Người đi xe máy bị ôtô đâm bay – ai sai?

Pin xe điện được xem là nguồn tài nguyên quý nhờ chứa nhiều khoáng sản như lithium, niken hay coban. Tuy nhiên, thực tế tại Mỹ cho thấy không ít bãi thu hồi xe cũ đang phải trả hàng nghìn USD chỉ để có người nhận tái chế, đặt ra bài toán kinh tế cho ngành công nghiệp xe điện.

Tại bang Massachusetts (Mỹ), ông Thomas Andrade - đồng sở hữu bãi thu hồi xe Everett Auto Parts - đã chuyển hai bộ pin của mẫu Chevrolet Volt hybrid đến một đơn vị tái chế mà không thu được đồng nào. Dù vậy, ông vẫn xem đây là điều tích cực vì ít nhất doanh nghiệp tái chế nhận pin miễn phí, thay vì yêu cầu chủ sở hữu phải trả tiền.

Việc Andrade vui mừng vì không phải kiếm được tiền lại phản ánh một vấn đề lớn của ngành tái chế xe cũ.

Nếu bị thải bỏ như rác thông thường, pin có thể trở thành chất thải nguy hại do nguy cơ rò rỉ hóa chất hoặc cháy nổ.

Trong khi đó, bên trong pin vẫn chứa nhiều khoáng sản có giá trị như lithium, niken, coban và mangan - những nguyên liệu có thể thu hồi để sản xuất pin mới, giúp giảm phát thải và giảm phụ thuộc vào nguồn cung khoáng sản từ nước ngoài.

Tái chế khoáng sản trong pin là phương án tốt hơn vì giúp giảm lượng phát thải trong quá trình sản xuất xe mới.

Tại bãi xe Westover Salvage Yard, một bộ pin Tesla vẫn nằm trên kệ suốt thời gian dài dù còn hoạt động bình thường. CEO Brian Bachand cho biết nếu được dùng làm pin thay thế, bộ pin này có thể trị giá khoảng 2.000 USD, nhưng ông đã hạ giá xuống còn 1.200 USD mà vẫn không có người mua.

Nếu không bán được, lựa chọn duy nhất của Bachand là gửi đi tái chế. Tuy nhiên, đơn vị tái chế duy nhất đồng ý nhận bộ pin này báo giá... âm 1.800 USD, tức ông phải bỏ tiền để chi trả chi phí vận chuyển và xử lý pin. Nếu gom đủ khoảng năm bộ pin cùng loại, doanh nghiệp tái chế mới có thể nhận miễn phí.

"Đây là một khoản nợ. Không ai trả tiền cho tôi cả, ngược lại tôi còn phải trả tiền để xử lý nó", Bachand nói.

Theo Hiệp hội Tái chế ô tô Mỹ (Automotive Recyclers Association), xe điện vốn đã khó mang lại lợi nhuận cho các bãi thu hồi hơn xe động cơ đốt trong. Xe xăng có nhiều phụ tùng giá trị như động cơ và hộp số để bán lại, trong khi xe điện ít linh kiện cần thay thế. Vì vậy, giá trị của chiếc xe gần như phụ thuộc vào bộ pin.

Nếu pin còn tốt, nó có thể được tái sử dụng trên xe khác hoặc dùng cho hệ thống lưu trữ năng lượng. Nhưng nếu chỉ còn khả năng tái chế, giá trị thu hồi nhiều khi không đủ bù chi phí vận chuyển và xử lý, thậm chí trở thành gánh nặng tài chính.

Bài toán này được dự báo sẽ còn khó khăn hơn trong những năm tới. Hiện nay phần lớn pin được tái chế tại Mỹ vẫn là phế liệu phát sinh trong quá trình sản xuất, do pin trên xe điện có tuổi thọ dài hơn dự kiến. Tuy nhiên, khi lượng xe điện hết vòng đời tăng lên, số pin cần xử lý cũng sẽ tăng mạnh.

Đáng chú ý, các hãng xe đang chuyển dần sang pin lithium sắt phosphate (LFP) - loại pin có giá thành thấp và tuổi thọ cao nhưng chứa ít khoáng sản giá trị hơn so với pin giàu niken và coban. Điều này khiến hoạt động tái chế kém hấp dẫn về mặt kinh tế.

Theo Benchmark Mineral Intelligence, tại Bắc Mỹ hiện các đơn vị tái chế thường thu phí khoảng 1,5 - 2 USD/kg để nhận pin LFP. Với một bộ pin nặng hàng trăm kilogram đến hơn một tấn, chủ sở hữu có thể phải chi hàng trăm hoặc hàng nghìn USD chỉ để được tiếp nhận, chưa tính chi phí vận chuyển.

Trước thực trạng này, bang Colorado vừa thông qua đạo luật buộc các hãng ô tô phải chịu trách nhiệm thu hồi và tái chế pin xe điện hết vòng đời. Nếu pin bị bỏ lại tại bãi rác hoặc bãi thu hồi xe, nhà sản xuất sẽ phải tổ chức thu gom và chi trả toàn bộ chi phí xử lý.

Đạo luật cũng yêu cầu một tỉ lệ nhất định khoáng sản trong pin phải được thu hồi sau tái chế, nhằm bảo đảm tài nguyên được tận dụng tối đa. Quy định nhận được sự ủng hộ của các tổ chức môi trường, doanh nghiệp tái chế, hiệp hội bãi xe phế liệu và cả nhiều hãng ô tô.

Các chuyên gia kỳ vọng mô hình này sẽ giúp giải quyết tình trạng pin xe điện bị tồn đọng, đồng thời tạo nền tảng cho một chuỗi tái chế bền vững khi số lượng xe điện hết vòng đời ngày càng tăng trong những năm tới.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Trước đó, CX-60 từng được Mazda đưa về Việt Nam cùng CX-90 và trưng bày tại showroom Flagship ở TP HCM từ cuối 2025. Đến nay, hãng mới chính thức công bố giá bán và mở bán mẫu SUV này.

CX-60 thuộc chiến lược Mazda Premium, dòng sản phẩm cao cấp mới của thương hiệu Nhật Bản. Xe có kích thước dài 4.745 mm, rộng 1.890 mm, cao 1.680 mm, chiều dài cơ sở 2.870 mm. Mẫu SUV sử dụng ngôn ngữ thiết kế Kodo với phần đầu xe dựng đứng, lưới tản nhiệt cỡ lớn và cụm đèn LED thanh mảnh. Tỷ lệ thân xe khác biệt so với các dòng Mazda đang bán tại Việt Nam nhờ cấu trúc động cơ đặt dọc, thể hiện qua nắp ca-pô kéo dài và khoang hành khách lùi về phía sau.

Khoang lái của CX-60 được thiết kế theo phong cách tối giản, với bảng táp-lô trải rộng theo phương ngang nhằm tăng cảm giác rộng rãi. Mazda ứng dụng triết lý Japanese Premium trên CX-60 với các vật liệu như da Nappa, gỗ phong và nhiều chi tiết hoàn thiện thủ công. Hãng cho biết những đường chỉ khâu, cách phối vật liệu và hiệu ứng ánh sáng trong khoang xe được lấy cảm hứng từ nghệ thuật chế tác truyền thống Nhật Bản.

Trang bị trên xe gồm cụm đồng hồ kỹ thuật số 12,3 inch, màn hình giải trí trung tâm 12,3 inch, màn hình HUD, âm thanh Bose 12 loa, sạc điện thoại không dây, cửa sổ trời toàn cảnh và ghế trước chỉnh điện tích hợp làm mát. CX-60 cũng sở hữu hệ thống cá nhân hóa người lái, cho phép nhận diện khuôn mặt và tự động điều chỉnh ghế, vô-lăng, gương chiếu hậu theo từng người sử dụng.

Phiên bản bán tại Việt Nam sử dụng động cơ xăng tăng áp e-Skyactiv G 6 xi-lanh thẳng hàng dung tích 3,3 lít kết hợp công nghệ hybrid nhẹ 48V. Khối động cơ này sản sinh công suất 280 mã lực, mô-men xoắn 450 Nm, đi kèm hộp số tự động 8 cấp và hệ dẫn động AWD.

Hệ dẫn động AWD ưu tiên cầu sau nhằm mang lại khả năng phân bổ trọng lượng cân bằng và cảm giác lái thể thao hơn. Theo công bố của hãng, mức tiêu hao nhiên liệu trung bình của CX-60 khoảng 8 lít/100 km. Xe trang bị gói công nghệ hỗ trợ lái i-Activsense với nhiều tính năng hỗ trợ người lái, gồm kiểm soát hành trình thích ứng, hỗ trợ giữ làn đường, hỗ trợ lái khi ùn tắc giao thông, cảnh báo phương tiện cắt ngang phía trước, camera 360 độ, phanh thông minh trước và sau, hệ thống giám sát người lái cùng cảnh báo mất tập trung.

Mazda CX-60 phân phối tại Việt Nam với một phiên bản 3.3 Turbo HEV AWD, giá 1,699 tỷ đồng, bắt đầu giao từ tháng 10. Trong dải SUV Mazda tại Việt Nam, CX-60 được định vị trên CX-5 và dưới CX-90. Mẫu xe hướng đến nhóm khách hàng tìm kiếm một chiếc SUV cỡ D có trải nghiệm vận hành cao cấp hơn các mẫu xe phổ thông.

Tin Gốc: Vnexpress

Những ngày qua, thời tiết nắng nóng gay gắt khiến số ô tô bị nổ lốp trên các tuyến cao tốc tăng cao. Chỉ trong 3 ngày (25-27/5), trên các đoạn cao tốc mới đưa vào sử dụng từ tỉnh Quảng Ngãi đến Đắk Lắk có khoảng 20 ô tô nổ lốp, hỏng động cơ.

Liên quan đến vấn đề này, thầy Đỗ Văn Hà, người có 14 năm kinh nghiệm dạy lái xe ở Quảng Ngãi cho biết, ô tô lưu thông với tốc độ cao trong điều kiện nắng nóng gay gắt dễ dẫn đến nguy cơ nổ lốp. Đây là sự cố rất nguy hiểm, tiềm ẩn nguy cơ gây tai nạn giao thông nghiêm trọng.

“Ô tô di chuyển trên cao tốc với vận tốc lớn, bánh xe liên tục ma sát với mặt đường có nhiệt độ cao là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây nổ lốp. Sự cố này sẽ làm xe bị mất lái, lệch làn rất dễ dẫn đến tai nạn nghiêm trọng”, thầy Hà nói.

Theo thầy Đỗ Văn Hà, để đảm bảo an toàn khi di chuyển trên đường, nhất là trên cao tốc trong điều kiện nắng gắt, tài xế cần kiểm tra tình trạng kỹ thuật của xe trước khi khởi hành. Việc này chỉ mất vài phút nhưng sẽ giúp tài xế phát hiện được phần lớn nguy cơ có thể gây ra sự cố.

Đối với lốp, người lái xe cần kiểm tra độ mòn, áp suất, dấu hiệu nứt, phồng và hạn sử dụng dập trên thành lốp. Việc kiểm tra nước làm mát, dầu động cơ cũng giúp phương tiện hoạt động ổn định, tránh được những hỏng hóc không đáng có khi di chuyển với tốc độ cao. Mặt khác, ô tô cần chở đúng tải trọng quy định để hạn chế nguy cơ nổ lốp.

Trong quá trình lưu thông trên đường, người lái xe cần tuân thủ quy định về tốc độ, khoảng cách an toàn giữa các xe. Khi có những dấu hiệu bất thường như rung vô lăng, lệch lái, xuất hiện tiếng động lạ từ bánh xe, người lái cần bật đèn khẩn cấp rồi dừng lại ở vị trí an toàn để kiểm tra.

Trong trường hợp xe bất ngờ bị nổ lốp, yếu tố tiên quyết để có thể đảm bảo an toàn là tài xế phải giữ bình tĩnh để có thể xử lý tình huống.

“Khi lốp xe bị nổ, tài xế phải bình tĩnh, giữ vững tay lái, không được thắng gấp mà phải giảm tốc độ từ từ sau đó bật đèn khẩn cấp. Nếu xe vẫn có thể di chuyển nên đưa vào vị trí an toàn bên lề đường hoặc làn dừng khẩn cấp trên cao tốc”, thầy Hà nói.

Giáo viên này lưu ý, khi dừng phương tiện trên đường, người lái cần phải đặt vật cảnh báo. Nếu không có vật cảnh báo chuyên dụng, tài xế có thể dùng thùng xốp, các vật dụng có màu vàng, đỏ để đặt ở phía sau xe. Một vấn đề quan trọng là khoảng cách đặt cảnh báo, đặc biệt khi dừng trên cao tốc phải đúng quy định.

“Khi ô tô gặp sự cố trên cao tốc, ngoài việc bật đèn khẩn cấp, tài xế bắt buộc phải đặt biển cảnh báo về phía sau xe với khoảng cách tối thiểu 150m”, thầy Hà nhấn mạnh.

Tin Gốc: Dân Trí