Các công ty trực tiếp chế tạo hệ thống Patriot cho biết thỏa thuận với Ukraine mới chỉ ở giai đoạn khởi động. RTX, công ty mẹ của Raytheon, mới đang nghiên cứu cách triển khai sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Washington sẽ cấp giấy phép.
Một lãnh đạo cấp cao của tập đoàn hôm đầu tuần cho biết các cuộc thảo luận vẫn đang ở giai đoạn rất sơ khai, Breaking Defense đưa tin từ Triển lãm Hàng không Farnborough ở Anh.
Thông tin từ nhà sản xuất cho thấy vẫn còn khoảng cách đáng kể giữa cam kết của ông Trump và các tên lửa được sản xuất tại Ukraine.
Tại hội nghị thượng đỉnh NATO ở Ankara ngày 8/7, ông Trump tuyên bố Mỹ sẽ cho phép Ukraine sản xuất Patriot, nhưng trên thực tế Washington chưa cấp giấy phép chính thức. Hai công ty chế tạo hệ thống này là Lockheed Martin và RTX khi đó cũng chưa được thông báo. Hai tuần sau, tại Farnborough, cả hai doanh nghiệp đều cho biết quy trình này mới chỉ bắt đầu.
“Quá trình đó mới chỉ khởi động. Tất nhiên chúng tôi sẽ tuân theo chỉ đạo của chính phủ Mỹ về vấn đề cấp phép”, ông Tom Laliberty, Chủ tịch bộ phận hệ thống phòng không và phòng thủ mặt đất của Raytheon, cho biết.
Patriot không phải là một sản phẩm đơn lẻ mà là một tổ hợp gồm nhiều thành phần, vì vậy “giấy phép” cũng không phải chỉ là một quyết định duy nhất.
Hệ thống bao gồm radar và các hệ thống khác do RTX chế tạo, cùng các tên lửa đánh chặn do cả RTX và Lockheed Martin sản xuất. RTX chế tạo tên lửa GEM-T, trong khi Lockheed Martin sản xuất PAC-3, cả hai đều có khả năng đánh chặn mục tiêu trên không và tên lửa.
Ông Laliberty cho biết có nhiều cấp độ để Ukraine có thể tham gia vào chuỗi cung ứng của RTX, song chưa có phương án nào tiến gần đến quyết định cuối cùng. Theo ông, RTX đang hợp tác với nhiều đối tác trên toàn cầu để sản xuất linh kiện, vận hành các cơ sở bảo dưỡng và, trong một số trường hợp, lắp ráp hoàn chỉnh tên lửa.
Ông nói thêm rằng các nghiên cứu về tính khả thi và quá trình cấp phép sẽ được tiến hành song song, và sau đó “hy vọng sẽ tạo điều kiện để Ukraine nhận được mức độ hỗ trợ phù hợp nhằm tăng cường năng lực sản xuất Patriot theo nhu cầu của họ”.
Phía Lockheed Martin cũng đưa ra đánh giá tương tự. Ông Tim Cahill, Chủ tịch bộ phận Tên lửa và Kiểm soát hỏa lực của Lockheed Martin, cho biết, “hiện vẫn còn quá sớm”, đồng thời xác nhận các cuộc trao đổi với Lục quân Mỹ đang diễn ra.
Tuy nhiên, chiến sự đang không chờ đợi Ukraine. Trong tháng 6, tỷ lệ đánh chặn tên lửa đạn đạo của Ukraine chỉ đạt khoảng 40%, trong khi tỷ lệ đánh chặn tổng thể các mục tiêu trên không đạt khoảng 89%.
Nga vẫn tiếp tục tiến hành các đợt tập kích quy mô lớn gần như mỗi đêm, tận dụng việc Ukraine thiếu nghiêm trọng biện pháp đối phó với tên lửa đạn đạo.
Các đánh giá độc lập cho rằng những tên lửa Patriot đầu tiên được sản xuất tại Ukraine còn rất lâu mới xuất hiện. Trung tướng Ben Hodges, cựu Tư lệnh Lục quân Mỹ tại châu Âu, nói với Euromaidan Press rằng ông “gần như chắc chắn Ukraine sẽ không thể sản xuất được bất cứ thứ gì trong vòng 3-6 tháng tới”.
Những tên lửa mà Ukraine cần để đối phó các cuộc không kích mỗi ngày từ Nga, vẫn sẽ phải đến từ các kho dự trữ hiện có của Mỹ thông qua chương trình PURL, chứ chưa thể đến từ một dây chuyền sản xuất Patriot tại Ukraine, vốn vẫn chưa hình thành. Tuy nhiên, bản thân Mỹ cũng đang đối mặt với thách thức khi kho tên lửa đánh chặn cho Patriot cũng sụt giảm mạnh vì xung đột với Iran.
Độ trễ này đặt Ukraine vào rủi ro lớn, nhất là khi mùa đông đang tới ngày càng gần hơn và cỗ máy quân sự của Nga vẫn không ngừng hoạt động để sản xuất ra số lượng lớn tên lửa đạn đạo mỗi tháng.
Tàu sân bay USS Gerald R. Ford vừa trải qua đợt triển khai tác chiến dài nhất của một hàng không mẫu hạm Mỹ trong hơn nửa thế kỷ qua.
Trong cuộc hành trình này, con tàu trở thành tâm điểm của một loạt sứ mệnh quân sự nước ngoài của Tổng thống Mỹ Donald Trump, bao gồm vùng Caribbean và Trung Đông, theo Đài CNN hôm nay 17.5.
Đối với gia đình các thủy thủ, sự trở về được chờ đợi từ lâu của con tàu khép lại một năm đầy căng thẳng, khi mà người thân của họ thường xuyên tham gia những chiến dịch quân sự vốn trở thành tâm điểm của tin tức quốc tế.
Đô đốc Daryl Caudle, Tham mưu trưởng Hải quân Mỹ, thừa nhận những khó khăn của đợt triển khai kéo dài ngoài dự kiến, nhấn mạnh ông không hề muốn điều này trở thành tiền lệ.
Các tàu sân bay được thiết kế để triển khai tối đa 7 tháng, nhưng USS Gerald R. Ford phải mất 11 tháng mới kết thúc. Và Đô đốc Caudle khẳng định phía hải quân chỉ muốn triển khai các tàu chiến theo đúng thời gian thiết kế.
Cuộc hành trình của USS Gerald R. Ford từng xảy ra các sự cố. Hồi tháng 3, một vụ cháy đã bùng phát ở khu giặt giũ trên tàu, khiến thủy thủ đoàn mất khoảng 30 giờ để khống chế, dọn dẹp và ngăn lửa cháy trở lại.
Khoảng 600 thủy thủ không thể quay về nơi nghỉ ngơi do thiệt hại gây ra. Sự cố cũng khiến hệ thống giặt trên tàu ngừng hoạt động trong một thời gian, làm gia tăng áp lực cho thủy thủ đoàn.
Đô đốc Caudle cho biết vụ cháy đến nay vẫn trong quá trình điều tra.
Vụ cháy xảy ra sau khi USS Gerald R. Ford trong vài tháng phải đối mặt với trục trặc hệ thống nhà vệ sinh, gây gián đoạn hoạt động và buộc tàu phải ghé cảng để sửa chữa.
TASS hôm 23.6 dẫn lời Thứ trưởng Ngoại giao Sergei Ryabkov nhận định Mỹ có dấu hiệu không thực hiện đầy đủ các cam kết đã được thống nhất giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ - Nga tại Alaska, và không còn là bên trung gian "khách quan" để giải quyết vấn đề Ukraine.
Ông cũng không thấy những dấu hiệu cho thấy chính quyền Washington chuyển sự tập trung sang giải quyết vấn đề Ukraine.
Vòng đàm phán hòa bình gần đây nhất do Mỹ làm trung gian diễn ra vào tháng 2, trước khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự nhằm vào Iran.
Trong bối cảnh này, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov nói rằng Moscow sẵn sàng nối lại các cuộc hòa đàm với Ukraine tại điểm họ đã ngừng lại trước đó.
"Chúng tôi sẵn sàng thương thuyết với Kyiv, như chúng tôi vẫn luôn như vậy", TASS dẫn lời ông Lavrov đề cập đến các cuộc đàm phán diễn ra ở Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ) sau khi Moscow phát động chiến dịch quân sự đặc biệt vào năm 2022 và nối lại vào năm 2025.
Tuy nhiên, nhà ngoại giao không cho thấy bất kỳ thay đổi nào trong lập trường của Moscow về việc yêu cầu Ukraine từ bỏ phần còn lại của vùng Donbass đang do Kyiv kiểm soát, vốn là vấn đề Ukraine luôn từ chối nhượng bộ.
Hôm 23.6, quân đội Ukraine tuyên bố cho đã phá hủy một cây cầu đường sắt bắc qua kênh đào ở phía bắc bán đảo Crimea, mà theo phía Ukraine là tuyến vận tải quân sự - hậu cần quan trọng của lực lượng Nga.
Cùng ngày, phát biểu tại một cuộc họp của chính phủ, Tổng thống Putin cho rằng Ukraine đang tìm cách gia tăng làn sóng tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự của Nga vì lâm vào tình thế mất dần lãnh thổ. Với các cuộc tấn công này, phía Ukraine muốn gây bất ổn xã hội cho Nga.
Nhà lãnh đạo Nga cũng cho biết quân đội nước này đang tiến gần đến việc kiểm soát thành phố Kostiantynivka, vị trí chiến lược ở phía nam của tuyến phòng thủ mà Moscow gọi là "vành đai pháo đài" thuộc Donetsk, miền đông Ukraine.
Trong khi đó, Không quân Ukraine thông báo Nga đã phóng 135 máy bay không người lái (UAV) Shahed hôm 23.6.
Lực lượng phòng không Ukraine bắn hạ được 118 UAV, trong khi 13 chiếc khác bắn trúng các mục tiêu tại 11 địa điểm.
Trong thông báo mới nhất, Ukraine quyết định chỉ cử thủ tướng đến tham dự Diễn đàn Tái thiết Ukraine do Ba Lan tổ chức.
Thay vì Tổng thống Volodymyr Zelensky đến dự như dự kiến trước đó, Thủ tướng Yulia Svyrydenko sẽ đi thay, theo Reuters.
Bà Svyrydenko hôm 23.6 đã xác nhận sẽ dẫn đầu phái đoàn Ukraine đến thành phố cảng Gdansk dự họp, với mục tiêu đạt được các thỏa thuận cụ thể nhằm tăng cường năng lực quốc phòng, cũng như mở rộng hợp tác kinh tế với phía đối tác.
Trong hai ngày diễn đàn được tổ chức (25-26.6), Ukraine dự kiến sẽ ký một vài thỏa thuận với các đối tác nước ngoài, bao gồm thỏa thuận củng cố cơ sở hạ tầng năng lượng đang bị thiệt hại nặng nề sau các đợt không kích của Nga hồi năm ngoái.
Việc ông Zelensky không tham dự diễn đàn tái thiết diễn ra trong bối cảnh quan hệ giữa Kyiv và Warsaw xuất hiện những bất đồng liên quan đến thế chiến thứ hai.
Căng thẳng đã tăng cao sau khi Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki tước Huân chương Đại bàng Trắng, vốn là phần thưởng cao quý nhất của Ba Lan, đã trao cho ông Zelensky. Nhà lãnh đạo Ukraine đã trả lại huân chương này.
Ngày 18-4 (giờ địa phương), Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Iran cho biết đang xem xét các đề xuất mới từ Mỹ.
"Trong những ngày gần đây, với sự hiện diện của tư lệnh quân đội Pakistan tại Tehran với tư cách là bên trung gian hòa giải trong các cuộc đàm phán, phía Mỹ đã đưa ra những đề xuất mới. Hiện Tehran đang xem xét và vẫn chưa đưa ra phản hồi", Hãng tin AFP dẫn tuyên bố của Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Iran.
Tuy nhiên cơ quan này nhấn mạnh phái đoàn đàm phán của Iran sẽ không đưa ra bất cứ sự thỏa hiệp, lùi bước hay khoan nhượng nào dù là nhỏ nhất, và sẽ bảo vệ lợi ích dân tộc bằng tất cả sức mạnh của mình.
Tuyên bố được đưa ra ngay sau khi Tehran tuyên bố tái áp đặt lệnh đóng cửa eo biển Hormuz để phản ứng việc Mỹ phong tỏa các cảng của nước này.
Theo Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Iran, Tehran quyết tâm thực thi việc giám sát và kiểm soát giao thông tại eo biển Hormuz "cho đến khi chiến tranh kết thúc hoàn toàn".
Hội đồng này lưu ý việc mở cửa trở lại eo biển sẽ liên quan việc Tehran cấp giấy chứng nhận quá cảnh cho tàu thuyền, cũng như yêu cầu thanh toán các khoản phí liên quan đến dịch vụ an ninh, an toàn và bảo vệ môi trường.
Hãng thông tấn Tasnim News của Iran dẫn lời Lực lượng Vệ binh cách mạng Iran cảnh báo: "Việc tiếp cận eo biển Hormuz sẽ bị coi là hợp tác với kẻ thù, và bất kỳ tàu thuyền nào vi phạm sẽ bị nhắm mục tiêu".
Sau tuyên bố của Iran, Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định không để Iran "tống tiền" Washington.
Tuy nhiên ông cũng nói rằng Mỹ vẫn duy trì liên lạc với Iran và thừa nhận Tehran đang "có phần khôn khéo" với những động thái gần đây.
"Chúng ta đang có những cuộc đối thoại rất tốt", Hãng tin AFP dẫn lời nhà lãnh đạo Mỹ.
Tại Iran, chủ tịch Quốc hội nước này nói vào tối 18-4 rằng đã có những tiến triển trong các cuộc đàm phán với Mỹ nhằm chấm dứt chiến tranh, nhưng nói thêm rằng hai bên vẫn còn cách xa một thỏa thuận.
"Chúng ta vẫn còn cách xa cuộc thảo luận cuối cùng... chúng ta đã có tiến triển trong các cuộc đàm phán, nhưng vẫn còn nhiều khoảng trống và một số điểm cơ bản vẫn chưa được giải quyết", Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf, một trong những nhà đàm phán của Iran, nói trên truyền hình quốc gia.
Lãnh đạo nhóm Hezbollah, ông Naim Qassem, tuyên bố rằng thỏa thuận ngừng bắn 10 ngày đang diễn ra với Israel không thể một chiều, và các chiến binh của nhóm này sẽ đáp trả các cuộc tấn công của Israel vào Lebanon.
"Một thỏa thuận ngừng bắn có nghĩa là chấm dứt hoàn toàn mọi hành động thù địch. Bởi vì chúng tôi không tin tưởng kẻ thù này, các chiến binh kháng chiến sẽ vẫn ở trên chiến trường với ngón tay đặt trên cò súng, và họ sẽ đáp trả các hành vi vi phạm một cách thích đáng", ông Qassem tuyên bố.
Israel và Lebanon đã đồng ý ngừng bắn từ nửa đêm 16-4 (giờ địa phương), sau cuộc gặp giữa đại sứ Lebanon và Israel tại Mỹ ở Washington, và trước thềm các cuộc đàm phán trực tiếp dự kiến giữa hai nước lần đầu tiên sau nhiều thập kỷ.
Sáng ngày 19-4, Hàn Quốc và Nhật Bản cho biết Triều Tiên đã phóng nhiều tên lửa đạn đạo về phía biển ngoài khơi bờ biển phía đông nước này. Đây là vụ phóng tên lửa đạn đạo thứ bảy trong năm nay và là vụ thứ tư trong tháng này của Bình Nhưỡng nhằm đẩy nhanh tăng cường năng lực quân sự.
Các tên lửa được phóng gần thành phố Sinpo trên bờ biển phía đông của Triều Tiên vào khoảng 6h10, quân đội Hàn Quốc tuyên bố. Văn phòng tổng thống Hàn Quốc đã tổ chức một cuộc họp an ninh khẩn cấp.
Trong khi đó, Chính phủ Nhật Bản cho biết các tên lửa đạn đạo đã rơi gần bờ biển phía đông bán đảo Triều Tiên và không có dấu hiệu việc xâm phạm vùng đặc quyền kinh tế của Nhật Bản.
Giữa tuần này, Giám đốc Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế Rafael Grossi nhận định Triều Tiên đã có những tiến bộ "rất đáng kể" trong khả năng chế tạo vũ khí hạt nhân, với việc có thể bổ sung thêm một cơ sở làm giàu uranium mới.
Một phần tử vũ trang đã nổ súng ở Kiev vào ngày 18-4 khiến ít nhất 6 người thiệt mạng và nhiều người khác bị thương. Đối tượng còn bắt giữ con tin tại một siêu thị nhưng sau đó đã bị tiêu diệt.
Cảnh sát Ukraine cho biết đã triển khai lực lượng đặc nhiệm tới hiện trường tại quận Holosiivskyi ở phía nam Kiev.
Hiện chưa rõ động cơ tấn công của đối tượng trên. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã yêu cầu nhanh chóng điều tra làm rõ vụ việc. "Tôi xin gửi lời chia buồn tới gia đình và người thân của các nạn nhân", ông viết trên mạng xã hội X.
