Iran mở lại các sân bay ở Tehran

"Sau khi 'đánh bại Iran 37 lần liên tiếp', cuộc chiến vĩ đại nhưng chẳng có kế hoạch gì mà họ phát động giờ chỉ còn là 'Này! Có ai thấy phi công của chúng tôi không? Làm ơn'", Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf viết trên X ngày 3/4, hàm ý chế giễu Mỹ.

"Chà, bước tiến thật đáng kinh ngạc. Thiên tài tuyệt đối", ông Ghalibaf tiếp tục.

Ông Ghalibaf bình luận sau khi truyền thông Mỹ cùng ngày đưa tin một tiêm kích F-15E của nước này bị bắn rơi ở tây nam Iran. Mỹ đã triển khai chiến dịch tìm kiếm, có sự tham gia của trực thăng HH-60 và một máy bay tìm kiếm cứu nạn chiến đấu HC-130J, và đã giải cứu được phi công.

Hiện chưa rõ số phận của sĩ quan điều khiển vũ khí, ngồi phía sau phi công trong buồng lái.

Những nỗ lực giải cứu được ghi lại trong một số video đăng tải trên mạng xã hội. Trong video, có thể thấy một máy bay đang bay thấp gần mặt đất trong khi hai trực thăng theo sát phía sau. NBC News sau đó dẫn lời một quan chức Mỹ nói "hai trực thăng đã trúng đạn khi tham gia chiến dịch tìm kiếm cứu nạn liên quan tiêm kích F-15E bị bắn rơi tại Iran" và khẳng định những người trên hai trực thăng đều an toàn.

Trong khi đó, giới chức Iran cũng kêu gọi người dân nước này cũng tham gia truy tìm binh sĩ Mỹ.

"Nếu bắt giữ rồi bàn giao phi công địch còn sống cho lực lượng hành pháp và quân đội, bạn sẽ nhận được phần thưởng rất giá trị", người dẫn chương trình trên kênh IRIB nói.

Thống đốc tỉnh Kohgiluyeh và Boyer-Ahmad, tây nam Iran, hứa trao thưởng 10 tỷ toman (76.000 USD) cho bất kỳ ai bàn giao "tội phạm phi công Mỹ".

Như Tâm (Theo CNN, AFP)

Nguồn: https://vnexpress.net/iran-che-gieu-my-ve-vu-tiem-kich-f-15-bi-ha-5058395.html

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 12/5 lên đường công du Trung Quốc và dự kiến hội đàm với Chủ tịch Tập Cận Bình vào ngày 14/5. Sự kiện thu hút nhiều chú ý, bởi đây là chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên của ông Trump trong nhiệm kỳ thứ hai và là lần đầu tiên một tổng thống Mỹ đến Bắc Kinh từ năm 2017.

Hai lãnh đạo dự kiến trao đổi về các vấn đề như thuế quan, Đài Loan, cạnh tranh về trí tuệ nhân tạo (AI) và khoáng sản chiến lược. Chiến sự Iran, vấn đề mới phát sinh từ cuối tháng 2, cũng sẽ được đưa ra thảo luận, bởi cả hai nền kinh tế lớn nhất thế giới đều bị ảnh hưởng.

Tổng thống Trump và Chủ tịch Tập đều sẽ kỳ vọng cuộc gặp sẽ mang lại kết quả có lợi, bởi những nội dung mà hai lãnh đạo thảo luận có thể tác động tới quỹ đạo quan hệ Mỹ - Trung và trật tự quốc tế trong thập kỷ tới, theo cây viết Anthony Zurcher và Laura Bicker của BBC.

Chiến sự Iran

Cuộc chiến do Mỹ - Israel phát động nhằm vào Iran đã bước sang tháng thứ ba, đẩy giá năng lượng tăng cao, tạo ra hệ lụy với cả khu vực Trung Đông lẫn kinh tế thế giới. Hai bên đã ngừng bắn từ đầu tháng 4, nhưng đến nay vẫn chưa thể tìm được giải pháp hòa bình.

Trung Quốc là bên mua đáng kể dầu thô từ Iran và tận dụng nguồn cung giá rẻ này để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nên bất cứ sự gián đoạn nào cũng có thể gây tác động tiêu cực tới Bắc Kinh. Trong khi đó, chiến sự kéo dài làm dấy lên lo ngại về giá nhiên liệu tại Mỹ và nguy cơ lún sâu hơn vào một cuộc xung đột mới tại Trung Đông. Do đó, hai bên đều có động lực để tìm kiếm một giải pháp ổn định cho cuộc khủng hoảng.

Trung Quốc đã thể hiện vai trò trung gian bằng cách phối hợp với Pakistan thúc đẩy kế hoạch ngừng bắn và mở lại eo biển Hormuz. Chuyến thăm Bắc Kinh tuần trước của Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi được xem là tín hiệu cho thấy ảnh hưởng ngày càng lớn của Trung Quốc tại Trung Đông.

"Tôi nghĩ Mỹ hiểu rằng Trung Quốc sẽ phải đóng một vai trò nào đó nếu họ muốn đưa Iran trở lại bàn đàm phán", Ali Wyne, chuyên gia về quan hệ Mỹ - Trung tại tổ chức nghiên cứu về xung đột ICG, trụ sở Bỉ, nhận định.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio gần đây đã bày tỏ hy vọng Trung Quốc sẽ gây sức ép với Iran về vấn đề Hormuz. Ông Trump cũng có thể thuyết phục Trung Quốc không chặn một nghị quyết Hội đồng Bảo an lên án việc Iran tấn công tàu thuyền di chuyển qua Hormuz, sau khi Bắc Kinh đã phủ quyết một văn kiện tương tự.

Vấn đề Đài Loan

Đài Loan từ lâu đã là nguồn cơn khiến quan hệ Mỹ - Trung căng thẳng. Trung Quốc luôn coi Đài Loan là một tỉnh chờ thống nhất, kể cả bằng vũ lực nếu cần thiết. Mỹ cam kết tôn trọng nguyên tắc "Một Trung Quốc", nhưng tiếp tục duy trì quan hệ với Đài Loan và cung cấp cho hòn đảo các loại khí tài hiện đại.

Chính quyền ông Trump thời gian qua tiếp tục phát đi những tín hiệu không nhất quán. Washington cuối năm ngoái công bố thương vụ bán vũ khí trị giá 11 tỷ USD cho Đài Bắc, khiến Bắc Kinh phản ứng gay gắt. Nhưng ông Trump nhiều lần tránh cam kết rõ ràng về việc bảo vệ Đài Loan nếu xảy ra xung đột, cáo buộc Đài Bắc lấy đi ngành công nghiệp bán dẫn của Mỹ.

Trên thực địa, Trung Quốc vẫn tiếp tục gây sức ép với Đài Loan bằng các hoạt động triển khai máy bay và tàu chiến tuần tra gần như hàng ngày. Ông Rubio tuần trước nhấn mạnh Mỹ không muốn xảy ra "những sự kiện gây mất ổn định" tại khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương.

"Một khả năng là Trung Quốc và Mỹ có thể theo đuổi chiến lược 'kiềm chế lẫn nhau', chẳng hạn Mỹ giảm số lượng các thương vụ bán vũ khí cho Đài Loan, đổi lại Trung Quốc giảm các cuộc tập trận quân sự nhằm vào hòn đảo", giáo sư Zhao Minghao, chuyên gia về quan hệ quốc tế tại Đại học Phúc Đán, nói với AP.

Căng thẳng về kinh tế - công nghệ

Trong hầu hết năm 2025, Mỹ và Trung Quốc đã tiệm cận một cuộc chiến thuế quan mới, có thể làm rung chuyển kinh tế toàn cầu. Tổng thống Trump liên tục tăng rồi giảm thuế suất với Trung Quốc, có lúc vượt 100%. Trung Quốc đáp trả tương ứng, hạn chế xuất khẩu đất hiếm, dừng mua nông sản Mỹ, giáng đòn trực tiếp vào nông dân tại những bang từng bỏ phiếu bầu ông Trump.

Căng thẳng thương mại đã hạ nhiệt sau khi ông Trump và ông Tập gặp tại Hàn Quốc hồi tháng 10/2025, nhưng hai bên vẫn tồn tại nhiều bất đồng. Ông Trump dự kiến thúc đẩy Trung Quốc mua thêm nông sản Mỹ, trong khi Bắc Kinh muốn Washington giảm điều tra thương mại và hạn chế dùng thuế quan để gây sức ép.

"Chiến lược của Trung Quốc là thúc đẩy sự ổn định bằng cách trả đũa", giáo sư Zhao nói. "Hai lãnh đạo lần này có thể đạt một thỏa thuận thương mại toàn diện, nhưng không đồng nghĩa thương chiến kết thúc và sẽ có các điều kiện đi kèm".

Một nội dung khác được quan tâm là cạnh tranh công nghệ, đặc biệt trong lĩnh vực AI và chip bán dẫn. Trung Quốc đang đầu tư mạnh vào AI, robot hình người và các ngành công nghệ cao, coi đây là động lực tăng trưởng then chốt trong tương lai.

Tuy nhiên, nhiều công nghệ cốt lõi mà Trung Quốc cần vẫn phụ thuộc vào chip từ Mỹ. Điều này khiến Washington có thêm công cụ kiềm chế đối thủ. Mỹ thời gian qua liên tục siết xuất khẩu chip sang Trung Quốc với lý do an ninh quốc gia, đồng thời cáo buộc các công ty Trung Quốc sao chép hoặc đánh cắp công nghệ AI.

Trong khi đó, Trung Quốc nắm trong tay lợi thế quan trọng là đất hiếm, kiểm soát khoảng 90% năng lực tinh chế, tách lọc và sản xuất loại nguyên liệu thiết yếu đối với điện thoại thông minh, pin xe điện và ngành quốc phòng. Điều này tạo ra khả năng mặc cả đáng kể cho Trung Quốc trong bất cứ cuộc đàm phán nào.

"Một cuộc chiến tranh lạnh về AI đang dần hình thành", Yingyi Ma, nhà nghiên cứu về Trung Quốc của Viện Brookings, nhận định. "Nhà Trắng cáo buộc Trung Quốc đánh cắp AI của Mỹ ở 'quy mô công nghiệp', trong khi Bắc Kinh được cho là đã tìm cách ngăn Meta thâu tóm Manus, một startup AI do người Trung Quốc sáng lập nhưng hiện đặt trụ sở tại Singapore. Cuộc cạnh tranh sâu xa hơn không nằm ở việc bên nào sao chép mô hình của bên nào, mà là cuộc đua giành nhân tài có khả năng xây dựng thế hệ AI tiếp theo".

Nhiều chuyên gia không kỳ vọng sẽ có đột phá lớn về các vấn đề nêu trên khi lãnh đạo Mỹ - Trung gặp mặt.

"Hai phía đều có đồng thuận rằng sự ổn định trong quan hệ là điều quan trọng", theo ông Levin. "Nếu vượt qua câu chuyện về ổn định, vấn đề 'tiếp theo sẽ là gì' trong quan hệ song phương sẽ trở nên phức tạp hơn nhiều. Vì thế, kết quả khả dĩ nhất từ cuộc gặp này là sẽ không có nhiều thay đổi đáng kể".

Theo Ryan Hass, chuyên gia về Trung Quốc thuộc Viện Brookings, nếu chuyến thăm diễn ra suôn sẻ và ông Trump cảm thấy mình được tiếp đón một cách tôn trọng, quan hệ Mỹ - Trung sẽ tiếp tục trong trạng thái yên ắng nhưng đầy dè chừng.

"Ngược lại, nếu phải rời đi với cảm giác bị thiếu tôn trọng hoặc bị xem nhẹ, Tổng thống Trump có thể sẽ thay đổi lập trường", ông Hass nói.

Tin Gốc: Vnexpress

Bộ Nội vụ Kuwait ngày 12/5 thông báo lực lượng vũ trang nước này đã bắt giữ 4 người với cáo buộc âm mưu xâm nhập lãnh thổ bằng đường biển.

Trong quá trình ngăn chặn, lực lượng vũ trang Kuwait và nhóm nghi phạm đã đấu súng, khiến quân nhân Kuwait bị thương. Ít nhất hai nghi phạm còn lại trong nhóm đã trốn thoát.

"Sau quá trình thẩm vấn, các thành viên nhóm xâm nhập thừa nhận họ thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC). Các nghi phạm khai họ được giao nhiệm vụ đổ bộ lên đảo Bubiyan bằng tàu cá nhằm thực hiện các hành động thù địch", Bộ Nội vụ Kuwait cho biết.

Giới chức Kuwait khẳng định các cơ quan an ninh và quân đội nước này đang trong tình trạng cảnh giác cao để đối phó mọi mối đe dọa đối với an ninh quốc gia. Chính phủ Iran và lực lượng IRGC chưa bình luận về cáo buộc từ nước láng giềng.

Kuwait từng nhiều lần hứng chịu các đợt tấn công kể từ khi xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran bùng phát hồi cuối tháng 2.

Trong đêm 28/3, quân đội Kuwait phát hiện 14 tên lửa và 12 UAV xâm nhập không phận. Một số vũ khí đã nhắm vào căn cứ quân sự ở nước này, khiến 10 binh sĩ bị thương.

Hôm 31/3, Kuwait cáo buộc Iran cố tình tập kích tàu chở dầu Al Salmi của nước này khi đang neo tại cảng Dubai, thuộc Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE).

Vụ xâm nhập trên đảo Bubiyan diễn ra trong giai đoạn các quốc gia vùng Vịnh ngày càng lo ngại về những mạng lưới có liên hệ với Iran.

Tòa án tại Bahrain hôm nay tuyên án tù chung thân với ba người bị kết tội thông đồng với IRGC chống lại nước này.

Hơn 20 người khác tại Bahrain đã nhận án tù 5-10 năm vì những cáo buộc ủng hộ Iran, quay phim tại khu vực nhạy cảm về an ninh, phát tán các nội dung bị cấm hoặc có hành vi kích động, bạo lực liên quan những vụ tấn công của Iran nhắm vào Bahrain.

Thủ tướng Qatar Mohammed bin Abdulrahman bin Jassim Al Thani bình luận eo biển Hormuz đang bị sử dụng "như một vũ khí" trong xung đột Iran, gây hậu quả nặng nề cho các quốc gia vùng Vịnh, đặc biệt về kinh tế. Ông kêu gọi Tehran không xem eo biển Hormuz là công cụ gây sức ép hoặc "tống tiền" láng giềng khu vực.

Tin Gốc: Vnexpress