Nghiên cứu vừa được trình bày tại hội nghị của Hiệp hội Sinh học Thực nghiệm ở Florence, Ý, phát hiện thêm một tác dụng bất ngờ của hàu.
Trước đây, hàu được biết đến với giá trị dinh dưỡng cao và các hợp chất hoạt tính sinh học có tác dụng kháng khuẩn, chống oxy hóa và chống ung thư. Các nghiên cứu gần đây cũng cho thấy hàu có thể ức chế viêm trong các tế bào bạch cầu của chuột.
Theo Giulia Trinchera, nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Đại học Ferrara (Ý), việc tìm ra các hoạt chất có khả năng chống viêm là một hướng đi đầy triển vọng trong phòng ngừa và hỗ trợ điều trị các bệnh viêm mạn tính cũng như những bệnh lý toàn thân liên quan.
Các nhà nghiên cứu cho biết viêm mạn tính là yếu tố cơ bản trong nhiều bệnh, bao gồm ung thư, tiểu đường, bệnh tim mạch và bệnh viêm ruột.
Riêng viêm ruột có thể do những thay đổi về tính thấm của hàng rào biểu mô ruột, còn gọi là hội chứng ruột rò rỉ, cho phép vi khuẩn và độc tố từ ruột xâm nhập vào máu. Chế độ ăn uống đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì hàng rào biểu mô này, theo trang tin y khoa News Medical.
Để đánh giá đặc tính chống viêm của hàu, nhóm nghiên cứu từ tại Đại học Ferrara (Ý) đã tiến hành phân tích dinh dưỡng toàn diện mô mềm của hàu nhằm xác định thành phần, gồm protein, lipid, khoáng chất, polyphenol và carotenoid. Sau đó, họ chiết xuất từ thịt hàu khô và thử nghiệm trên các tế bào biểu mô ruột người được xử lý gây viêm bằng TNF-α.
Kết quả cho thấy thịt hàu có thể chống viêm mạnh mẽ đối với các tế bào ruột ở người.
Cụ thể, chiết xuất hàu làm gián đoạn sự hoạt hóa các con đường tín hiệu NF-kB liên quan đến tình trạng viêm, ngăn ngừa viêm biểu mô trong các tế bào ruột. Đồng thời, làm giảm sự biểu hiện của COX-2, một enzyme đóng vai trò quan trọng trong phản ứng viêm.
Những tác dụng này giúp bảo vệ tính toàn vẹn của hàng rào ruột và khôi phục mức độ thấm bình thường ngay cả khi có các tác nhân gây viêm. Kết quả cũng được xác nhận bằng kính hiển vi điện tử.
Theo chuyên gia Giulia Trinchera, đây là lần đầu tiên chiết xuất từ mô hàu được chứng minh có tác dụng chống viêm trên tế bào ruột người trong điều kiện phòng thí nghiệm.
Tuy nhiên, bà nhấn mạnh rằng kết quả hiện mới dừng ở nghiên cứu trên tế bào. Các nhà khoa học vẫn cần tiến hành thêm nghiên cứu và thử nghiệm lâm sàng ở người để xác nhận hiệu quả.
Nghiên cứu này cho thấy tiềm năng của các hoạt chất chiết xuất từ hàu, không đồng nghĩa việc ăn hàu sẽ trực tiếp phòng hoặc điều trị bệnh viêm ruột. Mọi người vẫn nên duy trì chế độ ăn cân bằng và tuân thủ hướng dẫn điều trị nếu mắc bệnh tiêu hóa.
Tỷ lệ mắc cả hai bệnh lậu và giang mai trong năm 2024 ở mức cao nhất trong vòng hơn một thập kỷ qua, BBC dẫn số liệu mới công bố của ECDC. Cụ thể, số ca bệnh lậu đạt trên 106.000, tăng 303% so với năm 2015, trong khi số ca giang mai tăng hơn gấp đôi trong cùng kỳ, lên gần 46.000 ca.
Cơ quan y tế nhận định "khoảng trống ngày càng lớn trong công tác xét nghiệm và phòng ngừa" là một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng lây nhiễm mạnh mẽ này. ECDC đồng thời kêu gọi các bên liên quan cần có hành động khẩn cấp.
Ông Bruno Ciancio, Trưởng bộ phận Các bệnh lây truyền trực tiếp và Có thể phòng ngừa bằng vaccine của ECDC, cảnh báo những bệnh nhiễm trùng này có thể gây biến chứng nghiêm trọng như đau mạn tính, vô sinh. Còn bệnh giang mai có thể gây các vấn đề về tim mạch hoặc hệ thần kinh.
Ông cũng nhấn mạnh số ca mắc giang mai bẩm sinh, trường hợp lây truyền trực tiếp từ mẹ sang con và có nguy cơ dẫn đến các biến chứng suốt đời, đã tăng gần gấp đôi từ năm 2023 đến năm 2024.
"Bảo vệ sức khỏe tình dục vẫn rất đơn giản: Hãy sử dụng bao cao su khi quan hệ với bạn tình mới hoặc nhiều bạn tình và đi xét nghiệm ngay nếu xuất hiện các triệu chứng", ông khuyên.
Trong số các quốc gia châu Âu tham gia báo cáo năm 2024, Tây Ban Nha là nước ghi nhận số ca bệnh lậu và giang mai cao nhất, lần lượt là hơn 37.000 và gần 12.000 ca.
Báo cáo của ECDC chỉ ra rằng nhóm nam giới có quan hệ tình dục đồng giới chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, thể hiện qua mức tăng trưởng dài hạn mạnh nhất ở cả hai bệnh lý trên. Bên cạnh đó, số ca mắc giang mai ở phụ nữ dị tính (người chỉ có quan hệ tình dục với nam giới) trong độ tuổi sinh sản cũng gia tăng mạnh mẽ.
Chlamydia vẫn là bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn được báo cáo phổ biến nhất tính trên tổng số, tuy nhiên số ca mắc đã giảm 6% so với năm 2015, xuống còn hơn 213.000 ca.
Kể từ sau sự kiện Brexit, Anh không còn nằm trong phạm vi nghiên cứu này, song chính phủ vẫn công bố số liệu riêng cho vùng England hàng năm. Theo báo cáo của Cơ quan An ninh Y tế Anh công bố hồi tháng 12, vùng England ghi nhận gần 72.000 ca bệnh lậu và gần 10.000 ca giang mai trong năm 2024. Trong cùng khoảng thời gian 12 tháng này, số ca chẩn đoán mắc chlamydia là gần 169.000.
Anh đã triển khai tiêm chủng vaccine phòng bệnh lậu vào năm 2025 sau khi số ca bệnh tại đây đạt kỷ lục là 85.000 vào năm 2023.
Về mặt lâm sàng, các triệu chứng bệnh lậu bao gồm đau buốt, tiết dịch bất thường và viêm bộ phận sinh dục. Một số trường hợp bệnh không biểu hiện triệu chứng rõ rệt.
Cơ quan Y tế Quốc gia Anh (NHS) khuyến cáo có thể phòng ngừa bệnh bằng cách sử dụng bao cao su đúng cách và tiêm vaccine nếu thuộc diện được chỉ định.
Đối với bệnh giang mai, các triệu chứng điển hình gồm các vết loét xung quanh cơ quan sinh dục và miệng, phát ban ở tay, rụng tóc cùng các biểu hiện giống cúm. Những dấu hiệu này thường khó nhận biết trong giai đoạn đầu và có thể tự biến mất rồi tái phát theo thời gian.
Tương tự bệnh lậu, bệnh giang mai có thể phòng ngừa bằng bao cao su và điều trị hiệu quả bằng kháng sinh. Cả hai căn bệnh đều có nguy cơ gây ra các biến chứng nghiêm trọng nếu không được can thiệp y tế kịp thời.
Theo BBC ngày 11/5, quân đội Anh đã điều động máy bay vận tải A400M của Không quân Hoàng gia (RAF) thả 3,3 tấn vật tư y tế cùng nhóm 8 người xuống đảo Tristan da Cunha. Lực lượng bao gồm 6 lính dù thuộc Lữ đoàn Tấn công Đường không số 16 và hai chuyên gia y tế quân sự. Một bác sĩ hồi sức cấp cứu cùng một điều dưỡng thực hiện nhảy dù đôi cùng các binh sĩ nhằm nhanh chóng bổ sung nhân lực cho trạm y tế chỉ có hai người của địa phương. Trước đó, người bệnh rời tàu biển vào ngày 14/4 để lên đảo, bắt đầu tiêu chảy vào ngày 28/4 và lên cơn sốt hai ngày sau đó.
Lính Anh nhảy dù xuống đảo Tristan da Cunha để cứu chữa ca nghi nhiễm Hantavirus. Video: Minstry of Defence/The Guardian
Tướng Ed Cartwright, chỉ huy Lữ đoàn 16 kiêm người điều phối chiến dịch, quyết định loại bỏ phương án cứu hộ đường thủy do chuyến đi thường kéo dài hơn một tuần, trong khi bệnh nhân đang cạn kiệt nguồn oxy. Ông cho biết toàn bộ quá trình từ lúc nhận yêu cầu đến khi đội ngũ y tế tiếp đất kéo dài khoảng 56 giờ. Vận tải cơ A400M xuất phát từ căn cứ Brize Norton ở Oxfordshire, nhận tiếp nhiên liệu trên không từ máy bay Voyager, bay qua đảo Ascension trước khi tiến thẳng đến Tristan da Cunha.
Quá trình tiếp đất đòi hỏi kỹ thuật phức tạp do hòn đảo núi lửa ở Nam Đại Tây Dương này có diện tích nhỏ, không sở hữu đường băng và sức gió thường xuyên vượt 40 km/h. Từ độ cao 5 km trên đại dương, các binh sĩ bung dù, cẩn trọng điều khiển cánh dù ngược chiều gió để lùi dần vào đất liền và hạ cánh sát rìa đảo. Chuẩn tướng Cartwright nhấn mạnh bất kỳ sai sót tính toán nào cũng khiến lính dù rơi thẳng xuống biển.
Đây là lần đầu tiên quân đội Anh thả nhân viên y tế bằng dù để thực hiện nhiệm vụ nhân đạo. Nhóm chuyên gia không chỉ điều trị ca bệnh mà còn hỗ trợ y tế cho toàn bộ 221 cư dân trên đảo, đặc biệt là những người từng tiếp xúc với ca nghi nhiễm. Hiện tại, giới chức quân đội điều động một số tàu biển và chuẩn bị các biện pháp y tế bổ sung để đón đội cứu hộ trở về an toàn.
Ngoại trưởng Yvette Cooper khẳng định sự an toàn của "mọi thành viên trong cộng đồng Anh" là ưu tiên hàng đầu. Bà cho biết: "Chúng tôi sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan quốc tế và chính quyền đảo Tristan da Cunha để cập nhật thông tin cho những người bị ảnh hưởng, đồng thời đảm bảo các biện pháp hỗ trợ phù hợp được duy trì tại Anh cũng như trên khắp các lãnh thổ hải ngoại".
Gần một tháng sau ca tử vong đầu tiên trên tàu MV Hondius, con tàu này đã đến cảng Tenerife, Tây Ban Nha hôm 10/5. Tại đây, giới chức trách đang hỗ trợ hơn 100 hành khách rời tàu để hồi hương. Đợt bùng phát dịch khiến ba người tử vong. Hantavirus là nhóm virus lây truyền qua các loài gặm nhấm. Phần lớn chủng virus này không lây từ người sang người, tuy nhiên chủng Andes, vốn được phát hiện ở một số người trên tàu MV Hondius, lại có khả năng lây nhiễm trực tiếp giữa người với người.
Hiện hai công dân Anh đã được xác nhận nhiễm virus đang điều trị tại Hà Lan và Nam Phi. Cơ quan An ninh Y tế Anh (UKHSA) cho biết không có công dân Anh nào khác trên tàu Hondius báo cáo triệu chứng nhưng tất cả đều đang được giám sát chặt chẽ. Ngoài ra, hai người khác từng rời tàu tại đảo St Helena vào ngày 24/4 cũng đang tự nguyện cách ly tại nhà ở Anh.
22 hành khách người Anh còn lại dự kiến bay từ Tenerife về nước trên một chuyến bay thuê riêng. Họ sẽ được đưa đến bệnh viện Arrowe Park tại Wirral để cách ly trong vòng 72 giờ, sau đó tiếp tục tự cách ly tại nhà thêm 42 ngày để dự phòng. Bộ Quốc phòng khẳng định rủi ro đối với cộng đồng rộng rãi hiện vẫn ở mức rất thấp.
Từ boong tàu MV Hondius, blogger du lịch Kasem Hato có thể nhìn thấy rõ đường bờ biển của quốc gia Tây Phi Cape Verde. Đất liền chỉ cách anh một khoảng ngắn. Tuy nhiên, thay vì háo hức chuẩn bị hành lý rời tàu như lịch trình dự kiến vào đầu tháng 5, Hato cùng hơn một trăm hành khách khác đang phải tự nhốt mình trong cabin. Họ mang khẩu trang, nhận các bữa ăn qua cửa phòng, nỗ lực thực hiện mọi biện pháp phòng ngự trước một đợt bùng phát virus vừa cướp đi sinh mạng của ba người bạn đồng hành, CNN đưa.
Chuyến thám hiểm bắt đầu từ Nam Mỹ vào cuối tháng 3 với hy vọng chiêm ngưỡng vẻ đẹp hùng vĩ của vùng cực giờ đây biến thành một cuộc khủng hoảng y tế giữa Đại Tây Dương. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) hôm 6/5 xác nhận có 8 người nhiễm Hantavirus chủng Andes trên con tàu chở 147 hành khách và thủy thủ đoàn này.
Trong số các ca bệnh, ba hành khách đã tử vong. Ba người khác được sơ tán khẩn cấp sang Hà Lan để điều trị. Một bệnh nhân cùng vợ hiện phải cách ly tại Thụy Sĩ. Sự việc trên MV Hondius một lần nữa cảnh báo về mối đe dọa của mầm bệnh từ động vật. Theo thống kê của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), cơ quan này ghi nhận 890 người mắc Hantavirus từ năm 1993 đến 2023. Bộ Y tế Việt Nam cũng phát thông báo khẩn về nguy cơ lây nhiễm mầm bệnh có tỷ lệ tử vong rất cao này.
Hantavirus lưu hành tự nhiên ở các loài gặm nhấm. Quá trình lây nhiễm sang con người thường bắt nguồn từ việc hít phải các hạt mầm bệnh lơ lửng trong không khí có chứa chất thải của chuột. Tùy thuộc vào chủng virus và vị trí địa lý, virus sẽ tấn công các cơ quan khác nhau trong cơ thể.
Ở châu Mỹ, bệnh nhân thường mắc Hội chứng tim phổi do Hantavirus với diễn tiến suy hô hấp nhanh chóng. Tại khu vực Á Âu, mầm bệnh chủ yếu gây sốt xuất huyết kèm hội chứng thận. Hiện nền y học toàn cầu vẫn chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu. Việc cải thiện tỷ lệ sống sót hoàn toàn phụ thuộc vào công tác hỗ trợ y tế sớm. Đội ngũ y bác sĩ phải theo dõi lâm sàng chặt chẽ cũng như xử lý kịp thời các biến chứng hô hấp hoặc tim mạch.
Đối mặt với diễn biến khó lường, những người kẹt lại trên tàu đang cố gắng duy trì sự điềm tĩnh và phối hợp chặt chẽ cùng ban quản lý. Việc tiếp xúc trực tiếp bị hạn chế tối đa. Các khu vực chung đóng cửa hoàn toàn. Thủy thủ đoàn dành toàn bộ thời gian khử trùng không gian sống, đồng thời cung cấp vật tư y tế và thức ăn đến từng phòng.
Theo thông tin từ WHO, sự lây truyền từ người sang người của căn bệnh này là rất hiếm. Bà Maria Van Kerkhove, quyền Giám đốc quản lý dịch bệnh của WHO, nhận định rủi ro lây nhiễm chéo trên tàu có khả năng chỉ xảy ra giữa những người tiếp xúc cực kỳ thân mật. Thực tế cho thấy các trường hợp mắc bệnh mới nhất đều có liên hệ mật thiết với những nạn nhân ban đầu, điển hình là các cặp vợ chồng hoặc nhân viên y tế trực tiếp chăm sóc người bệnh. Nhằm tìm kiếm lối thoát cho cuộc khủng hoảng, các nhà chức trách Tây Ban Nha đã đồng ý tiếp nhận con tàu tại quần đảo Canary trong vài ngày tới.
Dù mang nỗi đau mất đi những người bạn đồng hành, phần lớn hành khách vẫn nỗ lực giữ tinh thần lạc quan. Trong những đoạn video chia sẻ từ boong tàu khi ra ngoài hít thở không khí một mình, các vị khách như Jake Rosmarin hay Kasem Hato luôn hướng ống kính về phía đất liền.
Đứng trước đại dương mênh mông và hướng mắt về bờ biển Cape Verde phía xa, Hato tiếp tục đếm ngược thời gian chờ đợi khoảnh khắc được thực sự bước chân xuống mặt đất an toàn.
