Chiều 20/5, Sở Y tế TPHCM đã tiếp đoàn kiểm tra liên ngành của Bộ Y tế về tình hình thực hiện quyền trẻ em, phòng, chống bạo lực và xâm hại trẻ em. Cuộc làm việc diễn ra trong bối cảnh thời gian qua, trên địa bàn TPHCM và cả nước ghi nhận nhiều vụ việc bạo hành trẻ em gây phẫn nộ dư luận.
Nhiều vụ bạo hành trẻ em diễn ra công khai, kéo dài
Báo cáo với đoàn công tác, ông Phạm Hoàng Anh, Phó trưởng Phòng Bảo vệ, chăm sóc trẻ em và Bảo trợ xã hội (Sở Y tế TPHCM) cho biết, trước khi sáp nhập (1/7/2025), TPHCM ghi nhận 6 vụ bạo hành trẻ em, với 10 đối tượng tham gia và 6 nạn nhân.
Giai đoạn sau sắp xếp, sáp nhập, địa phương phát hiện tổng cộng 3 vụ việc trẻ em bị bạo hành, khiến 4 nạn nhân bị thương tích. Trong đó, có 2 vụ việc và 3 đối tượng bị xử lý hình sự.
Theo Sở Y tế TPHCM, thời gian gần đây tình trạng bạo hành trẻ em xảy ra với nhiều hình thức đa dạng, khó lường về phương thức, tính chất và mức độ nghiêm trọng, gây bất bình, phẫn nộ trong cộng đồng.
Nhiều vụ bạo hành trẻ em xảy ra công khai, kéo dài nhưng chưa được quan tâm, phát hiện kịp thời hoặc chưa được nhìn nhận đúng về nguy cơ bạo lực đối với trẻ em, để kịp thời báo cáo tới cơ quan chức năng xử lý theo quy định.
Đến khi phát hiện sự việc, hậu quả đã rất nghiêm trọng, như trường hợp bé trai bị bạo hành tại xã Hòa Hiệp và trường hợp trẻ 14 tuổi bị bạo hành tại phường Dĩ An gần đây.
Sở Y tế TPHCM nhận định, đặc thù của địa phương là sự gia tăng về số lượng người dân tạm cư ngày một cao, thường xuyên thay đổi chỗ ở… nên công tác truyền thông đến các đối tượng này còn hạn chế.
Ngoài ra, các hình thức tuyên truyền pháp luật còn chậm đổi mới, nội dung đôi lúc chưa thiết thực, kinh phí triển khai thực hiện phổ biến, giáo dục pháp luật chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn… nên ít nhiều tác động đến tính bền vững trong hiệu quả công tác truyền thông bảo vệ, chăm sóc trẻ em.
Với vai trò là cơ quan quản lý, Sở Y tế đã có công văn đề nghị UBND các xã, phường, đặc khu và các cơ sở trợ giúp xã hội tập trung chỉ đạo, triển khai thực hiện đồng bộ, quyết liệt, hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp về bảo vệ trẻ em, phòng, chống bạo lực, xâm hại trẻ em.
Thống kê về chính sách trợ giúp cho trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt cho thấy, thời gian qua, TPHCM tiếp tục duy trì và mở rộng nhiều chính sách an sinh xã hội đặc thù, bảo đảm mọi trẻ em đều được tiếp cận các dịch vụ cơ bản về y tế, giáo dục và trợ giúp xã hội.
Cụ thể, khu vực TPHCM cũ đã thực hiện chi trả trợ cấp cho 25.896 đối tượng theo Nghị quyết số 35/2023/NQ-HĐND, với kinh phí thực hiện hơn 48,7 tỷ đồng/năm.
Con số tại khu vực tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu cũ là hơn 30,5 tỷ đồng/năm (theo Nghị quyết số 04/2025/NQ-HĐND), và tại Bình Dương cũ là hơn 16,3 tỷ đồng/năm (theo Nghị quyết số 11/2021/NQ-HĐND).
Hiện nay, Sở Y tế TPHCM đang chủ trì tham mưu xây dựng Nghị quyết quy định chính sách trợ giúp xã hội nhằm bảo đảm tính đồng bộ sau sắp xếp đơn vị hành chính, đồng thời tiếp tục mở rộng diện bao phủ chính sách an sinh xã hội đối với trẻ em.
Kiến nghị hoàn thiện, kết nối hệ thống cơ sở dữ liệu trẻ em
TS.BSCKII Huỳnh Minh Chín, Phó giám đốc Sở Y tế TPHCM chia sẻ, sau khi tổ chức lại chính quyền địa phương 2 cấp, địa bàn quản lý của thành phố rộng hơn, dân cư biến động mạnh, trong khi nhiều vụ việc bạo lực trẻ em diễn ra âm thầm, kéo dài nhưng chưa được phát hiện sớm.
TPHCM hiện có hơn 570.000 trẻ tạm trú và gần 193.000 trẻ thực tế cư trú nhưng chưa đăng ký. Đây là nhóm trẻ dễ rơi vào khoảng trống an sinh, khó tiếp cận dịch vụ bảo vệ trẻ em.
Thực tiễn tổng đài hỗ trợ trẻ em cũng cho thấy, phần lớn các trường hợp tiếp nhận liên quan bạo hành, xâm hại, lang thang, bỏ rơi đều xuất phát từ cộng đồng dân cư cơ động và các khu nhà trọ lao động.
Các vụ việc tại xã Hòa Hiệp và phường Dĩ An gần đây đã chứng minh, khi cấp cơ sở kích hoạt nhanh cơ chế phối hợp giữa công an, y tế, công tác xã hội, trường học thì hiệu quả bảo vệ trẻ em rõ rệt hơn.
Vì vậy, bài học cốt lõi là mỗi phường, xã, đặc khu cần có đầu mối quản lý ca chuyên trách, quy trình phản ứng nhanh và cơ chế phối hợp liên ngành thống nhất.
TS.BSCK2 Huỳnh Minh Chín nêu 3 kiến nghị, đề xuất với đoàn công tác. Thứ nhất, kiến nghị Bộ Y tế sớm ban hành mô hình chuẩn về tổ chức và vận hành công tác trẻ em tại cấp xã, phường, đặc khu sau sáp nhập chính quyền địa phương 2 cấp.
Thứ hai, kiến nghị Bộ Y tế phối hợp Bộ Công an và các bộ, ngành liên quan hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu trẻ em dùng chung, kết nối dữ liệu dân cư, y tế, giáo dục và an sinh xã hội. Đồng thời cho phép địa phương quản lý trẻ em theo nơi cư trú thực tế, để bảo đảm không bỏ sót nhóm trẻ em có nguy cơ cao.
Thứ ba, kiến nghị Bộ Y tế tăng cường cơ chế đầu tư nguồn lực và đào tạo chuyên sâu cho đội ngũ làm công tác trẻ em cấp cơ sở; hỗ trợ kinh phí vận hành các mô hình “một cửa”, tổng đài hỗ trợ trẻ em và mạng lưới cộng tác viên bảo vệ trẻ em tại cộng đồng sau sáp nhập.
Trứng là thực phẩm giàu dinh dưỡng, phổ biến trong bữa ăn hằng ngày. Tuy nhiên, câu hỏi nên ăn lòng trắng hay trứng nguyên quả vẫn khiến nhiều người băn khoăn. Theo các phân tích dinh dưỡng tổng hợp từ nhiều nghiên cứu, cả hai đều có giá trị riêng và lựa chọn phù hợp phụ thuộc vào mục tiêu sức khỏe cũng như chế độ ăn của từng người.
Khác biệt ở cholesterol và chất béo
Sự khác biệt rõ ràng nhất giữa hai phần của quả trứng nằm ở lòng đỏ. Lòng trắng gần như không chứa chất béo và hoàn toàn không có cholesterol, trong khi một quả trứng nguyên chứa khoảng 200 mg cholesterol cùng hơn 5 g chất béo.
Lòng trắng chỉ cung cấp khoảng 18 calo, trong khi một quả trứng nguyên dao động khoảng 38-72 calo tùy kích cỡ. Nhờ đó, lòng trắng thường được lựa chọn trong các chế độ ăn kiểm soát năng lượng hoặc giảm mỡ.
Tuy vậy, các chuyên gia dinh dưỡng cho rằng chất béo trong lòng đỏ không hoàn toàn bất lợi. Một phần là chất béo không bão hòa đơn và đa, có vai trò hỗ trợ sức khỏe tim mạch khi sử dụng hợp lý.
Cả hai đều là nguồn protein chất lượng cao
Dù khác nhau về thành phần chất béo, cả lòng trắng và trứng nguyên quả đều là nguồn protein hoàn chỉnh, chứa đầy đủ các acid amin thiết yếu.
Theo Verywell Health, một quả trứng nguyên cung cấp khoảng 6,2 g protein, trong khi lòng trắng thấp hơn (3,62 g). Nếu so sánh tương đương, cần khoảng hai lòng trắng để đạt lượng protein của một quả trứng nguyên. Nhờ đó, cả hai đều phù hợp với người tập luyện thể thao hoặc cần duy trì khối cơ.
Trứng nguyên quả giàu vi chất hơn
Nếu chỉ xét protein và calo, lòng trắng trứng có lợi thế hơn; song trứng nguyên quả lại vượt trội về vi chất. Lòng đỏ chứa vitamin A, D, B12, folate, selen, đặc biệt là choline - dưỡng chất quan trọng cho não bộ và hệ thần kinh. Đây cũng là một trong số ít thực phẩm tự nhiên giàu vitamin D. Trong khi đó, lòng trắng hầu như không chứa các vi chất này, khiến trứng nguyên quả có giá trị dinh dưỡng toàn diện hơn.
Theo Health, sau tập luyện kháng lực, ăn trứng nguyên quả giúp duy trì tổng hợp protein cơ bắp tốt hơn so với chỉ ăn lòng trắng. Điều này được cho là nhờ sự kết hợp giữa protein và các dưỡng chất trong lòng đỏ, giúp tăng hiệu quả phục hồi cơ.
Khi nào nên chọn lòng trắng và nguyên quả?
Với người đang giảm cân, kiểm soát cân nặng hoặc cần hạn chế cholesterol, lòng trắng trứng là lựa chọn phù hợp nhờ ít calo, gần như không có chất béo và không chứa cholesterol.
Ngược lại, với người khỏe mạnh, không mắc bệnh tim mạch hay rối loạn lipid máu, trứng nguyên quả mang lại lợi ích dinh dưỡng toàn diện hơn. Nhóm này có thể ăn khoảng một quả trứng mỗi ngày trong chế độ ăn cân bằng, thay vì loại bỏ hoàn toàn lòng đỏ.
Ngay cả trong mùa đông lạnh giá, cơ thể con người khi ngủ vẫn liên tục tiết ra dầu thừa, bã nhờn, tế bào chết và nước bọt. Toàn bộ chất tiết này, cộng thêm mồ hôi thoát ra trong giấc ngủ, đều tích tụ lại trên vỏ gối.
Lượng chất bẩn tích tụ này chính là "nguồn dinh dưỡng" phong phú nhất cho vi khuẩn, nấm mốc và bụi nhà. Nếu không được giặt giũ định kỳ, bên trong vỏ gối sẽ ẩn chứa một lượng lớn vi sinh vật. Chúng không chỉ gây ra mùi hôi khó chịu, mà còn là tác nhân khởi phát các vấn đề như dị ứng da, viêm mũi dị ứng, nổi mụn trứng cá, thậm chí là hen suyễn.
Theo một nghiên cứu được công bố trên tạp chí vi sinh học của Mỹ, nếu vỏ gối và ga trải giường không được giặt quá "7 ngày", lượng vi khuẩn trên đó sẽ tăng lên đến mức kinh ngạc.
Bác sĩ Hoàng Tinh Vĩ, Trưởng khoa Da liễu thuộc Bệnh viện Cơ Đốc giáo Chang Bing Show Chwan, cho biết khi da mặt tiếp xúc trực tiếp với lượng vi khuẩn và chất bẩn này, chúng rất dễ dẫn đến dị ứng da, nổi mụn, làm trầm trọng thêm bệnh hồng ban (rosacea), thậm chí gây viêm nang lông da đầu hoặc bệnh chàm (eczema) trên mặt. Nhiều người bị ngứa da không rõ nguyên nhân, mụn mọc liên tục, thực chất "thủ phạm" thường chính là chiếc gối quá lâu chưa giặt.
Bác sĩ Trương Thiên Hào, Chuyên khoa Nhiễm trùng thuộc Bệnh viện Tổng hợp Đông Nguyên, đưa ra cảnh báo rằng đối với người có sức khỏe bình thường, việc hít phải bào tử nấm mốc cùng lắm chỉ gây dị ứng. Tuy nhiên, đối với nhóm người có hệ miễn dịch kém, đây lại là vấn đề sống còn.
Nếu là bệnh nhân suy giảm miễn dịch, chẳng hạn như những người từng ghép tế bào gốc tạo máu, một khi hít phải nấm mốc sinh sôi trên gối, họ có thể bị nhiễm nấm nghiêm trọng dẫn đến tử vong. Đây là điều tuyệt đối không được chủ quan.
Bác sĩ Trịnh Hồng Di thuộc Khoa Y học Gia đình, Bệnh viện Đại học Quốc gia Thành Công, chia sẻ để duy trì vệ sinh giấc ngủ tốt, mấu chốt nằm ở hai việc "giữ khô ráo" và "vệ sinh định kỳ". Người bình thường nên giặt vỏ gối từ 1 đến 2 lần mỗi tuần. Nếu là người dễ đổ mồ hôi hoặc có làn da nhạy cảm, tần suất thay giặt cần phải cao hơn.
Nếu không có thời gian giặt vỏ gối thường xuyên, bạn có thể lót một chiếc khăn sạch lên trên gối và thay chiếc khăn này để giặt mỗi ngày. Cách làm này có thể làm giảm đáng kể cơ hội vi khuẩn tiếp xúc với da mặt.
Ngoài ra, phòng ngủ nên được giữ thông thoáng và khô ráo. Các gia đình nên chuẩn bị sẵn từ 2 đến 3 chiếc vỏ gối để luân phiên thay đổi. Đừng để chiếc gối quá cũ kỹ biến thành nguồn gây dị ứng, có như vậy bạn mới có thể an tâm ngon giấc và bảo vệ sức khỏe.
Thạc sĩ - bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Vĩnh Bình, Trưởng khoa Ngoại Tiết niệu, Bệnh viện đa khoa Xuyên Á TP.HCM, cho biết giấc ngủ đóng vai trò quan trọng trong việc phục hồi cơ thể, do đó nhiều người có tâm lý ngại hoặc "lười" thức giấc giữa chừng khi buồn tiểu. Một số người trong chúng ta chọn cách cố gắng nhịn tiểu, ép cơ thể chìm vào giấc ngủ trở lại.
"Hành vi trên tưởng chừng chỉ là một sự kìm nén sinh lý tạm thời, nhưng thực chất, việc lặp đi lặp lại thói quen này đang âm thầm khởi động một chuỗi các rối loạn cơ học, thần kinh và nhiễm trùng cực kỳ nguy hiểm, ảnh hưởng xấu trên hệ tiết niệu và chức năng thận của bạn", bác sĩ Vĩnh Bình lưu ý.
Có thể phá vỡ cấu trúc và nguy cơ vỡ bàng quang: Nhờ tính đàn hồi, bàng quang có thể chứa đựng tối đa từ 900 - 1.500 ml nước tiểu. Tuy nhiên, việc duy trì tình trạng này trong nhiều giờ (đặc biệt là nhịn tiểu xuyên đêm) sẽ gây ra nhiều tác hại như liệt cơ bàng quang, bí tiểu mạn tính, tiểu tràn đầy, vỡ bàng quang.
Nguy cơ nhiễm trùng tiểu và hình thành sỏi: Đi tiểu là cơ chế giúp cơ thể đào thải chất cặn bã và làm sạch đường tiết niệu. Nhịn tiểu khiến nước tiểu ứ đọng trong bàng quang, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển, làm tăng nguy cơ viêm bàng quang với các triệu chứng như tiểu buốt, tiểu rắt, đau hạ vị, nước tiểu đục hoặc lẫn máu.
Viêm bàng quang kẽ: Nhịn tiểu kéo dài có thể gây viêm bàng quang mạn tính, khiến người bệnh đau vùng chậu và luôn có cảm giác buồn tiểu dù bàng quang trống. Ngoài ra, nước tiểu ứ đọng làm tăng nguy cơ kết tinh khoáng chất, hình thành sỏi bàng quang hoặc sỏi thận, gây tắc nghẽn và những cơn đau quặn dữ dội.
Trào ngược lên thận và phá huỷ thận: Nhịn tiểu kéo dài làm tăng áp lực trong bàng quang, khiến nước tiểu có thể trào ngược lên thận, tạo điều kiện cho vi khuẩn gây viêm thận. Nếu tình trạng này tái diễn nhiều lần, thận có thể bị xơ hóa, suy giảm chức năng, tiến triển thành suy thận mạn và gây nhiễm độc cơ thể.
Phụ nữ mang thai: Bác sĩ Vĩnh Bình cho biết trong thai kỳ, tử cung to đè ép trực tiếp lên bàng quang khiến sức chứa bàng quang giảm đi. Nếu thai phụ cố nhịn tiểu, bàng quang phình to sẽ chèn ép ngược lại tử cung. Đặc biệt, nhiễm trùng tiểu do nhịn tiểu có thể kích thích cổ tử cung, khởi phát cơn gò gây sảy thai hoặc sinh non.
Nam giới lớn tuổi: Nam giới trên 50 tuổi thường có phì đại lành tính tuyến tiền liệt (đi kèm, bản thân bệnh lý này đã gây khó khăn khi đi tiểu do tuyến tiền to chèn ép niệu đạo. Việc cố nhịn tiểu trong trường hợp này rất dễ dẫn đến tình trạng bí tiểu cấp tính.
Bác sĩ Bình khuyến cáo, để bảo vệ hệ tiết niệu, hãy đi tiểu ngay khi có nhu cầu, nên uống đủ nước nhưng chia đều trong ngày, hạn chế uống quá nhiều nước và các đồ uống chứa caffeine, rượu bia trước khi ngủ 2 giờ, đồng thời tạo thói quen đi tiểu hết trước khi lên giường. Nếu thường xuyên tiểu khó, tiểu buốt, nước tiểu bất thường hoặc còn cảm giác tiểu chưa hết, nên khám chuyên khoa tiết niệu để được kiểm tra và điều trị kịp thời.
