Theo thông tin Cục Thống kê (Bộ Tài chính) công bố sáng nay 3.6, trong tháng 5, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng 0,29% so với tháng trước do giá điện, nước sinh hoạt tăng cùng với nhu cầu sử dụng cao trong thời tiết nắng nóng; giá vật liệu xây dựng, nhà ở thuê, giá xăng tăng.
Cụ thể, nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng tăng 0,96% (tác động làm tăng CPI chung 0,22 điểm phần trăm), chủ yếu tăng giá ở một số mặt hàng sau: giá thuê nhà tăng 0,71%; giá điện sinh hoạt tăng 2,38%; giá nước sinh hoạt tăng 1,41%…
Nhóm giao thông tăng 0,83% (tác động làm CPI chung tăng 0,08 điểm phần trăm), chủ yếu do: chỉ số giá xăng tăng 2,12%; phí học bằng lái xe tăng 0,82%…
Nếu so cùng kỳ năm trước, CPI tháng 5 tăng 5,60%, CPI 5 tháng đầu năm tăng 4,31%.
Lạm phát cơ bản tháng 5 tăng 0,34% so với tháng trước và tăng 4,67% so với cùng kỳ năm trước. Bình quân 5 tháng đầu năm, lạm phát cơ bản tăng 4,04% so với cùng kỳ năm trước, thấp hơn mức tăng 4,31% của CPI bình quân chung.
Lý do, giá xăng dầu, gas và thực phẩm biến động mạnh làm CPI chung tăng, trong khi các yếu tố này được loại trừ trong danh mục tính toán lạm phát cơ bản.
Ở khía cạnh tác động của các sự kiện tiêu cực đến đời sống trong 5 tháng đầu năm nay, Cục Thống kê cho biết, 35,3% hộ gia đình đánh giá đang phải chịu những ảnh hưởng do giá cả hàng hóa, dịch vụ tăng cao.
Về xuất, nhập khẩu hàng hóa, trong tháng 5, tổng kim ngạch đạt 99,07 tỉ USD, tăng 3,2% so với tháng trước và tăng 25,8% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 5 tháng qua, con số này là 445,12 tỉ USD, tăng 25% so với cùng kỳ năm trước.
Tính riêng xuất khẩu, kim ngạch trong tháng 5 và 5 tháng đầu năm là 46,93 tỉ USD và 215,66 tỉ USD, lần lượt tăng 18% và 19,5% so với cùng kỳ năm trước.
5 tháng qua, có 26 mặt hàng đạt kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỉ USD, chiếm 90,7% tổng kim ngạch xuất khẩu (có 7 mặt hàng xuất khẩu trên 10 tỉ USD, chiếm 69,3%).
Ở chiều ngược lại, Việt Nam đã chi 52,14 tỉ USD để nhập khẩu hàng hóa trong tháng 5, nâng tổng kim ngạch nhập khẩu hàng hóa 5 tháng đầu năm lên 229,46 tỉ USD, tăng 30,8% so với cùng kỳ năm trước. Hàng hóa nhập khẩu chủ yếu là nhóm hàng tư liệu sản xuất với 215,99 tỉ USD, chiếm 94,1%.
5 tháng qua, Mỹ là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch đạt 69,6 tỉ USD. Xuất siêu sang Mỹ đạt 60,4 tỉ USD, tăng 21,1% so với cùng kỳ năm trước.
Việt Nam nhập khẩu nhiều nhất từ Trung Quốc với kim ngạch đạt 92,6 tỉ USD trong 5 tháng. Nhập siêu từ thị trường này lên tới 62,5 tỉ USD, tăng 36,4%.
Theo số liệu sơ bộ, tháng 5, Việt Nam nhập siêu 5,21 tỉ USD, nâng tổng mức nhập siêu 5 tháng qua lên 13,8 tỉ USD (cùng kỳ năm trước xuất siêu 5,1 tỉ USD). Trong đó, khu vực kinh tế trong nước nhập siêu 20,76 tỉ USD; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (kể cả dầu thô) xuất siêu 6,96 tỉ USD.
Một số mặt hàng nhập siêu cao gồm: điện tử, máy tính và linh kiện nhập siêu 32 tỉ USD; xăng dầu nhập siêu 4,3 tỉ USD; chất dẻo nguyên liệu nhập siêu 4,1 tỉ USD; than các loại nhập siêu 3,6 tỉ USD; dầu thô nhập siêu 2,9 tỉ USD; hóa chất nhập siêu 2,7 tỉ USD.
Nhập siêu tăng mạnh, song nhiều chuyên gia kinh tế phân tích, phần lớn kim ngạch nhập khẩu gia tăng thuộc nhóm tư liệu sản xuất, là đầu vào cho sản xuất và xuất khẩu nên không quá đáng lo.
Dù vậy, theo TS Vũ Thị Kim Oanh, giảng viên cấp cao ngành kinh doanh quốc tế (Đại học RMIT Việt Nam), nếu tình trạng nhập siêu tiếp tục kéo dài, cũng như có sự thay đổi trong cấu trúc nhập khẩu (nhập khẩu của Việt Nam tăng vào nhóm tiêu dùng không thiết yếu, do chi phí logistics hay do giá nhiên liệu tăng…) thì phải lưu ý.
“Trong 2026, khả năng tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam vẫn tăng, song xuất siêu sẽ khiêm tốn hơn năm 2025”, bà Oanh dự báo.
Theo ông Nguyễn Toàn Thắng, Nghị quyết số 29 và Nghị định số 147 về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài.
Hệ thống chính sách lần này đã tiếp cận trực diện nhiều nhóm vấn đề khó, phức tạp và tồn đọng trong thực tiễn. Đây đều là các nội dung tác động trực tiếp đến thực tiễn quản lý đất đai tại thành phố hiện nay.
Đặc biệt, tinh thần xuyên suốt của Nghị quyết là tháo gỡ khó khăn để khơi thông nguồn lực phát triển nhưng không hợp thức hóa sai phạm, không làm thất thoát ngân sách nhà nước và vẫn bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp và Nhà nước. Đây là nguyên tắc hết sức quan trọng mà toàn bộ đội ngũ thực thi tại địa phương cần nghiên cứu kỹ, nắm chắc và triển khai thống nhất trong quá trình thực hiện.
Đối với TP.HCM, sau sắp xếp đơn vị hành chính với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, khối lượng hồ sơ, dự án tồn đọng, chuyển tiếp và các trường hợp có tính chất lịch sử là rất lớn. Phạm vi áp dụng trải rộng trên nhiều địa bàn với các giai đoạn pháp luật khác nhau. Do đó, việc tổ chức tập huấn lần này có ý nghĩa rất thiết thực nhằm thống nhất nhận thức pháp lý, trình tự thực hiện, trách nhiệm phối hợp và phương pháp xử lý giữa các cơ quan, đơn vị trong toàn hệ thống.
Song song với việc triển khai các quy định mới nêu trên, hiện nay Sở Nông nghiệp - Môi trường cũng đang tập trung thực hiện nhiệm vụ xây dựng hệ số K trên địa bàn TP.HCM áp dụng từ ngày 1.7.
"Đây là nhiệm vụ có phạm vi rất rộng, tính chất phức tạp và yêu cầu tiến độ đặc biệt khẩn trương, tác động trực tiếp đến nhiều lĩnh vực như tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất; đấu giá quyền sử dụng đất; tính thuế, phí, lệ phí; xử phạt vi phạm hành chính; cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước; thực hiện quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất; bồi thường khi nhà nước thu hồi đất", ông Nguyễn Toàn Thắng cho hay.
Song song với việc tập huấn, thành phố đang tập trung thực hiện hai nhiệm vụ: Một là, đã chuyển danh sách các dự án vướng mắc sang Thanh tra Thành phố rà soát làm cơ sở hỗ trợ giải quyết. Hai là, chuẩn bị tổ chức hội nghị sơ kết công tác tháo gỡ khó khăn. Tính đến nay đã giải quyết được khoảng 80 - 90% trong số hơn 800 vụ việc tồn đọng cũ, thời gian tới sẽ công bố danh sách mới để tiếp tục tập trung tháo gỡ.
"Quán triệt chỉ đạo của Bí thư Thành ủy, đợt triển khai này cũng đồng thời là đợt rà soát, sát hạch năng lực cán bộ. Quan điểm của lãnh đạo thành phố cũng như lãnh đạo Sở rất rõ ràng: không còn chỗ cho tư duy "giữ ghế". Cán bộ từ cấp lãnh đạo sở đến phường, xã sẽ được đánh giá bằng sản phẩm thực tế trong 1 - 2 tháng tới. Cán bộ nào thấy không đáp ứng được công việc cần mạnh dạn xin rút, nhường vị trí cho người khác. Những trường hợp chỉ "nói nhiều, làm ít" sẽ được điều chuyển sang bộ phận nghiên cứu. Bản thân tôi là người đứng đầu cũng cam kết chịu trách nhiệm thực hiện nghiêm túc tinh thần này", ông Nguyễn Toàn Thắng thẳng thắn nói.
Bà Nguyễn Thị Hà Phương, đại diện Bộ Nông nghiệp - Môi trường, cho biết TP.HCM là địa phương đầu tiên thực hiện tập huấn chính sách này. Đến nay không chỉ có Nghị quyết 29 mà trước đó đã có nhiều Nghị quyết, Nghị định khác để tháo gỡ khó khăn cho trên 4.000 dự án trên toàn quốc.
Dù vậy, Nghị quyết 29 không phải là liều thuốc tiên để có thể tháo gỡ cho các dự án nên sẽ còn mở rộng thêm, rà soát thêm để có thêm các chính sách tháo gỡ, nghị quyết đặc thù cho từng nhóm dự án cụ thể.
Đối với Nghị quyết 29 và Nghị định 147 lần này, chỉ tháo gỡ đối với các dự án có lỗi của cơ quan quản lý nhà nước, để hạn chế tối đa khiếu kiện liên quan đến các dự án FDI. Một nguyên tắc tối quan trọng là bảo vệ tuyệt đối quyền lợi của bên thứ ba ngay tình là người dân.
Nhóm nguyên tắc tiếp theo là nhà đầu tư có đủ năng lực, hoàn thành nghĩa vụ tài chính mới cho áp dụng chính sách tháo gỡ. Những lỗi do doanh nghiệp gây ra khiến dự án không thể triển khai có thể thu hồi.
Đồng thời cho phép tháo gỡ vướng mắc chạy song song với xử phạt vi phạm hành chính, thay vì phải chờ xử song mới triển khai tháo gỡ vướng mắc như trước đây. Bởi hiện nay số lượng dự án vướng mắc rất nhiều, nếu chờ xử lý xong các cá nhân tổ chức mới tháo gỡ thì rất lâu.
Đặc biệt tháo gỡ vướng mắc khó khăn nhưng tuyệt đối không phát sinh sai phạm mới. Nếu tháo gỡ được hơn 4.000 dự án này sẽ có trên 3,3 triệu tỉ đồng được đưa vào nền kinh tế.
Bộ Tài chính đang xây dựng dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Quản lý thuế, dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Đáng chú ý, tại dự thảo mới nhất gửi Bộ Tư pháp thẩm định, cơ quan soạn thảo đã bỏ đề xuất yêu cầu ngân hàng và các đơn vị thanh toán cung cấp thông tin tài khoản của người dùng cho cơ quan thuế.
Trong bản dự thảo trước đó, Bộ Tài chính từng đề xuất các ngân hàng, ví điện tử, tổ chức trung gian thanh toán và đơn vị phát hành thẻ quốc tế phải cung cấp thông tin tài khoản thanh toán của khách hàng cho cơ quan thuế. Các đơn vị này cũng được yêu cầu phối hợp khi phát hiện những giao dịch bất thường có liên quan đến nghĩa vụ thuế.
Tuy nhiên, sau quá trình tiếp thu ý kiến từ các cơ quan và đơn vị liên quan, nội dung này đã được điều chỉnh.
Theo góp ý từ phía Ngân hàng Nhà nước, quy định yêu cầu các tổ chức tín dụng và đơn vị thanh toán cung cấp thông tin khách hàng có thể phát sinh xung đột với quy định hiện hành về bảo mật dữ liệu. Hiện nay, ngân hàng chỉ được phép cung cấp thông tin khách hàng khi có sự đồng ý của chủ tài khoản hoặc theo yêu cầu của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền.
Bên cạnh đó, Luật Quản lý thuế 2025 hiện chưa quy định cụ thể trách nhiệm của các tổ chức tín dụng, đơn vị cung ứng dịch vụ thanh toán và trung gian thanh toán trong việc cung cấp dữ liệu cho cơ quan thuế.
Ngoài ra, các quy định pháp luật về thanh toán cũng không yêu cầu các đơn vị cung cấp dịch vụ phải thu thập hoặc xác định thông tin về hàng hóa, dịch vụ mà khách hàng mua hoặc sử dụng để tổng hợp và cung cấp cho cơ quan thuế.
Một vấn đề khác được Ngân hàng Nhà nước lưu ý là tính khả thi trong triển khai. Hiện hệ thống thanh toán xử lý hàng triệu giao dịch mỗi ngày, do đó việc yêu cầu các ngân hàng tự động nhận diện các nhà cung cấp nước ngoài "chưa đăng ký, kê khai, nộp thuế" được đánh giá là rất khó thực hiện.
Trước khi Luật Quản lý thuế mới được ban hành vào cuối năm 2025, việc cung cấp dữ liệu tài khoản ngân hàng cho cơ quan thuế từng được quy định tại Nghị định 126/2020 và Luật Quản lý thuế 2019. Theo đó, ngân hàng thương mại phải cung cấp thông tin chi tiết về giao dịch, số dư và dữ liệu liên quan đến tài khoản của người nộp thuế khi có yêu cầu từ người đứng đầu cơ quan thuế.
Đây là ý kiến của ông Nhân Nguyễn, nhà sáng lập Nhân Nguyễn Sharing, chuyên gia trong lĩnh vực thương mại điện tử, trước động thái các sàn thương mại điện tử Shopee, TikTok shop, Lazada tăng phí đồng loạt.
Theo ông Nhân Nguyễn, thị trường thương mại điện tử đang bước vào giai đoạn khó khăn khi sức mua suy giảm do ảnh hưởng kinh tế. Trong bối cảnh đó, việc các sàn liên tục tăng phí vận hành, quảng cáo và khuyến mãi đang tạo áp lực lớn lên nhà bán hàng.
Chuyên gia này phân tích: "Khi nhu cầu thị trường giảm, các nhà bán hàng buộc phải giảm giá hoặc đẩy mạnh marketing để kích cầu, khiến áp lực chi phí ngày càng lớn. Thay vì hỗ trợ người bán, việc các sàn thương mại điện tử tiếp tục tăng phí vận hành càng khiến nhiều doanh nghiệp và hộ kinh doanh khó khăn gấp bội".
Ông Nhân cho biết, từ cuối năm ngoái đến nay, đã có khá nhiều nhà bán hàng rời các sàn thương mại điện tử để chuyển sang những kênh chủ động hơn như Facebook, Instagram, website riêng hoặc bán trực tiếp tại cửa hàng.
"Hiện nay, nếu tính tổng các loại phí trên sàn thì có trường hợp còn ngang bằng hoặc cao hơn cả chi phí thuê mặt bằng bán hàng truyền thống. Chi phí trên sàn ngày càng cao khiến họ không chịu nổi nữa", ông nhận định.
Ngoài các khoản phí cố định, chuyên gia này cho rằng nhà bán hàng còn chịu áp lực lớn từ các yêu cầu vận hành của sàn như xử lý đơn hàng đúng thời gian, giao hàng đúng hạn, tỷ lệ phản hồi hay các điểm phạt liên quan vận hành.
"Ngay cả hành vi mua hàng của người dùng trên sàn cũng có thể khiến chi phí nhà bán tăng lên. Người bán hiện nay chưa chắc còn lời, nhưng chắc chắn là không còn 'dễ thở' như trước," ông nói.
Một thay đổi khác được ông Nhân đánh giá tác động mạnh đến người bán là việc các sàn điều chỉnh cách tính chi phí quảng cáo từ cost-per-click (tính phí theo lượt nhấp) sang cost-per-impression (tính phí theo lượt hiển thị).
Trước đây người dùng phải bấm vào quảng cáo thì shop mới mất tiền. Còn bây giờ chỉ cần quảng cáo hiển thị là đã bị tính phí, dù khách có nhấp vào hay không.
Theo ông Nhân Nguyễn, hiện một nhà bán hàng trên Shopee phải chịu nhiều loại chi phí như phí thanh toán, phí cố định, phí voucher, thuế, chi phí liên quan vận chuyển và phí hạ tầng. Chỉ tính các khoản cơ bản thì Shopee đã khoảng 24,5%, TikTok Shop khoảng 27%. Nếu cộng thêm quảng cáo, affiliate, KOC, KOL và các chi phí marketing khác thì tổng chi phí có thể lên tới 45 - 50% doanh thu.
"Trước đây mua trên sàn thương mại điện tử rẻ hơn cả chợ sỉ. Nhưng hiện nay giá trên sàn nhiều khi ngang bằng, thậm chí cao hơn cửa hàng bán lẻ hoặc siêu thị. Nguyên nhân chính nằm ở việc chi phí dành cho sàn hiện đã quá lớn, vượt cả chi phí vận hành bán hàng offline trong nhiều trường hợp", ông Nhân nói.
Theo chuyên gia này, áp lực chi phí cuối cùng sẽ phản ánh vào giá bán và người tiêu dùng sẽ là bên chịu tác động. Mặc dù các sàn vẫn liên tục tung voucher và chương trình giảm giá, nhưng theo ông Nhân, mức giá thực tế người tiêu dùng nhận được không còn chênh lệch nhiều so với ngày thường.
"Những ngày sale hiện nay nhiều khi giá cũng không khác ngày thường là bao. Người dùng thực tế không còn hưởng lợi quá nhiều như giai đoạn trước", ông nhận xét.
Ông Nhân cho rằng việc các sàn tăng phí một phần đến từ chiến lược kinh doanh và nhu cầu tối ưu doanh thu sau giai đoạn "đốt tiền" để mở rộng thị phần. Tuy nhiên, theo ông, cơ quan quản lý cần có cơ chế giám sát phù hợp để tránh việc chi phí bị đẩy quá cao.
Theo ông Nhân, hiện Việt Nam có Hiệp hội thương mại điện tử, có cơ quan quản lý là Bộ Công thương, nhưng lại không có thể quản lý hoặc là có cơ chế mà chưa được kích hoạt để quản lý việc tăng giá của các sàn thương mại điện tử.
"Ở một số nước như Indonesia, chính phủ can thiệp để giảm mức phí sàn xuống mức tối thiểu. Còn ở Việt Nam gần như chưa có cơ chế quản lý hoặc có mà chưa được kích hoạt để quản lý việc tăng giá của các sàn. Trong khi đó, dòng tiền giao dịch thương mại điện tử tại Việt Nam hiện lên tới hàng trăm nghìn tỉ đồng mỗi năm và phần lớn đang chảy về các nền tảng", ông Nhân nói.
Đánh giá tác động của việc tăng phí lần này, ông Nhân phân tích: "Chắc chắn người bán phải tăng giá rồi, điều này gây áp lực ngược lại tới người tiêu dùng. Khi người dùng bị thiệt họ sẽ không sẵn sàng chi trả mức tiền cao hơn để mua sản phẩm trên sàn, vô hình trung khiến cho nền kinh tế thương mại điện tử có thể bị chững lại trong tương lai".
Đối với sàn thương mại điện tử, ông Nhân cho rằng, việc các sàn sàn thương mại điện tử bỏ chi phí đầu tư hạ tầng sau đó phải thu lại là hoàn toàn chính đáng. Song thu tới bao giờ, khi nào dừng lại chưa thấy các sàn đề cập. Các sàn không thể "đè đầu" người bán hàng để tăng phí mãi. Cuối cùng người bán hàng cũng không có lời, mà người dùng cũng chưa chắc có lợi trong dài hạn, và nền kinh tế cũng vậy.