Trong chương trình khám, tư vấn và chụp X-quang miễn phí cho trẻ gù, vẹo cột sống diễn ra sáng 4-4 tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, các bác sĩ ghi nhận nhiều trường hợp trẻ em đến viện khi cột sống đã cong vẹo nghiêm trọng, có trường hợp lên tới 60 – 80 độ.
Một bé gái 11 tuổi ở Hà Nội được gia đình đưa đi khám khi cột sống đã vẹo tới 63 độ. Trước đó trẻ vẫn sinh hoạt bình thường, chỉ có biểu hiện lệch vai nhẹ nên không được chú ý.
Tương tự, nhiều trường hợp khác cũng được phát hiện muộn, có trẻ chưa đầy 10 tuổi đã vẹo trên 40 độ, thậm chí có cháu vẹo hơn 80 độ mới đến viện, khi cột sống đã biến dạng rõ rệt.
Theo các bác sĩ, điều đáng lo ngại là phần lớn trẻ đến khám khi bệnh đã tiến triển nặng. Việc phát hiện muộn khiến quá trình điều trị khó khăn hơn rất nhiều, đồng thời làm tăng nguy cơ biến chứng lâu dài.
PGS.TS Đinh Ngọc Sơn, Trưởng khoa phẫu thuật cột sống, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, cho biết vẹo cột sống là bệnh lý khá phổ biến ở trẻ em, chiếm khoảng 0,5 – 1% dân số.
Phần lớn các trường hợp không xác định được nguyên nhân, ngoài ra có thể liên quan đến dị tật bẩm sinh, bệnh lý thần kinh – cơ hoặc thói quen sinh hoạt sai tư thế kéo dài.
Theo bác sĩ Sơn, xu hướng trẻ đến khám muộn đang gia tăng. Khi đó cột sống không chỉ cong vẹo rõ rệt mà còn kéo theo nhiều hệ lụy nghiêm trọng đối với sức khỏe như biến chứng về hô hấp, tuần hoàn.
“Khi cột sống cong vẹo, lồng ngực bị biến dạng sẽ làm giảm thể tích phổi. Điều này khiến phổi không thể nở và phát triển bình thường. Ở những trường hợp nặng, một bên phổi có thể bị xẹp, dẫn đến suy giảm nghiêm trọng chức năng hô hấp”, bác sĩ Sơn nói.
Theo bác sĩ Sơn, nguyên tắc quan trọng nhất trong điều trị vẹo cột sống là phát hiện sớm và can thiệp kịp thời. Nếu được phát hiện ở giai đoạn đầu, trẻ có nhiều lựa chọn điều trị và chưa chắc phải phẫu thuật.
Ở giai đoạn nhẹ, trẻ có thể chỉ cần tập các bài phục hồi chức năng, bơi lội hoặc vận động phù hợp để cải thiện tư thế.
Khi bệnh tiến triển hơn, bác sĩ sẽ chỉ định thêm áo chỉnh hình nhằm kiểm soát độ cong của cột sống. Loại áo này cần được đeo trong nhiều giờ mỗi ngày, có tác dụng nén và điều chỉnh cột sống.
Tuy nhiên theo các bác sĩ, việc đeo áo không thể thay thế hoàn toàn cho tập luyện. Nếu trẻ không vận động, cơ lưng sẽ yếu đi, làm giảm hiệu quả điều trị. Vì vậy việc duy trì tập luyện hằng ngày là rất cần thiết.
Chỉ khi các phương pháp bảo tồn không còn hiệu quả hoặc độ cong quá lớn, bác sĩ mới cân nhắc phẫu thuật.
Một trong những nguyên nhân khiến nhiều trẻ đến viện muộn là do phụ huynh chưa chú ý đến các dấu hiệu ban đầu của bệnh. Bác sĩ Sơn khuyến cáo việc phát hiện sớm vẹo cột sống không quá khó và hoàn toàn có thể thực hiện tại nhà.
Khi trẻ đứng thẳng, phụ huynh có thể quan sát xem hai vai có cân đối hay không, có hiện tượng lệch vai hay không. Khi trẻ cúi người về phía trước, nếu một bên lưng nhô cao hơn bên còn lại, đó có thể là dấu hiệu bất thường, cần đưa trẻ đi khám.
Bác sĩ cũng cảnh báo thói quen sinh hoạt không đúng như ngồi học sai tư thế, cúi gập người, mang cặp quá nặng hoặc ít vận động trong thời gian dài đều ảnh hưởng đến cột sống của trẻ.
Do đó phụ huynh, giáo viên cần chú ý điều chỉnh tư thế ngồi học, khuyến khích trẻ vận động thể chất thường xuyên và kiểm tra cột sống định kỳ, đặc biệt trong giai đoạn trẻ phát triển nhanh.
"Ung thư tuyến giáp đang trở thành một vấn đề nổi lên trong hệ thống y tế, không phải vì tỷ lệ tử vong cao, mà vì sự gia tăng nhanh chóng về số ca mắc và những thách thức trong quản lý hợp lý. Với ung thư tuyến giáp, không phải là ưu tiên giảm tử vong, mà là ưu tiên quản lý hợp lý, tránh lạm dụng trong chỉ định điều trị".
Đó là thông tin TS Nguyễn Trọng Khoa, Phó cục trưởng Cục Quản lý Khám chữa bệnh (Bộ Y tế), cho biết tại hội thảo về cập nhật phương pháp điều trị ung thư tuyến giáp do Báo Tiền Phong tổ chức ngày 4.4, với sự tham dự của các chuyên gia nhiều kinh nghiệm trong chuyên khoa này.
Tại hội thảo, ông Khoa bày tỏ "đau đáu về chỉ định phẫu thuật tuyến giáp" và cho rằng, chiến lược đúng không phải là phát hiện càng nhiều càng tốt, mà là phát hiện đúng, điều trị hợp lý, tránh can thiệp không cần thiết.
Do đó, không triển khai sàng lọc đại trà, không siêu âm tuyến giáp đại trà, chỉ sàng lọc cho nhóm nguy cơ cao, tránh nguy cơ chẩn đoán quá mức, gia tăng can thiệp không cần thiết và không cải thiện tử vong.
Sớm chuẩn hóa quy trình chẩn đoán, áp dụng phân loại TIRADS trong siêu âm, chuẩn hóa chọc hút tế bào (FNA) - Bethesda và phân tầng nguy cơ rõ ràng, nhằm mục tiêu giảm chỉ định sinh thiết và phẫu thuật không cần thiết.
Ông Khoa lưu ý, các bác sĩ thực hiện cá thể hóa điều trị theo nguy cơ. Với nhóm nguy cơ thấp, theo dõi tích cực (active surveillance), không phẫu thuật ngay. Với nhóm nguy cơ trung bình và cao, phẫu thuật hợp lý và iod phóng xạ có chỉ định.
Cần thực hiện các nhóm tiêu chí cho phòng và điều trị với ung thư tuyến giáp đồng thời kiểm soát chỉ phẫu thuật không phù hợp. Hiện, tỷ lệ phẫu thuật ung thư tuyến giáp tại một số cơ sở còn cao. Định hướng là giảm phẫu thuật không cần thiết và chuẩn hóa chỉ định mổ.
Ông Khoa cũng cho biết, về lâu dài, ung thư tuyến giáp cần được quản lý như bệnh mạn tính có kiểm soát. Đồng thời với phát triển hệ thống đa chuyên khoa kết hợp ung bướu, nội tiết, y học hạt nhân và giải phẫu bệnh, nhằm đảm bảo quyết định điều trị chính xác.
Trong thời gian tới, Bộ Y tế định hướng giảm tỷ lệ phẫu thuật không cần thiết, giảm chỉ định siêu âm tràn lan, chuẩn hóa 100% cơ sở ung bướu áp dụng phân tầng nguy cơ, xây dựng hướng dẫn quốc gia cập nhật theo quốc tế và tăng tỷ lệ quản lý ngoại trú, theo dõi dài hạn.
Ông Khoa cho rằng, cần kiểm soát chỉ định dịch vụ y tế, gắn với cải cách thanh toán bảo hiểm y tế, do có nguy cơ điều trị quá mức, tỷ lệ phẫu thuật cao, kể cả với u nhỏ dưới 1 cm, ảnh hưởng chất lượng sống người bệnh, gia tăng chi phí y tế và gánh nặng hệ thống.
"Bộ Y tế, các chuyên gia đang sửa đổi quy định về tỷ lệ tổn thương cơ thể do thương tích, bệnh, tật và bệnh nghề nghiệp, trong đó, có các quy định liên quan bệnh lý ung thư tuyến giáp, nhằm đảm bảo công bằng cho người bệnh trong chi trả các quyền lợi bảo hiểm", ông Khoa chia sẻ thêm.
Theo thông tin tại hội thảo, Việt Nam ghi nhận khoảng 6.100 - 6.200 ca mắc mới ung thư tuyến giáp mỗi năm (theo số liệu GLOBOCAN - Tổ chức ghi nhận ung thư thế giới 2022).
Tỷ lệ mắc đã tăng nhanh trong 20 năm qua. Tại một số thành phố lớn, tỷ lệ này đã tăng từ 2,4 lên 7,5/100.000 dân (1996 - 2015), với tốc độ tăng trung bình khoảng 8,7%/năm. Đây là một trong những mức tăng nhanh nhất trong các loại ung thư.
Ung thư tuyến giáp có tỷ lệ mắc tăng nhanh nhưng có tiên lượng tốt nhất trong nhiều loại ung thư. Cần lưu ý nguy cơ "chẩn đoán quá mức" dẫn tới phát hiện nhiều u nhỏ, tiến triển chậm, trong đó, nhiều trường hợp không cần phẫu thuật điều trị ngay.
Bác sĩ Trần Khải Nghi, Trưởng khoa Ngoại chức năng đường ruột thuộc Bệnh viện Nhân dân số 10 Thượng Hải, cho biết nữ bệnh nhân nhập viện trong tình trạng suy dinh dưỡng nặng, chỉ số BMI chạm mức 16,5.
Trước đó, cô gái mắc chứng táo bón kéo dài và luôn chịu áp lực kiểm soát cân nặng nên tìm đến thuốc nhuận tràng Bisacodyl (thường gọi là viên uống màu hồng). Từ một viên mỗi ngày ban đầu, bệnh nhân tăng dần liều lượng lên 2, 5,100, có lúc là 800 viên nhằm kích thích bài tiết.
Lúc ngừng thuốc, cô mất khả năng tự đại tiện, cơ thể phù nề, mệt mỏi. Nồng độ creatinine trong máu vọt lên trên 300mol/L, đe dọa trực tiếp chức năng thận, trong khi hệ điện giải xáo trộn nghiêm trọng do thiếu hụt kali và natri.
Trong quá trình mổ nội soi, êkíp phẫu thuật phát hiện đám rối thần kinh ở đại tràng của bệnh nhân đã thoái hóa, lớp cơ teo tóp và hoàn toàn mất chức năng nhu động. Bác sĩ quyết định loại bỏ đoạn ruột hỏng, giúp cô gái chấm dứt vòng lặp ác tính gồm uống thuốc, đại tiện, táo bón rồi lại tăng liều kéo dài nhiều năm qua.
Hiện tại, bệnh nhân đã xuất viện về nhà để tiếp tục phục hồi chức năng, theo Jiefang Daily. Sau ca phẫu thuật nội soi cắt bỏ đoạn ruột hoại tử và nối đại - trực tràng, sức khỏe cô cải thiện thuận lợi. Các chỉ số chức năng thận dần ổn định, đồng thời hệ tiêu hóa khôi phục hoàn toàn khả năng tự đại tiện.
Khoa Ngoại chức năng đường ruột của Bệnh viện Nhân dân số 10 Thượng Hải ghi nhận tình trạng lạm dụng thuốc nhuận tràng giảm cân đang tăng mạnh. Một năm qua, đơn vị tiếp nhận 10 nữ bệnh nhân có độ tuổi trung bình là 35. Các trường hợp này đều uống trên 50 viên thuốc màu hồng mỗi ngày và nhập viện khi cơ thể gầy mòn, hạ kali máu, suy thận kèm hội chứng lo âu.
Bác sĩ Trần giải thích nhiều người lầm tưởng thuốc nhuận tràng giúp thải độc và tống khứ calo. Thực tế, cơ thể hấp thụ dinh dưỡng chủ yếu ở ruột non, trong khi Bisacodyl chỉ tác dụng lên đại tràng. Thuốc không phân giải mỡ thừa mà chỉ tạo ra hiện tượng giảm cân giả do cơ thể mất nước và điện giải qua đường tiêu chảy. Khi người dùng bù nước và ăn uống trở lại, cân nặng lập tức hồi phục.
Chuyên gia y tế cảnh báo việc lạm dụng biệt dược này liều cao sẽ phá hủy chức năng tim, thận, gây co giật, suy nhược toàn thân và rối loạn tâm sinh lý. Bác sĩ khuyến cáo người dân tuân thủ chế độ ăn uống cân bằng, vận động điều độ để duy trì vóc dáng, đồng thời thăm khám chuyên khoa khi mắc chứng táo bón mạn tính thay vì tự ý dùng thuốc.
Ngày 13/4, bác sĩ Nguyễn Mạnh Thưởng, Trưởng khoa Ngoại - Gây mê hồi sức, Bệnh viện Hữu nghị Quảng Bình, cho biết bệnh nhân nhập viện với tâm lý hoảng sợ, một lưỡi câu cắm xuyên phần da đỉnh đầu, chảy máu và đau nhiều.
Loại lưỡi câu này được người địa phương gọi là lưỡi câu ba tiêu. Đây là loại lưỡi câu có ba mũi sắc nhọn gắn vào cục chì. Khi cá ăn mồi, lưỡi câu cắm chặt vào hàm cá không cho giãy giụa sổng ra.
Thiếu niên trên bị lưỡi câu có ngạnh cắm vào đỉnh đầu sâu hơn một cm, người lớn cố gắng gỡ ra nhưng không được nên đưa vào viện cấp cứu.
May mắn, lưỡi câu chỉ xuyên da gây chấn thương phần mềm, không làm tổn hại mạch máu và dây thần kinh. Thiếu niên được bác sĩ gây tê tại chỗ để thực hiện thủ thuật lấy lưỡi câu. Bác sĩ cũng khuyến cáo bệnh nhân tiêm vaccine phòng uốn ván để tránh nguy cơ nhiễm khuẩn.
Bác sĩ khuyên khi câu cá cần chú ý lưỡi câu có ngạnh rất sắc dễ gây tổn thương nghiêm trọng, đặc biệt ở mắt.
Khi xảy ra tai nạn, tuyệt đối không tự gỡ mà nên giữ nguyên vị trí móc và nhanh chóng đến cơ sở y tế gần nhất để được xử trí kịp thời. Vệ sinh vết thương, tiêm vaccine phòng các bệnh.
