Ông N.T.K (TP.HCM) phản ánh việc mới đây nhận được thông báo về hồ sơ hoàn thuế của ông chưa đủ điều kiện. Theo Thuế TP.HCM, lý do là Công ty CP Đầu tư và Dịch vụ Sài Gòn Real (đơn vị chi trả thu nhập) cho ông K. đã ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế, vẫn còn nợ số tiền thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đã khấu trừ với cơ quan thuế. “Người nộp thuế vui lòng liên hệ với tổ chức trả thu nhập để nộp số tiền thuế TNCN đã khấu trừ vào ngân sách nhà nước”, thông báo yêu cầu. Đại diện Thuế TP.HCM giải thích trong trường hợp doanh nghiệp (DN) ngừng hoạt động, chưa hoàn tất thủ tục đóng mã số thuế và còn nợ tiền thuế TNCN thì người nộp thuế cần liên hệ với công ty. Khi nào công ty liên hệ với cơ quan thuế và xử lý xong nợ thuế thì người lao động mới được hoàn lại tiền thuế này.
Lý do là theo Quyết định 108/2025 của Tổng cục Thuế (nay là Cục Thuế): “Tại thời điểm giải quyết hồ sơ hoàn thuế TNCN, tổ chức trả thu nhập đã hoàn thành nghĩa vụ nộp thay tiền thuế đã khấu trừ hoặc tổng tiền thuế TNCN đã nộp đủ vào ngân sách nhà nước…”. Như vậy, trường hợp tổ chức chi trả thu nhập còn nợ thuế, cơ quan thuế sẽ không giải quyết hồ sơ hoàn thuế cho người nộp.
Chiếu theo quyết định này, rất nhiều người làm công ăn lương đang bị “vạ lây” giống như trường hợp ông K. Bởi trong danh sách do Thuế TP.HCM công bố mới đây có đến 2.872 DN đang nợ thuế TNCN của người lao động với số tiền lên đến gần 276 tỉ đồng. Nghĩa là người lao động phải chờ các DN này đóng thuế thì mới được hoàn.
Tương tự, nhìn vào số lượng hồ sơ hoàn thuế cũng thấy rõ điều này. Từ đầu năm đến ngày 30.4, cơ quan thuế đã nhận hơn 1,31 triệu tờ khai quyết toán thuế TNCN điện tử, trong đó có 1,082 triệu tờ khai đề nghị hoàn. Cơ quan thuế xác định 1,026 triệu hồ sơ đủ điều kiện hoàn tự động, chiếm 95% tổng số tờ khai đề nghị hoàn, với số tiền 4.882 tỉ đồng. Tuy nhiên, số hồ sơ chưa được hoàn cũng lên khoảng 56.000. Chắc chắn trong số đó có nhiều trường hợp do DN chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế TNCN dẫn đến người làm công ăn lương bị vạ lây.
Giải thích về Quyết định 180, luật sư Trần Xoa, Giám đốc Công ty luật Minh Đăng Quang, chỉ ra rằng về nguyên tắc ngân sách thu được thuế rồi thì mới có tiền để hoàn lại. Quy định này đã áp dụng với DN khi hoàn thuế giá trị gia tăng, còn đối với cá nhân là thuế TNCN. Dù vậy ông Trần Xoa nhìn nhận quy định này áp với cá nhân cũng có bất cập vì bản thân người lao động làm sao có thể yêu cầu DN nộp tiền thuế đang nợ. “Hiện nay thuế TNCN đối với người làm công ăn lương thường thông qua DN khấu trừ tại nguồn, người lao động không thể tự đi khai, nộp từng quý. Đến khi DN thực hiện quyết toán thuế năm, hệ thống mới thể hiện lên phần thu nhập, số thuế phải nộp và chỉ đến lúc này cá nhân mới có thể nhìn thấy trên eTax. Nghĩa là khi không được hoàn thuế và nhận được lý do DN đang còn nợ tiền thuế thì lúc này cá nhân mới biết. Vậy thì làm sao họ có thể yêu cầu DN nộp số thuế này?”, ông đặt vấn đề.
Từ góc nhìn đó, luật sư Trần Xoa kiến nghị khi DN nộp hồ sơ khai thuế TNCN tháng, quý phải gửi kèm danh sách từng người lao động nộp bao nhiêu và thể hiện dữ liệu trên eTax để họ theo dõi, chứ không chờ đợi đến thời điểm quyết toán thuế (thường rơi vào đầu năm sau). Điều này sẽ giúp giải quyết hoàn cho những trường hợp đã nộp thuế. Ngoài ra, đối với một số DN nợ chỉ vài đồng, vài chục đồng hay nói chung là nợ quá nhỏ thì có giải pháp yêu cầu DN nộp hoặc đối chiếu nếu sai sót thì điều chỉnh để tránh ảnh hưởng đến quyền lợi người lao động.
Từ một góc nhìn khác, ông Nguyễn Ngọc Tú, giảng viên Trường ĐH Kinh doanh và công nghệ Hà Nội, giải thích thuế TNCN trên tổng thu nội địa những năm gần đây chiếm tỷ lệ lớn, từ 10 – 11%. Chính vì vậy cần có những cải tiến phần mềm để bản thân người làm công ăn lương có thể thực hiện giám sát ngay việc DN có nộp số thuế này vào ngân sách hay chưa. Thực tế, các DN hiện nay đang tạm đóng thuế theo quý, nên cũng có thể cập nhật tờ khai thuế TNCN theo quý lên hệ thống eTax. Đây là giải pháp về mặt kỹ thuật có thể thực hiện. Cũng giống như đối với bảo hiểm xã hội, hiện nay DN nợ bảo hiểm nhiều nhưng vẫn có giải pháp để giải quyết cho người lao động về quyền lợi khi DN đã thu tiền của họ nhưng chưa đóng.
“DN đã khấu trừ tiền thuế TNCN của người lao động nhưng lại không đóng vào ngân sách nhà nước thì không thể bắt người lao động chịu trách nhiệm. Trong trường hợp này, họ đã hoàn thành trách nhiệm của mình theo quy định. Do đó không thể hoàn toàn đẩy cho người lao động khi không được hoàn thuế do DN còn nợ”, ông Tú nói.
“Luật quy định DN trực tiếp khấu trừ tiền thuế TNCN của người lao động nhưng chưa quy định rõ trường hợp DN chưa nộp thuế TNCN thì người lao động có được hoàn không mà nằm ở quyết định hướng dẫn của ngành thuế. Vì thế, để hỗ trợ người nộp thuế trong trường hợp DN ngưng hoạt động mà không làm thủ tục giải thể, bỏ khỏi địa chỉ kinh doanh và để người lao động không bị thiệt thòi, cơ quan thuế cần đôn đốc, áp dụng các biện pháp cưỡng chế thuế, kiểm tra DN… ngay khi mới phát sinh số nợ để kịp thu hồi, từ đó đảm bảo quyền lợi hoàn thuế cho người lao động. Quy định cũng nên nói rõ thời hạn cơ quan thuế sẽ thực hiện trong vòng bao lâu. Nếu quá thời gian này thì cơ quan thuế có thể trước mắt hoàn cho người nộp thuế, rồi đòi lại số nợ thuế”, ông Nguyễn Ngọc Tú kiến nghị thêm.
Tại sự kiện, Anh hùng Lao động, tiến sĩ Nguyễn Thị Phương Thảo - Chủ tịch Sovico, Chủ tịch Vietjet, Nhà đầu tư chiến lược HDBank, được vinh danh là Nữ trí thức tiêu biểu Việt Nam giai đoạn 2011 - 2026, ghi nhận những đóng góp nổi bật đối với phát triển kinh tế, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế của Việt Nam trong hơn ba thập kỷ lao động và cống hiến.
Xuất thân trong một gia đình trí thức, tiến sĩ Nguyễn Thị Phương Thảo luôn theo đuổi khát vọng phụng sự xã hội thông qua giáo dục, khoa học, công nghệ và phát triển bền vững. Với nền tảng học thuật vững chắc trong các lĩnh vực ngân hàng tài chính, kinh tế, tự động hóa cùng tư duy đổi mới, bà trở thành nữ tỷ phú tự thân đầu tiên của Việt Nam và Đông Nam Á, ghi dấu ấn trong các lĩnh vực hàng không, tài chính - ngân hàng và đầu tư.
Tháng 12.2025, bà được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động. Trước đó, bà được trao Huân chương Bắc Đẩu Bội tinh của Cộng hòa Pháp cùng nhiều ghi nhận quốc tế như Top 100 phụ nữ quyền lực nhất thế giới của Forbes, Top 50 lãnh đạo tiêu biểu toàn cầu của Bloomberg, Nữ doanh nhân tiêu biểu Asean và nhiều giải thưởng uy tín khác.
Không chỉ là doanh nhân, bà còn là người đồng hành với các chương trình phát triển con người, giáo dục, bình đẳng giới và bảo tồn văn hóa thông qua hợp tác với Liên Hợp Quốc, UNESCO, quỹ học bổng Đại học Oxford cùng nhiều tổ chức trong và ngoài nước.
Trong suốt hành trình sự nghiệp, tiến sĩ Nguyễn Thị Phương Thảo kiên định với triết lý: đổi mới để giải phóng nguồn lực, công nghệ để dẫn dắt tương lai và tăng trưởng phải gắn với lợi ích quốc gia, văn hóa và con người.
Trong lĩnh vực hàng không, bà là người sáng lập và lãnh đạo hãng hàng không tư nhân đầu tiên của Việt Nam, góp phần thúc đẩy xã hội hóa ngành hàng không và mở rộng kết nối của Việt Nam với thế giới. Đến nay, Vietjet đã phục vụ hơn 300 triệu lượt hành khách, trở thành cầu nối giao thương, đầu tư, du lịch và văn hóa giữa Việt Nam và nhiều quốc gia.
Nhiều sáng kiến của bà đã tạo tác động tích cực đối với nền kinh tế và xã hội, từ các giải pháp nâng cao năng lực khai thác hàng không, phát triển trung tâm tài chính hàng không khu vực, đến những đề xuất tháo gỡ khó khăn cho thị trường vốn và hỗ trợ cộng đồng trong đại dịch Covid-19.
Bên cạnh hoạt động kinh doanh, bà còn dành tâm huyết cho sự phát triển thể thao và tri thức Việt Nam thông qua Giải cờ vua quốc tế HDBank cùng nhiều hoạt động đồng hành với thể thao quốc gia, góp phần đưa hình ảnh Việt Nam vươn ra thế giới.
Danh hiệu Nữ trí thức tiêu biểu Việt Nam giai đoạn 2011 - 2026 không chỉ là sự ghi nhận đối với những đóng góp của tiến sĩ Nguyễn Thị Phương Thảo, mà còn khắc họa hình ảnh một nữ trí thức hiện đại - kết hợp hài hòa giữa tri thức, bản lĩnh, lòng nhân ái và khát vọng phụng sự. Hành trình của bà tiếp tục truyền cảm hứng cho các thế hệ phụ nữ Việt Nam trên con đường học tập, đổi mới sáng tạo và cống hiến cho sự phát triển bền vững của đất nước.
Tại cuộc họp báo thường kỳ quý II/2026 của Bộ Tài chính sáng 17/6, ông Mai Sơn - Phó Cục trưởng Cục Thuế đã trả lời một số thông tin liên quan đề xuất của một số hiệp hội, chuyên gia về việc tiếp tục áp dụng chính sách thuế khoán với hộ kinh doanh có doanh thu dưới 5 tỷ đồng/năm.
Cụ thể, ông Sơn cho biết tại Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị có nội dung về việc xóa bỏ thuế khoản, chuyển sang hình thức tự kê khai trên doanh thu thực tế để xác định nghĩa vụ thuế.
Liên quan nội dung này, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết 198, Chính phủ cũng đã có chương trình hành động, các Nghị quyết 138, Nghị quyết 139, Bộ Tài chính có chỉ đạo và cơ quan thuế đã triển khai suốt thời gian qua.
Theo ông Sơn, điểm thay đổi lớn nhất hiện nay không nằm ở thuế suất mà ở phương thức quản lý. Trước đây, hộ kinh doanh có doanh thu từ 100 triệu đồng/năm trở xuống được miễn thuế, còn hiện nay ngưỡng doanh thu miễn thuế được nâng lên 1 tỷ đồng/năm.
Đối với nhóm hộ kinh doanh nộp thuế theo tỉ lệ trên doanh thu, mức thuế suất cơ bản không thay đổi. Người nộp thuế sẽ tự xác định doanh thu theo tháng hoặc quý để kê khai.
Lãnh đạo Cục Thuế cho biết trong quá trình triển khai, cơ quan thuế đã phối hợp với các nhà cung cấp giải pháp công nghệ để hỗ trợ tối đa cho hộ kinh doanh. Nhiều dịch vụ công nghệ liên quan đang được miễn phí trong giai đoạn đầu.
Ông Sơn cho biết thêm trong giai đoạn đầu áp dụng quy định mới, 98% hộ kinh doanh thuộc diện tự kê khai doanh thu đã thực hiện đúng và kịp thời. Cơ quan thuế cũng theo dõi sát diễn biến của từng tờ khai, từng hộ kinh doanh để hỗ trợ giải đáp thắc mắc, hướng dẫn kê khai trong thời gian đầu.
Đến nay, việc áp dụng phương thức quản lý mới bước đầu mang lại nhiều tín hiệu tích cực, góp phần nâng cao tính minh bạch trong hoạt động kinh doanh. Việc kê khai doanh thu thực tế cũng giúp hạn chế tình trạng doanh thu thay đổi, nhưng không được điều chỉnh kịp thời, từ đó giảm nguy cơ thất thu thuế.
Thời gian tới, cơ quan thuế sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định liên quan và cải cách thủ tục hành chính nhằm tạo thuận lợi hơn cho hộ kinh doanh.
Đồng thời, tiếp tục phối hợp với các nhà cung cấp giải pháp, mở rộng các giải pháp hỗ trợ để hộ kinh doanh yên tâm và thấy được lợi ích của việc kê khai khác với thuế khoán trước đây, từ đó tránh việc điều chỉnh doanh thu không kịp thời, có thể dẫn tới hành vi trốn thuế.
Thuế cơ sở 7 tỉnh Đắk Lắk vừa khuyến nghị người nộp thuế (hộ kinh doanh, doanh nghiệp, tổ chức) chủ động tra cứu tình trạng mã số thuế để kịp thời hoàn thành các nghĩa vụ theo quy định đối với mã số thuế ở 2 trạng thái dưới đây.
Thứ nhất, người nộp thuế đã thông báo giải thể, chấm dứt hoạt động nhưng chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế (trạng thái 03).
Thứ hai, người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, đã được cơ quan thuế xác minh và thông báo theo quy định (trạng thái 06).
Nếu không xử lý kịp thời, người nộp thuế có thể gặp các rủi ro như: bị tính tiền chậm nộp, xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn; bị áp dụng các biện pháp quản lý, cưỡng chế thuế theo quy định (phong tỏa tài khoản ngân hàng, khấu trừ tiền, tạm hoãn xuất cảnh…).
Không được sử dụng hóa đơn, mã số thuế trong các giao dịch kinh tế; ảnh hưởng uy tín, khả năng vay vốn, tham gia đấu thầu, mở rộng kinh doanh. Ngoài ra, người đại diện pháp luật, chủ hộ kinh doanh có thể bị liên đới trách nhiệm về nghĩa vụ chưa hoàn thành.
Để hoàn thành nghĩa vụ thuế, với mã số thuế đang ở trạng thái 03, người nộp thuế cần làm các bước sau:
Rà soát và kê khai đầy đủ: rà soát các tờ khai thuế còn thiếu, khai bổ sung (nếu có); nộp hồ sơ quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp, thu nhập cá nhân; rà soát hóa đơn, xử lý hóa đơn chưa sử dụng, sai sót.
Thanh toán nghĩa vụ tài chính: nộp đủ thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt (nếu có); xử lý số thuế nộp thừa, số thuế giá trị gia tăng chưa khấu trừ.
Phối hợp với cơ quan thuế cung cấp hồ sơ, tài liệu theo yêu cầu; giải trình, làm việc với cơ quan thuế.
Cuối cùng, cơ quan thuế ban hành thông báo hoàn thành nghĩa vụ thuế; mã số thuế được cập nhật sang trạng thái 01 (đã hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế).
Đối với trạng thái 06, người nộp thuế cần lựa chọn một trong 2 phương án sao cho phù hợp.
Nếu không tiếp tục hoạt động: người nộp thuế nộp hồ sơ 24/ĐK-TCT tại cơ quan thuế; hoàn thành nghĩa vụ thuế, hóa đơn; nhận thông báo hoàn thành nghĩa vụ thuế; mã số thuế được cập nhật sang trạng thái 01.
Nếu muốn tiếp tục hoạt động: người nộp thuế nộp hồ sơ 25/ĐK-TCT tại cơ quan thuế; phối hợp xác minh địa chỉ; hoàn thành nghĩa vụ thuế, hóa đơn (nếu có); nhận thông báo khôi phục hiệu lực mã số thuế; mã số thuế được khôi phục để sử dụng.
Trường hợp người nộp thuế không xử lý có thể gây phát sinh các biện pháp quản lý, cưỡng chế theo quy định của pháp luật.
