“Trong nhiều năm, tôi đặt báo thức trên iPhone sớm hơn nửa tiếng, nhấn nút báo lại sau mỗi 9 phút và tự nhủ cách duy nhất để tôi tỉnh dậy buổi sáng là chiếu ánh sáng xanh vào mắt”, Roya Shahidi, một cộng tác viên Gen Z (sinh trong giai đoạn 1997-2012) của Business Insider thuộc, cho biết.
Theo Shahidi, việc mở màn hình smartphone mỗi sáng, sau đó kiểm tra tin nhắn, xem Instagram, TikTok và X khiến cô “quá sức chịu đựng”. Tình cờ biết đến trào lưu hoài cổ trên mạng xã hội, cô cũng chọn một giải pháp cho mình: chiếc đồng hồ báo thức giá 16 USD.
Dù đồng hồ chỉ cho phép đặt báo thức một lần duy nhất, sau vài tháng, cô đã có thể để điện thoại bên ngoài phòng ngủ để sạc qua đêm. Cô cũng không còn tiếp xúc với nhiều thông tin tiêu cực trên mạng xã hội, chuyển sang đọc sách, viết nhật ký và thấy ngủ ngon hơn trước.
Theo NYPost, dù chưa có thống kê cụ thể, thế hệ Z và Alpha (sinh trong giai đoạn 2010-2024) tại nhiều nơi ở Mỹ, Anh và các quốc gia khác đang cố gắng kết nối lại với thế giới xung quanh thay vì vùi đầu vào mạng xã hội, hình thành một số xu hướng như sử dụng điện thoại “cục gạch” hay những thiết bị xưa cũ chỉ có chức năng liên lạc, hay “xích” smartphone của mình. Một số người dùng TikTok đề xuất mang theo “túi analog” đựng tất cả thiết bị cũ như máy chơi game bốn nút hay trò chơi ghép chữ, nhằm tránh chạm vào smartphone. Số khác thậm chí để hẳn smartphone ở nhà, chỉ mang theo điện thoại cơ bản.
Roya Shahidi, một cộng tác viên tin tức khác của Business Insider tại Anh, thử đến một số cửa hàng bán đồ cũ để xem Gen Z và Alpha có thực sự đang quay trở lại với công nghệ analog hay không. Cô bắt đầu với một cửa hàng bán đĩa CD, DVD và đĩa than cũ nơi mình sinh sống. Lúc này, có hai cô bé mặc đồng phục học sinh dưới 15 tuổi bước vào, đi thẳng đến khu bán đĩa CD và lật xem từng chiếc.
“Tôi rất ngạc nhiên, bởi tôi lớn lên khi Soptify đã bắt đầu thịnh hành, còn việc mua đĩa VCD đã diễn ra từ thời còn bé tí rồi”, Shahidi nói.
Một chuyện tương tự cũng xảy ra tại CEX, chuỗi bán lẻ đồ cũ nổi tiếng với hơn 600 cửa hàng trên toàn cầu. Tại quầy game Nintendo DS, hai cô gái đang bàn tán về việc mua game và xem giá thiết bị trên website nhằm so sánh trước khi mua.
Key Production, công ty chuyên sản xuất đĩa CD, ép đĩa than và sao chép đĩa CD có trụ sở tại Anh, cho biết đã tiến hành cuộc khảo sát với hơn 2.000 người tham gia ở mọi lứa tuổi cuối năm ngoái. “Trong 12 tháng qua, Gen Z thực tế đã mua nhiều đĩa CD hơn so với tổng số người dùng ở các thế hệ còn lại”, Neil Gibbons, CEO Key Production, cho biết.
Dựa trên số liệu nội bộ, Gibbons nhận thấy hầu hết giao dịch được thực hiện tại các cửa hàng băng đĩa trên phố. Điều đó cho thấy nhóm người trẻ đang tích cực tìm kiếm định dạng này theo hướng vật lý, thay vì phụ thuộc nền tảng thương mai điện tử.
Tại một cửa hàng game cổ điển Crazy Thumbs ở nam London, nhân viên bán hàng tên Honour nói với Shahidi rằng các loại máy chơi game công nghệ cũ như Nintendo DS và PlayStation 1, PlayStation 2 đang thu hút người mua Gen Z và Alpha. Có một số lý do thực tế cho điều này: đồ họa tốt hơn, ít nội dung bị khóa, dễ dàng “mod” (can thiệp sâu vào trò chơi) hơn. Tuy nhiên, lý do lớn nhất, theo Honour, là đến từ sự hoài niệm, muốn trải nghiệm công nghệ cũ.
“Nhiều người nói chán ngấy việc phụ thuộc smartphone hay công cụ AI, nên tìm đến công nghệ cũ”, Honour nói. “Giới trẻ muốn trực tuyến, nhưng vẫn có nhu cầu ngoại tuyến”.
Theo một số chuyên gia, trong bối cảnh smartphone và AI phát triển mạnh, xu hướng quay trở lại thiết bị analog được xem là “sự ngẫu hứng”. “Thế hệ trẻ đang thay đổi hành vi tiêu dùng. Họ lo sợ ảnh hưởng xấu và tác động tiêu cực của thế giới số đến cuộc sống”, nhà phân tích công nghệ Joe Birch, nói với Guardian năm ngoái, dẫn một thống kê cho thấy trung bình 3 trong 5 người thuộc Gen Z nói muốn ít kết nối với thế giới kỹ thuật số.
Tuy vậy, việc rời xa hoàn toàn được đánh giá không thể. Hannah Whelan, điều phối viên dữ liệu của tổ chức từ thiện Good Things Foundation, cho biết hàng triệu thanh niên có thể bị hạn chế quyền tiếp cận với dịch vụ, tài liệu và công cụ giáo dục trên Internet nếu không có thiết bị số. “Người không có smartphone có thể gặp bất lợi, như không thể quét mã QR để điền vào biểu mẫu hoặc đặt món”, bà Whelan giải thích.
Bảo Lâm tổng hợp
Cơn sốt AI kéo Gen Z vào nghề thợ điện
Đường đua công nghệ mạng không dây vừa được kích nổ bằng một thông báo từ TP-Link. Thương hiệu thiết bị mạng top đầu thế giới vừa chính thức vén màn lộ trình phát triển các dòng sản phẩm Wi-Fi 8 thế hệ mới, trong đó có mẫu router cao cấp Archer 8 được ấn định mở bán vào ngày 8.10 năm nay.
Bước đi đầy táo bạo của TP-Link diễn ra trong bối cảnh bộ tiêu chuẩn Wi-Fi 8 toàn cầu dự kiến phải đến tận tháng 3.2028 mới được Liên minh Wi-Fi phê duyệt hoàn chỉnh.
Khác với các thế hệ mạng trước đây vốn chỉ tập trung vào việc nhồi nhét băng thông để quảng cáo tốc độ, Wi-Fi 8 được định vị là cuộc cách mạng về độ tin cậy. Dù vẫn giữ nguyên cấu trúc 3 băng tần (2,4 GHz, 5 GHz, 6 GHz) và tốc độ lý thuyết 48 Gbps từ thời Wi-Fi 7, Archer 8 của TP-Link sẽ chuyển trọng tâm sang công nghệ 'Độ tin cậy cực cao' (Ultra High Reliability).
Theo các số liệu thực nghiệm nội bộ do hãng công bố, kiến trúc Wi-Fi 8 sơ khai giúp tăng tới 33% băng thông thực tế, cải thiện 15% khả năng chống nhiễu giữa các bộ phát và tăng 30% hiệu suất xuyên tầng trong các ngôi nhà nhiều tầng. Wi-Fi 8 có khả năng 'triệt tiêu' độ trễ và giảm thiểu hiện tượng mất gói dữ liệu (packet loss) tại những không gian ngột ngạt - nơi hàng chục thiết bị từ smartphone, TV thông minh, camera an ninh đến các hệ thống smarthome liên tục tranh giành không gian sóng.
Theo kế hoạch, sau chiếc Archer 8, TP-Link sẽ tiếp tục đổ bộ hệ thống Mesh Deco 8 vào đầu năm 2027 và dòng router du lịch Roam 8 vào quý 2 cùng năm để khép lại hệ sinh thái Wi-Fi thế hệ mới.
Nhưng màn trình diễn công nghệ đỉnh cao này lại đang bị phủ bóng đen bởi những căng thẳng địa chính trị. Hiện tại, TP-Link vẫn chưa chắc chắn liệu họ có thể bán được một chiếc router Wi-Fi 8 nào tại thị trường Mỹ hay không. Gã khổng lồ này đang bị mắc kẹt trong vòng xoáy thanh tra của Ủy ban Truyền thông liên bang Mỹ (FCC) liên quan đến lệnh cấm các thiết bị định tuyến do nước ngoài sản xuất vì lo ngại an ninh quốc gia.
Dù TP-Link đã thành lập pháp nhân TP-Link Systems Inc. đặt trụ sở tại Irvine, California (Mỹ) và liên tục tìm cách thuyết phục chính phủ rằng họ vận hành như một doanh nghiệp Mỹ độc lập, nhưng các cơ quan chức năng Mỹ vẫn bày tỏ sự hoài nghi lớn do công ty này có gốc gác thành lập tại Trung Quốc.
Sau đợt báo cáo lợi nhuận mới nhất của các công ty công nghệ hàng đầu, cổ phiếu của Google đã tăng 10%, trong khi Meta, Microsoft và Amazon đều giảm hoặc chững lại. Nếu xu hướng này tiếp tục, Google có thể sớm trở thành công ty có giá trị nhất thế giới, vượt Nvidia, theo Business Insider.
Điều làm nên khác biệt của Google là họ xây dựng hệ sinh thái AI hoàn chỉnh nhất, được hình thành qua nhiều thập kỷ. Google tự chủ nguồn năng lượng cho các trung tâm dữ liệu khổng lồ của mình, vận hành hàng triệu chip và máy chủ. Họ cũng kiểm soát mạng lưới cáp quang toàn cầu. Google thậm chí còn thiết kế các thành phần quan trọng như TPU.
Trong bảng xếp hạng gần đây về sức mạnh tính toán của AI, Google đã dẫn đầu ngoạn mục. Lợi thế đó đang trở nên quyết định. Dù mô hình AI, chatbot hay công cụ lập trình có tốt đến đâu, nếu không thể cung cấp dịch vụ một cách nhanh chóng và tin cậy cho hàng tỉ người, doanh nghiệp sẽ mất lợi thế cạnh tranh.
Các chuyên gia trong ngành tin rằng mô hình AI hàng đầu sẽ sớm có hiệu suất tương đồng, khoảng cách trong lĩnh vực này ngày càng thu hẹp. Khi đó, lợi thế cạnh tranh thật sự sẽ chuyển từ thuật toán sang khả năng thực thi.
Google đã học được bài học này từ sớm. Đồng sáng lập Larry Page bị ám ảnh bởi tốc độ. Một nghiên cứu của Google năm 2009 nhấn mạnh "tốc độ là vấn đề quan trọng". Nghiên cứu này chỉ ra việc kết quả tìm kiếm chậm đi 400 mili giây đã làm giảm gần 0,5% người dùng và có thể khiến 1% người dùng rời nền tảng. Ở quy mô của Google, con số đó tương đương với hàng tỉ USD.
Với AI, mỗi truy vấn đòi hỏi sức mạnh tính toán lớn hơn so với một tìm kiếm thông thường. Điều này càng làm tốc độ trở nên quan trọng. Đó là lý do các gã khổng lồ công nghệ đang chi hàng nghìn tỉ USD cho cơ sở hạ tầng.
Google đang chi tiêu nhiều hơn các đối thủ và lợi ích thu được rất rõ ràng. Mảng kinh doanh điện toán đám mây của Microsoft đang phát triển mạnh mẽ, nhưng tốc độ tăng trưởng đã chững lại khi họ chuyển hướng năng lực sang các công cụ AI. Ngược lại, Google có đủ năng lực tính toán cho cả AI lẫn mảng tìm kiếm. Doanh thu từ điện toán đám mây của công ty tăng vọt 68% trong quý gần nhất, trong khi doanh thu từ tìm kiếm tăng 19%. Song song với đó, Google cũng tăng cường đầu tư cho các dự án AI.
Đây là lý do tại sao Altman lại bị ám ảnh bởi việc tích lũy càng nhiều năng lực tính toán càng tốt, ngay cả khi điều đó đẩy tình hình tài chính của OpenAI đến bờ vực phá sản. Công ty sở hữu ChatGPT đã phải hủy nhiều dự án do không đủ năng lực tính toán. Gần đây, Anthropic cũng gặp phải tình trạng tương tự, giải pháp của họ là mua thêm dịch vụ từ Google.
Theo Business Insider, nếu điện toán là tương lai, thì Google nắm giữ tương lai đó.
Các báo cáo mới nhất cho thấy Google cũng đang chuẩn bị nhiều nâng cấp mạnh mẽ cho AI Gemini trên nền tảng Android. Công ty được cho là đang thử nghiệm việc tích hợp các hiệu ứng động vào trải nghiệm trò chuyện, đánh dấu bước tiến trong quá trình nâng cấp Gemini UX 2.0.
Bên cạnh đó, thiết kế mới cũng mang đến màu sắc tươi sáng hơn, hình nền được cập nhật cho cả chế độ sáng và tối, cùng với các biểu tượng tối giản. Những điều chỉnh này cho thấy nỗ lực của Google trong việc làm cho AI của công ty trở nên nhanh nhạy và hấp dẫn hơn về mặt hình ảnh.
Theo TechSpot, Sony sẽ chấm dứt việc sản xuất game PlayStation dạng đĩa vật lý kể từ tháng 1.2028. Từ thời điểm này, các game mới sẽ được bán thông qua PlayStation Store hoặc tại nhà bán lẻ dưới dạng kỹ thuật số.
Quyết định này không ảnh hưởng đến những trò chơi đã phát hành trước đó hoặc các game đã được lên kế hoạch ra mắt trước tháng 1.2028. Điều đó có nghĩa người dùng vẫn có thể tiếp tục sử dụng các đĩa game hiện có, trong khi thay đổi chủ yếu áp dụng với các tựa game mới sau mốc thời gian nói trên.
Sony cho biết sự thay đổi xuất phát từ xu hướng người dùng ngày càng ưu tiên nội dung kỹ thuật số. Nhu cầu mua game digital được cho là đã vượt xa đĩa vật lý, khiến hãng muốn điều chỉnh cách phân phối phù hợp hơn với thói quen tiếp cận và chơi game của cộng đồng PlayStation.
Với Sony, mô hình digital giúp giảm chi phí sản xuất, vận chuyển và lưu kho đĩa game. Các nhà phát hành cũng không phải lo tình trạng thiếu hàng vật lý trong ngày ra mắt, trong khi người chơi có thể tải game trực tiếp mà không cần chờ đĩa được giao hoặc ra cửa hàng.
Tuy nhiên, việc chấm dứt đĩa game PlayStation cũng làm mất đi một phần trải nghiệm quen thuộc với nhiều người chơi. Đĩa vật lý không chỉ là phương tiện cài đặt game, mà còn gắn với thói quen sưu tầm, cho mượn, trao đổi hoặc bán lại sau khi chơi xong.
Game digital không mang lại các quyền linh hoạt đó. Khi mua bản kỹ thuật số, người chơi phụ thuộc nhiều hơn vào tài khoản, cửa hàng trực tuyến và chính sách nền tảng. Họ cũng không thể bán lại game để thu hồi một phần chi phí như với đĩa cũ.
Động thái của Sony cho thấy kỷ nguyên game vật lý trên PlayStation đang đi đến hồi kết. Dù xu hướng digital đã diễn ra trong nhiều năm, việc đặt mốc dừng sản xuất đĩa từ năm 2028 biến quá trình chuyển đổi này thành một thay đổi chính thức, ảnh hưởng trực tiếp đến cách người dùng mua và sở hữu game PlayStation trong tương lai.
