Phẫu thuật 2 ca cắt dạ dày ống đứng đầu tiên tại cơ sở Ninh Bình
Hai ca phẫu thuật được GS.TS Trần Bình Giang, Chủ tịch Hội Ngoại khoa và Phẫu thuật Nội soi Việt Nam, nguyên Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, cùng ê-kíp thực hiện.
Trường hợp đầu tiên là nữ bệnh nhân 40 tuổi, cao 1,53m nhưng nặng đến 98kg. Từ nhỏ bệnh nhân đã mũm mĩm, nhưng sau khi sinh con, cân nặng của chị tăng phi mã, không thể giảm dù chị đã làm đủ phương pháp, từ thể dục, ăn kiêng…
Tình trạng béo phì kéo dài khiến bệnh nhân tự ti, đau khớp và rối loạn lipid máu. Chỉ số BMI của bệnh nhân vượt 40 – một chỉ số rất đáng báo động, đe dọa sức khỏe người bệnh.
Vì thế, sau khi thăm khám, GS.TS Trần Bình Giang đã chỉ định phương pháp phẫu thuật nội soi tạo hình dạ dày ống đứng chữa béo phì cho người bệnh.
Trong cuộc mổ nội soi, ê-kíp phẫu thuật cũng bóc tách lớp mỡ dày bám quanh nội tạng người bệnh, với số lượng hơn 1kg mỡ.
“Đây là điểm rất mới của phương pháp phẫu thuật này. Trước đây, các bác sĩ chỉ thực hiện tạo hình dạ dày ống đứng, không bóc tách lớp mỡ bám quanh nội tạng. Trong khi đó, đây là lượng mỡ rất khó giảm và cũng là vùng dễ tích mỡ trở lại, việc bóc tách giúp hiệu quả giảm cân lâu dài và bền vững hơn, không nguy hại gì đến sức khỏe người bệnh”, GS Giang nói.
Trường hợp thứ hai là nữ bệnh nhân trẻ 30 tuổi, làm trong lĩnh vực ăn uống tại Hàn Quốc và Việt Nam. Bệnh nhân đã tìm hiểu về phương pháp phẫu thuật tạo hình dạ dày tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cả chục năm nay. Hiện tại, tình trạng béo phì đã ở mức báo động, dù áp dụng nhiều biện pháp vẫn không thể giảm cân, chị tìm đến bệnh viện khám.
Với chỉ số BMI vượt 35, cân nặng vượt 92kg, xuất hiện tình trạng đau khớp gối, bệnh nhân có chỉ định phẫu thuật nội soi tạo hình dạ dày ống đứng để điều trị bệnh béo phì.
“Hai ca mổ thành công, theo dõi hậu phẫu 2-3 ngày là bệnh nhân được xuất viện, dự kiến cân nặng giảm 5-10kg so với thời điểm phẫu thuật. Tiếp sau đó, cân nặng người bệnh sẽ tiếp tục giảm, kỳ vọng giảm tới 65% số trọng lượng thừa cơ thể, ổn định trong thời gian dài khoảng 5 năm.
Có bệnh nhân đã phẫu thuật cách đây 10 năm, bệnh nhân cao 1,65m, nặng 167kg, sau mổ nội soi tạo hình dạ dày ống đứng, bệnh nhân hiện vẫn giữ cân nặng ổn định khoảng 80kg”, GS Giang thông tin.
Chỉ được phép chỉ định cho bệnh nhân béo phì
Theo GS Giang, tình trạng thừa cân, béo phì đang là một trong những vấn nạn sức khỏe đang tăng rất nhanh tại Việt Nam.
Ông cũng lưu ý, trong điều trị, cần phân biệt rõ hai khái niệm thừa cân và béo phì bởi cách tiếp cận và điều trị khác nhau.
Bệnh béo phì gây ra tình trạng tích tụ mỡ, gây ra nhiều bệnh lý nguy hiểm như rối loạn chuyển hóa cholesterol, tăng lipid máu, đái tháo đường, xơ gan vì nhiễm mỡ gan, bệnh nhân bị nhiễm mỡ ở các nội tạng khác, kể cả não và buồng trứng.
Người bị bệnh béo phì cũng có nguy cơ thoái hóa khớp gối rất sớm. Nguy cơ tử vong của người bệnh béo phì tăng gấp 3 lần so với những người không béo phì.
Với người châu Á, chỉ số BMI từ 27,5 trở lên cộng thêm một bệnh phối hợp hoặc từ 30 trở lên không có bệnh lý nào kèm theo, được chẩn đoán béo phì.
GS Giang khẳng định, nguyên tắc đầu tiên khi điều trị béo phì là điều chỉnh dinh dưỡng, tăng cường vận động để năng lượng đầu vào ít hơn năng lượng tiêu hao.
Với những bệnh nhân đã thử qua nhiều phương pháp để giảm cân, bao gồm cả điều trị nội khoa, cân nặng vẫn vượt ngưỡng cảnh báo, đe dọa sức khỏe sẽ được chỉ định phương pháp mổ nội soi tạo hình dạ dày ống đứng.
“Đây là phương pháp chỉ được phép chỉ định cho những bệnh nhân được chẩn đoán xác định béo phì theo tiêu chuẩn, tuyệt đối không được áp dụng bừa bãi cho những người thừa cân.
Bởi cắt dạ dày ống đứng là một can thiệp ngoại khoa, là cuộc phẫu thuật lớn, là một kỹ thuật để điều trị chứ không phải là kỹ thuật thẩm mỹ”, GS Giang nhấn mạnh.
Đến nay, khoảng 30 bệnh nhân đã được áp dụng với kết quả bước đầu khả quan. Ngoài giảm được cân nặng, các bệnh nhân giảm triệu chứng đau khớp gối, giảm tình trạng gan nhiễm mỡ; giảm rối loạn mỡ máu, giảm tình trạng tiểu đường, nhiều trường hợp vô sinh sau khi giảm cân đã sinh con.
Theo GS Giang, kỹ thuật này an toàn, ít ảnh hưởng đến cuộc sống sau mổ và phù hợp với phần lớn bệnh nhân béo phì tại Việt Nam. Tuy nhiên, phẫu thuật chỉ là bước đầu trong điều trị béo phì. Hiệu quả lâu dài phụ thuộc vào việc người bệnh có duy trì được chế độ ăn uống và lối sống khoa học hay không.
“Ngay sau mổ, dạ dày nhỏ lại nên người bệnh ăn ít hơn. Đây cũng là thời điểm hình thành thói quen ăn uống mới. Sau khoảng 6 tháng, dạ dày có thể giãn dần theo thời gian. Nếu quay lại ăn quá nhiều, dạ dày sẽ giãn trở lại và nguy cơ tăng cân là rất lớn” – ông nói.
Theo ông, người thừa cân nên ưu tiên điều chỉnh chế độ ăn uống, tăng rau xanh, trái cây, hạn chế chất béo và tinh bột nhưng không cắt bỏ hoàn toàn để bảo đảm cân bằng dinh dưỡng; tăng vận động và duy trì lối sống lành mạnh.
Việc nhịn ăn cực đoan, cắt bỏ hoàn toàn tinh bột hoặc áp dụng các chế độ ăn thiếu cân bằng có thể gây rối loạn điện giải, hôn mê, thậm chí đe dọa tính mạng.
Bệnh nhân phát hiện ung thư cổ tử cung năm 2017, đã phẫu thuật cắt toàn bộ tử cung, sau đó theo dõi định kỳ. Tháng 1/2026, bà tự sờ thấy khối u vú phải, đi khám phát hiện u vú phải, u phổi phải. Gia đình có bố mắc ung thư phổi, anh trai mắc ung thư đại tràng.
Ngày 9/5, bác sĩ Phạm Cẩm Phương, Giám đốc Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết bệnh nhân phải phẫu thuật cắt bỏ tuyến vú và nội soi cắt thùy trên phổi phải, nạo vét hạch. Ngoài ra, bệnh nhân có chỉ định điều trị hóa trị bổ trợ kết hợp với điều trị đích cho ung thư phổi và ung thư vú. Đối với bệnh ung thư cổ tử cung đã được kiểm soát tốt bằng phẫu thuật và chưa có dấu hiệu tái phát, di căn.
Ung thư hiện nay vẫn là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong trên toàn cầu, với gánh nặng bệnh tật ngày càng gia tăng. Theo dữ liệu từ GLOBOCAN 2022, thế giới ghi nhận gần 20 triệu ca ung thư mới mỗi năm, trong đó ung thư phổi là loại ung thư phổ biến nhất với khoảng 2,5 triệu ca mắc mới, chiếm khoảng 12,4% tổng số ca ung thư toàn cầu. Ung thư vú đứng thứ hai về tỷ lệ mắc chung và là ung thư phổ biến nhất ở nữ giới, với khoảng 2,3 triệu ca mắc mới, tương đương khoảng 1/4 tổng số ung thư ở phụ nữ.
Ở phụ nữ, ung thư vú và ung thư cổ tử cung là hai bệnh lý ác tính. Trong đó. ung thư vú là ung thư thường gặp nhất, trong khi ung thư cổ tử cung đứng thứ tư với khoảng 660.000 ca mắc mới mỗi năm trên toàn thế giới.
Trường hợp này mắc đồng thời ba ung thư nguyên phát, bao gồm ung thư cổ tử cung, ung thư phổi và ung thư vú, song đều ở giai đoạn còn khả năng phẫu thuật. Tuy nhiên, tỷ lệ cũng rất ít gặp. "Nếu không đi khám và phát hiện sớm, bệnh chắc chắn diễn tiến nặng nhanh", bác sĩ nói..
Bác sĩ khuyến cáo mọi người nên đi khám sức khỏe định kỳ hàng năm, tầm soát các bệnh lý về ung thư để chủ động phòng ngừa. Ung thư cổ tử cung thường liên quan chặt chẽ đến nhiễm HPV nguy cơ cao, với khả năng phát hiện sớm thông qua tầm soát bằng Pap smear và HPV DNA testing. Ung thư phổi giai đoạn sớm, đặc biệt khi được phát hiện tình cờ qua chụp CT liều thấp, có thể đạt tỷ lệ sống còn cao nếu được phẫu thuật triệt căn.
Nếu chỉ được chọn một loại nước trong ngày nắng nóng, thì nước dừa tươi chính là lựa chọn khoa học và toàn diện nhất, theo Cleveland Clinic (Mỹ).
Tiến sĩ - bác sĩ Alice Gallo De Moraes, chuyên khoa nội tiết tại Cleveland Clinic, cho biết: Nước dừa không chỉ bù nước nhanh chóng, mà còn chứa khoáng chất tự nhiên như kali, magie và natri - giúp duy trì cân bằng điện giải, ngăn chuột rút, mệt mỏi hay đau đầu do nhiệt. Đây là yếu tố quan trọng khi cơ thể bị mất nước nhanh trong những ngày nắng nóng.
Ngoài ra, nước dừa còn có hàm lượng đường tự nhiên vừa phải, giúp cung cấp năng lượng nhẹ mà không gây tăng đường huyết đột ngột như các loại nước ngọt hay nước ép công nghiệp. Những người bổ sung nước dừa tươi thường thấy tinh thần sảng khoái, tập trung cao hơn khi làm việc hoặc học tập dưới thời tiết nóng bức, theo Harvard Health Publishing (Mỹ).
Một ưu điểm khác mà các chuyên gia nhấn mạnh là tác dụng thanh nhiệt từ bên trong. Nước dừa chứa các enzyme tự nhiên, vitamin nhóm B và vitamin C, giúp hạ nhiệt cơ thể, hỗ trợ tiêu hóa và chống stress do nóng bức. Chính vì vậy, đây là loại nước giải nhiệt vừa cung cấp nước, khoáng chất và dưỡng chất, vừa tiện lợi, dễ uống.
Bác sĩ Michael Jensen, chuyên gia dinh dưỡng tại Mayo Clinic (Mỹ), bổ sung thêm: Chất điện giải trong nước dừa hỗ trợ cơ thể điều chỉnh lượng muối và nước, đặc biệt quan trọng cho những người lao động ngoài trời hoặc vận động nhiều trong nắng nóng.
Một điểm cộng khác mà nhiều người ít biết là nước dừa hỗ trợ giảm huyết áp và tốt cho tim mạch nhờ hàm lượng kali tự nhiên. Ngoài ra, nước dừa còn chứa axit lauric, một chất có khả năng hỗ trợ chống vi khuẩn, kháng viêm nhẹ và duy trì sức khỏe tiêu hóa, theo Mayo Clinic.
Tiến sĩ - bác sĩ Alice Gallo De Moraes lưu ý: Khi chọn nước dừa, hãy ưu tiên loại tươi, tránh các loại chế biến sẵn có thêm đường, hương liệu hoặc chất bảo quản. Có thể kết hợp thêm vài lát chanh hoặc lá bạc hà để tăng hương vị và hiệu quả làm mát.
Nếu bạn chỉ được chọn một loại nước để giải nhiệt mùa nắng nóng, nước dừa tươi là lựa chọn hàng đầu, vừa cấp nước, bổ sung khoáng chất, vừa thanh nhiệt và giúp tinh thần phấn chấn.
Trong bối cảnh đó, nghiên cứu mới vừa được công bố trên tạp chí y khoa uy tín Annals of Internal Medicine đã tìm ra một cách ăn có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh tiểu đường tới 31%.
Nghiên cứu do các nhà khoa học tại Đại học Navarra (Tây Ban Nha) dẫn đầu, thực hiện cùng hơn 200 chuyên gia từ 22 trường đại học và hơn 100 bệnh viện của Tây Ban Nha.
Nghiên cứu theo dõi 4.746 người từ 55 đến 75 tuổi trong suốt 6 năm. Tất cả đều thừa cân hoặc béo phì, mắc hội chứng chuyển hóa nhưng chưa bị tiểu đường hay bệnh tim mạch. Mục tiêu là đánh giá liệu có chế độ ăn nào hiệu quả hơn chế độ ăn Địa Trung Hải trong việc phòng ngừa tiểu đường hay không. Những người tham gia được chia thành 2 nhóm.
Nhóm can thiệp: Áp dụng chế độ ăn Địa Trung Hải, đồng thời giảm khoảng 600 kcal mỗi ngày, kết hợp hoạt động thể chất mức độ vừa phải như đi bộ nhanh, tập sức mạnh và thăng bằng.
Nhóm đối chứng: Thực hiện chế độ ăn Địa Trung Hải truyền thống mà không giảm calo hoặc tập luyện.
Kết quả cho thấy kết hợp chế độ ăn Địa Trung Hải, cùng với giảm lượng calo - hỗ trợ giảm cân, với hoạt động thể chất mang lại hiệu quả vượt trội trong việc phòng ngừa bệnh tiểu đường so với chế độ ăn Địa Trung Hải truyền thống.
Cụ thể, những người trong nhóm can thiệp đã giảm đến 31% nguy cơ mắc bệnh tiểu đường so với đối chứng, theo trang tin khoa học Science daily.
Họ cũng giảm cân và giảm mỡ bụng hiệu quả hơn. Trung bình, họ giảm 3,3 kg cân nặng và giảm 3,6 cm vòng eo, trong khi nhóm đối chứng chỉ giảm 0,6 kg và giảm 0,3 cm vòng eo.
Theo giáo sư Miguel Ángel Martínez-González, Đại học Navarra (Tây Ban Nha), đây là bằng chứng lâm sàng rõ ràng đầu tiên cho thấy chế độ ăn Địa Trung Hải giảm calo kết hợp vận động và giảm cân có thể phòng ngừa hiệu quả bệnh tiểu đường loại 2. Ông cho rằng những thay đổi nhỏ nhưng duy trì lâu dài có thể giúp ngăn ngừa hàng nghìn ca mắc mới mỗi năm.
Ông giải thích: Chế độ ăn Địa Trung Hải hoạt động theo cơ chế hiệp đồng để cải thiện độ nhạy insulin và giảm viêm. Khi kết hợp thêm kiểm soát calo và hoạt động thể chất, các lợi ích này được tăng cường hơn nữa.
Các nhà nghiên cứu kết luận rằng chế độ ăn Địa Trung Hải, giảm calo để giảm cân từ từ, kết hợp vận động thường xuyên là phương pháp thiết thực, bền vững và hiệu quả để phòng ngừa tiểu đường loại 2.
Như vậy, áp dụng chế độ ăn Địa Trung Hải - tập trung vào thực phẩm từ thực vật như rau, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và chất béo lành mạnh như dầu ô liu; hạn chế thịt đỏ và thực phẩm chế biến sẵn, đường tinh luyện và chất béo bão hòa.
Quan trọng, ăn ít hơn một chút, vận động nhiều hơn một chút và duy trì đều đặn có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc căn bệnh đang ảnh hưởng đến hàng trăm triệu người trên toàn thế giới.
