Làng Hương Quế, xã Xuân Phú, thành phố Đà Nẵng được hình thành trong khoảng thế kỷ XV-XVI, gắn liền với vai trò của 3 tộc Phạm, Nguyễn, Trần từ Thanh Hóa, Nghệ An di dân vào Quảng Nam.
Ông Lê Thọ Tường, Phó phòng Văn hóa – Xã hội xã Xuân Phú, cho biết Tự đường Tam vị tiền hiền làng Hương Quế có tuổi đời gần 600 năm, là một trong những dấu tích tiêu biểu góp phần làm nên bề dày truyền thống của vùng đất Hương Quế.
Theo lý lịch di tích, Tự đường Tam vị tiền hiền làng Hương Quế, còn có tên Tự đường Tam tộc. Ngôi tự đường được xây dựng đầu thế kỷ XVI, nơi thờ phụng khai quốc công thần có công lập làng, gồm vị tướng Phạm Nhữ Tăng (Tổng chỉ huy quân đội triều Lê trong cuộc bình Chiêm năm 1471); tướng Trần Văn Chơn (Tổng chỉ huy thủy quân thời Trần Quý Khoáng) và bậc tiền hiền Nguyễn Ngọc Thanh (con trai Thượng tể Nguyễn Văn Lang).
Tự đường Tam vị tiền hiền làng Hương Quế được UBND tỉnh Quảng Nam cũ công nhận là Di tích lịch sử – văn hóa cấp tỉnh năm 2016.
Ngoài Tự đường Tam tộc thờ chung 3 vị tiền hiền, mỗi tộc họ đều xây dựng một nhà thờ riêng để thờ tổ tiên mình.
Nhà thờ tộc Nguyễn Văn là một công trình đặc biệt đã được UBND tỉnh Quảng Nam cũ công nhận di tích lịch sử cấp tỉnh năm 2016.
Nơi đây còn có giai thoại cãi vua kỳ thú gắn với 14 điều trần khuyên răn vua của Thượng tể Nguyễn Văn Lang.
Ông Nguyễn Xuân Vĩnh (60 tuổi), Phó Chủ tịch Hội đồng gia tộc Nguyễn Văn làng Hương Quế, cho biết danh xưng “làng tổ cãi” có thể bắt nguồn từ những câu chuyện lịch sử gắn với tinh thần thẳng thắn, chính trực của người dân Hương Quế.
Theo sử liệu, dưới thời vua Tương Dực, Thượng tể Nguyễn Văn Lang (1435-1513), thủy tổ làng Hương Quế, cháu nội của Nguyễn Công Duẩn, gọi Nguyễn Trãi bằng ông cố, đã dâng lên nhà vua 14 điều trần nhằm chấn hưng đất nước, cứu dân khỏi cảnh lầm than.
Tuy nhiên, những lời can gián ấy không được chấp nhận, thậm chí bị cho là “cãi vua”. Biết không thể khuyên can được nhà vua, ông đã xin triều đình cấp đất, đưa người dân vào phương Nam khai khẩn vùng đất mới, hình thành nên làng Hương Ly, tiền thân của làng Hương Quế ngày nay.
Cuốn sách Quế Sơn – đất và người (Nhà xuất bản Hội Nhà văn 2015) có đoạn: “Ông Nguyễn Văn Lang là người dám cãi lại vua, không chịu vào chầu mà dám hỗn, khuyên vua về nghệ thuật trị dân. Vì vậy, làng Hương Quế được cho là “làng tổ cãi” Quảng Nam”.
Nói về 14 điều răn của Thượng tể Nguyễn Văn Lang, nhiều nhà nghiên cứu văn hóa Quảng Nam nhận định, những lời can gián vua của ông xét trong thời thế phong kiến quả thực đúng với sự cương trực của một vị trung thần và khí chất của con người xứ Quảng, không vô lý cãi cùn mà đó là sự cương nghị, thẳng thắn, đúng sai rõ ràng, mạnh mẽ khẳng định bảo vệ cái đúng, cái hợp lý của mình.
Năm 1908, trong phong trào Trung Kỳ dân biến, ông Nguyễn Duân đại diện dân làng Hương Quế đã có cuộc tranh luận quyết liệt với Tổng đốc Quảng Nam Hồ Đắc Trung tại tỉnh thành La Qua.
Tương truyền, vị Tổng đốc không thể bác lại những lập luận sắc bén của ông. Từ đó, cái tên “làng tổ cãi” càng được lưu truyền như một nét riêng của vùng đất giàu truyền thống hiếu học và trọng lẽ phải này.
Ông Lê Thọ Tường, Phó Phòng Văn hóa – Xã hội xã Xuân Phú, cho rằng có thể do 14 điều trần dâng vua đó mà người ta mới xem làng Hương Quế là “làng tổ cãi”. Ông Tường cũng cho biết thêm tất cả chỉ là truyền miệng dân gian gắn với câu chuyện lịch sử.
Ngày 9/6, gia đình họ Lei tại huyện Tân Dã, TP Nam Dương, tỉnh Hà Nam nhận tin sắp được gặp lại người con trai mất tích từ năm 1991. Lei Fengzhi cho biết gia đình cô vừa tìm thấy người em thất lạc Lei Zeqing (tên trên giấy tờ là Qing Jinglei) thông qua một nhóm WeChat của những người đang tìm thân nhân thất lạc.
Gia đình họ Lei có ba người con, trong đó hai con trai song sinh bị khiếm thính. Đầu năm 1991, Zeqing đi lạc khi mới 14 tuổi. Suốt 35 năm qua, gia đình liên tục tìm kiếm anh ở nhiều nơi.
Vài ngày trước, Lei Zehu (một trong hai người con trai sinh đôi) tương tác trên WeChat với Qing Jinglei - một người khiếm thính đang sống tại Thâm Quyến. Nhìn hình ảnh, Zehu nhận thấy người kia rất giống mình nên báo cho gia đình.
Fengzhi sau đó kết bạn với Jinglei để xác minh. Qua hai đoạn video quay vết sẹo ở ngón tay và vết chó cắn ở cổ chân, gia đình xác nhận đây chính là Zeqing. Những người cùng quê đang làm việc tại Thâm Quyến cũng đến gặp trực tiếp và cho biết người đàn ông này có dung mạo giống hệt Lei Zehu.
Theo dữ liệu từ kho lưu trữ người mất tích, năm 1991, Zeqing đi lạc ở ga tàu, sau đó bắt tàu đến Quảng Châu rồi sang Thâm Quyến. Năm 2012, tờ Thâm Quyến Vãn báo từng đưa tin về trường hợp có một cậu bé khiếm thích lạc ở ga tàu, không nhớ gì về gia đình, quê quán, thậm chí cả tên mình. Cậu bé sau đó được một nhân viên đường sắt nhận nuôi, dạy viết chữ và thủ ngữ (ngôn ngữ ký hiệu của người câm điếc).
Vài năm sau, người phụ nữ này di cư sang Hong Kong, Zeqing lại rơi vào cảnh lang thang.
Đến năm 1996, ông Hong, chủ một nhà hàng, cưu mang Zeqing, nhận cậu vào làm phụ việc và lo ăn uống. Nhiều năm qua, Zeqing luôn mang theo hai chiếc balô chứa ảnh cá nhân và xấp vé tàu, đi tìm cha mẹ ở nhiều tỉnh thành từ Tây Tạng, Tân Cương đến Vân Nam, Cam Túc. Cuối cùng, Zeqing tìm thấy gia đình nhờ mạng xã hội.
Lý giải về cái tên Qing Jinglei trên giấy tờ, chị Fengzhi cho biết trước đây hai anh em thường viết tên vào truyện tranh để phân biệt. Người anh Lei Zehu viết đúng tên, trong khi Lei Zeqing hay viết ngược thành "Qing Zelei". Do không được đi học, khi cảnh sát Thâm Quyến hỗ trợ làm chứng minh thư, Zeqing nhớ mang máng cách viết này nên khai báo tên mình là "Qing Jinglei".
Khi gọi video với anh trai Zehu, Zeqing dùng tay ra hiệu và viết ra giấy để giao tiếp và thể hiện sự hạnh phúc. Cảnh sát Nam Dương và Thâm Quyến đã lấy mẫu máu của hai bên để xét nghiệm ADN trước khi gia đình tổ chức đoàn tụ chính thức tại Thâm Quyến trong vài ngày tới.
Tại các bưu cục trên khắp nước Mỹ, hàng ngày có nhiều túi đồ thuộc các nền tảng cho thuê quần áo như Nuuly, Rent the Runway hay Fashion Pass được gửi đến nhà người dùng. Trong đó, Nuuly có gần nửa triệu người dùng thường xuyên.
Sarah Lewis, 25 tuổi, nhân viên quảng cáo tại New York, cho biết mỗi lần đi trả túi đồ thuê, cô thường gặp những người mang chiếc túi tương tự."Cảm giác này vừa giống như gia nhập một hội chị em bí mật, vừa xen lẫn sự kỳ lạ khi nhận ra cô gái cùng tòa nhà có thể đang mặc chiếc váy tôi vừa trả tuần trước", cô nói.
Ra mắt năm 2019, Nuuly là đại diện tiêu biểu cho làn sóng dịch vụ cho thuê quần áo đang định hình lại thói quen tiêu dùng của phụ nữ trẻ Mỹ. Với 98 USD mỗi tháng, khách hàng được thuê 6 món đồ và không bị phạt tiền nếu làm bẩn, rách hay trả muộn. Mô hình này ra đời cùng sự bùng nổ của nền kinh tế chia sẻ (gig economy).
Giám đốc điều hành tiếp thị công ty mẹ của URBN (công ty mẹ của Nuuly), Kim Gallagher, cho biết mô hình này giải quyết tâm lý của giới trẻ khi không muốn mặc lại một bộ đồ đã đăng trên mạng xã hội.
Bên cạnh yếu tố tâm lý, tính kinh tế và tiện lợi là lý do giữ chân người dùng. Megan Murphy, 29 tuổi, ở Washington D.C., kể cô thuê đồ từ khi ra trường để có trang phục công sở mà không bị áp lực tài chính. Hiện mang thai tháng cuối, dịch vụ này giúp cô có quần áo phù hợp với cơ thể thay đổi liên tục.
Trong mùa cưới hay mùa lễ hội, việc thuê đồ cũng giúp phụ nữ giải quyết bài toán trang phục. Laura Taylor, 29 tuổi, cho biết cô từng thuê mẫu váy cưới màu xanh tay dài mà hàng chục nghìn người đã mặc. Cô không bận tâm nếu bị nhận ra đang dùng đồ thuê, vì việc này giúp tránh lãng phí. "Tôi có chiếc quần jeans 150 USD không còn mặc vừa chỉ sau vài năm. Cảm giác lãng phí phiền lòng hơn số tiền trả hàng tháng cho dịch vụ", cô nói.
Tuy nhiên, việc đi thuê khiến tủ quần áo của nhiều phụ nữ trống rỗng. Nhà báo Annie Joy Williams từng chi khoảng 8.000 USD cho Nuuly trong 7 năm, nhưng tủ đồ hiện chỉ còn vài món cơ bản. Laura Taylor cũng chia sẻ cảm giác hụt hẫng khi nhận ra bản thân "không sở hữu thứ gì".
Theo các chuyên gia, thực trạng này phản ánh tâm lý ngại sở hữu tài sản của Gen Z và Millennials. Giống như việc nghe nhạc hay qua Spotify hay xem phim trên Amazon Prime thay vì mua đĩa, giới trẻ chọn tiêu thụ thời trang mà không cần sở hữu, tương tự cách họ liên tục nhảy việc hay ngần ngại mua nhà.
Dù vậy, dịch vụ thuê quần áo cũng đang đối mặt với chỉ trích về môi trường. Một nghiên cứu năm 2021 trên Environmental Research Letters cho thấy vòng đời của một chiếc quần jeans đi thuê tạo ra lượng khí thải cao nhất. Việc luân chuyển nửa triệu gói hàng mỗi tháng làm tăng quá trình vận chuyển so với mua sắm thông thường.
Chuyên gia sản xuất Sheridan Mark cho biết việc không phải đền bù hỏng hóc tạo tâm lý "dùng một lần", khiến người thuê thiếu ý thức giữ gìn trang phục. Trong 30 người đi thuê được khảo sát tại Mỹ, chỉ có 2 người cho biết họ quan tâm đến yếu tố môi trường.
Nhà tạo mẫu Heather Hurst nhận định, việc từ chối sở hữu khiến nhiều phụ nữ đánh mất cơ hội định hình phong cách cá nhân, do không đầu tư vào những thiết kế có giá trị lâu dài.
Các bác sĩ Khoa Ngoại Tiêu hóa 1, Bệnh viện K vừa thực hiện phẫu thuật thành công hai trường hợp ung thư thực quản phức tạp bằng phương pháp mổ nội soi 3D cắt thực quản kết hợp nạo vét hạch 3 vùng (cổ – ngực – bụng).
Ca mổ khó đặt ra nhiều thách thức với ekip phẫu thuật, và việc ca mổ thành công, người bệnh ổn định ra viện là minh chứng rõ nhất tiếp tục khẳng định trình độ chuyên môn của các phẫu thuật viên Bệnh viện K.
Điều trị ung thư thực quản phức tạp
Bệnh nhân đầu tiên là nam giới 48 tuổi, nhập viện trong tình trạng nuốt nghẹn kéo dài với chẩn đoán ung thư thực quản 1/3 dưới giai đoạn tiến triển và đã mở thông dạ dày trước đó để đảm bảo dinh dưỡng. Trường hợp thứ hai là bệnh nhân nam 61 tuổi, ung thư thực quản 1/3 giữa đã trải qua hóa xạ trị tiền phẫu. Cả hai bệnh nhân đều được chỉ định phẫu thuật nội soi 3D cắt thực quản kèm nạo vét hạch 3 vùng – một kỹ thuật phức tạp, đòi hỏi can thiệp đồng thời ở nhiều vùng giải phẫu và trình độ chuyên môn cao của ê-kíp phẫu thuật.
PGS.TS Kim Văn Vụ, Trưởng khoa Ngoại Tiêu hóa 1, Bệnh viện K, cho biết, điều trị ung thư thực quản phức tạp đòi điều trị đa mô thức với chuyên khoa phối hợp điều trị, bao gồm: phẫu thuật, hóa chất, xạ trị và liệu pháp miễn dịch. Trong những trường hợp phát hiện sớm hoặc khối u còn khu trú, phẫu thuật đóng vai trò then chốt và có thể mang lại khả năng điều trị triệt căn.
"Sau khi hội chẩn, chúng tôi quyết định phương án Phẫu thuật cắt thực quản kèm nạo vét hạch 3 vùng (cổ – ngực – bụng) cho người bệnh. Đây là một trong những phẫu thuật lớn, chuyên sâu và phức tạp nhất trong ngoại khoa tiêu hóa. Kỹ thuật này đã được phát triển tại các quốc gia có nền ngoại khoa tiên tiến như Nhật Bản và Hàn Quốc. Phẫu thuật này đòi hỏi nhiều yếu tố như: chỉ định đúng theo hướng dẫn, can thiệp đồng thời ở nhiều vùng giải phẫu, nạo vét hạch rộng, thời gian phẫu thuật kéo dài, kỹ năng cao của phẫu thuật viên và phối hợp ê-kíp gây mê hồi sức chặt chẽ. Chính vì vậy, nếu không được thực hiện tại các trung tâm có kinh nghiệm, kiểm soát tốt trong mổ thì có thể tiềm ẩn nhiều nguy cơ biến chứng", PGS Kim Văn Vụ cho hay.
Thách thức trong ca phẫu thuật
TS.BS Nguyễn Đức Duy, phẫu thuật viên trực tiếp thực hiện ca mổ đánh giá: "Đây là ca phẫu thuật thực hiện trong thời gian kéo dài, cần phối hợp của ekip chuyên sâu được đào tạo bài bản, thời gian phẫu thuật có thể lên tới 7 – 8 giờ, đòi hỏi kỹ năng thành thạo và sự tỉmỉ trong từng thao tác. Một trong những bước khó khăn nhất là nạo vét hạch quanh dây thần kinh thanh quản quặt ngược. Nếu dây thần kinh này bị tổn thương, bệnh nhân có thể gặp các biến chứng như: khàn tiếng, mất tiếng, rối loạn nuốt, viêm phổi hít (sặc) sau mổ. Đây là những biến chứng nặng, ảnh hưởng lớn đến chất lượng sống và quá trình hồi phục của người bệnh. Ekip cần kiểm soát thật tốt các yếu tố nguy cơ để ca mổ thành công".
Với kinh nghiệm lâu năm, chuyên môn cao cùng với việc được đào tạo chuyên sâu tại các trung tâm hàng đầu, đặc biệt là tại Đại học Y khoa Showa (Tokyo – Nhật Bản), nhờ đó, các phẫu thuật viên khoa Ngoại tiêu hóa 1 gồm: TS.BS Nguyễn Đức Duy, Ths. BSNT Thái Đức An, Ths.BSNT Nguyễn Duy Thanh đã thực hiện kỹ thuật nạo vét hạch 3 vùng một cách bài bản, an toàn và hiệu quả, hai cổ mổ thành công, người bệnh phục hồi tốt, ngày thứ 3 sau mổ bắt đầu ăn lỏng theo chương trình ERAS dưới sự hướng dẫn của ekip và bác sỹ dinh dưỡng. Hiện người bệnh được ra viện, tiếp tục theo dõi điều trị.
PGS.TS Kim Văn Vụ, Trưởng khoa Ngoại Tiêu hóa 1, Bệnh viện K, khuyến cáo: Ung thư thực quản là một trong những bệnh lý ung thư tiêu hóa thường gặp và là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trong nhóm ung thư đường tiêu hóa.
Nguyên nhân chính là triệu chứng của bệnh trong giai đoạn sớm thường không rõ ràng, nhiều bệnh nhân phát hiện bệnh ở giai đoạn muộn. Trong khi đó, ung thư thực quản có đặc điểm tiến triển nhanh và di căn hạch sớm. Bệnh thường gặp ở nam giới trung niên, đặc biệt ở những người có tiền sử hút thuốc lá, uống rượu bia kéo dài. Ung thư thực quản là bệnh lý phức tạp, nhưng hoàn toàn có thể điều trị hiệu quả nếu được phát hiện sớm.