Anh Nguyễn Hữu Đạt (40 tuổi, tỉnh Thanh Hóa), một trong 100 đại biểu tham dự chương trình tôn vinh người hiến máu tình nguyện tiêu biểu toàn quốc năm 2026, cho hay năm 2007, anh và chị Nguyễn Thị Vân, người bạn đồng hương đang trong giai đoạn tìm hiểu. Khi ấy, cả hai chưa có một mối quan hệ rõ ràng.
Rồi anh Đạt nhận được một cuộc điện thoại lúc nửa đêm. Đầu dây bên kia là giọng chị Vân nghẹn lại: “Anh ơi, mẹ em đang cần truyền máu gấp…”.
Không suy nghĩ nhiều, khi ấy anh Đạt lập tức đến Bệnh viện Phụ sản tỉnh Thanh Hóa. May mắn kết quả xét nghiệm cho thấy nhóm máu của anh phù hợp với mẹ của chị Vân.
“Nghe bác sĩ thông báo, mình mừng lắm. Thế là mình hiến luôn, nhanh gọn, dứt khoát, không do dự gì cả”, anh Đạt kể.
Sau này nhớ lại, anh cười bảo hồi ấy mình chẳng biết gì về hiến máu. Kiến thức bằng không, kinh nghiệm cũng bằng không. Hôm ấy, khi về đến nhà, bố mẹ còn mắng: “Tại sao mày liều thế?”.
Nhưng rồi mọi chuyện đều ổn. Mẹ của chị Vân qua cơn nguy kịch. Anh Đạt vẫn khỏe mạnh. Còn tình cảm của “đôi trẻ” sau cái “lần đầu tiên” ấy thì tiến triển ngày một thắm thiết, tốt đẹp.
Có lẽ chính sự chân thành ấy đã khiến câu chuyện này trở nên đặc biệt. Bốn năm sau, năm 2011, anh Đạt và chị Vân chính thức nên duyên vợ chồng.
Đến bây giờ, trong những bữa cơm gia đình, câu chuyện năm xưa vẫn thường được nhắc lại. Mọi người vẫn cười. Mẹ vợ vẫn nhớ. Vợ anh vẫn nhớ. Còn anh Đạt thì luôn nói đó là một mối nhân duyên đẹp. Bởi nếu ngày ấy người cần máu không phải mẹ của bạn gái, anh vẫn sẽ quyết định tham gia hiến máu.
Không chỉ dừng lại ở lần “hữu duyên” hiến máu ấy, sau đó anh Đạt tiếp tục tham gia hiến máu thường xuyên hơn, đều đặn hơn. Không chỉ hiến máu toàn phần, anh còn nhiều lần trao đi những đơn vị tiểu cầu quý giá để giúp người bệnh vượt qua thời khắc nguy kịch.
Anh còn là một trong những thành viên gây dựng và hoạt động tích cực trong nhóm Facebook Cộng đồng người hiến máu tỉnh Thanh Hóa, kết nối những tấm lòng thiện nguyện với những người đang cần được giúp đỡ.
Gần 60 lần thực hiện nghĩa cử cao đẹp là gần 60 lần để lại trong anh những kỷ niệm khó quên.
Có những lần phải vượt quãng đường xa trong đêm, có những thời điểm việc hiến máu gặp không ít khó khăn, vất vả, thậm chí tiềm ẩn cả những rủi ro. Nhưng với anh, tất cả đều là những trải nghiệm đáng trân quý, bởi phía sau mỗi lần cho đi là thêm một cơ hội được cứu sống.
Niềm vui của anh đôi khi chỉ giản dị là biết người bệnh đã qua cơn nguy kịch. Đó cũng có thể là những lần được đi qua các chốt kiểm soát trong thời điểm dịch COVID-19 căng thẳng để kịp tới bệnh viện hiến máu. Hay đơn giản hơn là những bức ảnh lưu niệm chụp cùng những người anh đã có duyên giúp đỡ trên hành trình ấy.
Điều khiến anh hạnh phúc không chỉ là những lần trực tiếp cho đi, mà còn là việc có thể kết nối, lan tỏa những giá trị nhân văn của phong trào hiến máu đến với ngày càng nhiều người trên địa bàn tỉnh nhà.
Cũng như nhiều đại biểu được tôn vinh trong chương trình hiến máu tình nguyện hằng năm, anh Đạt luôn giữ cho mình sự giản dị và khiêm nhường. Anh bộc bạch: “Cuộc sống đẹp hơn khi con người biết giúp đỡ lẫn nhau”.
Nhiều loại quả như nho, sầu riêng, dứa, táo, chuối, hồng xiêm, xoài...có chứa một lượng cồn nhất định. Nguyên nhân là trong các loại quả chín chứa đường cao nên dễ bị lên men, sau đó chuyển hóa thành ethanol (cồn) hoặc bản thân thực phẩm đã lên men có chứa cồn. Đặc biệt, sầu riêng có hàm lượng đường rất lớn, chín, lên men nhanh.
Tuy nhiên, lượng cồn trong hoa quả rất ít, không giống như khi chúng ta trực tiếp uống. Ăn sầu riêng cũng không ảnh hưởng đến việc điều khiển phương tiện giao thông, dù hơi thở chứa cồn.
Để an toàn, bạn nên súc miệng kỹ bằng nước sạch vài lần và uống nhiều nước. Việc này giúp làm sạch lượng đường và cồn bám trong kẽ răng, khoang miệng. Sau đó, bạn nên chờ khoảng 15-30 phút, để lượng cồn tự nhiên trong sầu riêng bay hơi hoàn toàn.
Trong trường hợp hy hữu nếu bạn vừa ăn xong mà bị dừng xe thổi nồng độ cồn và máy báo nhận diện, bạn hoàn toàn có quyền giải trình với lực lượng chức năng rằng mình vừa ăn trái cây (sầu riêng, vải, chôm chôm...) và xin phép ngồi nghỉ 15-20 phút, súc miệng bằng nước lọc trước khi thực hiện thổi lại.
Bạn có thể thử ước tính lượng bia rượu uống và thời gian cơ thể thải hết cồn, bằng cách điền các chỉ số vào bảng dưới đây:
Thực tế không có con số chính xác tuyệt đối sau uống rượu bia sau bao lâu mới được lái xe, hay sau bao lâu uống rượu bia thì hết nồng độ cồn trong cơ thể. Nó phụ thuộc vào lượng bia rượu uống và cơ địa từng người. Những người chức năng gan suy yếu hoặc cơ thể chuyển hóa chậm hơn thì nồng độ cồn chuyển hóa sẽ lâu hơn nhiều.
Các chuyên gia khuyến cáo nam không nên uống quá hai đơn vị cồn một ngày, nữ không quá một đơn vị cồn một ngày và không uống quá 5 ngày một tuần. Một đơn vị cồn tương đương 10 g cồn nguyên chất chứa trong dung dịch uống, tức khoảng 3/4 chai hay lon bia 330 ml (5%) hoặc một cốc bia hơi 330 ml hay một ly rượu vang 100 ml (13,5%) hay một chén rượu mạnh 30 ml (40%).
Nhiều nghiên cứu trước đây cho thấy cà phê có thể góp phần giảm nguy cơ mắc các bệnh như tiểu đường, tim mạch, bệnh gan và một số loại ung thư.
Mới đây, một nghiên cứu công bố trên Journal of Affective Disorders tiếp tục bổ sung thêm một lợi ích đáng chú ý của cà phê, đặc biệt trong bối cảnh cuộc sống hiện đại nhiều áp lực: Hỗ trợ cải thiện sức khỏe tâm thần.
Các nhà khoa học từ Bệnh viện Zhongshan, Đại học Fudan, Thượng Hải (Trung Quốc) đã phân tích dữ liệu của 461.586 người, độ tuổi trung bình 57, từ UK Biobank. Tất cả đều có sức khỏe tâm thần ổn định khi bắt đầu và được theo dõi trong khoảng 13,4 năm, đồng thời báo cáo lượng cà phê tiêu thụ hằng ngày.
Kết quả cho thấy những người uống cà phê ở mức vừa phải, khoảng 2 - 3 tách mỗi ngày, có tâm trạng tốt hơn, giảm căng thẳng hiệu quả và ít nguy cơ gặp các vấn đề sức khỏe tâm thần so với nhóm không uống hoặc uống quá nhiều, theo trang tin khoa học Science Alerti.
Ngược lại, những người tiêu thụ từ 5 tách cà phê trở lên mỗi ngày lại có nguy cơ rối loạn tâm trạng cao hơn. Điều này cho thấy việc lạm dụng cà phê không những không mang lại lợi ích mà còn có thể gây tác động tiêu cực đến tinh thần.
Điểm đáng chú ý là cả cà phê rang xay, cà phê hòa tan và cà phê khử caffeine đều cho thấy những tác động tích cực, thậm chí hiệu quả rõ hơn ở nam giới. Các nhà nghiên cứu cho rằng cà phê chứa nhiều hợp chất sinh học có khả năng chống viêm và tác động đến các vùng não liên quan đến cảm xúc và căng thẳng.
Từ kết quả nghiên cứu trên, các chuyên gia kết luận rằng tiêu thụ cà phê ở mức vừa phải có thể là một thói quen đơn giản nhưng hữu ích để cải thiện tâm trạng, giảm nguy cơ lo âu và trầm cảm. Trong nhiều trường hợp, chỉ 2 - 3 tách cà phê mỗi ngày đã đủ để mang lại lợi ích rõ rệt cho sức khỏe tinh thần.
Xôi được làm chủ yếu từ gạo nếp, loại gạo có hàm lượng tinh bột cao. Một gói xôi mặn với chà bông, lạp xưởng, pate hoặc thịt chả kèm theo đã có thể cung cấp lượng calo tương đương một bữa ăn chính, theo chuyên trang sức khỏe Verywell Health (Mỹ).
Ngoài phần gạo nếp, nhiều loại xôi còn được thêm dầu mỡ, hành phi hoặc bơ. Điều này khiến tổng lượng calo cao hơn nhiều người nghĩ.
Trong khi đó, bánh mì có kết cấu xốp hơn nên nếu chỉ tính riêng phần bánh, lượng tinh bột trong cùng một thể tích thường thấp hơn xôi. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa bánh mì luôn ít calo hơn. Một ổ bánh mì kèm pate, thịt nguội, xúc xích, bơ và sốt mayonnaise vẫn có thể chứa lượng calo rất cao.
Nói cách khác, nếu so sánh theo khẩu phần phổ biến ngoài thực tế, xôi thường nhiều calo hơn, đặc biệt khi ăn phần xôi lớn hoặc thêm nhiều topping.
Một yếu tố quan trọng liên quan đến tăng cân là tốc độ làm tăng đường huyết sau ăn. Những thực phẩm có chỉ số đường huyết cao thường khiến cơ thể tiết nhiều hoóc môn insulin hơn để đưa đường từ máu vào tế bào. Khi đường huyết tăng rồi giảm nhanh, cảm giác đói có thể quay trở lại sớm hơn.
Cả xôi và bánh mì đều nằm trong nhóm thực phẩm có chỉ số đường huyết cao. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa cứ ăn xôi hay bánh mì là sẽ tăng cân. Tốc độ hấp thu đường còn phụ thuộc vào thực phẩm ăn kèm. Nếu bữa sáng có thêm protein như trứng, thịt nạc hoặc thực phẩm giàu chất xơ như rau, tốc độ tăng đường huyết có thể chậm hơn và giúp no lâu hơn.
Trên thực tế, không có món ăn nào tự động gây tăng cân nếu tổng lượng calo trong ngày vẫn phù hợp với nhu cầu cơ thể. Điều quan trọng nhất là cách ăn và tần suất ăn.
Một phần xôi nhỏ ăn cùng trứng và ít topping dầu mỡ có thể hợp lý hơn một ổ bánh mì trắng kèm nhiều sốt béo. Ngược lại, bánh mì nguyên cám với rau, trứng, thịt nạc thường sẽ phù hợp hơn cho người muốn kiểm soát cân nặng so với xôi mặn nhiều thịt mỡ.
Ngoài món chính, đồ uống đi kèm cũng ảnh hưởng lớn đến tổng năng lượng. Nhiều người ăn sáng với xôi hoặc bánh mì rồi uống thêm trà sữa, cà phê sữa hoặc nước ngọt. Chính lượng đường và calo từ thức uống khiến tăng cân nhanh hơn.
Nếu muốn hạn chế nguy cơ tăng cân khi ăn sáng, mọi người nên ưu tiên khẩu phần vừa phải, tăng rau và protein, hạn chế topping nhiều dầu mỡ và tránh dùng quá nhiều đồ uống có đường, theo Verywell Health.
