Theo kế hoạch tuyển sinh đầu cấp của Hà Nội, giai đoạn 2016-2018, mỗi năm thủ đô có hơn 80.000 học sinh hoàn thành chương trình THCS; từ 2019 đến nay, không năm nào dưới 100.000.
Năm 2026 được coi là mốc kỷ lục với 147.000 học sinh tốt nghiệp THCS, trong đó khoảng 130.000 em đăng ký thi lớp 10. Tuy nhiên, con số này sẽ sớm bị vượt qua, khi năm 2027 dự kiến có gần 190.000 em tốt nghiệp THCS, tính theo số học sinh vào lớp 6 năm 2023 (sinh năm Nhâm Thìn – 2012).
Với cách tính tương tự, giai đoạn 2028-2030, số học sinh lớp 9 được dự báo quanh mức 160.000, cao hơn khoảng 20.000 so với năm nay.
Còn so với thập kỷ trước, số học sinh lớp 9 của Hà Nội tăng 80.000-110.000; riêng giai đoạn 2021-2026 tăng 37.000.
Trong khi đó, từ năm 2021 đến nay, Hà Nội có thêm tổng cộng 11-13 trường THPT công lập (chưa gồm trường Việt Hùng, Minh Châu do chưa được giao chỉ tiêu). Nếu mỗi trường tuyển 15 lớp 10 (sĩ số 45) thì số suất học tăng thêm khoảng 7.400- 8.700, chỉ bằng 20-23% so với số học sinh tăng thêm. Chưa kể, không phải trường nào cũng tuyển được mức này.
“Học sinh tăng nhanh mà tốc độ xây trường thì chậm”, TS. KTS Đào Ngọc Nghiêm, nguyên Giám đốc Sở Quy hoạch Kiến trúc Hà Nội, nhận định.
Chênh lệch cung – cầu khiến kỳ thi lớp 10 ở Hà Nội luôn được đánh giá căng thẳng nhất cả nước. Năm nay, tỷ lệ vào công lập chỉ 55-57%, thấp nhất trong 10 năm. Với mức gần 190.000 em năm tới, nhiều nhà giáo dự đoán tỷ lệ này còn giảm.
“Cuộc đua vào lớp 10 ở Hà Nội vẫn sẽ tiếp tục kéo dài, thậm chí tăng cao trong năm 2027”, thầy Quang, hiệu trưởng một trường THCS ở ngoại thành Hà Nội, nhận định.
Theo ông Đào Ngọc Nghiêm, một trong những lý do khiến thủ đô thiếu trường THPT công lập là công tác dự báo chưa sát với mức tăng dân số thực tế. Trước đây, giới chức dự kiến Hà Nội có 9 triệu dân vào năm 2030, nhưng nay đã gần đạt ngưỡng này. Trong khi đó, quỹ đất dành cho trường học ít.
Dù vậy, ông thấy thành phố cũng đang thực hiện nhiều kế hoạch dài hạn để giải quyết việc thiếu trường.
Đầu tiên là xây trường mới. Đồ án Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm cho biết sẽ ưu tiên dành 5% quỹ đất phục vụ công cộng của các phường và đất chưa khai thác để xây trường học, tận dụng đất cải tạo chung cư cũ hoặc sau khi di dời trụ sở các cơ quan…
Ngoài ra, thành phố thử nghiệm áp dụng cơ chế đặc thù trong xây dựng trường. Trước đây, trường học không được xây quá 4 tầng, song một số ở khu vực đông dân như quận Hai Bà Trưng cũ đã xây cao hơn, như THCS Vân Hồ, THCS Lê Ngọc Hân. Gần đây, THPT Đỗ Mười được xây mới với 5 tầng nổi, sử dụng thang máy.
Một cán bộ Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội cho biết năm 2027, thành phố dự kiến có thêm bốn trường THPT công lập, nằm tại Đông Anh, Phú Diễn, Vĩnh Hưng và Tây Mỗ. Trong 5 năm tới, số trường tăng “ít nhất” 8-10, gồm 6 trường liên cấp tiên tiến dự kiến hoạt động từ năm 2029.
Trước mắt, thầy Quang khuyên phụ huynh không nên đợi tới khi con học lớp 9 mới tính chuyện thi lớp 10, mà cần lựa chọn lộ trình sớm, phù hợp. Ông cũng cho rằng phụ huynh nên cởi mở hơn với trường tư thục, học nghề, miễn sao phù hợp với năng lực của con và định hướng, tài chính của gia đình.
GS Nguyễn Ngọc Hà, Phó cục trưởng Quản lý chất lượng, Bộ Giáo dục và Đào tạo, nêu quan điểm về đề Văn, tại họp báo kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026, chiều 12/6.
Ông Hà cho biết sau khi kết thúc thời gian làm bài môn Ngữ văn vào trưa 11/6, Bộ nhận được nhiều ý kiến liên quan câu nghị luận xã hội (2 điểm):
Nước Mỹ có Steve Jobs, Mark Zuckerberg, Elon Musk,... với những phát minh công nghệ góp phần làm thay đổi thế giới.
Từ gợi dẫn trên, với tư cách người trẻ, anh/chị hãy viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trả lời câu hỏi: Làm thế nào để có những "Steve Jobs Việt Nam"?.
Theo ông Hà, đây là câu hỏi đánh giá khả năng hiểu biết, lập luận của thí sinh. Điểm khác biệt của đề năm nay là câu nghị luận xã hội chỉ có 2 điểm, thay vì 4 điểm như năm ngoái, bởi mang tính phân hóa và tính mới.
Ông cho biết từng câu, chữ trong đề đã được ban biên soạn chắt lọc kỹ. Chẳng hạn, ban đầu, nhóm tác giả cân nhắc những cụm từ như "những phát minh của", sau đó chọn dùng cụm "với những phát minh" và đề cập ba người, đều là những biểu tượng về công nghệ và lãnh đạo tập đoàn lớn.
Trước băn khoăn rằng Steve Jobs cùng các nhân vật nổi tiếng người Mỹ có thể xa lạ với học sinh miền núi, ông Hà cho biết yếu tố vùng miền đã được tính đến, với lệnh hỏi "hết sức rõ ràng, đầy đủ", không yêu cầu học sinh phải nhớ máy móc thông tin cá nhân của Steve Jobs.
Bên cạnh đó, cụm từ "Steve Jobs Việt Nam" được đặt trong ngoặc kép, là hình ảnh ẩn dụ. Việc nhận biết nội dung ẩn dụ này là phần đánh giá, cho điểm thí sinh.
"Môn Văn vừa có tính chất khoa học, vừa có tính chất nghệ thuật. Sự hiểu biết, phân tích làm nên sự khác biệt của môn này", ông Hà nói.
Buổi thi môn Văn diễn ra sáng 11/6, là môn đầu tiên trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026. Câu nghị luận xã hội về Steve Jobs trong đề thi Ngữ văn sau đó nhanh chóng vào nhóm nội dung nổi bật trên các mạng xã hội với hàng trăm nghìn lượt thảo luận, tìm kiếm.
Nhiều người băn khoăn "Tại sao lại lấy hình mẫu một người nước ngoài để Việt Nam tìm kiếm", thay vì một nhân tài của đất nước. Ngoài ra, ba nhân vật được đề dẫn không phải nhà phát minh, mà là người sáng lập, điều hành tập đoàn công nghệ. Trong khi đó, không ít bày tỏ "không biết Steve Jobs là ai".
Trong hơn 8.300 độc giả tham gia khảo sát của VnExpress đến 16h hôm nay, khoảng 58% đánh giá đề thi về Steve Jobs lạ lẫm với thí sinh. Số người thấy "đề hay nhưng khó đưa ra giải pháp" là 29%.
Kỳ thi tốt nghiệp THPT diễn ra trong hai ngày 11-12/6 với hơn 1,2 triệu thí sinh. Thí sinh sẽ biết điểm thi tốt nghiệp vào ngày 1/7, đăng ký nguyện vọng xét tuyển đại học đến chiều ngày 14/7.
Điểm chuẩn đại học, kết quả đỗ - trượt với mỗi thí sinh được công bố sau 17h ngày 9/8.
Là xã đảo duy nhất của Gia Lai, cách đất liền khoảng 24 km, hành trình đi tìm con chữ của học sinh (HS) trên đảo Nhơn Châu đầy gian nan.
Hiện trên đảo, hệ thống giáo dục chỉ dừng lại ở cấp THCS nên sau khi hết lớp 9, nếu muốn tiếp tục học lên cao, HS buộc phải rời gia đình, vượt biển vào đất liền. Ở tuổi 15 còn chưa quen với những lo toan, các em đã phải sớm tự lập, sống xa vòng tay cha mẹ.
Quãng đường biển 24 km tuy không xa nhưng lại là rào cản lớn, nhất là về kinh tế vì HS vào đất liền còn phải lo cả tiền trọ, chi phí ăn uống, sinh hoạt…
Ông Nguyễn Văn Nhất (44 tuổi, thôn Tây, xã Nhơn Châu) cho biết trước đây, phần lớn người dân trên đảo chỉ học hết lớp 9 rồi dừng lại. Sự cách trở về địa lý khiến con đường học tập của nhiều người bị gián đoạn. Những HS đủ điều kiện vào đất liền tiếp tục học lại phải đối mặt với áp lực cơm áo, gạo tiền. Vì chi phí quá cao, không ít gia đình đành cho con nghỉ học để phụ giúp gia đình nghề biển.
Gia đình ông Nhất có 2 người con, trong đó một em đang học lớp 11 tại đất liền. Ông kể ngày con rời đảo, điều khiến ông trăn trở nhất không phải chuyện học hành mà là việc ăn ở, chi tiêu của con có đảm bảo hay không.
Vài năm qua, thấu hiểu những khó khăn, thiếu thốn nói trên, địa phương đã có nghị quyết hỗ trợ, tiếp sức để HS xã đảo Nhơn Châu có thể đi xa hơn nữa trên con đường học tập. Theo đó mỗi HS sẽ được hỗ trợ tiền ăn ở, sinh hoạt và đi lại khi vượt biển vào đất liền theo học các cấp cao hơn.
"Ngay từ khi lên cấp 3, cháu đã phải học cách tự lập. Có khi vài tháng, thậm chí hết một học kỳ cháu mới về nhà một lần. Lúc đầu gia đình rất lo, nhưng nhờ có chính sách hỗ trợ, mỗi tháng cháu được khoảng 1,1 triệu đồng nên cũng đỡ phần nào. Sắp tới mức hỗ trợ tăng lên, gia đình rất phấn khởi", ông Nguyễn Văn Nhất chia sẻ.
Em Võ Thuận Thảo, HS lớp 11A1 Trường THPT số 1 Trần Cao Vân, cho biết nhà có 4 chị em, bố vừa qua đời sau thời gian dài bệnh nặng. Mẹ em làm việc nhà và phụ nghề biển để nuôi các con.
Ngày rời đảo đi học lớp 10, Thảo mang theo không chỉ hành lý mà còn cả những lo toan. Em phải tự thích nghi với môi trường mới, tự cân đối chi tiêu và tự động viên mình tiếp tục cố gắng. "Khoản hỗ trợ giúp giảm bớt gánh nặng. Em sẽ cố gắng học tốt để thi vào ngành sư phạm, sau này trở về giúp mẹ và quê hương", Thảo tâm sự.
Những chính sách tiếp sức kịp thời đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Theo ông Dương Hiệp Hưng, Chủ tịch UBND xã Nhơn Châu, tỷ lệ HS tiếp tục học lên THPT tăng mạnh. Nếu năm học 2024 - 2025 chỉ có 11 em vào đất liền học tập, thì hiện nay toàn xã đã có 62 HS theo học, chưa kể nhiều em đang theo đuổi các ngành nghề như dược, hộ sinh, kỹ thuật chế biến, điện lạnh.
Tại kỳ họp thứ 2 HĐND tỉnh Gia Lai khóa XIII nhiệm kỳ 2026 - 2031 vừa qua, một nghị quyết hỗ trợ HS, sinh viên xã đảo Nhơn Châu đã được thông qua. Theo đó, từ năm học 2026 - 2027, mỗi HS THPT sẽ được hỗ trợ hơn 1,6 triệu đồng/tháng, gồm tiền ăn 936.000 đồng, tiền ở 360.000 đồng và chi phí học tập, đi lại 350.000 đồng. Với HS học nghề, tỉnh hỗ trợ 100% học phí cùng học bổng chính sách bằng 80% mức lương cơ sở. Tổng kinh phí dự kiến hơn 1,4 tỉ đồng mỗi năm.
Không chỉ từ ngân sách nhà nước, các trường học trên đất liền cũng chủ động hỗ trợ. Ông Lê Văn Dũng, Hiệu trưởng Trường THPT số 1 Trần Cao Vân, cho biết nhà trường thường xuyên vận động giáo viên và các nhà hảo tâm chung tay giúp đỡ, tạo điều kiện để HS xã đảo yên tâm học tập.
Tỉnh đoàn Quảng Trị ngày 16/7 trao bằng khen và huy hiệu "Tuổi trẻ dũng cảm" cho em Lê Đức Trung, học sinh lớp 11A4, trường THPT Cửa Tùng.
Đây là phần thưởng của Trung ương Đoàn nhằm biểu dương, tôn vinh thanh thiếu nhi có hành động dũng cảm, sẵn sàng quên mình cứu người, góp phần lan tỏa những giá trị tốt đẹp về lòng nhân ái, tinh thần trách nhiệm và bản lĩnh của tuổi trẻ Việt Nam.
Hôm 22/6, khi tắm tại bãi biển Đá Nhảy, xã Bắc Trạch, cùng gia đình, hai bé 11 và 9 tuổi bị sóng lớn cuốn ra xa.
Lúc này, Trung đang ăn ở gần đó. Nghe tiếng kêu cứu, Trung phát hiện hai em đang chới với nên lao ra ngay biển. Em bình tĩnh tiếp cận và đưa bé 9 tuổi vào bờ an toàn. Em nhỏ 11 tuổi được người nhà ứng cứu kịp thời.
Ở trường, Trung là học sinh năng động. Nam sinh và hai bạn ở trường THPT Cửa Tùng vừa đạt giải nhất cuộc thi "Sáng tạo trẻ" tỉnh Quảng Trị với "Hệ thống hỗ trợ xử lý một số tình huống khẩn cấp cho tàu thuyền ngư dân".
