Nhớ những đêm đi cạo mủ dưới ánh đèn leo lét. Nhớ những nồi cháo nấm thơm lừng sau buổi làm. Và nhớ cả những nghĩa tình công nhân đã nảy nở từ những mùa nấm đi qua.
Hồi những năm 1980 – 1990, những lô cao su già được trồng từ trước đó vẫn còn xanh tốt. Đất đai màu mỡ, thiên nhiên còn hào phóng ban tặng cho con người nhiều sản vật quý. Trong số đó có nấm mối, thứ lộc trời mà ngày nay nhiều người sẵn sàng bỏ ra cả triệu đồng để mua một ký về thưởng thức, nhưng có tiền cũng chưa chắc tìm được.
Mùa nấm mối thường xuất hiện hai đợt trong năm. Đợt lớn nhất vào khoảng tháng năm âm lịch, còn một đợt nữa vào tháng bảy nhưng ít hơn.
Cứ gần đến mùa nấm, anh em công nhân thấp thỏm chờ đợi. Không ai biết chính xác ngày nào nấm mọc. Chỉ cần vài cơn mưa đầu mùa đổ xuống, đất mềm ra, hơi nước quyện cùng mùi lá mục bốc lên là trong lòng đã thấy nao nao.
Đêm đi cạo mủ, ngoài đôi tay thoăn thoắt trên thân cây, chiếc mũi cũng làm một nhiệm vụ đặc biệt: ngửi mùi nấm.
Giữa không gian ẩm mát của rừng cao su, chỉ cần thoảng qua hương thơm đặc trưng ấy là ai cũng để ý. Khi di chuyển từ cây này sang cây khác, từ hàng này sang hàng khác, ánh đèn lại lia xuống mặt đất tìm kiếm.
Chỉ cần bắt gặp vài chấm trắng li ti nhô lên khỏi lớp lá mục là mừng quýnh. Có người còn la lớn gọi bạn làm chung đến xem. Những ngày nấm mọc rộ, từng ổ nấm đội đất bung dù, tỏa hương thơm ngát khắp lô.
Hên gặp ổ lớn thì vui không kể xiết. Nấm mọc thành từng cụm quanh gốc những cây cao su già. Người có xô thì bỏ vào xô, người có giỏ thì bỏ vào giỏ. Có khi gặp quá nhiều nấm, chẳng còn gì để đựng, phải tháo cả áo mưa hay áo choàng ra gói lại mang về. Cái cảm giác ấy vừa vui vừa hả hê như nhặt được món quà bất ngờ của đất trời.
Giữa những ngày lao động vất vả, được thiên nhiên ban tặng một món ngon như vậy thì còn gì quý hơn.
Nấm mối có vị ngon rất tuyệt, không giống bất kỳ loại nấm nào khác. Nấm vừa nhú, còn gọi là nấm búp, ăn giòn, ngọt và thơm ngạt ngào. Chỉ cần rửa sạch rồi xào với chút tỏi là đủ thơm cả căn bếp.
Đặc biệt nhất vẫn là cháo nấm mối. Gạo nấu nhừ, nấm xào sơ rồi cho vào nồi cháo đang sôi. Chẳng cần nhiều gia vị, vậy mà hương thơm bốc lên quyến rũ lạ thường. Sau một đêm cạo mủ, được ăn tô cháo nóng hổi là thấy khỏe khoắn hẳn ra.
Ngoài ra còn có canh nấm mối nấu lá bồ ngót. Vị ngọt thanh của lá hòa cùng vị ngọt tự nhiên của nấm tạo nên món ăn dân dã mà khó quên. Nhiều người còn lấy lá lốt cuộn nấm đem nướng trên bếp than hồng. Khi lá lốt cháy xém, mùi thơm quyện với vị ngọt của nấm tạo thành hương vị đậm đà của quê nhà.
Nấm mối mọc trong các lô cao su nên anh em công nhân thường gọi bằng cái tên thân thuộc là “nấm lô”. Nghe đơn giản vậy thôi nhưng chứa đựng biết bao kỷ niệm của một thời gian khó.
Tháng năm có nấm trắng thì đến tháng bảy âm lịch lại xuất hiện một đợt nấm khác. Đợt này ít hơn, thân nấm sẫm màu nên mọi người gọi là nấm mối than. Dù là nấm trắng hay nấm than thì vị ngon vẫn đậm đà như nhau.
Nhưng điều đáng nhớ nhất không phải chỉ là những cây nấm.
Điều còn ở lại mãi chính là tình người.
Hồi đó công nhân cao su sống với nhau chân chất lắm. Người nhặt được nhiều nấm thì đem chia cho hàng xóm. Nhà nào nấu cháo ngon lại gọi anh em sang ăn cùng. Chẳng ai so đo thiệt hơn.
Những buổi chiều tan làm, vài người ngồi tụm dưới mái hiên. Giữa bàn là nồi cháo nấm nghi ngút khói cùng vài món cây nhà lá vườn như nấm xào tỏi hay lá lốt cuộn nấm nướng. Mọi người vừa ăn vừa kể chuyện cạo mủ, chuyện mùa màng, chuyện con cái học hành. Có khi trời tối hẳn mà câu chuyện vẫn chưa dứt.
Tôi vẫn nhớ những chiều mùa nấm năm ấy.
Khói bếp bay lên từ những mái nhà công nhân. Mùi cháo nấm theo gió lan khắp xóm. Trẻ con chạy đùa ngoài sân. Người lớn ngồi chuyện trò rôm rả. Cuộc sống tuy còn nhiều thiếu thốn nhưng lúc nào cũng đầm ấm, nghĩa tình.
Và cũng từ những mùa nấm ấy mà không ít mối tơ duyên đã nảy nở.
Có những chàng trai, cô gái cùng làm chung một tổ cạo mủ. Ban đầu chỉ là gặp nhau lúc tìm nấm trong lô. Rồi cùng mang nấm về, cùng ngồi ăn cháo với anh em sau giờ làm. Những lần gặp gỡ cứ nhiều dần. Những ánh mắt cũng trở nên thân quen hơn. Để rồi một ngày nào đó, họ nên vợ nên chồng.
Nhiều năm sau, tóc đã bạc, con cháu đã lớn, nhắc lại chuyện xưa họ vẫn cười bảo: “Hồi đó nhờ ổ nấm mối mà quen nhau đó!”.
Nghe đơn giản mà dễ thương biết bao.
Bây giờ nấm mối đã không còn nhiều như trước. Những ổ nấm trắng xóa cả một khoảng lô cao su ngày xưa hiếm khi còn bắt gặp. Đến mùa, người ta vẫn tìm về những nơi từng có nấm mọc, vẫn háo hức như ngày nào, nhưng cảm giác đã khác.
Có lẽ thiên nhiên đã đổi thay. Đất đai ngày càng bạc màu. Những điều kiện tự nhiên từng nuôi dưỡng nấm mối cũng dần mất đi. Hay còn những nguyên nhân nào khác nữa mà chúng ta chưa biết?
Dẫu vậy trong ký ức của những người công nhân cao su một thời, mùa nấm mối vẫn còn nguyên vẹn.
Mỗi mùa mưa về, người ta lại nhớ đến ánh đèn leo lét giữa lô cao su, nhớ những chiếc xô đầy nấm trắng, những chiếc nón lá đựng nấm nặng trĩu, nhớ nồi cháo nóng hổi giữa chiều mưa và nhớ tiếng cười giòn tan của anh em sau một ngày lao động.
Nấm mối không chỉ là món quà của đất rừng.
Nó còn là hương vị của tuổi trẻ, của tình người, của những mùa cao su xanh ngút ngàn đã đi qua mà suốt đời người công nhân vẫn luôn nâng niu, nhớ mãi.
Theo thông báo của Bộ Chỉ huy Quân sự TP Đà Nẵng, khu vực tạm dừng bay được giới hạn trong 4 tọa độ gồm: điểm 1 tại 16°11'14.2"N - 108°07'50.5"E; điểm 2 tại 16°11'41.9"N - 108°12'59.2"E; điểm 3 tại 15°54'06.3"N - 108°16'07.2"E và điểm 4 tại 15°53'13.0"N - 108°10'25.8"E.
Thời gian áp dụng từ 18h - 23h các ngày 30-5, 6-6, 13-6, 20-6, 27-6 và 11-7-2026.
Đối tượng áp dụng gồm cơ quan, tổ chức, cá nhân Việt Nam và nước ngoài có hoạt động liên quan đến tàu bay không người lái và các phương tiện bay khác.
Người khai thác phương tiện bay thực hiện hoạt động bay vì mục đích công vụ, phương tiện bay phục vụ công tác cứu nạn, cứu hộ trong tình thế cấp thiết... phải hiệp đồng với cơ quan, đơn vị liên quan được chỉ định trong phép bay.
Các cơ quan, tổ chức, cá nhân vi phạm sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2026 có 10 đội tham dự, gồm: đội pháo hoa Đà Nẵng - Việt Nam, đội Z21 Vina Pyrotech - Việt Nam, đội Trung Quốc - Công ty Trình diễn pháo hoa nghệ thuật Jiangxi Yangfeng, Jiangxi Yangfeng Art Fireworks Display Co., Ltd; đội Ý - Martarello Group S.R.L, đội Đức - Josef Steffes - Ollig Feuer Werk GMBH.
Đội Bồ Đào Nha - Macedos Pirotecnia Lda, đội Pháp - Lux Factory POK 2.0, đội Nhật - Tamaya Kitahara Fireworks Co., Ltd, đội Macau (Trung Quốc) - Apple Pyrotechnics (Macau) Co., Ltd, đội Úc - Skylighter Fireworks.
Buổi khai mạc, trình diễn đầu tiên sẽ diễn ra lúc 20h tối 30-5.
Cảng hàng không quốc tế Liên Khương đang đóng cửa để đầu tư nâng cấp; tuyến quốc lộ 28B nối đô thị Đà Lạt tới các tỉnh phía Nam chưa thi công xong; giá xăng dầu tăng cao do xung đột tại Trung Đông… Những điều này đang ảnh hưởng bất lợi tới hoạt động du lịch. Tỉnh Lâm Đồng đang tập trung thực hiện các giải pháp nhằm kích cầu du lịch địa phương.
Ngày 16-4, UBND tỉnh Lâm Đồng đã chỉ đạo các cơ quan, đơn vị, địa phương liên quan tập trung triển khai một số nhiệm vụ trọng tâm.
Cụ thể, giao Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp Trung tâm Xúc tiến đầu tư, thương mại và du lịch tỉnh, Hiệp hội Du lịch Lâm Đồng, sở, ngành, đơn vị, địa phương và doanh nghiệp du lịch đẩy mạnh thông tin, tuyên truyền, quảng bá du lịch bằng nhiều hình thức đa dạng, hiện đại nhằm lan tỏa hình ảnh điểm đến Lâm Đồng đến các thị trường trọng điểm trong nước và quốc tế.
Các bên liên quan xây dựng, làm mới và nâng cao chất lượng sản phẩm du lịch đặc trưng gắn với lợi thế của tỉnh; chú trọng phát triển sản phẩm du lịch biển, du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, nông nghiệp công nghệ cao, du lịch cộng đồng, gắn với bảo tồn tài nguyên thiên nhiên và bản sắc văn hóa địa phương.
Các đơn vị, địa phương liên quan nâng cao chất lượng dịch vụ, đảm bảo môi trường du lịch văn minh, an toàn, thân thiện; tăng cường giám sát hoạt động kinh doanh du lịch, kịp thời chấn chỉnh hành vi vi phạm, nâng cao năng lực cạnh tranh điểm đến; phát động rộng rãi trong cộng đồng doanh nghiệp kinh doanh du lịch, dịch vụ tích cực tham gia các chương trình khuyến mãi, kích cầu du lịch hưởng ứng lễ khai mạc hoạt động “Chào mùa du lịch hè năm 2026”.
Tỉnh khuyến khích doanh nghiệp xây dựng các gói sản phẩm ưu đãi, tham gia chương trình kích cầu du lịch, cam kết giảm giá dịch vụ 20-30% cho khách đường bộ; xây dựng và công bố gói sản phẩm khuyến mãi thống nhất; tăng cường liên kết tour, tuyến, đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao chất lượng trải nghiệm cho du khách.
Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp với Trung tâm Xúc tiến đầu tư, thương mại và du lịch tỉnh, Hiệp hội Du lịch tỉnh và các cơ quan, đơn vị liên quan vận động, phát động chương trình kích cầu du lịch...
Theo báo cáo của UBND tỉnh, trong quý 1-2026, có trên 6 triệu lượt du khách đến với tỉnh Lâm Đồng, tăng 22,5% so với cùng kỳ năm 2025. Trong số đó có trên 524.000 lượt khách quốc tế. Toàn tỉnh hiện có 4.259 cơ sở lưu trú du lịch với 67.536 phòng nghỉ; có 99 khu, điểm du lịch, điểm tham quan, trong đó có 2 trung tâm du lịch nổi tiếng trong nước và quốc tế là Đà Lạt và Phan Thiết.
Thông tin được bà Nguyễn Thị Khánh, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch TP.HCM, Trưởng ban tổ chức lễ hội bánh mì chia sẻ tại buổi họp báo tổng kết sáng 13.5. Cụ thể, lượng khách năm nay tăng khoảng 25% so với mùa lễ hội trước và là con số cao nhất kể từ khi sự kiện được tổ chức lần đầu vào năm 2023. Ở mùa đầu tiên diễn ra tại Nhà văn hóa Thanh Niên, lễ hội đón khoảng 100.000 lượt khách. Đến nay, sự kiện đã trở thành một trong những lễ hội ẩm thực thu hút đông đảo người dân và du khách tại TP.HCM.
Một trong những vấn đề được Ban tổ chức đặc biệt chú trọng năm nay là an toàn vệ sinh thực phẩm. Trong bối cảnh thời tiết nắng nóng dễ ảnh hưởng đến chất lượng thực phẩm, đặc biệt là các nguyên liệu như pate, đồ chua…, Ban tổ chức đã phối hợp chặt chẽ với Sở An toàn thực phẩm từ rất sớm. Các gian hàng trước khi tham gia đều phải được tập huấn và đáp ứng đầy đủ yêu cầu vệ sinh an toàn thực phẩm mới được hoạt động. Một số thương hiệu nhỏ đã chủ động rút lui vì không đáp ứng yêu cầu thực tế sau khi tham dự tập huấn. Nhờ đó, các đơn vị tham gia năm nay chủ yếu là những thương hiệu có uy tín và đảm bảo chất lượng.
Ngoài ra, Ban tổ chức còn thành lập các đoàn kiểm tra, lấy mẫu kiểm nghiệm ngẫu nhiên xuyên suốt thời gian diễn ra lễ hội nhằm đảm bảo an toàn cho thực khách. Đây cũng là vấn đề được đặc biệt quan tâm sau nhiều vụ ngộ độc bánh mì từng xảy ra trước đây gây lo ngại cho người tiêu dùng. Bên cạnh đó, Ban tổ chức đã tăng cường kiểm soát các xe hàng rong bán đồ ăn nhanh như cá viên chiên, que xiên nướng, mực khô… từ khu vực vòng ngoài nhằm tránh tình trạng chèo kéo, làm phiền du khách.
Không chỉ thu hút đông đảo khách tham quan, lễ hội năm nay còn ghi nhận doanh thu khả quan từ các gian hàng. Mỗi gian hàng bán khoảng 2.000 - 3.000 ổ bánh mì, nhiều đơn vị đạt doanh thu kỷ lục. "Tuy không có thống kê cụ thể nhưng theo phản hồi từ các chủ gian hàng thì không có chuyện hòa vốn, hầu như đều có lãi", đại diện Ban tổ chức cho biết.
Điểm mới của lễ hội năm nay là sự xuất hiện của các sản phẩm bánh mì mang phong cách giao thoa Việt - Pháp như baguette, bánh sừng bò kẹp thịt, được thực hiện cùng đối tác thuộc Phòng Thương mại và Công nghiệp Pháp - Việt (CCIFV).
