này cho biết điều kiện thời tiết không thuận lợi, với mùa đông ấm và thiếu các đợt rét sâu kéo dài, ảnh hưởng đến quá trình phân hóa mầm hoa. Một số diện tích xuất hiện tình trạng ra hoa không đồng đều hoặc xen lộc; cùng với chi phí vật tư tăng, việc chăm sóc ở một số vườn chưa đầy đủ, làm gia tăng nguy cơ sâu bệnh và ảnh hưởng đến năng suất, chất lượng.

Trước thực tế này, ngành nông nghiệp địa phương yêu cầu nông dân tăng cường các biện pháp chăm sóc như duy trì độ ẩm hợp lý, bón phân cân đối, tỉa cành, kiểm soát sâu bệnh; đồng thời tuân thủ quy trình sản xuất an toàn nhằm đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc và phục vụ xuất khẩu. Các đơn vị chuyên môn cũng được giao duy trì mã số vùng trồng, tăng cường dự báo dịch hại và đẩy mạnh kết nối tiêu thụ, khuyến khích doanh nghiệp liên kết sớm với nông dân để ổn định đầu ra.

Tin Gốc: Vnexpress