Phim ngắn, còn được gọi là phim màn hình dọc (micro drama), là định dạng giải trí đang phát triển nhanh, gồm các video ngắn dạng nhiều tập, quay theo tỷ lệ 9:16, tối ưu cho việc xem trên điện thoại. Một series thường có từ 30 đến 70 tập, mỗi tập chỉ kéo dài 1-3 phút, được thiết kế với nhịp độ nhanh, gây nghiện và dễ "cày" liên tục.
Trong khi các series truyền hình truyền thống hiện nay thường dựa vào thuê bao đăng ký, micro drama lại áp dụng mô hình "freemium" (miễn phí có giới hạn) giống game. Người xem có thể xem một số tập đầu, sau đó phải xem quảng cáo hoặc mua "kim cương", "token" để tiếp tục theo dõi.
COL Group là một công ty sản xuất micro drama điển hình, hoạt động ở cả Trung Quốc và Bắc Mỹ. Theo Scmp, giống như trò chơi điện tử, micro drama có thể gây nghiện mạnh. Và Timothy Oh, tổng giám đốc COL, hiểu rất rõ cách khiến khán giả bị cuốn vào những nội dung này. "Nếu bạn coi trọng thời gian, bạn sẽ dùng tiền để mua nó - giống như trong game, nơi bạn trả tiền để bỏ qua việc cày cuốc hàng ngày và nhận xu hoặc nâng cấp. Nếu không muốn chờ đợi, bạn phải trả tiền", Oh nói.
Oh bắt đầu sự nghiệp là một nhà làm phim, sau đó làm marketing cho Sony Pictures trong giai đoạn 2014-2017. Cũng vào thời điểm đó, khi các nền tảng streaming bắt đầu làm lung lay ngành truyền hình cáp tại Mỹ, ông trở thành tổng giám đốc tại Microgaming - công ty nổi tiếng với các ứng dụng game di động và gắn bó trong bảy năm.
Năm 2025, ông gia nhập COL - công ty sở hữu cổ phần trong các ứng dụng micro drama như ReelShort và FlareFlow. Theo Oh, mọi thứ ông làm trước đây đã dẫn ông đến lĩnh vực micro drama, trong một thời điểm phù hợp. Đại dịch Covid-19 đã thúc đẩy sự chuyển dịch từ game console dài hơi sang trải nghiệm di động ngắn gọn, micro drama cũng ra đời từ chính sự thay đổi thói quen tiêu thụ nội dung này.
COL khởi đầu là một nhà xuất bản trực tuyến năm 2000 và chuyển mình thành nền tảng tổng hợp, phân phối văn học số vào năm 2006. Các tác giả thường đăng khoảng 100 chương đầu miễn phí để xây dựng độc giả. Khi tác phẩm trở nên phổ biến, nó sẽ được đặt sau "paywall" và người đọc phải trả tiền để đọc tiếp. Đến năm 2021, công ty sở hữu một lượng nội dung khổng lồ, nhưng do đại dịch, họ không thể chuyển thể thành phim hoặc series truyền hình theo cách truyền thống.
Theo Oh, việc sản xuất khi ấy gần như bất khả thi vì không thể tập hợp một đoàn phim 100 người. Vì thế, họ lấy các IP (tài sản trí tuệ) và tạo ra micro drama với ngân sách thấp. Không lâu sau, hãng nắm 20% thị phần tại Trung Quốc.
Tháng 9/2025, tạp chí Variety đưa tin FlareFlow đã vào top 5 ứng dụng giải trí trên Google Play và top 8 trên iOS chỉ vài tuần sau khi ra mắt vào tháng 4/2025. Tính đến tháng 2 năm nay, ứng dụng đã có 33 triệu người dùng đăng ký trên toàn cầu, phần lớn đến từ Mỹ.
"Khi bạn thấy một bộ phim trên Netflix hay Paramount Plus, việc xem nó đòi hỏi rất nhiều thời gian. Bạn phải ngồi xuống và thực sự chú tâm vào nó. Còn micro drama, bạn có thể xem trên tàu, trong nhà vệ sinh, và chỉ trong hai phút là đã có cái kết thỏa mãn", Oh nói.
Sự bùng nổ của micro drama tăng tốc trong những năm gần đây khi khán giả ngày càng ưa chuộng nội dung ngắn, có thể xem trong lúc di chuyển hoặc xen giữa công việc.
Các nền tảng micro drama đầu tư rất nhiều để giữ chân người xem - và đây là lúc kinh nghiệm trong ngành game của Oh phát huy tác dụng. COL sử dụng quy trình gọi là "re-versioning": Quay nhiều phiên bản khác nhau của cùng một cảnh. Khi tập phim được phát hành, họ phân tích dữ liệu người xem. Nếu phát hiện nhiều người rời đi ở một cảnh cụ thể, họ sẽ thay bằng phiên bản khác để kiểm tra hiệu quả.
"Nhờ có dữ liệu, chúng tôi theo dõi được hiệu quả đến từng cảnh. Từ lúc đặt hàng sản xuất đến khi phát sóng, mọi thứ gần như diễn ra theo thời gian thực", Oh cho biết.
Sự linh hoạt và tốc độ sản xuất của micro drama đang khiến các hãng phim lớn bị bỏ lại phía sau. Ví dụ, bộ phim viễn tưởng From Rags to Rank One, ra mắt năm 2025 của COL, kể về nhân vật chính Xu Mu bị đưa đến một triều đại đầy biến động, đã trở thành hiện tượng: Đạt 250 triệu lượt xem ngay trong ngày đầu, thời gian xem trung bình hơn một giờ và tổng lượt xem vượt mốc 2 tỷ. Khi có tới 3 triệu người đăng ký mong muốn phần tiếp theo, công ty đã sản xuất luôn mùa 2, 3 và 4 chỉ trong vòng một tháng rưỡi.
Một ví dụ khác là Goodbye After 99 Forgiveness, xoay quanh một nhà vô địch đấu vật bỏ rơi bạn gái để chạy theo một cô gái xinh đẹp hơn, nhưng sau đó người yêu cũ quay lại trả thù và trở nên nổi tiếng. Oh cho biết khi họ làm bản tiếng Anh cho tác phẩm ăn khách này của Trung Quốc, dữ liệu cho thấy khán giả Mỹ đặc biệt quan tâm đến âm nhạc.
Vì thế, họ lập tức xoay hướng và ra mắt 99 Chances với cùng mô-típ trả thù, nhưng đặt trong bối cảnh thế giới boy band. Nó giống như một xu hướng TikTok - khi một điệu nhảy hiệu quả, người ta sẽ biến tấu lại cho những nhóm khán giả khác nhau. Tốc độ sản xuất của định dạng này cực kỳ nhanh.
"Một micro drama chỉ mất khoảng 7 ngày để sản xuất 90 tập, mỗi tập dài 1-2 phút, với chi phí khoảng 100.000 đến 200.000 USD", Oh nói. Trong khi đó, một sitcom điển hình của Hollywood có thể tốn hơn 2 triệu USD cho mỗi tập, còn Game of Thrones của HBO tiêu tốn khoảng 15 triệu USD mỗi tập. Micro drama cũng có thể quay hoàn toàn trong trường quay, định dạng dọc không đòi hỏi nhiều bối cảnh rộng, nên không cần quay toàn cảnh hay flycam để thiết lập không gian.
COL hiện có studio tại Mỹ, Việt Nam và Trung Quốc, với các phim trường được dựng sẵn từ nhà thờ, bệnh viện đến biệt thự và trường học. Các diễn viên Mỹ thường được đưa sang châu Á để quay phim tại những địa điểm này.
Đầu tháng 3, hãng công bố hợp tác với thương hiệu truyền hình thực tế châu Á Supermodel Me để sản xuất một mùa mới theo định dạng dọc. Đây là một trong những thử nghiệm đầu tiên của công ty nhằm mở rộng sang các loại nội dung khác và tiếp cận thêm nhiều khán giả.
Khi được hỏi về việc sản xuất các nội dung giàu triết lý, kịch bản sâu sắc hơn, Oh cho rằng điều đó phụ thuộc vào khán giả, những người sẵn sàng trả tiền và nhấp xem dạng nội dung đó hay không. Hiện tại, mục tiêu của phim ngắn vẫn là giữ được sức gây nghiện trong những nội dung chỉ dài 90 giây.
Thị trường micro drama Trung Quốc được định giá 7 tỷ USD vào năm 2024, trong khi thị trường Mỹ đạt 819 triệu USD cùng năm. Series The Divorced Billionaire Heiress trên nền tảng DramaBox (Singapore) đã thu về khoảng 35 triệu USD chỉ riêng tại Bắc Mỹ. Media Partners Asia, công ty tư vấn, nghiên cứu và phân tích hàng đầu tại châu Á - Thái Bình Dương, cho rằng doanh thu toàn ngành phim ngắn có thể đạt 26 tỷ USD vào năm 2030, micro drama chắc chắn sẽ chưa biến mất trong thời gian tới.
Thanh Thanh (theo Scmp)
Nguồn: https://vnexpress.net/cach-nganh-cong-nghiep-phim-ngan-hut-ty-usd-5058701.html
